वारकरी रोजनिशी

3694. (लखोटा) लये लये लखोटा । मूळबंदि कासोटा । भावा केले साहे । आता माझे पाहे ॥१॥ हातोहाती गुंतली । जीवपणा मुकली । धीर माझा निका । सांडी बोल फिका ॥धृपद॥ अंगीकारी हरी । नको पडो फेरी । लाज धरी भांडे । जग झोडी रांडे ॥२॥

3694. बाळसंतोष ३६९४ ते ३७०१ अलक्ष लक्ष पहावेना । ते कोणाचेध्यानीं बैसेना । योगी ध्याती जया ध्याना । ते आणीपा रे आपुल्या मना ॥१॥ बाबा बाळसंतोष । बाळसंतोष ॥धृ.॥ अनुहात शब्द निराळा । सोहसोहं त्याची कळा । ते नये ध्यान मना सकळा । ऐशी अगम्य त्याची कळा ॥२॥ जुनी टाका देहाचीअंगीं । भाव धरा भक्तिसंगी । विरेल देहपण अंगाचेअंगीं । मिथ्या प्रपंच जाईल भंगी ॥३॥ एकाजनार्दनीं मागे दान । पूर्ण परिपूर्ण कळली खूण । सबाह्य कोंदला जनार्दन । देहींच विदेही जाहलापूर्ण ॥४॥

3695. गडी गेले रडी । कान्हो नेदीस तू चढी ॥१॥ आम्ही न खेळो न खेळो । आला भाव तुझा कळो ॥धृपद॥ न साहावे भार । बहु लागतो उशीर ॥२॥ तुका आला रागे । येऊ नेदी मागे मागे ॥३॥

3695. आम्ही परात्पर देशी । कोणीनोळखती आम्हांसी । टाकून आलो संतापाशी।१॥बाबा बाळसंतोष ॥धृ.॥ जीर्ण स्वरूपाचाशेला । विषय भोगिता विटला । तो मज द्यावा दातेवहिला ॥२॥ ऐक्यत्वाचे बिरडे जोडी । त्रिगुणाचीकसणी फेडी । जुनी कांचोळी रोकडी ॥३॥ ।पूर्णत्वाची पुरणपोळी । स्नेहावरील तेलवरी । प्रबोधलाडु तयावरी ॥४॥ एका जनार्दनी मागतां दान । जिताचे जाणे जीवपण । शेखी दिले शिवपण।५॥

3696. यमुनेतटी मांडिला खेळ । म्हणे गोपाळ गडियांसि ॥१॥ हाल मांडा हाल मांडा । वाउगी सांडा मोकळी ॥धृपद॥ नावे ठेवूनि वाटा गडी । न वजे रडी मग कोणी ॥२॥ तुका म्हणे कान्हो तिळया-तांदळ्या । जिंके तो करी आपुला खेळ्या ॥३॥

3696. चौदेहांची घेउनी दीक्षा । आम्ही मागूकोरान्न भिक्षा । अलक्ष्य अनुलक्ष्या । प्रत्यक्षजनार्दन आम्हा साक्षा ॥१॥ बाबा बाळसंतोष ॥धृ.॥ देही असून होऊं विदेही । कामक्रोध बांधूपायीं । आशा मनीषा करू दिशा दाही । मदमत्सरउडवू भाई॥शा प्रपंचाची लावुनी राख । तोडूंजन्ममरणांचा पांग । एका जनार्दनी अनुराग । अक्षय संग संतांचा ॥३॥

3697. बळे डाई न पडे हरी । बुद्धि करी शाहणा तो ॥१॥ मोकळे देवा खेळो द्यावे । सम भावे सांपडावया ॥धृपद॥ येतो जातो वेळोवेळा । न कळे कळा सांपडती ॥२॥ तुका म्हणे धरा ठायींच्या ठायी । मिठी जीवे पायी घालुनिया ॥३॥

3697. चिन्मय चिट्ठप अक्षय डोळा । दिसेरूपेंरूप आगळा । आगमा निगमा न कळे कळा । तोचि लक्षालक्ष लक्षु निराळा ॥१॥ बाबाबाळसंतोष । बाळसंतोष बाबा बाळसंतोष ॥धृ.॥ दृश्य अदृश्य आटले । द्वैताद्वैत ते फिटले । ज्ञेयज्ञाता ज्ञाने भेटलें । सदगुरुचरण लक्षलक्षिलें ॥२॥ दया क्षमा शांती विरक्ती । मावळली व्यक्ताव्यक्ति । उडोनी गेली सकळ भ्रांती । जाहली संसाराचीशांती ॥३॥ दान दिधल्या नुरेची कर्म । निवारलाभवभ्रम । जाहलो नि:संग निष्काम । एका जनार्दनी विश्राम ॥४॥

3698. कवळाचिया सुखे । परब्रम्ह झाले गोरखे । हात गोवुनि खाय मुखे । बोटासांदी लोणची ॥१॥ कोण जाणे तेथे कोण लाभ । का ते ब्रम्हादिका दुर्लभ ॥धृपद॥ घाली हमामा हुंबरी । पावा वाजवी मोहरी । गोपाळांचे फेरी । हरी छंदे नाचतसे ॥२॥ काय नव्हते त्या घरी खावया । रिघे लोणी चोरावया । तुका म्हणे सवे तया । आम्ही ही सोंकलो ॥३॥

3698. अद्वैत द्वैतातीत लक्ष । जीवशिव तेथेंसाक्ष । ते आम्हा दिसे प्रत्यक्ष । गेले ध्येय ध्यानलक्ष ॥१॥ बाबा बाळसंतोष बाळसंतोष ॥धृ.॥ सोहं कोहं विराला नाद । गेला भेद तुटला छंद । अंगोअंगी वेधला वेध । तेणे जाहलो बोधाबोध ॥२॥ नुरेची कर्माची वासना । नाठवे द्वैताची भावना । छंदे छंद सद्गुरुचरणा । काया वाचा शरणजाणा ॥३॥ ध्याने ध्यान अखंड जाहलें । भुक्तीमुक्तीचे फेरे खुंटले । एका जनार्दनी ऐसे केले । जन्ममरणाचे बीज भाजलें ॥४॥

3699. कान्होबा आता तुम्ही आम्हीच गडे । कोणाकडे जाऊ नेदू ॥१॥ वाहीन तुझी भारशिदोरी । वळतीवरी येऊ नेदू ॥धृपद॥ ढवळे गाईचे दूध काढू । एकएकल्या ठोंबे मारू ॥२॥ तुका म्हणे टोकवू त्यांला । जे तुझ्या बोला मानीती ना ॥३॥

3699. आम्ही परात्पर देशी । कोणी नोखळतीआम्हांसी । ठाकुनी आलो संतांपाशीं । वेगी देईनिजसेवेसी ॥१॥ गवरी बाळसंतोष ॥धृ.॥ दोहातांचेंद्वैतदान । नेघे कोरडे कोरान्न । नमगे नमगे हेसाधन । अविट न विटे ते देई परमान्न ॥२॥ क्षीरसागरींची क्षीर घारी । विवेक गुळाची गुळवरी । पूर्ण परिपूर्ण देई पुरी । प्रबोध लाडू तयावरी ॥३॥ जीर्ण स्वरूपाचा शेला । कृपेनें दे का गा मजला । शुद्ध सत्त्वें निर्वाळला । निजबोधेउपार्जिला ॥४॥ नवखंडें खंडिलीं । जीवशिवेंविण सिविलीं । दे वोभक्तीची कांचोळीं । अंगी जीर्णत्वें बाणली ॥५॥ मोह ममतेचे बिरडे फोडी । शुद्ध सत्त्वाची गांठसोडी । त्रिगुणाची कसणी तोडी । जुनी कांचोळी देई रोकडी ॥६॥ पंचतत्त्वांचे अंगुलें । विषय भोगितां विटलें । वासना कसा जे तुटले । ते मज देई का वहिले ॥७॥ पंपच भोग गेलेभंगीं । तेचि दे गा अंगींचें अंगी । यालागी नाचतसेरंगीं । रंगी रंगलों श्रीरंगीं ॥८॥ नाही नाही कीम्हणसी येथे । आहे परिपूर्ण भरले जळतें । मी वोज्ञानार्थी क्षुधितें । अर्थे करी का समर्थे ॥९॥ ज्ञानदेतां धन न सरे । जो घे त्याचे दरिद्र विरे । मागतमागणें वोसरें । ऐसे धन दे का हो निधरिं ॥१०॥ एका जनार्दनी मागत दान । थीतें नेलें जीवपण । ।शेखीं नेदीच शिवपण । केले निज सुखसंपन्न ॥११॥ चिदानंदाचा निजस्वादु । नंदानंदाचा अनुवादु । निजनिजाचा उद्बोधु । एका जनार्दनी प्रबोधु ॥१२॥

3700. बहु काळी बहु काळी । आम्ही देवाची गोवळी ॥१॥ नाही विट देतो भाते । जेऊ बैसवु सांगाते ॥धृपद॥ बहु काळे बहु काळे । माझे पाघरे कांबळे ॥२॥ तुका म्हणे नाही नाही । त्याचे आमचे से काही ॥३॥

3700. आम्ही परात्पर भिकारी । वेगे आलोंसंताद्वारी । द्या मज भक्तीची भाकरी । म्हणोनीनाचतों नामगजरीं ॥१॥ बाबा बाळसंतोष ॥धृ.॥ युगे अठ्ठाविसांचा जोगी । विभूति चर्चित सर्वांगी । गळा अनुपम्य शैली शिंगी । वाजवी सोहं शब्दजगी ॥२॥ त्राहे त्राहे त्राहे त्राही । हे तो नमागें मी

3701. बहु बरा बहु बरा । यासांगाते मिळे चारा ॥१॥ म्हणोनि जीवेसाठी । घेतली कान्होबाची पाठी ॥धृपद॥ बरवा बरवा दिसे । समागम याचा निमिषे ॥२॥ पुढती पुढती तुका । सोंकला सोंकवितो लोका ॥३॥

