वारकरी रोजनिशी

1544. येई हो विठ्ठले भक्तजनवत्सले | करुणा कल्लोळे पांडुरंगे ॥१॥ सजलजलदघन पीतांबर परिधान येई उद्धरणे केशिराजे ॥२॥ नामा म्हणे तू विश्वाची जननी क्षिराब्धिनिवासनी जगदंबे ॥३॥

1544. संतांचे चरणतीर्थ घेता । अनुदिनी पातकांची धुणी सहज होय ॥१॥ संतांचे उच्छिष्ट प्रसाद लाधतां । ब्रह्माज्ञान हाता सहज होय ॥२॥ संतांच्या दरुशने साधतीं साधने । तुटतीं बंधनें सहज तेथे ॥३॥ एका जनार्दनी संत कृपादृष्टीं । पाहता सुलभ सृष्टी सहज होय ॥४॥

1544. पूर्णापासुनी आले आंख । शेखी पूर्णचि नुरे लेख ॥१॥ पूर्णी असता पूर्णपण । नेणे आपणा आपण ॥२॥

1545. आम्हा सुकाळ सुखाचा । जवळी हाट पंढरीचा । सादाविती वाचा । रामनामे वैष्णव ॥१॥ घ्या रे आपुलाल्या परी । नका ठेवू काही उरी । ओसरता भरी । तोंडवरी अंबर ॥धृपद॥ वाहे बंदर द्वारका । खेप आली पुंडलिका । उभेचि विकिले एका । सनकादिका सापडले ॥२॥ धन्य धन्य हे भूमंडळी । प्रगटली नामावळी । घेती जी दुबळी । ती आगळी सदैव ॥३॥

1545. येई वो विठ्ठले मजलागी झडकरी | बुडतो भवसागरी काढी मज ॥१॥ आकांत आवसरी स्मरलीसे गजेंद्रे | दीनानाथ बीदे साच केली ॥२॥ स्मरलीसे संकटी द्रौपदी बनवासी | धांवोनि आलीसी लवडसंबडी ॥३॥ प्रल्हादे तुजलागी स्मरिले निर्वाणी | संकटापासोनि राखियेले ॥४॥

1545. भुक्तीमुक्तीचें माहेर । संत उदार असती ॥१॥ देव ज्यांचें करी काम । देतो धाम आपुलें ॥२॥ तया वचनाची पाहे वास । पुरवी सौसर मनींची ॥३॥ एका जनार्दनी विनित । संतचरणरज वंदीत ॥४॥

1545. प्रसाद तुमचा लाधलो आता । झालो कृतकृत्यता सनाथ ॥१॥ पुरविला जीवींचा हेत । होतो चिंतीत मानसी तो ॥२॥

1546. चुकलिया ताळा । वाती घालुनि बैसे डोळा ॥१॥ तैसे जागे करी चित्ता । काही आपुलिया हिता ॥धृपद॥ विक्षेपिले धन । तेथे गुंतलेसे मन ॥२॥ नाशिवंतासाठी । तुका म्हणे करिसी आटी ॥३॥

1546. जननिये जिवलगे येवो पांडुरंगे | शिणलो भेटि दे गे एक वेळा ॥१॥ आहे आहे हे कृपादृष्टी पाहे | येऊनिया राहे हृदयामाजी ॥२॥ वासनेच्या संगे शिणले माझे चित्त | विषयाचे आघात पडती वरी ॥३॥ नाही तुझी सेवा केली मनोधर्मे | संसार संभ्रमे भ्रांत सदा ॥४॥

1546. जया जैसा हेत । तैसा संत पुरविती ॥१॥ उदारपणे सम देणे । नाही उणें कोणासी ॥२॥ भलतिया भावे संतसेवा । करिता देवा माने ते ॥३॥ एका जनार्दनी त्यांचा दास । पूर्ण वोरस कृपेचा ॥४॥

1546. प्राणी प्राण अर्पे । तेणे अपी ते समपे ॥१॥ ऐशा आहे प्रेमाकळा । परी तो बोधक विरळा ॥२॥

1547. करूनि जतन । कोणा कामा आले धन ॥१॥ ऐसे जाणत जाणता । का रे होतोसी नेणता ॥धृपद॥ प्रिया पुत्र बंधु । नाही तुज यांशी संबंधु ॥२॥ तुका म्हणे एका । हरीविण नाही सखा ॥३॥

