वारकरी रोजनिशी

1215. कोणा चिंता आड । कोणा लोकलाज नाड ॥१॥ कैचा राम अमागिया । करी कटकट वाया ॥धृपद॥ स्मरणाचा राग । क्रोधे विटाळले अंग ॥२॥ तुका म्हणे जडा । काय चाले या दगडा ॥३॥

1215. ज्ञानदेव माझे सौख्यसरोवर | त्यांत जलचर स्वस्थ होतो ॥१॥ दुर्दैव तापाने आटले ते नीर | वर्षी रघुवीर कृपामेघ ॥२॥ |ज्ञानदेवाविण व्याकुळ हे प्राण | तू जगज्जीवन देवा होसी ॥३॥ विठाबाई तू गे जाणसी ना जाण | रक्षी मज कोण दुजे येथे ॥४॥

1215. अवचट दैवयोगें नाम येत मुखा । त्रैलोक्याचा सखा प्राण होय ॥१॥ आवडी आदरे उच्चारी जो नाम । वैकुंठ निजधाम तया सुख ॥२॥ एका जनार्दनी नामाची ही थोरी । होतसे बोहरी केली पापा ॥३॥

1215. देऊनिया आपुले प्रेम । करी भक्तांचा संभ्रम ॥१॥ आधी निष्काम संपत्ती । तया वोपी भुक्ति मुक्ति ॥२॥

1216. आपुलिया काजा । आह्मी सांडियेले लाजा ॥१॥ तुम्हा असो जागवीत । आपुलिया हित ॥धृपद॥ तुम्ही देहशून्य । आम्हा कळे पाप पुण्य ॥२॥ सांगायासी लोका । उरउरीत उरला तुका ॥३॥

1216. नामा हे वदता डोळ्या आले पाणी | पडिला धरणी देवापुढे ॥१॥ नामदेव स्थिती पाहून श्रीपती | विस्मित ते चित्ती स्तब्ध जाले ॥२॥ कशा रीती नाम्या संबोखू मी आता | कठिण अवस्था देव म्हणे ॥३॥ प्रेम उचंबळे ऐकता ही आळ | बुझावी गोपाळ नाम्यालागी ॥४॥

1216. अमृत ते स्वर्गी निर्जर सेविती । परि चरफडती नामामृत ॥१॥ धन्य ते दैवाचे नाम घेती वाचे । होते पै जन्माचें सार्थक तेणे ॥२॥ न लगे उपवासकरणे अष्टांग । न लगे नानायोग साधने ती ॥३॥ एका जनार्दनी नामामृत सार । उतरले पैलपार वैष्णव जन ॥४॥

1216. देवाधिदेव मुगुटमणी । करी टेहणी दासाघरी ॥१॥ शीण त्या होऊ नेदी भाग । वोडवी अंग त्या अंगी ॥२॥

1217. सत्य आम्हा मनी । नव्हो गाबाळाचे धनी ॥१॥ ऐसे जाणा रे सकळ । भरा शुद्ध टांका मळ ॥धृपद॥ देतो तीक्ष्ण उत्तरे । पुढे व्हावयासी बरे ॥२॥ तुका म्हणे बरे घडे । देशोदेशी चाले कोडे ॥३॥

1217. देव म्हणे नाम्या पाहे | ज्ञानदेव मींच आहे ॥१॥ तो आणि मी नाही दुजा | ज्ञानदेव आत्मा माझा ॥२॥ माझ्या ठायी ठेवी हेत | सोड खंत खंडी द्वैत ॥३॥ नाम्या उमज मानसी | ऐसे म्हणे हृषीकेशी ॥४॥

1217. कलियुगी नाम तारक । दुजे होय दुःखदायक ॥१॥ पहा अनुभवो मना । नाम भवनदी नौका जाणा ॥२॥ अठरा वर्ण याती । नामे पावनचि होती ॥३॥ न करा आळस क्षणभरी । एका जनार्दनी निर्धारी ॥४॥

1217. धावोनिया झोंबे कंठी । कृपादृष्टी अवलोकी ॥१॥ म्हणे श्रमलेती मर्गे येता । बैसा आता अविश्रम ॥२॥

1218. शिकवूनि हित । सोयी लावावे हे नीत ॥१॥ त्याग करू नये खरे । ऐसे विचारावे बरे ॥धृपद॥ तुमचिया तोंडे । धर्माधर्माचीच खंडे ॥२॥ मजसाठी देवा । काही लपविला हेवा ॥३॥

1218. ज्ञानदेवापृढे कथा | करी वारील ह्या व्यथा ॥१॥ आत्मरुपी ज्ञानेश्‍वर | तोचि ज्ञानाचा सागर ॥२॥ ज्ञानदेवी धरी भाव | स्वये होय तूंचि देव ॥३॥ राम कृष्ण रे गोविंद | जप म्हणे तो मुकूंद ॥४॥