3701. अलक्ष लक्ष मी भिकारी । म्हणोनी आलो सद्गुरुद्वारी । भिक्षा मागतों नानापरी । कोण्ही वाचे स्मरा मुरारी ॥१॥ बाबा बाळसंतोष बाळसंतोष ॥धृ.॥ चार युगें करुनी फेरी । हिंडो सद्गुरुचे द्वारी । भिक्षा मागो अलक्षपुरी । तेणे तुटेल चौऱ्यांशीची फेरी ॥२॥ शरण एकाजनार्दन । तुटले देहाचे बंधन । कर्माकर्माचें खंडन । गेलेविलया जीवपण ॥३॥

3702. घेती पाण्यासी हुंबरी । त्यांचे समाधान करी ॥१॥ ऐशी गोपाळांची सवे । जाती तिकडे मागे धावे ॥धृपद॥ स्थिरावली गंगा । पागविली म्हणे उगा ॥२॥ मोहरी पावा काठी । तुका म्हणे यांजसाठी ॥३॥

3702. वासुदेव ३७०२ ते ३७०९

3703. वळत्या गाई धावे घरा । आमच्या करी येरझारा ॥१॥ नांव घेता तो जवळी । बहु भला कान्हो बळी ॥धृपद॥ नेदी पडो उणे पुरे । म्हणे अवघेचि बरे ॥२॥ तुका म्हणे चित्ता । वाटे न व्हावा परता ॥३॥

3703. जया परमार्थी चाड । तेणे सांडावेंलिगाड । धरुनी भजनासी चाड । नित्य नेमआदरें ॥१॥ सांडी मांडी परती टाकी । वासुदेवनाम घोकी । मोक्ष येईल सुखी । नाम स्मरतांआदरें ॥२॥ रामकृष्ण वासुदेवा । धरी हाचिदृढ़भावा । आणिकाचा देवा । दूरी करी आदरे ॥३॥ घाली संतांसी आसने । पूजा करी कायावाचामनें । एका जनार्दनी जाणे इच्छिले ते पुरवी ॥४॥

3704. म्हणती धालो धणीवरी । आता न लगे शिदोरी । नये क्षणभरी । आता यास विसंबो ॥१॥ चाल चाल रे कान्होबा । खेळ मांडू रानी । बैसवू गोठणी । गाई जमा करूनि ॥धृपद॥ न लगे जावे घरा । चुकलिया येरझारा । सज्जन सोयरा । मायबाप तू आम्हा ॥२॥ तुका म्हणे धाले पोट । आता कशाचा बोभाट । पाहाणे ते वाट । मागे पुढे राहिली ॥३॥

3704. सुखे सेऊ ब्रह्मानंदा । गाऊ रामनामसदा । नोहे मग बाधा । काळदूत यमाची ॥१॥ करू वासुदेव स्मरण । तेणे तुटे रे बंधन । खंडेलकर्माचें वदन । वासुदेव जपतांची ॥२॥ तीर्थयात्रेसुखें जाऊ । वाचे विठ्ठलनाम घेऊ । संतासंगें सेऊ । वासुदेव धणीवरी ॥३॥ लोभ ममता दवडूं आशा । उदरव्यथेचा वोळसा । न करू आणिक सायासा । वासुदेवावांचुनी ॥४॥ मुख्य वर्माचे हे वर्म । येणेसाधे सकळ धर्म । एका जनार्दनी नाम । वासदेव आवडी ॥५॥

3705. तुझिये संगति । झाली आमुची निश्चिंति ॥१॥ नाही देखिले ते मिळे । भोग सुखाचे सोहंळे ॥धृपद॥ घरी ताकाचे सरोवर । येथे नवनीताचे पूर ॥२॥ तुका म्हणे आता । आम्ही न वजो दवडिता ॥३॥

3705. वासुदेव स्मरणे तुटती जन्मरण व्याधीं । अहं सोहं कोहं मूळ ह्या सांडी उपाधी ॥१॥ रामकृष्ण वासुदेव गोपाळ वाचे आठवा । जन्मजरा- तुटे वाचे आठवीत सांठवा ॥२॥ चिपळ्या टाळघुळघुळा शब्द नादे । तेणे ब्रह्मानंद हृदयी आठवणनांद ॥३॥ एका जनार्दनी वासुदेव चिंतीता । यमकाळदुत पळती नाम ऐकता ॥४॥

3706. कामे पीडिलो माया । बहु मारी नाही दया ॥१॥ तुझ्या राहिलो आधारे । झाले अवघेचि बरे ॥धृपद॥ तुझे लागलो संगती । आता येतो काकुळती ॥२॥ तुका म्हणे तुझ्या भिडा । कान्होबा हे गेली पीडा ॥३॥

3706. विषय सेविता गा जन्ममरणाचा बाधु । विवेक गुरूवाक्य छेदी भवबंधु ॥१॥ रामकृष्णवासुदेव हरि ब्रह्मानंदे गळती गा । रामकृष्ण वासुदेवहरि देही विदेही जाला गा ॥२॥ गुरूवाक्य भावबळेनिजबोधे मैं बुद्धी । तेणे बोधे पहातांगा अखंड तेसमाधी ॥३॥ जनीं वनी निरंजनी वासुदेव समान । एका जनार्दनी चित्त चैतन्यघन ॥४॥

3707. खेळ मांडियेला वाळवंटी घाई । नाचती वैष्णव भाई रे । क्रोध अभिमान केला पावटणी । एक एका लागतील पायी रे ॥१॥ नाचती आनंदकल्लोळी । पवित्र गाणे नामावळी रे । कळिकाळावरी घातलीसे कास । एक एकाहुनी बळी रे ॥धृपद॥

3707. वासुदेवस्मरण पापहरणाचें मूळ । तीर्थाचें माहेर ब्रह्म व्यापक निश्चळ । अघ नासी । मुखी स्मरतां वाचा जाली निर्मळ । त्रिविध तापशोषुनी रूपी स्वरूपी सुमंगळ ॥१॥ ॐनमो भगवतेरामकृष्ण वासुदेवा ॥धृ.॥ जप तप अनुष्ठान व्यर्थकासया करणे । तीर्थ व्रत यम नेम नलगे दैवताधरणें । आसन मुद्रा ज्ञान ध्यान नलगे वाराणसीमरणें । केशव माधव अच्युत वदता होय पातकहरणे ॥२॥ शरीर शोषण प्राण निरोधन मनोजयहटयोग । गुदपीडन कुंडलिनी कलिमलदल भंग । ऊर्ध्ववायूचा श्वेतु तोडोनि करी वो वनभंग । ब्रह्मरंधींमिसळे परि मुमुक्षुदंग ॥३॥ मनोजय वासना तोडोनीकेली बीमोडी । मनपुर नगर पाहता दुर्गती मोडी । काम क्रोध मद मत्सर अहंकार झोडी । अखंडपरमानंद सेउनी उभवी गुढी ॥४॥ भेदभाव तोडोनियांघेतला प्रेमाचा गरळा । शुद्ध नाम श्रीहरीचें निजमुखींलागला चाळा । हरिस्मरणाचेनी बळे अंकित केलेकळिकाळां । एका जनार्दनी अखंड सुखसोहळा ॥५॥

3708. एके घाई खेळता न पडसी डाई । दुचाळ्याने ठकसील भाई रे । त्रिगुणाचे फेरी थोर कष्टी होसी । या चौघासी तरी धरी सोई रे ॥१॥ खेळ खेळोनिया निराळा चि राही । सांडी या विषयाची घाई रे । तेणे चि खेळे बसवंत होसी । ऐसे सत्य जाणे माझ्या भाई रे ॥धृपद॥

3708. मी वासुदेव नामे फोडितो नित्यटाहो । देखिले पाय आता मागता दान द्याहो । सांवळे रूप माझ्या मानसी नित्य राहो । पावनसंतवृंदें सादरे दृष्टी पहा हो ॥१॥ रामकृष्णवासुदेवा । हरिरामकृष्ण वासुदेवा ॥धृ.॥ सांडोनीसर्व चिंता संतपदीं लक्ष लागो । भक्त मी सर्वसंगीसर्वदा वृत्ति जागो । भाविक प्रेमळांच्या संगतीचित्त लागो ॥२॥ अद्वैतेंची चालो अक्षयीं भक्तियोग । स्वप्नींही मानसातें नातळों द्वैतसंग । अद्वयानंद वेधेनावडो अन्य भोग । अक्रियत्वची वाहो सक्रियारूपबोध ॥३॥ पाहता विश्वमाते निजरूप दाखवी । सत्कथा श्रवण कर्णी पीयूष चाखवी । रसनेनाममंत्र सर्वदा प्रेम देई । तोषला देवराणा म्हणेबारे घेई ॥४॥ हे दान पावले सद्गुरु शांतिलिंगा । हे दान पावले आत्मया पांडुरंगा । हे दान पावलेव्यापका अंतरंगा । हे दान पावले एका जनार्दनींदोष जाती भंगा ॥५॥

3709. (खेळावरील रूपके : टिपरी) बाराही सोळा गडियांचा मेळा । सतरावा बसवंत खेळिया रे । यतिस्पद राखो जेणे टिपरिया घाई । अनुहाते वाये मांदळा रे ॥१॥ नाचत पंढरिये जाऊ रे खेळिया । विठ्ठल रखुमाई पाहू रे ॥धृपद॥

3709. कर जोडूनि विनवितो तुम्हा । तुम्हीवासुदेव म्हणा । नको गुंतूं विषयकामा । तुम्हीआठवा मधुसूदना ॥१॥ नरदेह दुर्लभ जाणा । शत वर्षांची गणना । त्यामध्ये दुःख यातना । तुम्ही आठवा मधुसूदना ॥२॥ नलगे तीर्थाचेंभ्रमण । नलगे दंडण मुंडण । नलगे पंचाग्नी साधन । तुम्ही आठवा मधुसूदना ॥३॥ हेचि माझी विनवणी । जोडितों कर दोन्ही । शरण एका जनार्दनी । तुम्हीवासुदेव म्हणा अनुदिनी ॥४॥

3710. (खेळावरील रूपके : टिपरी) दोन्ही टिपरी एकचि नाद । सगुण निर्गुण नाही भेद रे । कुसरी अंगे मोडितील परी । मेळविति एक एका छंदे रे ॥१॥ काहीच न वजे वाया रे । खेळिया एकचि बसवंत अवघिया रे ।