1547. भेटीची आवडी उत्कंठित चित्त | न राहे निवांत एके ठायी ॥१॥ जया देखे तथा हेंचि पुसे मात | का मज पंढरिनाथ बोलविना ॥२॥ कृपेचा सागर विठो लोभपर | माझा का विसर पडिला त्यासि ॥३॥ माहेरींची आस दसरा दिवाळी | बाहे ठेवुनि निढळ वाटे पाहे ॥४॥

1547. देवतांचे अंगी असता विपरित । परी संतकृपा त्वरित करिती जगी ॥१॥ जैसी भक्ति देखती तैसे ते पावती । परी संतांची गती विचित्रची ॥२॥ वादक निंदक भेदक न पाहाती । एकरुप चिंतीं मन ज्यांचें ॥३॥ भक्ति केल्या देव तुष्टे सर्वकाळ । न करिता खळ म्हणवी येर ॥४॥

1547. बहुरुपी हा एकला । नानाकारे नटे नटला ॥१॥ पुरुषाकृति स्त्रिया बाळे । होउनी कोणाही नातळे ॥२॥

1548. आह्मी देतो हाका । का रे जालासी तू मुका ॥१॥ न बोलसी नारायणा । कळलासी क्रियाहीना ॥धृपद॥ आधी करू चौघाचार । मग सांडू भीडभार ॥२॥ तुका म्हणे शेवटी । तुम्हा आम्हा घालू तुटी ॥३॥

1548. भेटसी केधवा माझिया जिवलगा | ये गा पांडुरंगा मायबापा ॥१॥ चित्त निरंतरी तुझे महाद्वारी | अखंड पंढरी हृदयी वसे ॥२॥ श्रीमुख साजिरे कुंडले गोमटी | तेथे माझी दृष्टी बैसली से ॥३॥ भेटिचे आरत उत्कंठित चित्त | तुजविण माझे हित कोण करी ॥४॥

1548. भवरोगियासी उपाय । धरावे ते संतपाय ॥१॥ तेणे तुटे जन्मजराकंद । वाया छंद मना नये ॥२॥ उपसना जे जे मार्ग । दाविती अव्यंग भाविकां ॥३॥ निवटोनी कामक्रोध । देती बोध नाममुद्रा ॥४॥

1548. मन विश्रांति पावले । गुरुचरणी स्थिरावले ॥१॥ ज्ञानयुक्त होता मन । ब्रम्हभूत झाले जाण ॥२॥

1549. नव्हे भिडा हे कारण । जाणे करू ऐसे जन ॥१॥ जो जो धरावा लौकिक । रडवितोसी आणीक ॥धृपद॥ चाल जाऊ संतांपुढे । ते हे निवडिती रोकडे ॥२॥ तुका म्हणे तू निर्लज्ज । आम्हा रोकडी गरज ॥३॥

1549. आस धरोनि पोटी दिवस लेखी बोटी ॥ माण ठेवुनि कैटी वाट पाहे ॥ १॥ भेटसी केथवा माझ्या जीवलगा ॥ येई पांडुरंगा मायबापा ॥ २॥ चित्त निरंतर तुझ्या महाद्रारी ॥ अखंड पेढरी हृदयी वसे ॥ ३॥ भ्रीमख साजिरे कुंडले गोमटी ॥ तेथे माझी दृष्टि वेसलीसे ॥ ४॥

1549. धन्य तेचि संत भक्त भागवत । हृदयी अनंत नित्य ज्यांच्या ॥१॥ धन्य त्यांची भक्ति धन्य त्यांचे ज्ञान । चित्त समाधान सर्वकाळ ॥२॥ धन्य ते वैराग्य धन्य उपासना । जयाची वासना पांडुरंगीं ॥३॥ एका जनार्दनी धन्य तेचि संत । नित्य ज्यांचे आर्त नारायणीं ॥४॥

1549. माझेचि मज नवल वाटे । मीचि भेटे मजलागी ॥१॥ निजात्मबोधे उदो केला । प्रकाश दाटला कोंदोनी ॥२॥

1550. बहु होता भला । परि या रांडेने नासिला ॥१॥ बहु शिकला रंग चाळे । खरे खोटे इचे वेळे ॥धृपद॥ नव्हते आळविते कोणी । इने केला जगॠणी ॥२॥ ज्याचे त्यासी नेदी देऊ । तुका म्हणे धावे खाऊ ॥३॥

1550. तू माझी जननी काय ग साजणी | विठ्ठले धांवोनि भेट देई ॥१॥ डोळे माझे गिणले पाहता वाटोली | अवस्था दाटली हृदयामाजी ॥२॥ मी तुझे पाडस गुंतलो भवपाशी | माते धीर तुजसी कैसा धरवला ॥३॥ तू माझी पक्षिणी मी तुझे अंडज | क्षुधे पीडिलो मज विसरणी ॥४॥