1218. नरदेही आलिया मुखी नाम गाय । वाया आयुष्य न जाय ऐसे करी ॥१॥ प्रपंचमृगजळीं गुंतु नको वाया । कन्या पुत्रादिक या सुख नोहे ॥२॥ सोईरे धाईरे वायांचि हांवभरी । पाडिती निर्धारी भोंवरजाळीं ॥३॥ एका जनार्दनी संसाराचा छंद । वायांक मतिमंद भुललासे ॥४॥

1218. नरसिंह मेहता गुजराथी ब्राम्हण । धरिला अभिमान त्याचा तुम्ही ॥१॥ व्दारकेसी त्याच्या हुंडया भरियेल्या । शोभनासी नेल्या वस्त्रे पेटया ॥२॥

1219. सुख सुखा भेटे । मग तोडिल्या न तुटे ॥१॥ रविरश्मिकळा । नये घालिता पै डोळा ॥धृपद॥ दुरि ते जवळी । स्नेहे आकाशा कवळी ॥२॥ तुका म्हणे चित्त । माझे पायी अखंडित ॥३॥

1219. प्रेमळ तू भक्ता माझ्या नामदेवा | जीवींचा विसावा भक्त तूंची ॥१॥ तुमचेनि माझे देवपण सत्य | चंद्रे पाझरत सोमंकांत ॥२॥ तुमचे भक्तीने आणिले रूपासी | अवाच्य अविनाशी अख्प ते ॥३॥ पंढरिचा राणा सांगतो ह्या खुणा | भक्तांच्या कारणा येणे मज ॥४॥

1219. प्राणी गुंतले संसारश्रमा । न कळे महिमा नामाचा ॥१॥ नामे तरले पातकी । मुक्त जाले तिन्ही लोकी ॥२॥ व्यास शुकादिक पावन । नामेंचिक पावले बहुमान ॥३॥ वाल्हा कोली अजामेळ । गणिका दीन हा चांडाळ ॥४॥

1219. न पडे विसर । याचा जया निरंतर ॥१॥ हाही न विसंबे तयासी । जवळी राहे अहर्निशी ॥२॥

1220. तुम्हा न पडे वेच । माझा सरेल संकोच ॥१॥ फुकासाठी जोडे यश । येथे का करा आळस ॥धृपद॥ कृपेचे भुकेले । होय जीवदान केले ॥२॥ तुका म्हणे शिकविले । माझे ऐकावे विठ्ठले ॥३॥

1220. नग जो ते सोने लेण्याजोग होते | मुदी कंकण ते नामे त्यांची ॥१॥ मुशीमाजी जेव्हा गेले ते मुरोन | जालेसे सुवर्ण अभिन्न ते ॥२॥ तैसा ज्ञानदेव भक्त तो मी देव | लौकिक लाघव दासांसाठी ॥३॥ ज्ञानसमाधी हे ताशी रूप नांवा | अंतींचा मेळावा मजमाजी ॥४॥

1220. असोनि उत्तम कुळीं । नाम नाही ज्याचे कुळीं ॥१॥ जन्मोनी अधम कुळीं । सदा जपे नामावळी ॥२॥ कुळासी तो नाही काज । नाम वदतांचि निज ॥३॥ नाम पावन हे जनी । शरण एका जनार्दनी ॥४॥

1220. न विसंबे त्या घटिका पळ । त्याचिपाशी सर्वकाळ ॥१॥ उत्तीर्णत्वालागी हरि । त्याची परिचर्या करी ॥२॥

1221. लोक म्हणती मज देव । हा तो अधर्म उपाव ॥१॥ आता कळेल ते करी । सीर तुझे हाती सुरी ॥धृपद॥ अधिकार नाही । पूजा करिती तैसा काही ॥२॥ मन जाणे पापा । तुका म्हणे मायबापा ॥३॥

1221. तेज स्पर्श ज्योती कर्पुरी निघाली | दोन्ही ती निमाली एकदांची ॥१॥ आघाताने नाद घंटेंतून उठे | शेवटी तो मिटे घंटेमाजी ॥२॥ ब्रह्मी माया स्फुरे चैतन्यप्रकाशे | शेवटी ते वसे ब्रह्मरूपी ॥३॥ पांडुरंग म्हणे ऐक नाम्या ज्ञान | वाटो समाधान तुझ्या जीवा ॥४॥

1221. यातीसी नाही कारण । नामस्मरण हरीचें ॥१॥ तेणे तराल भवपार । आणिक विचार न करा ॥२॥ मागा पहा अनुभव । तारिले जीव निर्जिव ॥३॥ स्त्रिया शूद्र नारी नर । नामे निर्धारा मुक्तिपद ॥४॥