3710. आंधळा ३७१० ते ३७१२ मार्ग बहु असती परी तयांची न येकळे गती । म्हणोनि पडियेलों माया मोहभ्रांती । =तेणे मी जाहलों अंध कोण धरील चित्ती । मारितों हांका मोठ्याने अहो उदार श्रीगुरुमूर्ति ॥१॥ धांव धांव श्रीगुरुराया काढी देउनी हात । बुडतसेभवनदीमाजी न कळे अंत । शिण बहु मजजाहला श्रमलों पाहत पाहत । यांतुनी सोडी वेगींतुम्हां श्रीगुरु समर्थ ॥२॥ वाटे आडवाट दरीदरकुटे यांमाजी गुंतले । कन्या पुत्र स्त्रीधन हे वरपडिलें जाळं । कवण उगवील कवणा शरण । जाऊ ते न कळे । करितो चिंता हृदयी तंव श्रीगुरुभेटले ॥३॥ मार्ग हा दाविला जेथे नाही गोंवागुंती । श्रीगुरु प्रसन्न जाहले निवारली अवघी भ्रांती । एका शरण जनार्दनी जाहली संतोषवृत्ती । अंधपण । फिटले निवारली पुनरावृत्ती ॥४॥

3711. (खेळावरील रूपके : टिपरी) या रे गडे हो धरू घाई जाणता ही नेणता । नाम गाऊ टाळी वाहू अपुलिया हिता ॥१॥ फावले ते घ्यारे आता प्रेमदाता पांडुरंग । आजि दिवस सोनियाचा वोडवला रंग ॥धृपद॥ हिंडती रानोरान भुजंग ते कांट्यावन । सुख तयांहून आम्हा गाता नाचता रे ॥२॥

3711. आधी देखत होतो सकळ । मग हीमें दृष्टि गेली आले पडळ । चालता मार्ग न दिसे । केवळ । आता मज करा कृपा मी दीन तुम्हीदयाळ ॥१॥ दाते हो दान करा तुम्ही संत उदार । चालता मार्ग दाखवा मज निर्धार । गुंतलों लोभआशा न कळे विचार । दृष्टीतें फिरवुनि द्या मुखींनामाचा उच्चार ॥२॥ त्रैलोक्यांत तुमची थोरीपुराणें वर्णिती साचार । वेदही तुम्हा गाती तया नकळे निर्धार । कीर्ति गाती सनकादिक तो दाखवाश्रीधर । म्हणोनि धरिला मार्ग नका करू अव्हेर ॥३॥ अंधपण सर्व गेले श्रीगुरुचा आधार । तेणे पंथेंचालतांना फिटला मायामोह अंधार । एका जनार्दनीदेखिला परेपरता पर । श्रीगुरुजनार्दन कृपेनें दाविलेंनिजघर ॥४॥

3712. (खेळावरील रूपके : टिपरी) भीमातीरी एक वसविले नगर । त्याचे नांव पंढरपुर रे । तेथील मोकासी चार भुजा त्यासी । बाइला सोळा हजार रे ॥१॥ नाचत जाऊ त्याच्या गांवा रे खेळिया । सुख देईल विसावा रे ।

3712. पंढरपुर पाटणीं गा महाराज सार्वभौम । पांडुरंग दीनबंधु जयाचे ते नाम ॥१॥ अंधळ्याजीवीचें तो जाणतो धर्म । म्हणोनि आलो गा देईमाझें मज वर्म ॥धृ.॥ असोनि हात पाय डोळेजाहलों मी अंधळा । मुखी नाम तुझे लागलावाचेसी चाळा ॥२॥ देउनी दान माते नाम सांगेये काळी । विठोबाचें दान आले ऐसी देईनआरोळी ॥३॥ दान पावले संतसंगे भक्तीचें । एका जनार्दनी अखंड नाम वाचे ॥४॥

3713. (काला) ब्रम्हादिका न कळे खोळ । ते हे आकळ धरियेली ॥१॥ मोहरी पावा वाहे काठी । धावे पाठी गाईचे ॥धृपद॥ उच्छिष्ट जे न लभे देवा । ते हे सदैवा गोवळ्या ॥२॥

3713. पांगुळ ३७१३ ते ३७१५ मी माझे कल्पनेने जाहलोंसे पांगुळ । चालता न चलवेचि कोठे न मिळे स्थळ । हिंडलों दिशा दाही श्रम जाहला केवळ । कवण हीभ्रांती वारी कैं भेटेल गुरुदयाळ ॥१॥ धर्म जागोगुरुमहिमा देही दाविला देव । निवारुनी भवरजाळे अवघा निरसला भेव ॥धृ.॥ कर्म त्याअकर्माच्या लागती वाटे ठेसा । संपत्ती विपत्तीचामानिला भरंवसा । कन्या पुत्र आप्त जन हा तोसहज वोळसा । या भ्रमडोहीं बुडालों धांवे गुरुरायासर्वेशा ॥२॥ येउनी गुरुनाथें माथा ठेविला करू । अज्ञानतिमिर गेले शुद्ध मार्ग साचारू । गर्जतचालियेलों फिटला अज्ञान अंधारू । एका जनार्दनीमाझा श्रीगुरु उदारू ॥३॥

3714. (दळण) शुद्ध दळणाचे सुख सांगो । मानवत असे सईबाई ॥१॥ शुद्ध ते वळण लवकरी पावे । डोलविता निवे अष्टांग ते ॥धृपद॥ शुद्ध हे जेविता तन निवे मन । अल्प त्या इंधन बुडा लागे ॥२॥

3714. मृत्यूलोकी एक नगर त्यांचे नांवपंढरपूर । तेथील मोकाशी उभा असे विटेवर । पुंडलीक भक्तराज शोभे चंद्रभागातीर । बोलती साधुसंत जीवा वाटेहुरहुर ॥१॥ तुम्ही संतमायबाप एवढा उपकार करा । न्या मज तेथवरी । दाखवा

3715. (काला) कान्होबा तू आलगट । नाही लाज बहु धीट । पाहिले वाईट । बोलोनिया वोखटे ॥१॥ परि तू न सांडिसी खोडी । करिसी केली घडीघडी । पडिसी रोकडी । तुटी माये आम्हासी ॥धृपद॥ तू ठायीचा गोवळ । अविचारी अनर्गळ । चोरटा शिंदळ । ऐसा पिटू डांगोरा ॥२॥

3715. सहज पुर पाटणीं गा एक जनार्दनदाता । पांगुळां पाय देतो विश्रांति समस्ता ॥१॥ यालागी नाम त्याचे दुःख निरसी मनाचे । पांगुळाजीवींचें तोचि चालवी साचे ॥२॥ जीवे जितामी पांगुळ दिधला निज बोध ढवळा । त्यावरिबैसोनि क्रीडे सर्वत्र स्वलीला ॥३॥ एकाएकपरम दीन अंध पंगु अज्ञान । जनार्दने कृपा करूनकरवी निजसत्ता चलन॥4

3716. (काला) भोजनाच्या काळी । कान्हो मांडियेली आळी । काला करी वनमाळी । अन्नेएकवटा । देई निवडुनी । माते म्हणतो जननी । हात निपटून मेदिनी । वरी अंग घाली ॥१॥ कैसा आळी घेसी । नव्हे ते चि करीसी । घेई दुसरे तयेसी । वारी म्हणे नको ॥धृपद॥

3716. आंधळा पांगळा ३७१६ ते ३७१९ अंध पंगुदृढ जाहलों बांधलो संसारी । मायामोह भरली नदीमाजी दुस्तर मगरीं । यांतूनकोण सोडवील नानापरीचे दु:ख भारी । दैवयोगेंभेटला तो जनार्दन गुरूसत्वरी ॥१॥ धर्म जागोजनार्दनाचा तेणे निवारिला फेरा । चुकविल्याचौऱ्याऐंशीच्या तयांने वेरझारा । मोक्षप्राप्ती वाटजाहली दावीला सोयरा । जन्ममरण दु:ख गेलेंजाहलों सैराट मोकळा ॥२॥ घातिले अंजन डोळांदिसों लागली वाट । मोकळा मार्ग जाहला चालिलोंसैराट । श्री गुरू जनार्दन मुखी नामाचा बोभाट । एका जनार्दनी पावलों मुळची पेठ ॥३॥

3717. चला वळू गाई । बैसो जेऊ एके ठायी ॥१॥ बहु केली वणवण । पायपिटी जाला सिण ॥धृपद॥ खांदी भार पोटी भुक । काय खेळायाचे सुख ॥२॥ तुका म्हणे धावे । मग अवघे बरवे ॥३॥

3717. असोनिया दृष्टी जाहलो मी आंधळा । आपांगीलें जिही जाहलो त्या वेगळा । मायबापमाझेम्हणती मजमाझ्या बाळा । शेवटींमोकलिती देतीहाती काळा ॥१॥ संत तुम्ही मायबाप माझी राखाकांही दया । लागतो मी वारंवार तुमचीयापायां ॥धृ.॥ इंद्रिये माझी न चलती क्षणभरीं । गुंतलोमायामोहेंया संसाराचे फेरी । अंथरूणघातलेंते इंगळाचे शेजेवरी । कैशी येईल निद्रा कोणसोडवील निर्धारी ॥२॥ मायबाप तुम्ही संत उपकारकरा । जगी जो नांदतों जनी एवढा जनार्दन तोखरा । तयाचिया चरणांवरीमस्तक निर्धारी । एकाजनार्दनी करी विनंती अवधारी ॥३॥

3718. नेणो वेळ काळ । धालो तुझ्याने सकळ ॥१॥ नाही नाही रे कान्होबा भय आम्हापाशी । वळूनि पुरविसी गाई पोटा खावया ॥धृपद॥ तुजपाशी भय । हे तो बोलो परी नये ॥२॥

3718. ॐकार निज वृक्ष त्यावरी । वेधलोंप्रत्यक्ष । दान मागों. रामकृष्णा जनार्दनाप्रत्यक्ष ॥१॥ जालो मी अंध पंगु । माझा कोणी नधरिती संगु ॥धृ.॥ चालता वाट मार्गी मज कांहीदिसेना । उच्चारिती नाम संतमार्गे चालिलोजाणा ॥२॥ पाहुनी पंढरीपेठ अंधपणा फिटलों । एका जनार्दनी संतापायीं लीन झालों ॥३॥