1550. वाचे सदा नारायण । तेंवदन मंगळ ॥२॥ सांदोनी घरदारा । जाती पंढरपुरा आवडी ॥३॥ एका जनार्दनी नेम । पुरुषोत्तम न विसंबे त्या ॥४॥

1550. माया ब्रहमींचा आभास । नाही ते ब्रम्ही नि:शेष ॥१॥ यालागी दिसे ते टवाळ । रत्नचि ते रत्नकीळ ॥२॥

1551. काय करावे ते आता । जाले नयेसे बोलता ॥१॥ नाही दोघाचिये हाती । गाठी घालावी एकांती ॥धृपद॥ होय आपुले काज । तो हे भीड सांडू लाज ॥२॥ तुका म्हणे देवा । आधी निवडू हा गोवा ॥३॥

1551. मुक्तपण आम्हा नको देवराया | भेटी मज पाया पुरे बापा ॥१॥ चतुरपणाची नको मज चाड | प्रेमभाव गोड पुरे बापा ॥२॥ खाय भिल्लिणीची फळे आवडती | काय त्याचे चित्ती दुजा भाव ॥३॥ भावापाशी देव उभा सर्वकाळ | खेचराने बळे दाखविला ॥४॥

1551. परलोकींचे सखे । संत जाणावे ते देखे ॥१॥ तोडिती दरुशने बंधन । करिती खंडन कर्मांचें ॥२॥ उत्तम जे नामामृत । पाजिती त्वरित मुखामाजी ॥३॥ एका जनार्दनी संतपाय । निरंतर हृदयी ध्याय ॥४॥

1551. माझिये मनी बैसला हरी । नयनामाझारी कोंदला ॥१॥ भरोनिया मना बुध्दी । राहिला संधी इंद्रियांच्या ॥२॥

1552. केली सलगी तोंडपिटी । आम्ही लडिवाळे धाकुटी ॥१॥ न बोलावे ते चि आले । देवा पाहिजे साहिले ॥धृपद॥ अवघ्यांमध्ये एक वेडे । तोचि खेळवितो कोडे ॥२॥ तुका म्हणे मायबापा । मजवरी कोपोनका ॥३॥

1552. तू माय माउली म्हणोनि आस केली | विठ्ठले पाहिली वास तुझी ॥१॥ मज का मोकलिले कवणा निरविले | कठिण कैसे जाले हृदय तुझे ॥२॥ तुजविण जिवलग दुर्जे कोण होईल | ते माझे जाणेल जडभारी ॥३॥ मी दीन अपराधी तुझा सरणागत | तुजविण माझे हित करिल कोण ॥४॥

1552. ब्रह्मांडांचा धनी । तो संतीं केला ऋणी ॥१॥ म्हणोनि नाचे मागे मागे । वाहें अंगें भार त्याचा ॥२॥ सांकडें पडुं नेदी कांही व्यथा । आपणचि माथा वोढवी ॥३॥ एका जनार्दनी संत । त्रैलोक्यांत मुकुटमणी ॥४॥

1552. मी माझे पाहता न देखेचि दिठी । आदि मध्य शेवटी विचारिता ॥१॥ टवाळ हे मिथ्या अविदयेचे भान । चेईलिया स्वप्न जैसे होय ॥२॥

1553. शिकवूनि बोल । केले कवतुक नवल ॥१॥ आपणिया रंजविले । बापे माझिया विठ्ठले ॥धृपद॥ हाती प्रेमाचे भातुके । आम्हा देऊनिया निके ॥२॥ तुका करी टाहो । पाहे रखुमाईचा नाहो ॥३॥

1553. भवव्याघ्र देखोनि भ्याले माझे डोळे | जालेसे व्याकुळ चित्त माझे ॥१॥ पाव गा पाव गा पाव गा विठोबा पाव गा विठोवा मायबापा ॥२॥ तू भक्त कैवारी कृपाळुवा हरी | येई गा झडकरी देवराया ॥३॥ नामा म्हणे नेणे आन तुजवांचूनि | जनक जननी केशिराजा ॥४॥

1553. आदि अंत नाही जयाचे रुपासी । तोचि संतापाशीं तिष्ठतसे ॥१॥ गाता गीती साबडें भावे ते कीर्तन । तेथे नारायण नाचतसे ॥२॥ योगियांची ध्यानें कुंठीत राहिलीं । संतनामामृतवल्ली गोड वाटे ॥३॥ एका जनार्दनी संतसेवा जाण । घडती कोटी यज्ञ स्मरणमात्रें ॥४॥