3719. (विटी दांडू) सारा विटूदांडू । आणीक काही खेळ मांडू ॥१॥ बहु अंगा आले डाव । स्थिर नाही कोठे पाव ॥धृपद॥ कोली हाणे टोला । झेली तेणे तो गोविला ॥२॥

3719. दाते बहुत असतीपरीनदेतीसाचार । मागत्याची आशा बहु तेणे न घडे विचार । सम देणे समघेणेंया नाही प्रकार । लाजिरवाणे जिणे दोघांचेंधर्म अवघा असार ॥१॥ तैसा नोहे दाता माझाजनार्दन उदार । तुष्टला माझ्या देही दिधले अक्षयअपार । न सरेचि कल्पांती माप लागले निर्धार । मागतेपण हारपले दैन्य गेले साचार ॥२॥ देऊनीअक्षय दान पदी बसविला अढळ । मायामोहतृष्णाहाचि चुकविला कोल्हाळ । एका जनार्दनी एकपणेनिर्मळ । शरण एका जनार्दनी काया वाचाअढळ ॥३॥

3720. कोंडिला गे माज । निरोधुनी द्वार । राखण ते बरे । येथे करा कारण ॥१॥ हा गे हा गे हरी । करिता सापडला चोरी । घाला गाठी धरी । जीवे माय त्रासाया ॥धृपद॥ तेचि पुढे आड । तिचा लोभ तिला नाड । लावुनी चरफड । हात गोउनी पळावे ॥२॥ संशयाचे बिरडे । याचे निरसले भेटी । घेतली ते तुटी । आता घेता फावेल ॥३॥

3720. बहिरा ३७२० बहिरा झालों या जगी ॥धृ.॥ नाहींऐकीलें हरिकीर्तन । नाही केले पुराणश्रवण । नाहींवेदशास्त्र पठण । गर्भी बहिरा झालो त्यागुण ॥१॥ नाही संतकीर्ती श्रवणी आली । नाही साधुसेवाघडियेलीं । पितृवचनासी पाठ दिधली । तीर्थे व्रतें.असोनि त्यागीली ॥२॥ माता माऊली पाचारिता । शब्द नाही दिलामागुता । बहिरा झालो नरदेही येता । एका जनार्दनी । स्मरेन आता ॥३॥

3721. अनंत ब्रम्हांडे उदरी । हरी हा बाळक नंदा घरी ॥१॥ नवल केवढे केवढे । न कळे कान्होबाचे कोडे ॥धृपद॥ पृथ्वी जेणे तृप्त केली । त्यासि यशोदा भोजन घाली ॥२॥ विश्वव्यापक कमळापती । त्यासि गौळणी कडिये घेती ॥३॥

3721. मुका ३७२१ मुका झालो वाचा गेली ॥धृ.॥ होते पंडित महाज्ञानी । दशग्रंथषडशास्त्र पुराणीं । चारीवेद मुखोद्गतवाणी । गर्वांमध्ये झाली सर्वहानी ॥१॥ जिव्हा लांचावली भोजना । दुग्ध घृत शर्करापक्वान्ना । निंदीले उपान्ना । तेणे पातलोमुखबंधना ॥२॥ साधुसंतांची निंदा केली । हरिभक्तांची स्तुती नाही केली । तेणे वाचा पंगुझाली । एका जनार्दनी कृपा लाधली ॥३॥

3722. कृष्ण गोकुळी जन्मला । दुष्टा चळकाप सुटला ॥१॥ होता कृष्णाचा अवतार । आनंद करिती घरोघर ॥धृपद॥ सदा नाम वाचे । गाती प्रेमे आनंदे नाचती ॥२॥ तुका म्हणे हरती दोष । आनंदाने करिती घोष ॥३॥

3722. पिसा ३७२२ ते ३७२३ मायराणी प्रकाशितां दिवा । याचियाजीवा लागलासे ॥१॥ एका पिसाळला एकापिसाळला । मायाराणीचा अभिलाष गेला ॥२॥ नांवरूप नाही याचे पिसेपणी । धांवोनिसंतांचे पितोंपायवणी ॥२॥ पिसे जाले सांगुमी काये । झोंबोनीसंतांचे उच्छिष्ट खाये ॥३॥ उरफाटे झाले डोळे । एका जनार्दनी देखे ते न कळे ॥४॥

3723. मेळउनि सकळ गोपाळ । काही करिती विचार ॥१॥ जाऊ चोरू लोणी । आजि घेऊ चंद्रधणी । चला वेळ लावियेला अझुणी । एकाकरिता गडे हो ॥धृपद॥ वाट काढिली गोविंदी । मागे गोपाळांची मांदी ॥२॥

3723. राम रामम्हणोनि सदा रडे । जे जे देखे"त्याच्या पाया पडे ॥१॥ देव देखत पिसे पाही । आपुलेपारखेंनोळखे कांही ॥२॥ बोलामाजीं घालीमौनाची मिठी । शून्याहीवरील सांगतो गोष्टी ॥३॥ आपुलियां माथा आपण मारी । त्याच्या पिसेपणाकोण आवरी ॥४॥ एका जनार्दनी पिसा झालाखरा । आपुल्या आपण नाशी शरीरा ॥५॥

3724. का रे गमाविल्या गाई । आली वळती तुझी जाई । मागे झाले काई । एका ते का नेणसी ॥१॥ केलासी फजित । मागे पुढे ही बहुत । लाज नाही नित्य । नित्य दंड पावता ॥धृपद॥ वोला खोडा खिळ गाढी । ऐसा कोण तये काढी । धावेल कापडी । तुझी आधी वोढाळा ॥२॥ चाले चाल धावे । मी ही येतो तुजसवे । तुका म्हणे जव । तेथे नाही पावली ॥३॥

3724. खेळीया ३७२४ ते ३७२५ देव छिनालका छिनालका । खेळखेळाडी बांका ॥१॥ छंद बडा सुरवर को वाटा । जाके झरूके में बैठा । बड़ा धरम का दाता । नहींजात पात कुच नाता ॥२॥ एकनाथ का वाली । उसे कोण देवे गाली ॥३॥

3725. कंठी धरिला कृष्णमणी । अवघा जनी प्रकाश ॥१॥ काला वाटू एकमेका । वैष्णवा निका संभ्रम ॥धृपद॥ वांकुलिया ब्रम्हादिका । उत्तम लोका दाखवू ॥२॥ तुका म्हणे भूमंडळी । आम्ही बळी वीर गाढे ॥३॥

3725. जनी वनी एक जनार्दन दाता । त्यासीनमन करू आता रे । मन उन्मन जयासी पहाता । त्याच्या चरणावरी माथा रे ॥१॥ जाचत पंढरीसीजाऊंरेखेळीया । क्षराक्षरातीत पाहू रे । टाळ मृदंगमेळवुनि मेळा । गुरूवचनी खेळ खेळा रे॥ध्रु॥भक्ती वैराग्य कुंडले श्रवणी । ज्ञानांकुशमुगुटमणीरे । सप्रेम उटी अंगी चंदनाची । सत्वाची कासनिर्वाणी रे ॥२॥ अष्टभावेंखेळिये खेळताती ठायी । घागऱ्या वाजती पायी रे । दया क्षमा दोन्ही चवऱ्याढाळती । शांती सत्रावी छाई रे ॥३॥ वाद निमालाशब्द खुंटला । त्रिभुवनी आनंद झाला रे । एकाजनार्दनीं शरण गेला । तो एकपण विसरला रे ॥४॥

3726. पाहाता गोवळी । खाय त्यांची उष्टावळी ॥१॥ करिती नामाचे चिंतन । गडी कान्होबाचे ध्यान ॥धृपद॥ आली द्यावी डाई । धावे वळत्या मागे गाई ॥२॥ एके ठायी काला । तुका म्हणे भाविकाला ॥३॥

3726. शकून ३७२६ ते ३७२८ कैकाय कैकाय तुज सांगते शकुन । येणे मार्गे गेले नाही आले परतून । आरता येई तुजसांगतें शकुन । वरल्या देशींची वस्तु एकनिधान ॥१॥ हिंडत कैकाय तिचा घरी भ्रतारू । सांवळा डोळस माथा दुडियाचा भारू । एकुले एकतिचे कडीये लेकरूं । भुरळ घालुनी भुलविले नारीआणि नरू ॥२॥ भूरभंगी धूर धुमाळी । गेली चारीयुगे । आता येईल तुज एक निजखूण सांगे । चौऱ्याऐंशी सिद्ध गेले येणे मार्गे । नारद तुंबर ऋषीतेही गेले भंगे ॥३॥ ब्रह्मा विष्णू रूद्र तेही काळेग्रासिलें । सीतापती पुरंदर चंद्रमावळले । सव्वालक्षघडामोड मायासूत्र खेळे । परिसा पहाता पिंडब्रह्मांड आगळे ॥४॥ बोलती कैकाय भूर होईलगादादा । लटिकाची माया मोह लावियेला धंदा । लक्षामध्ये जाणे भेद विरळा एखादा । यालागी चिंतीदिननिशीं परमानंदा ॥५॥ बोले कैकाय दादा उद्या 3727. जे निर्गुण निराकार तेथे माझा वास । कांही सांगावया आले तुम्हांस । माझाशकुन ऐकती

3727. पैल आली आगी कान्हो काय रे करावे । न कळे ते कैसे आजि वांचो आम्ही जीवे ॥१॥ धाव रे हरी सापडलो संधी । वोणव्याचे मधी बुद्धि काही करावी ॥धृपद॥ अवचिता ज्वाळा येता देखिल्या वरी । परतोनि पाहता आधी होतो पाठमोरी ॥२॥ सभोवता फेर रीग न होय पळता । तुका म्हणे जाणसी ते करावे अनंता ॥३॥

3728. भिऊ नका बोले झाकुनिया राहा डोळे । चालवील देव धाक नाही येणे वेळे ॥१॥ बाप रे हा देवाचा ही देव कळो । नेदी माव काय करी करवीतो ॥धृपद॥ पसरूनि मुख विश्वरूप खाय ज्वाळ । सारूनिया संधी अवघे पाहाती गोपाळ ॥२॥ तुका म्हणे आम्ही मागे भ्यालो वायाविण । कळो आले आता या सांगाते नाही शिण ॥३॥

3729. नेणती तयांसि साच भाव दावी हरी । लाज नाही नाचे पावा वाजवी मोहरी ॥१॥ चला रे याच्या पाया लागो आता । राखिले जळता महा आगीपासूनि ॥धृपद॥ कैसी रे कान्होबा एवढी गिळियेली आगी । न देखो पोळला तुज तोंडी कोठे अंगी ॥२॥ तुका म्हणे तुम्ही का रे करिता नवल । आमची सिदोरी खातो त्याचे आले बळ ॥३॥

3729. सरोदा ३७२९ ते ३७३० डुगडुगडुग जाती ब्रह्मांड युग । त्या अहं ममतेच्या पोटी । नका की जीजाराजांनो ॥१॥ अहो त्या अहं ममतेच्या पोटी । उद्भवल्या ब्रह्मांड कोटी । त्यांची समुळ सांगेन गोलीमाझेसरोद्याचे बोलचावटीनम्हणावेंकीजीराजांनीशमी निजानंदपुरीचा रहिवाशी । धांवोनी आलोंतम्हां संतापाशी । शकुन सांगेन निश्चयेसी । ऐकाश्रवणेसी सादर की जी राजांनो ॥३॥ मी जे बोलणेते बोल । ते समुद्रापरीस खोल । धरी अबोलणे तेबोल । इंद्रिया बोल असु द्या की जी राजांनो ॥४॥ आता सांगतो एक वचन । सर्वांगासी करुनी कान । श्रोती व्हावे सावधान । निजात्म खुण पावोनी कीजी राजांनो ॥५॥ मुळींची जे स्फुरली अहंता । ब्रह्मीची सांगेन समुळ वार्ता । अव्यक्त आले व्यक्तां । माया तत्वता या नांव की जी राजांनो ॥६॥ अहोत्या मायेचिया कुशीं । उत्पत्ती झाली त्रिगुणांसी । ते विये अकार उकार मकरांसी । आउट ओंकार कीजीराजांनो ॥७॥ अकार भूमिका विशेषता । उकारीजाणगता यात्रा । भकारी संश्लिष्टता । सुलिनताअर्धमात्री की जी राजांनो ॥८॥ अकारी रजोगुणाचीवस्ती । उकारी तैजस म्हणतीं । मकारी प्राज्ञअभिमानी बोलती । प्रत्यगात्म्याची वरती अर्धमात्रींचकी जी राजांनो ॥९॥ अकार तो ऋग्वेद जाण॥उकार यजुर्वेद प्रमाण । मकार सामवेद ओळखण । अथर्वण वेद अर्धमात्री की जी राजांनो ॥१०॥ ऐसाॐकाराचा विस्तार । सांगितला सविस्तर जाणोनिअर्थसार । सुखी सुखरूप असावे की जी राजांनी ॥११॥ आता सांगतो एक शकुन बरा । काही मजसरवद्यास दान करा । दान द्यावयाची सोय धरा । चौऱ्याऐंशी लक्ष फेरा चुकेल की जीराजांनो ॥१२॥ वासनेचे काळे चिरगुट । मीपणााची बांधोनी मोट । विषयवासनेची सोडोनी गांठ । दान श्रेष्ठ मज कराकीजी राजांनो ॥१३॥ आकाशाची घेऊनी वाटी । त्रिगुण तेल भरुनी तार्टी । दान करिता उठाउठी । वोखटी पीडा टळेल की जी राजांनो ॥१४॥ म्याशकुन सांगितला जनकरायाप्रती । त्यांची कैसीजाहली देहस्थिती । देहीच असोनी विदेह प्राप्ती । याशकुनाचेनि बोले की जी राजांनो ॥१५॥ आणखीऋषीश्वर थोर थोर । वसिष्ठादी विश्वामित्र । .सनकादिक पराशर । याच विचारे नांदले की जीराजांनो॥१६।आणखी संतमहंतादी पती । याचविचारें नांदले किती । अल्पही करिता त्यांची संगती । नपवे जन्ममृत्युची गती की जी राजांनो ॥१७॥ निवृत्ती सोपान ज्ञानदेव । ते आनंदले याचि वैभवे । खेचर विसोबा नामदेव । चांगा वटेश्वर की जीराजांनो ॥१८॥ परसा भागवत गोरा कुंभार । चोखामेळा महार । रोहिदास चांभार । जुल्हाई कबीरकरिती विचार शकुनाचेंनीं की जी राजांनो ॥१९॥ परी एक बायकोचा संग खोटा । इने भुलविलेश्रेष्ठाश्रेष्ठा । थोर थोर पडिले अव्हाटा । भुलले वाटास्वहितांच्या की जी राजांनो ॥२०॥ जो कासृष्टीकर्ता चतुरानन । इचा पदर लागतांची जाण । स्वकन्येसी देखुनी आपण । तोचि जाण वेडावलाकी जी राजांनो ॥२१॥ जो का विष्णु सृष्टी पाळीता । त्याची कैशी झाली अवस्था । तोही झाला लोळता।वृंदेच्या स्मशानी की जी राजांनो ॥२२॥ जो कांश्रेष्ठ ईश्वर । तोही झाला मोहिनीचा किंकर । बायकोचा लागता पदर । हरिहर ब्रह्मा वेडा झालाकी जी राजांनो॥२३॥याकरितां संग नका करूंइचा । बोल ऐका मज सरवद्याचा । माझिया बोलाविश्वास साचा । तो परब्रह्मींचा रहिवासी की जीराजांनो ॥२४॥ डाकुलता झाला चालता । परंतुनये बोलवितां । निर्मळ पदी वास्तव्यता । झालाडाकुलता की जीराजांनो ॥२५॥ एका जनार्दनींचाएकुलता एका । शकुन गाठी बांधिले देखा । तेव्हांसाधिली सत्वभुमिका । परमार्थ फुका आला हातांकी जी राजांनो ॥२६॥

3730. त्यांनी धणीवरी संग केला हरीसवे । देऊनि आपुले तोचि देईल ते खावे ॥१॥ न ठेवी आभार प्रेमाचा भुकेला । बहु दिवस संग हाचि निर्धार त्याला ॥धृपद॥ कान्होबा तू जेवी घासोघासी आळविती । आरुष गोपाळे त्यांची बहु देवा प्रीती ॥२॥ तुका म्हणे आता जाऊ आपुलिया घरा । तोय वांचविले ऐसे सांगो रे दातारा ॥३॥