1553. अमृत गोडिये नाही भिन्नपण । प्रभा रविकीर्ण जयापरी ॥१॥ अळंकार सोने काय ते वेगळे । डोळिया बुबळे वेगळिक ॥२॥

1554. तेथे सुखाची वसति । गाती वैष्णव नाचती । दिंड्या पताका झळकती । जे गर्जती हरीनामे ॥१॥ दोषा जाली घेघेमारी । पळती भरले दिशा चारी । न येती माघारी । नाही उरी परताया ॥धृपद॥ विसरोनि देवपणा । उभा पंढरीचा राणा । विटोनि निर्गुणा । रूप धरिले गोजिरे ॥२॥ पोट सेविता न धाये । भूक भुकेली च राहे । तुका म्हणे पाहे । कोण वास मुक्तीची ॥३॥

1554. का गा मोकलिले माझिया विठ्ठला | थांबा तुझा केला मायबापा ॥१॥ त्रितापे तापलो बहुत पोळलो | चिखली पडिलो दीनानाथा ॥२॥ यालागी तुजला भाकितो करुणा | धांवसी निर्वाणा पांडुरंगा ॥३॥ नामा म्हणे देवा अनाथाच्या नाथा | रुक्माईच्या कांता घाली उडी ॥४॥

1554. काया वाचा आणि मने । धरिता चरण लाभ बहु ॥२॥ चौर्‍यांशीचें नाही कोडे । निवारे सांकडें पै जाण ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । संतपूजनें लाभ बहु ॥४॥

1554. अवघियांचे असोनि देही । अंतर्बाही न दिसेचि ॥१॥ जेवी साखरमाजी गोडी । न दिसे उघडी असतांही ॥२॥

1555. शूद्रवंशी जन्मलो । म्हणोनि दंभे मोकलिलो ॥१॥ अरे तूचि माझा आता । मायबाप पंढरीनाथा ॥धृपद॥ घोकाया अक्षर । मज नाही अधिकार ॥२॥ सर्वभावे दीन । तुका म्हणे यातिहीन ॥३॥

1555. वाढवेळ का लाविला | कोण्या भवते रे गोंविला ॥१॥ झडकरी या या विठ्ठला | आळविता कंठ सोकला ॥२॥ वाट पाहे दाही दिशा | जिसी धरोनि भरवसा ॥३॥ न कळे का धरिले उदास | मज तो वाटती निरास ॥४॥

1555. संतपूजन देव । तुष्टतसे वासुदेव ॥१॥ संतपूजेचें महिमान । वेदा न कळे प्रमाण ॥२॥ संतचरणतीर्थ माथा । वंदिती तीर्थे पै सर्वथा ॥३॥ एका जनार्दनी करी पूजा । पूज्यापूजक नाही दुजा ॥४॥

1555. अवघे देखे ब्रम्हरुप । गुण दोष पाप नातळे ॥१॥ त्याची झाली चित्तशुध्दी । कृपानिधी तोषला ॥२॥

1556. वेडे वाकुडे गाईन । परि तुझाचि म्हणवीन ॥१॥ मज तारी दिनानाथा । ब्रीद साच करी आता ॥धृपद॥ केल्या अपराधाच्या राशी । म्हणऊनि आलो तुजपाशी ॥२॥ तुका म्हणे मज तारी । सांडी ब्रीद नाहीतरी ॥३॥

1556. जिवलग कोण तुजविण होईल | जे माझे जाणेल जडभारी ॥१॥ अन्यायी अपराधी तुम्हा शरणागत | तुजविण हित कोण करी ॥२॥ नामा म्हणे आई धावे लवलाही | बुडतो या डोही दंभाचिया ॥३॥

1556. असोनी उत्तम न करी भजन । संतसेवा दान धर्म नेणे ॥१॥ काय त्यांचे कुळ चांडाळ चांडाळ । मानी तो विटाळ यमधर्म ॥२॥ सदा सर्वकाळ्फ़ संतांची करी निंदा । पापांची आपदा भोगी नरक ॥३॥ स्वमुखें आपण सांगे जनार्दन । एका जनार्दन पूजन करी सुखें ॥४॥

1556. स्वामी एक म्हणवी दास । आवडीस रुप केले ॥१॥ मुळीचे दोघा एकपण । परी हे भिन्न्‍ दाखविले ॥२॥

1557. हरीभक्ती माझे जिवलग सोइरे । हृदयी पाउले धरिन त्यांचे ॥१॥ अंतकाळी येती माझ्या सोडवणे । मस्तक बैसणे देइन त्यासी ॥धृपद॥ आणिक सोइरे सज्जन वो कोणी । वैष्णवांवाचोनि नाही मज ॥२॥ देइन आलिंगण धरीन चरण । संवसारशीण नासे तेणे ॥३॥