3730. अगा ये परम शुभ ऐक । लाभ दिसे तो एका नांदतें धर्माचे घर । सद्विवेकाचे विवर । विवरांत विश्रांती थोर । अपार सुख ते ।॥१॥ ऐसा नरदेह परम सुखाचा । घे मज पिंगळयाची वाचा । मी संदेह सांगेन साचा । ऐकागा राजकुमरहो ॥२॥ डुग डुग डुग शंभु महादेवा । काशी विश्वनाथापंढरीचा विठोबा । कानड्या खंडेराया । दिगंबरादत्तात्रया । इतुके बोलता ठायां । परी ते एकचि यती ॥३॥ लडबड लडबड । नवनाथ सोरटी सोमनाथ।श्रीहिंगळजा भगवती । वीणा पुस्तकधारणी । येमुळ पिठींची । जिचेनी वस्तु महिमा साची । आदि । अंत भरले स्वतंत्र । म्हणोनी कारण वाचेसी । अत्यंतबोलत आहे ॥४॥ नमो परम पुरुष । जो भासनाआभास । जो स्वयंप्रकाश अखिल मुर्ती ॥५॥ जोवर्ण व्यक्ति हीन । दृश्यादृश्य दरुशन जाण । जोआदिमायेचे आवरण । अनादिसिध्द ॥६॥ धन्यधन्यतो सद्गुरु । जो साक्षात परब्रह्म अवतारु॥नामस्मरणे जगदुध्दारु । करी सदा ॥७॥ आतासमस्ता नमीत स्वानंदे । देही स्फुरलें स्वात्मसुखछंदे । डुलतां आपुलेनी आनंदे । सहजासहजीं ॥८॥ आधी एकाग्र करुनी मन । सांडी बध्द मुक्तीचाअनुमाना वृत्ती सदा समाधान । स्वरुपी असावी ॥९॥ हजार गोष्टीचीये परी । मज सरोद्याचा विश्वासधरी । अंती बोलणे वचनवरी । गोड लागे ॥१०॥ एक खटपट । एक तळतळ । एक वळवळ । एककळकळा परी तो अवघाची कोल्हाळ करिताती ॥११॥ तैसा नोहे मी पिंगळा । शब्दासहीत बोधसकळा । एका अनेकी नोहे वेगळा । शोधोनी पाहे । ।१२।दिसे बावन्नाची कडसणी । एका सुत्रे वोवीलेंमनीं । जैसे गंगेचे पाणी । निर्मळ वाहे सर्वदा ॥१३॥ पुर्व उत्तर दोन प्रत्यक्षाअक्ष होते का नेणे ॥१४॥ एक तृप्ती व्हावया । आणिक ग्रास घ्यावया । तरी तेआन ठाया । गेले न म्हणा ॥१५॥ तरी त्यांचे मुखेंइसे अर्थकांही । ज्ञात्यासी सांगता भरला नाही । विवेक । संचुनी ठायी । ऐका गा राजेनु ॥१६॥ नांव कायसा रायाचे । मेष की वृषभ की मिथुन की कर्क की सिंहकी कन्या की तुळ की वृश्चीक की धन की मकर की॥कुंभ की मीन । ऐका गा राज कुमरहो ॥१७॥ येवोया मेष तो कैसा । हुरळक हुसके थलतैसा । बुध्दीमंदरा विवेकलेशा । दैन्यवाणा सदाचा ॥१८॥ आता वृषभती बोलावा । प्रकृती बुध्दी आम्हा सवा । हानी लाभय नोहे ठावा । या गर्वराशी ॥१९॥ माया ईश्वर मिळोनीये । जैसे सुखावती दोन्ही । तरंगतेच पाणी । ज्ञानप्राप्तीदे मिथुन जाणावा ॥२०॥ अहं बुध्दीचे सर्वक । तोचिओळखावा कर्क । देहाभिमाना गर्क । कुवृत्तीसदाचा ॥२१॥ मद गज वनांतरी । धूर्त सिंहाचियेपरी । मोहे महिमा विस्तारी । ऐसी कन्या जाणावी ॥२२॥ बुध्दी सत्वाची साम्यता । प्रपंच परमार्थऐक्यता । स्थुळधारी देखता । तो सत्वाचा वोतीला॥२३॥जो कुर्वाळील कृपा करी । विषय शक्तीती नांगी मारी । फनका लागता दु:ख करी । तोमळीन वृश्चीक जाणावा ॥२४॥ शब्द कैसा तिक्ष्ण । हदयीं जैसा लागे बाण । मोडी भलत्याचे समाधान । तोचि धन ओळखावा ॥२५॥ एक होरी एक पोटी । सदा भोंवयासी घाली गाठी । मळीन देखे सर्व सृष्टी । तो मकर जाणावा ॥२६॥ नुचंबळे पुर्ण कुंभ । जोआत्मसाक्षात्कार स्वयंभ । तो प्रत्यक्ष जाणावा थोंब । ऐशी वृत्ती जाणावी ॥२७॥ सदा चंचळ चपळस्थिती । दृष्टी झेपावेती विवृत्ती । ऐसी मीनाची गती।आपुलेनि वर्ते ॥२८॥ एवं स्थिती मतिद्वये । प्रेमळेमनी ओळखुनी घ्यावे । ऐके सत्यव्रती भावे । नांवकाय रायाचे ॥२९॥ तुझिया बाळा देखो न शकेकाळा । भुरळ डोळ्याचा आंधळा । झडपोनी जातोत्याला । भिऊ नको घरी येऊ देऊं नको । मनमुष्टीमाजीं धरी । मी सांगेन तैसेची करी रेराया ॥३०॥ एके बोवाळुनी देई । साबण सरकी गाईचे शेण । तांबड्या गुंजा मुष्टीये एक लोन । तांबे नाणे कालवुनीतिहीं ठायी टाकी॥३१॥एकमती बोलुन जातो । जळी राखस्थळी राख । आपुला शेजार राख । पाजार राख । आब्रह्मस्तंब पर्यंत । रखरक्ष हुं फट्स्वाहा॥३२॥ही नंददेशींची विद्या खरी । तुझ्याबाळाचें विघ्न निवारी । कळकंटक दुर करी । मगनांदशिल स्वानंदे॥३३॥आतां बाळांचे नांव सांगेस्पष्ट । तुझिया पोटींची आत्मनिष्ठ । जेव्हा झालीओमप्रतिष्ठ । जावांई तो सुलक्षणी साळंकृत॥३४॥परी तो सत्वगुणाची राशी । सप्रेमता लावी रुची । निजवाक्यार्थ परम साची । महिमा इचीदेवगणी॥३५॥देवगणी असे । प्रकृती गुणीविषमशमा नसे । राक्षस गणी आशेषे । वोळखोनीघ्यावें॥३६॥आता घरधन्याचें नांव काय । केशवकी माधव की गोविंद । की विष्णु की प्रद्युम्न । कीपुरुषोत्तम की अधोक्ष की रामु । देव बुध्दीसंगेघटवावा । उतरले नांव घरधन्याचे॥३७॥जरी तोम्हणु काळानिळा । परि तो वर्णव्यक्ति वेगळा । दिठींचा चुकवोनी डोळा । दिसतो सोहळाघरधन्याचा॥३८॥नामे व्युत्पत्ती बोध । आपणघेतां शोध । उरला तो सोहंबोध । नामरुपें॥३९॥अगा बायको एक आहे । उगीच आदळी हातपाय । चोरुनी परघर जाये ती मोठी जगभ्याड होईराया॥४०॥प्रसिध्द जो अविवेक । तोचि जाण तिचालेक । सरळ वाढलासे फोक महाठकु॥४१॥चउथपंचमीचे आईतवारी । एक हळदीचा मुटकुळा करी । वोवाळुनी टाकी बाहेरी । तिहीसांजा॥४२॥एकघरचा माणुस वाकडे पायाचा । पिचक्या डोळ्याचा । लटक्या बोलाचा । त्यास क्षणी पतकरशीलत॥४३॥बापुडा नारदु पाहिला । घडीमध्येगाभणा केला । चंद्रासी कलंक लाविला । तयाचेनी॥४४॥शंकराचा झाला वीर्यपात ।रावणाचा करविला घात । विष्णु विचकुनी दांत । -वृंदा वृंदा वोसणतसे॥४५॥ब्रह्मा धांवे सरस्वतीमागे । इंद्रजाला सहस्त्र भगें । भस्मासुर भस्मजालावेगें । वाली निमाला रामबाणें॥४६॥आताधनघतदे कण । एक तोळा दे दान । दे मज़ नका करूंअनुमान । घे मज पिंगळ्याची वाचा॥४७॥कायदेतील कुडे । रितें अवघेचिं उघडें । खोटे नाटेलमुटे । अविवेकी॥४८॥अतिताची आशा हरे । दात्यांचे तो दुणे भरे । जे दिधले ते कल्पांती न सरे । ऐसे काही देईजे॥४९॥आजी धन्य पावलों सभा । जीवी जन्माची आली शोभा । कर जोडोनी राहीनउभा । महाव्दारी देवाचें॥५०॥एक छत्र्यांचे राणिवामोक्ष मोकाशी दिला गांव । जगविख्यात विश्वासीनाम । नाचेन आवडी गाऊंनी॥५१॥एका जनार्दनीं. संताचा लडिवाळा पोटी रिघोनी जाला बाळ । कपाकेली सर्वकाळ । अभय वर देउनी॥५२॥

3731. घ्या रे भोंकरे भाकरी । दहींभाताची सिदोरी । ताक सांडा दुरी । असेल ते तयापे ॥१॥ येथे द्यावे तैसे घ्यावे । थोडे परी निरे व्हावे । सांगतो हे ठावे । असो द्या रे सकळा ॥धृपद॥ माझे आहे तैसे पाहे । नाही तरी घरा जाये । चोरोनिया माये । नवनीत आणावे ॥२॥ तुका म्हणे घरी । माझे कोणी नाही हरी । नका करू दुरी । मज पाया वेगळे ॥३॥

3731. दिवटा ३७३१ जागे जागे या वाडियामध्ये जागे । यावाडिया बाहेर जागे । किती एक तळमळ करीत गेले । हेचि खिंडाराचे खिंडार ॥धृ.॥ कोण्या गृहस्थाच्यावाड्या । कोण्या गृहस्थाच्या पेढ्या । लवकरी काढाबैसावया घोडा । करी या शब्दांचा आडा मोडा । तरीच लेकुराचा खेळ की रे रया ॥१॥ पैल लंकेचाचोहटा । तेथे मी एक बोलीलो दिवटा । तो रांडेचारावण म्हणे हा दिवटा खोटा । राक्षसावाणीच बोले ॥२॥ तेव्हा राम अवतरला त्याने एकचि खांडे । दहा शिरांची मुंडे । विसा भुजांची खांडे । त्या लंकेपुढेघोष मांडिले ॥३॥ आणखी त्या बायकोच्या छंदे । हिरण्यकश्यपाला फुटला फांटा । तो रांडेचा म्हणेहा दिवटा खोटा । मी म्हणे मरण नाही मला । तेम्हणे जीवेमारीन तुला । इतक्यामध्ये नरसोबाम्हणेअवतरला । डोळे फिरवीगरगरां । दांत खाय करकरां।कोंभा चकचक वला । हळु गांड्याळीचे द्वारी । देदान मज दिवट्याला । नाही तरी नागवसी याबोलाला । आणखी दानदेगावच्या जोशाला ॥४॥ तेणे विघ्न टळेल तुझे । मणपांच कणिकेचा दिवा । मध्ये मणपांचघृत । सोळा हातपासोडा । दीडतोळासोन्याचा माकोडा । ऐसे द्यावया दान । एक दाताजनार्दन । इतर लंडी काय देऊं जाणे । एकाजनार्दनाचा दिवटा । भक्तीच्या वसविल्या पेठा । सायुज्यताची नरदेही ॥५॥

3732. काल्याचिये आसे । देव जळी जाले मासे । पुसोनिया हासे । टिरीसांगाते हात ॥१॥ लाजे त्यासि वाटा नाही । जाणे अंतरीचे ते ही । दीन होता काही । होऊ नेदी वेगळे ॥धृपद॥ उपाय अपाय यापुढे । खोटे निवडितो कुडे । जोडुनिया पुढे । हात उभे नुपेक्षी ॥२॥ ते घ्या रे सावकाशे । जया फावेल तो तैसे । तुका म्हणे रसे । प्रेमाचिया आनंदे ॥३॥

3732. कोल्हाटी ३७३२ ते ३७३३ आम्ही कोलाटी कोलाटी । आमुचीउडी उलटी सुलटी । शुन्य स्थावर दिधली गांठी । त्यास जंगम केली उफराटी गा ॥१॥ सोहं शब्दढोलकें पिटी । आमचे वास्तव्य तिरपुटी । आमच्याखेळांत पडली मिठी । पहावी कसबाची आटाआटीगा।शा आली कोल्हाटी प्रेमळु ब्रह्माविष्णु जयाचेबाळु । महाप्रपंच रोविला वेळु खेळ केला त्यानेतुंबळु गा ॥३॥ आमुचा खेळ हो पाहुन । सगुणांसीलागलें ध्यान । त्याने केले निर्गुण । ऐसे बोले एका जनार्दन ॥४॥

3733. गोपाळ म्हणती कान्होबा या रे काही मागो । आपुलाले आम्ही जीवीची तया आवडी सांगो । एक म्हणती उगे रे उगे रे उगे रे मागेचि लागो । निजो नका कोणी घरी रे आजि अवघेचि जागो ॥१॥ जाणोनि नेणता हरी रे मध्ये उगाचि बैसे । नाइकोनि बोल अइके कोण कोणाचे कैसे । एक एकाच्या संवादा जाणे न मिळे ची ऐसे । पोटीचे होटा आणवी देतो तयांसि तैसे ॥धृपद॥

3733. सोहं सोहं वाजे ढोल । आमुचायुगायुगींचा खेळ । परब्रह्म भुललें अकळ । याखेळांचे गुरु जाणे मुळ ॥१॥ ब्रह्माविष्णु शिवादीसाचार । आधी होते निराकार । माझे कोल्हाटीयाचाप्रकार ॥२॥ खेळे परात्पर उपरी । चैतन्याचेमहाशिखरीं । वेळुरोविला श्रीसोहपुरी । खेळ खेळलेनानापरी ॥३॥ आमुचा खेळ पाहुन । निर्गुण तें।जाहलें सगुण । शरण एका जर्नादन । गेला तनु मनविसरुन ॥४॥

3734. आजि ओस अमरावती । काला पाहावया येती । देव विसरती । देहभाव आपुला ॥१॥ आनंद न समाये मेदिनी । चारा विसरल्या पाणी । तटस्थ त्या ध्यानी । गाई जाल्या श्वापदे ॥धृपद॥ जे या देवांचे दैवत । उभे आहे या रंगांत । गोपाळांसहित । क्रीडा करी कान्होबा ॥२॥ जया सुखाची शिराणी । तीच पाऊले मेदिनी । तुका म्हणे मुनी । धुंडितांही न लभती ॥३॥

3734. डोंबारी ३७३४ लगे ढोल लगे ढोला जरी तुझा वस्तादखोल । तरीच मशीं बोल । नाही तरी वाया फोला जाईजाईरेगव्हारा ॥१॥ मी निराकाराचा डोंबारीतिही लोकी माझी फेरी । चार युगांच्या खबरी । तज सांगेन रेगव्हारा ॥२॥ प्रथमखेळ कैलासगिरी।वेळ रोविला निर्धारी । शंभु राजा राज्य करी । त्याचे उदारत्व भारी । तुज सांगेन रे गव्हारा ॥३॥ आत्मलिंग आणि पार्वती । ती दिधली दशकंधराप्रतीत्याच्या उदारत्वाची ख्याती । नाही नाही त्रिजगतींधन्य त्या शंभुची याद कर ॥४॥ दुसरा खेळ वैकुंठीश्रीमंत महाराज विष्णुजगजेठी । तेणे दैत्य मारिलेंकपटी । क्षीरसागर तटी रहिवास केला । धन्य त्याविष्णुची याद कर ॥५॥ अवतार धरिले मच्छ कच्छवराह नारसिंह वामन फरशधरा । तिसरा खेळअयोध्यापुरा । धाक दराराशत्रुसी । धन्य त्या विष्णुचीयाद कर ॥६॥ सुर्यवंशी राजेभले । शिभिने मांसदान केले । वैकुंठनाथा संतोषविले । नगर नेलेंमोक्षाप्रती । धन्य त्या शिभ्रीची याद कर ॥७॥ तैसाची हरिश्चंद्र राजा पुण्यराशी । राज्य देऊनीब्राह्मणासी । आपण जाऊनी वाराणशी । पुत्रपत्नीशीं विकीलें । धन्य त्या हरिश्चंद्राची यादकर ॥८॥ दैत्यवंशी राजा बळी । तेणे तप्त केलावनमाळी । देहवान देऊनी पाताळी । देवआपणाजवळी ठेविला । धन्य त्या बळींची याद कर ॥९॥ राजा अजपाल भगीरथा दशरथवंशीजन्मलेरघुनाथ । त्याच्या औदार्याची मात । पहातांवेदशास्त्र शिणले । धन्य त्या रामाची याद कर ॥१०॥ त्या खेळाचा नवलाहो । देवा नकळेअभिप्रावो । वेदा श्रुतींशी नवलावो । अगम्य पहाहोसनकादिकां । धन्य त्या श्रीकृष्णाची याद कर ॥११॥ ऐसा गुलाबराव महाबळी । तेणेभल्याभल्याशी केली रळी । खेळ मांडीला गोकुळी । कृष्ण वनमाळी खेळत । धन्य त्या कृष्णाची यादकर ॥१२॥ तसरीपा दिधल्या अमुप । त्यासी नाहींपुनरावृत्तींचे माप आपण राहनी साम्यप । रुपारुपमेळविलें । धन्य त्या महाराजांची याद कर ॥१३॥ पुढे द्वापारयुगाचा उदयो । म्या बरोबर घेतिलाकामाजी गुलाबरावो । तेणे ठकविले मोठेमोठे पहाहो । तुज सांगेन रे गव्हारा ॥१४॥ नारदासी डोळाघातिला । विश्वमित्र फारच नागविला । पराशर वस्त्रटाकुनि पळाला । लबाडी नव्हे माझिया बोला । तुजसांगेन रेगव्हारा ॥१५॥ ब्रह्मयाची घेतली लंगोटी । इंद्र पळाला कपाटीं । चंद्रासी काळोखी मोठी । अद्यापी जन दृष्टी । पहाती रे गव्हारा ॥१६॥ पुढेकलियुगा माझारी । भुवैकुंठ श्रीक्षेत्र पंढरी । पुंडलिकपाटलांचे द्वारी । खेळ जोडीला लवकरी । मागितलाधन्य त्या पुंडलिक पाटलाची याद कर ॥१७॥ नगरांत डोंबारी आले । उदंड खेळ खेळोनी गेले । परी पुंडलिक भाग्य श्री विठ्ठले । न कळे ऐश्वर्यकोणासी । धन्य त्या पुंडलिक पाटलाची याद कर।१८॥खेळ खेळतां अंग हारपलें । चित्त मन उन्मनझालें । कीर्तनसुखें निवालें । एका जनार्दनी ऐसे केले- धन्य त्या श्रीविठ्ठलरायांची याद कर ॥१९॥

3735. चला बाई पांडुरंग पाहू वाळवंटी । मांडियेला काला भोवती गोपाळांची दाटी ॥१॥ आनंदे कवळ देती एकामुखी एक । न म्हणती सान थोर अवघी सकळिक ॥धृपद॥ हमामा हुंबरी पावा वाजविती मोहरी । घेतलासे फेर माजी घालुनिया हरी ॥२॥ लुब्धल्या नारी नर अवघ्या पशुयाती । विसरली देहभाव शंका नाही चित्ती ॥३॥

3735. कैकाई ३७३५ श्रीकृष्ण माया जी पाहे । तै मी झालेंकैकाय । कैकाय देवाचे अंग । कैकाय झाले जग । कर्म ब्रह्मरे विभाग । त्यापासोनी कळो आम्या ॥१॥ गोरी आईओआम्या । सावळाई ओ आम्या । बरव्या नामाची वो आम्या । बरव्या रुपाची ओ आम्या । शुळगुळाई ओ आम्या ॥२॥ मत्साई वो कत्साई वो वराई वो नरसाई वो । वामनाई वो ठेंगणाई वो । परसाई वो रामाई वो । कृष्णाई वो बोधाई वो । काळकाई वो आम्या ॥३॥ गंगाई वो भागाई वो । रेणुकाई वो गडबडाई वो । चांगुणाई वो तुकाई वोआम्या ॥४॥ काय तुझ्या भयाचें साद पाहे । सांगणेबोलणे न चले वो माये । तुझ्या जीवींचे सांगेन । तुंजे पुससील ते सांगेन । तुझ्या मनींचे सांगेन । जेंसप्त पाताळाखाली ते तुंच तुजमाजी । तेचमजमाजी । कायधमक घेऊनी बसलीस गेधमकटी।तुझ्या धन्याची आस करीन । की कांकडाची चाडधरिनाथु: तुझ्या तोंडावरी । थुः तुझ्या लोभावरी । शकुन सांगेन ते ऐक । कळीकाई वो आम्या ॥५॥ मागुंत्या बुरगुंडा । नीट केल्या बहुत रांडा । तैसीनव्हे मी कैकाय । निजज्ञान करंडा । कळीकाई वो.आम्या ॥६॥ नमो कानडी भाषा । केळीव शीघ्रता । शकुन केळी शकुन केळी साईयो नमो आर । सीड ।बीड आशा । बीड ह्याळावा । गन्मोड होउगे आम्या ॥७॥ गंदिने धनान्नें तमिन्ने गवीने हाडव्याण । आडाव्याडा मोहो शाईतुडा । काळा आईओआम्या11८॥नमो तैलंग दिशा । कच्छ कच्छ भाषा । सरावेंमुसळ लोपे । वो आम्या ॥९॥ मित्ती खन्नाळुकडयाळु । इनयाळु । खखठाये । काळी आई ओआम्या ॥१०॥ कैकाय कैकाय । शकुन सांगेन तेऐक । कैकाये कैकाये न कळे ब्रह्मादिका । कैकायवृत्ती खोटी । कैकाये कैकाये सत्य सांगेन गोष्टी । जीवाशिवा पडली मिठी । एका जनार्दनाच्या कोटी । कळीकाळ वो आम्या वो आम्या॥11॥

3736. माझे गडी कोण कोण । निवडा भिन्न यांतुनी ॥१॥ आपआपणामध्ये मिळो । एक खेळो एकाशी ॥धृपद॥ घाबरियांच्या मीडा काड्या । धाडा भ्याडा वळतिया ॥२॥ तुका म्हणे देवापाशी । विटाळशी नसावी ॥३॥

3736. मानभाव ३७३६ ते ३७३८ कामक्रोध आम्ही बांधोनियां पायी । मत्सर भेद अहंकार अव्हेरिला बाई ॥१॥ आम्हाभिक्षा वाढा कांही ॥धृ.॥ आशा मनशा तृष्णा यांचीकेली पायमोडी।कल्पना आदिभ्रांती इच्छा पायींघातली बेडी ॥२॥ महादेवाच्या सात पिढीसांगूनिया देऊं । सोन्यारुप्याचे देव आम्हीठेचोनियां खाऊ ॥३॥ भाव आणि भक्तिचागडबडगुंडा केला । एका जनार्दन पायी मानभावझाला ॥४॥ 3737. आता मानभाव झालो भिक्षा वाढाबाई।भिक्षा वाढा बाई ॥धृ.॥ मुळीचाचि मानभाव