1557. काय पांडुरंगा सांग म्या करावे | शरण कोणा जावे तुम्हांविण ॥१॥ वाट पाहतांना भागले लोचन | कठिणच मन केले तुवा ॥२॥ ऐकिली म्या कानी कीर्ति तुझी देवा | उठलासे हेवा त्याचि गुणे ॥३॥ अनाथ अन्यायी काय मी करीन | दयावंत खूण सांगसी तू ॥४॥

1557. संता निंदी जो पामर । तो दुराचार जन्मोजन्मी ॥१॥ त्यांसी करिता संभाषण । करावे सचैल ते स्नान ॥२॥ तयांसी येऊ न द्यावे घरां । आपण जाऊ नये द्वारा ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । त्यांचे न पहावे वदन ॥४॥

1557. भेदचि याचा नये हाता । जाणिवा जाणता नानापरी ॥१॥ मतमतांतरे वृथाचि होती । याच्या न पवती दारवंटा ॥२॥

1558. लटिका तो प्रपंच एक हरी साचा । हरीविण आहाच सर्व इंद्रिये ॥१॥ लटिके ते मौन्य भ्रमाचे स्वप्न । हरीविण ध्यान नश्वर आहे ॥धृपद॥ लटिकिया वित्पत्ति हरीविण करिती । हरी नाही चित्ती तो शव जाणा ॥२॥ तुका म्हणे हरी हे धरिसी निर्धारी । तरी तू झडकरी जासी वैकुंठासी ॥३॥

1558. तू माय माउली आस केली थोरी | वास निरंतरी पंढरिये ॥१॥ स्वरूप दाखवी एक वेळा मज | धरू नको लाज पांडुरंगा ॥२॥ नामा म्हणे तुज भक्तिचिये पै पिसे | पुरविसी आस दुर्बळाची ॥३॥

1558. संतांची जो निंदा करितो चांडाळ । प्रत्यक्ष अमंगळ हीन याती ॥१॥ तयाच्या विटाळा घ्यावें प्रायश्चित । आणिक दुजी मात नाही ॥२॥ तयाचे वचन नायकावें कानी । हो का ब्रह्माज्ञानीं पूर्ण ज्ञाता ॥३॥ एका जनार्दनी ऐसे जे पामर । भोगिती अघोर रवरव नरक ॥४॥

1558. पाहणे पाहाते । गेले हारपोनिया निरुते ॥१॥ मीहि नाही तूंही नाही । आपींआप अंतरबाही ॥२॥

1559. सर्वस्वासी मुकावे तेणे हरीसी जिंकावे । अर्थ : प्राण जीवे देहत्याग ॥१॥ मोह ममता माया चाड चिंता । विषया कंदुव्यथा जाळूनिया ॥धृपद॥ लोकलज्जा दंभ आणि अहंकार । करूनि मत्सर देशाधडी ॥२॥ शांति क्षमा दया सखिया विनउनी । मूळ चक्रपाणी धाडी त्यासी ॥३॥

1559. मयुरध्वज राजा महापापी जाण | उभा नारायण जोडी हात ॥१॥ कर्वत आणसि सकळा देखता | कांतिसी तत्वता मांस त्याचे ॥२॥ कपोतणी मागे पारध्याचा वेष | दावी हृषिकेश रूप त्यासी ॥३॥ नामा म्हणे तुझे करणे उचित | का मज प्रचित न ये देवा ॥४॥

1559. संताचा करी जो अपमान । तोचि जाणावा दुर्जन ॥१॥ जन्मोनियां पापराशी । जातो पतना नरकासी ॥२॥ सोडवावया नाही कोणी । पडती चौर्‍यांशी पतनी ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । ऐसा अभागी खळ जाण ॥४॥

1559. पाहो जाता देखणे तेचि । जाणता जाणणेचि होईजे अंगे ॥१॥ आता कैसे सांगावे यावरी । बोलताचि वैखरी गिळूनि जाये ॥२॥

1560. एकातांचे सुख देई मज देवा । आघात या जीवा चुकवूनि ॥१॥ ध्यानी रूप वाचे नाम निरंतर । आपुला विसर पडो नेदी ॥धृपद॥ मायबाळा भेटी सुखाची आवडी । तैशी मज गोडी देई देवा ॥२॥ कीर्ती ऐकोनिया जालो शरणांगत । दासाचे तू हित करितोसी ॥३॥