3737. हेचि अनुवाद सदा सर्वकाळ । करुनिया गोपाळकाला सेवू ॥१॥ वोरसले कामधेनूचे दुभते । संपूर्ण आइते गगनभरी ॥धृपद॥ संत सनकादिक गोमट्या परवडी । विभाग आवडी इच्छेचिये ॥२॥ तुका म्हणे मधी घालू नारायण । मग नव्हे सीण कोणा खेळे ॥३॥

3738. अधिकाचा मज कांटाळा । तुम्हा गोपाळा संगति ॥१॥ काय नाही तुम्हापाशी । सकळांविशी संपन्न ॥धृपद॥ उद्वेगाचा नेघे भार । भागल्या सार पुरते ॥२॥ तुका म्हणे अधीर जिणे । नारायणे न करावे ॥३॥

3739. झालो आता एके ठायी । न वंचू काही एकमेका ॥१॥ सरलो हेंगे देउनि मोट । कटकट काशाची ॥धृपद॥ सोडोनिया गाठी पाहे । काय आहे त्यांत ते ॥२॥ तुका म्हणे झालो निराळा । आता गोपाळा देऊ बोभा ॥३॥

3739. माळी ३७३९ आत्माराम आपण वनमाळी वो । ज्ञानकुदळी घेऊनि वाफेचाळी वो । जाई जुई लाविल्यादोन्ही ओळी वो । निज योगिनी शिपिती वेळोवेळीवो ॥१॥ पूर्व पश्चिम उत्तर दक्षिण वो । या मळ्याचेसारिखे चारी कोन वो । रक्षण तेथे ठेविले पांचजणवो । प्राणापान व्यान उदान समान वो ॥२॥ बावनपायऱ्या रे विहिर निर्धारी वो । सतत उपसा होतसेपरोपरी वो । ऐसी विहीर ओळती क्षीरसागरीवो ॥३॥ वोडवेचे चाक सत्रावी घडघडाट वो । सोहंदोर लाविला त्याला नीट वो । शांती क्षमेचीरहातेस मोट वो । निजनयना चालविला पाटवो ॥४॥ हाती खुरपें घेतलें विवेकाचें वो । समूळमूळ खुरपिलें वासनेचें वो । प्रत्यक्ष फळ लाधलेआत्म साचे वो । एका जनार्दन माळी तेथे नाचेवो ॥५॥

3740. या रे करू गाई । जमा निजलेती काई । बोभाटाने आई । घरा गेल्या मारील ॥१॥ घाला घाला रे फुकारे । ज्याची तेणेचि मोहरे । एवढेंचि पुरे । केलियाने सावध ॥धृपद॥ नेणोनिया खेळा । समय समयाच्या वेळा । दुश्चिताजवळा । मिळालेति दुश्चित ॥२॥ तुका म्हणे शीक । न धरिता लागे भीक । धरा सकळीक । मनेरी धावा वळतिया ॥३॥

3740. जंगम ३७४० भाव तोचि भगवा चिरा । मुळीचा तंतुशिवदोरा । आत्मलिंगपुजुं बरा । मी आलो तुझियाद्वारा बापानों ॥१॥ गुरुधर्मकोरान्न भिक्षा । परात्परआमची दिक्षा रे बापांनो ॥धृ.॥ देह दंड काठि हातीआशा जाळुनीलाविल्या विभुती । दया क्षमा आणिशांती । आम्ही जंगम ऐशा रिती रे बापांनो ॥२॥ हरिनामाच्या घालोनि माळा । गुरु दिक्षेचा सोहळा । साधुसंत जाणती कळा । एका जनार्दनी भोळा रेबापांनो ॥३॥

3741. वोळलीचा दोहू पान्हा । मज कान्हा सांगितला ॥१॥ घ्या जि हेंगे क्षीर हाती । निगुतीने वाढावे ॥धृपद॥ केले सांगितले काम । नव्हे धर्म सत्तेचा ॥२॥ तुका म्हणे नवे जुने । ऐसे कोणे सोसावे ॥३॥

3741. बायला ३७४१ बाय माझ्या बापाचा बायला झाला । गोडगोड लिंबच वाटुन प्याला । अठरा मुले झाली त्याला ॥१॥ बाय माझे बापाने पोट फाडिलें पोटफाडीले ॥धृ.॥ माझा बाप करितो चाळे । गरवारझाला तिसरे वेळे । बाळ मांडीवर खेळे ॥२॥ माझाबापहि गुणकारी । सहा मुले झालींसे उदरी । टाकुनीगेला देशावरी ॥३॥ माझा बाप अविनाश । निर्गुणआला आकारास । एका शरण जनार्दनास ॥४॥

3742. येईल ते घेइन भागा । नव्हे जोगा दुसरिया ॥१॥ आवडी ते तुम्ही जाणा । बहु गुणासारिखी ॥धृपद॥ मज घेती डांगवरी । सवे हरी नसलिया ॥२॥ तुका म्हणे राबवा देवा । करीन सेवा सांगितली ॥३॥

3742. दादला ३७४२ मोडकेसें घर तुटकेसे छप्पर । देवालादेवघर नाही ॥१॥ मला दादला नलगे बाई ॥धृ.॥ फाटकेच लुगडे तुटकीसी चोळी । शिवायां दोरा नाही ॥२॥ जोंधळ्याची भाकर आंबाड्याची भाजी । वरतेलाची धार नाही ॥३॥ मोडका पलंग तुटकी नवार । नरम बिछाना नाही ॥४॥ सुरतींचे मोती गुळधांव । सोने । राज्यांत लेणें नाही । एका जनार्दनी समरसझालें । तो रस येथे नाही ॥५॥

3743. अंतरली खुटी मेटी । भय धरूनिया पोटी । म्हणता जगजेठी । धावे करुणाउत्तरी ॥१॥ बाप बळिया शिरोमणी । उतावळि या वचनी । पडलिया कानी । धावा न करी आळस ॥धृपद॥ बळ दुनी शरणागता । स्वामी वाहो नेदी चिंता । आइतेचि दाता । पंगतीस बैसवी ॥२॥ वाहे खांदी पाववी घरा । त्याच्या करी येरझारा । बोबड्या उत्तरा । स्वामी तुकया मानवे ॥३॥

3743. पोर ३७४३ ते ३७४४ ऐक रे ब्राह्मणाच्या कारट्या । वलवलकरूं नको पोरट्या । बोलणे अवघे वोखट्या । हितनाहीं ॥१॥ आपुलें तुं हित पाही । वेदशास्त्री काहींनाहीं । पुराणे पढोनी केले काई । हित नाही ॥२॥ कामक्रोधे शरिर भरले । ज्ञान वैराग्य हारपले । बोलसी विषयाच्या बोले । हित नाही ॥३॥ आपुलेंहित करी काही । सद्गुरुसीशरण जाई । मीतुपणानुरे कांही । हित पाहे ॥४॥ एका जनार्दनी पोर । केला सारासार विचार । पावला सद्गुरुद्वार । हितजाले५।

3744. (अडसण अभंग) शुद्धीचे सारोनि भरियेली पाळी । भरडोनि वोंगळी नाश केले ॥१॥ आडसोनि शुद्ध करी वो साजणी । सद्धि का पापिणी नासियेले ॥धृपद॥ सुपी तोचि पाहे धड उगटिले । नव्हता नासिले जग झोडी ॥२॥

3744. आरता येरे धाकुट्या मुला । कशानेथोरपण तुला । उलीसेंच की रे दिसते पोर । ब्रह्मींनाही लहान थोर । तुला ब्रह्म ठाऊके आहे । सर्वांघटीं तेंचि पाहे । ब्रह्मी नाही भेदाभेद । ऐसेबोलती चारी वेद । तुझा भेद गळाला । सद्गुरुनेंबोध केला । भेद म्हणजे काय रे गड्या । आत्मस्वरूपपाही रे वेड्या । उलीसेच पोर चावट मोठे । थोरपण असून चहाड खोटे । माझे मन चहाडझालें । ज्ञानामुळे गर्वासी आले । गर्व जाईलकैशापरी । सद्गुरुचें दास्य करी । सद्गुरुकृपातुलाच झाली । भूतमात्रे भरूनि उरली । तरी कायएक एक नेलें । अविश्वासी बुडूनि मेले । विश्वासकाय साच केला । हा तो निश्चय पुराणी झाला । सद्गुरुविना तरेना प्राणी । सांगे तरला आहेकोण । भजन तरी करावे केव्हा । सोहं मंत्री नाहींगोंवा । जपावे तरी कोणे दिवशी । नेम नाहींदिवसनिशी । सद्गुरुसी शरण जाईना तरी । चौऱ्यांशींचे पडशील फेरीं । म्हातारपणी भक्तिकरूं । आयुष्य काय तुझे आज्ञाधारू । धाकटेपणींभक्ति केली । सद्गुरुची संगत जाहली । संगतीनेकोण कोण तरले । महापातकी उद्धरिले । पहिलेते कोळ्याचे पोर । अजामेळ चोखा महार । ऐसेतरले किती एक पोरा । मिती नाही रे गव्हारा । जाबास जाब फार देतोस । बोलू नये ते बोलतोस । उगाच रहा नाही तर देईन दोन काठ्या । अहंकाराहोशील खोट्या । तुझा माझा वाद झाला की रेफार । पांच पोरांनी घेतलें घर । पांच पोरें कोणाचीं । आत्माराम गड्याचीं । सारा खेळ त्याचाच कायरे । खेळ खेळुन निराळाच की रे । हा खेळ तुलाकशानें कळला । एका जनार्दन कृपें फळाशीआला ॥१॥

3745. (काला) धन्य ते गोधने कांबळी काष्ठिका । मोहरी पावा निका ब्रीद वांकी ॥१॥ धन्य ते गोकुळ धन्य ते गोपाळ । नर नारी सकळ धन्य झाल्या ॥धृपद॥ धन्य ते देवकी जसवंती दोहीचे । वसुदेवनंदाचे भाग्य झाले ॥२॥

3745. भुत्या ३७४५ भवानी मी तुझा भुत्या खरा ॥धृ.॥ ।अनुहात चवंडक वाजत डुगडुग । होतो घोष बरा ॥१॥ बोधाची परडी ज्ञानाचा संबळ । अज्ञान तोपोत खरा ॥२॥ एका जनार्दनी भुत्या मी जालो । तुझे पायी मी खरा ॥३॥