1560. अज्ञान बालक कोमाईले झणी | जाणे ते जननी तानभूक ॥१॥ तैसा मजलागी होउनि कृपाळ | करी गा संभाळ अनाथाचा ॥२॥ वत्सालागी धेनु येतसे वोरसे | पान्हा स्तनी कैसे वोसंडती ॥३॥ नामा म्हणे तुज है न साहे उपमा | मी कुडी तू आत्मा केशिराजा ॥४॥

1560. जया संतचरणी नाही विश्वास । धिक त्यास वास यमपुरी ॥१॥ संतचरणी मन ठेवा रे निश्चळ । करुना उतावेळ भाका त्यासी ॥२॥ घाला लोटांगण वण्दू पा चरण । तेणे समाधान होईल मना ॥३॥ एका जनार्दनी सत्संगावांचुनी । तरला तो कोण्ही मज सांगा ॥४॥

1560. नातळोनिया नामरुपा । येवढया वाढविले संकल्पा ॥१॥ न कळे याची माव कोण । देवा दैव्या विचक्षणा ॥२॥

1561. लटिके ते ज्ञान लटिके ते ध्यान । जरि हरीकिर्तन प्रिय नाही ॥१॥ लटिकाचि दंभ घातला दुकान । चाळविले जन पोटासाठी ॥ध्रु.॥ लटिकेचि केले वेदपारायण । जरि नाही स्फुंदन प्रेम कथे ॥२॥ लटिके ते तप लटिका तो जप । अळस निद्रा झोप कथाकाळी ॥३॥

1561. अनाथ अनाथ म्हणती माते | अनाथनाथ म्हणती तूते ॥१॥ आपुले ब्रीद साच करी | येक वेळा भेटी दे गा मुरारी ॥२॥ पतित पतित म्हणती माते | पतितपावन म्हणती तूते ॥३॥ नामा म्हणे ऐके सुजाणा | नाइकसि तरि लाज कवणा ॥४॥

1561. नांदतसें नाम आकाश पाताळीं । सर्व भुमंडळीं व्याप्त असे ॥१॥ पाताळ भेदोनी व्याप्त ठेले पुढे । नाही त्यासी आड कोठे कांही ॥२॥ चौर्‍याशीं भोगिती दुर्मती पामर । संतांसी साचार शरण न जाती ॥३॥ एका जनार्दनी नाम अविनाश । संतसंगे दोष सर्व जाती ॥४॥

1561. दृष्टीविण देखणे रसनेविण चाखणे । शब्देंविण बोलणे ऐसे आहे ॥१॥ चरणेंविण चालणे निजकरोंविण घेणे । श्रवणेंविण ऐकणे तेथीचे गुज ॥२॥

1562. भूती भगवद्भाव । मात्रासहित जीव । अद्वैत ठाव । निरंजन एकला ॥१॥ ऐसी गर्जती पुराणे । वेदवाणी सकळ जन । संत गर्जतील तेणे । अनुभवे निर्भर ॥धृपद॥ माझे तुझे हा विकार । निरसता एकंकार । न लगे काही फार । विचाराचि करणे ॥२॥ तुका म्हणे दुजे । हे तो नाही सहजे । संकल्पाच्या काजे । आपे आप वाढले ॥३॥

1562. तुवा येथे यावे की मज तेथे न्यावे | खंती माझ्या जीवे मांडियेली ॥१॥ माझे तुजविण येथे नाही कोणी विचारावे मनी पांडुरंगा ॥२॥ नामा म्हणे वेगी यावे करुणाघना | जातो माझा प्राण तुजलागी ॥३॥

1562. ऐसिया नराप्रती जाण । यम यातना करितसे ॥२॥ अपरोक्ष ज्ञान करसवटी । संतावीण नये पोटी ॥३॥ जैसा अंधारी खद्योत । तैसा संताविण नरदेह प्राप्त ॥४॥ मनी विषयाचा अभिलाष । कोण सोडवी तयास ॥५॥

1563. नेणे फुंको कान । नाही एकातीचे ज्ञान ॥१॥ तुम्ही आइकाहो संत । माझा सादर वृत्तांत ॥धृपद॥ नाही देखिला तो डोळा । देव दाखवू सकळा ॥२॥ चिंतनाच्या सुखे । तुका म्हणे नेणे दुःखे ॥३॥

1563. बोलावू पाठवू एवढी कैची शक्ति या रंगा श्रीपती त्वा वा यावे ॥१॥ येई गा विठ्ठला पाहातसे आता | या रंगा अनंता त्वा वा यावे ॥२॥ धांवत त्वा यावे धांवत त्वा यावे या रंगा नाचावे पांडुरंगा ॥३॥ तिन्ही त्रिभुवनी तुझीच करणी | ठाव मागे चरणी नामदेव ॥४॥

1563. संताची जो निंदी देवासे जो वंदी । तो नर आपदीं आपदा पावे ॥१॥ देवासी जो निंदी संतांसी जो वंदी । तो नर गोविंदी सरता होय ॥२॥ कृष्णा कंस द्वेषी नारदा सन्मानी । सायुज्यसदनीं पदवी पावे ॥३॥ एका जनार्दनी गूज सांगे कानी । रहा अनुदिनी संतसंगे ॥४॥

1563. नमियेली घरात घरे । शिवशक्ति वधुवरे ॥१॥ आदिगुरु चराचरा । पासुनी ज्या परंपरा ॥२॥

1564. त्याग तरी ऐसा करा । अहंकारा दवडावे ॥१॥ मग जैसा तैसा राहे । कव्य पाहे उरले ते ॥धृपद॥ अंतरीचे विषम जाड । येऊ पुढे न दयावे ॥२॥ तुका म्हणे शुद्ध मन । समाधान पाहिजे ॥३॥

1564. दुरुनि आलो तुझिया भेटी | सांगावया जिवींच्या गोष्टी गा विठोबा ॥१॥ बोल गा बोल मजशी कांही | दृष्टी उघडुनी मजकडे पाही गा विठोबा ॥२॥ अरे तू कृपाळु दीनाचा | महा उदार थोर मनाचा गा विठोबा ॥३॥ भवते पुंडलिक गोविलासी लोने | प्रेमे प्रीतीच्या बालभ गा विठोबा ॥४॥

1564. संतावाचोनियां सुख कोठे नाही । अमृत त्यांचे पायी नित्य वसे ॥१॥ संताचें संगती होय मोक्षप्राप्ती । नको पा संगती दुर्जनाची ॥२॥ दुर्जनाचे संगें दुःख प्राप्त होय । तेथे कैंचि सोय तरावया ॥३॥ एका जनार्दनी हेंचि सत्य साचा । नको अभक्तांचा संग देवा ॥४॥

1564. निळोबाकृत चांगदेव चरित्र (प्रकरण १ ते २) नमो ज्ञानेश्वरा नमो ज्ञानेश्वरा । निवृत्ति उदारा सोपान देवा ॥१॥ नमो मुक्ताबाई त्रैलोक्य पावनी ।

1565. मातेचिये चित्ती । अवघी बाळकाची व्याप्ति ॥१॥ देह विसरे आपुला । जवळी घेता शीण गेला ॥धृपद॥ दावी प्रेमभाते । आणि अंगावरी चढते ॥२॥ तुका संतापुढे । पायी झोंबे लाडे कोडे ॥३॥

1565. का हो मोकलिले कवणा निरविले | कठिण कैसे जाले चित्त तुझे ॥१॥ करुणाकल्लोळणी अमृत संजीवनी | चितल्या निर्वाणी पाये वेगी ॥२॥ अपराधी अनाथ जरी जाले अमंगळ | करावा सांभाळ लागे त्याचा ॥३॥ नामा म्हणे विठ्ठले आलो मी तुजपाशी | केधवा भेटसी अनाथनाथा ॥४॥

1565. कर्म उपासना न कळे जयांसी । तेणे संतांसी शरण जावे ॥१॥ सर्व कर्मभावें विठ्ठलनाम गावें । जाणिवेनेणिवेचें हावें पडुं नये ॥२॥ अभिमान झटा वेदांचा पसारा । शास्त्रांचा तो थारा वहातां अंगी ॥३॥ एका जनार्दनी सर्व कर्म पाही । विठ्ठल म्हणता देही घडतसे ॥४॥

1565. (प्रकरण. १) ओम नमो सिध्दासी नमस्कार केला । ग्रंथारंभ झाला ज्याचे कृपे ॥१॥ त्याचिये कृपेचे अदभुत सामर्थ्य ।

1566. कोणा पुण्या फळ आले । आजि देखिली पाउले ॥१॥ ऐसे नेणे नारायणा । संती सांभाळिले दीना ॥धृपद॥ कोण लाभकाळ । दीन आजि मंगळ ॥२॥ तुका म्हणे जाला । लाभ गा विठ्ठला ॥३॥

1566. कस्तुरीचा टिळा रेखिला कपाळी | तेणे ते शोधली मूर्ति बरी ॥१॥ बरवा बरवा विठ्ठल गे बाई | वर्णावया साही शिणताती ॥२॥ श्रीवत्सलांच्छन वैजयंती गळा | नेसला पाटोळा तेजःपुंज ॥३॥ पाऊले समान विटेवरी नीट | नामा म्हणे भेट घ्यावी त्याची ॥४॥

1566. शरण गेलियां संतांसी । तेणे चुकती चौर्‍यांशी ॥१॥ द्यावे संता आलिंगन । तेणे तुटे भवबंधन ॥२॥ वंदितांचरणरज । पावन देह होती सहज ॥३॥ घालिता चरणी मिठी । लाभ होय उठाउठी ॥४॥

1566. प्रकरण. २) ऐसा बहुत काळ क्रमिला क्षेत्रांत । मग धरिला पृथ्वी हेत पलाटणी ॥१॥ उत्तरदक्षीण मानस करावे ।

1567. मान इच्छी तो अपमान पावे । अमंगळ सवे अभाग्याची ॥१॥ एकाचिये अंगी दुजियाचा वास । आशा पुढे नाश शुद्ध करी ॥धृपद॥ अधीक फळासी कोठे पावो शके । वासनेची भिकेवरी चाली ॥२॥ तुका म्हणे राजहंस ढोरा नावे । काय तया घ्यावे अळंकाराचे ॥३॥

1567. नको गा मोकलू दीना पंढरिनाथा | तुजविण आता कोण पावे ॥१॥ अपराधाच्या पोटी पाहू नको कांही | ये गे विठाबाई झडकरी ॥२॥ माझ्या दोषासाठी पाठमोरा होसी | पावन ब्रीदासी लागे बोल ॥३॥ नामा म्हणे जननी तूंचि चराचर | तारिले अपार जड जीव ॥४॥

1567. हरिप्राप्तीसी उपाय । धरावें संतांचे ते पाय ॥१॥ तेणे साधती साधने । तुटतीं भवांचीं बंधनें ॥२॥ संताविण प्राप्ति नाही । ऐशी वेद देत ग्वाही ॥३॥ एका जनार्दनी संत । पूर्ण करिती मनोरथ ॥४॥

1567. निळोबाकृत चांगदेव चरित्र (प्रकरण ३ ते ५) (प्रकरण. ३) बरवी ही गुंतली आपुल्या वचने । निमित्तावरुन भोवंडावी ॥१॥

1568. संसारापासूनि कैसे सोडविशी । न कळे हृषीकेशी काय जालो । करिता न सरे अधिक वाढ पाही । तृष्णा देशधडी केलो । भक्तीभजनभाव यांसी नाही ठाव । चरणी तुझ्या अंतरलों । मागे पुढे रीग न पुरे चि पाहाता । अवघा अवघी वेष्टिलो ॥१॥ आता माझी लाज राखे नारायणा । हीन दीन लीन याचकाची ।

1568. वेदपरायण मनी तो ब्राम्हण | चित्त समाधान संतुष्ट सदा ॥१॥ येरा माझ नमन सर्वसाधारण | ग्रंथाचे राखण म्हणोनिया ॥२॥ शास्त्रपंडित तोचि मी बहुमानी| जो आपणाते जाणोनि तन्मय जाला ॥३॥ पुराणिक ऐसा मानितो कृतार्थ | विषयी विरक्त विधीपाळी ॥४॥

1568. दुजा नाहींजया भाव । अवघा देव विठ्ठल ॥१॥ आणिक कांही नाही चंद्र । नाम गोविंद सर्वदा ॥२॥ नाना मंता करिती खंड । छेदिती पाखांड अंतरीचे ॥३॥ एका जनार्दनी तेचि संत । उदार कृपावंत दयाळू ॥४॥

1568. (प्रकरण. ४) पावले ब्राम्हण अलंकापुरासी । आनंदमानसी न समाये तो ॥१॥ देखिला दंडक्षेत्रवासी जन ।

1569. नाम घेता उठाउठी । होय संसारासी तुटी ॥१॥ ऐसा लाभ बांधा गाठी । विठ्ठलपायी पडे मिठी ॥धृपद॥ नामापरते साधन नाही । जे तू करिशी आणिक काही ॥२॥ हाकारोनि सांगे तुका । नाम घेता राहो नका ॥३॥

1569. भेटिलागी माझा फुटतसे प्राण | काया वाचा मने जीवेंभावे ॥१॥ जया देखे तया पुसे हेंचि मात | के मज अनंत बोलावील ॥२॥ संतसमागमे दसरा दिवाळी | ठेवूनि निढळी बाहे सदा ॥३॥ सखे पंढरीचे येती वारकरी | आर्त निरंतरी त्यांचे पायी ॥४॥