1221. नाही कोणा उपेक्षिले । सकळा सन्माने स्थापिले । आपुलिये पदी बैसविले । देणे दिधले अपार ॥१॥

1222. एका म्हणता भले । आणिका सहजचि निंदिले ॥१॥ काही न करिता सायास । सहज घडले ते दोष ॥धृपद॥ बरे वाईटाचे । नाही मज काही साचे ॥२॥ तुका म्हणे वाणी । खंडोनि राहावे चिंतनी ॥३॥

1222. नामदेव म्हणे देवा | ब्रह्मज्ञान पोटी ठेवा ॥१॥ तुम्ही मायेसंगे गूढ | ज्ञान जाणिवेचे आड ॥२॥ आम्हा नाही याची चाड | वाटे संतभेटी गोड ॥३॥ संतभेटी प्रेम फावे | प्रेमे देवाशी भेटावे ॥४॥

1222. उंच नीच नाही नामाचियां पुढे जातीचें ते गाढे नाही काम ॥१॥ अनामिकाहुनी असोत चांडाळ । परी नामाचा उच्चार मुखी वसो ॥२॥ यवनादि नीच असोत भलते । परी नाम सर्वदा ते मुखी वसो ॥३॥ एका जनार्दनी नाम वसो मुखी । तेणे तो तिही लोकी सरता होय ॥४॥

1222. नाही तेचि आणूनि ठेवी । चाड जिवी जे वाटे ॥१॥ समयाचे समया वरी । निर्माण करी आणि पुरवी ॥२॥

1223. आणिले सेवटा । आता कामा नये फाटा ॥१॥ मज आपुलेसे म्हणा । उपरि या नारायणा ॥धृपद॥ वेचियेली वाणी । युक्ती अवघी चरणी ॥२॥ तुका धरी पाय । क्षमा करवूनि अन्याय ॥३॥

1223. देई भक्तिरस प्रेमा | देवा घाली आम्हा जन्मा ॥१॥ प्रेम येई हाता जरी | जेथे नांदू ती पंढरी ॥२॥ ज्ञानदेवी भेट व्हावी | ज्ञान गोष्ट का सांगावी ॥३॥ नामा न बुझावा जनी | कोण नाचेल कीर्तनी ॥४॥

1223. प्राणियां उद्धार नाम मुखी गाता । येरा ते करिता वाया जाय ॥१॥ पालथी घागरी घालिता वाउगी । नामाविण जगी शीण तैसा ॥२॥ अमृतसागरीं राहुनी कोरडा । नाम धडपुडा नेघे प्राणीं ॥३॥ नाम संजीवनी भरलीसे जनी वनी । एका जनार्दनी तारक जगा ॥४॥

1223. निज भक्ताची आवडी । सांभाळी त्या घडी घडी ॥१॥ राखोनिया भूक तहान । करी त्याचा बहुमान ॥२॥

1224. न करा टांचणी । येथे काही आडचणी ॥१॥ जिव्हा अमुप करी माप । विठ्ठल पिकला माझा बाप ॥२॥ आठही प्रहर । बारा मास निरंतर ॥३॥ तुका म्हणे वाणी । वर्जेना हे घेता धणी ॥४॥

1224. देव कळवळले चित्ती | त्यासी मायेची संमती ॥१॥ मायबापांचा त्या लळा | नामा घेईना का आळा ॥२॥ बाप जगताचा स्वामी | आई प्रत्यक्ष लक्षुमी ॥३॥ नामा थोराचे लेकरू | छंद त्याचा अनिवारु ॥४॥

1224. भवसिंधु तराया नाम हे नौका । उतार ते लोका सोपा केली ॥१॥ न घडे न घडे आणिक साधन । नाम पंचानन नाम पुरे ॥२॥ क्षणीक आयुष्य न घडे जप तपें । नाम गांता सोपे सर्व साधे ॥३॥ मंत्र तंत्र हवन नोहे विधियुक्त । तै होत अपघात शरीराचा ॥४॥

1224. निवृत्तीनाथासी ठेविले उन्मनी । सोपानदेवा नामसंकीर्तनी । मुक्ताबाई निजमुक्तिस्थानी । निजानंदी गौरविले ॥१॥

1225. तुझ्या नामाची आवडी । आम्ही विठो तुझी वेडी ॥१॥ आता न वजो अणिका ठाया । गाऊ गीत लागो पाया ॥धृपद॥ काय वैकुंठ बापुडे । तुझ्या प्रेमासुखापुढे ॥२॥ संतसमागममेळ । प्रेमसुखाचा सुकाळ ॥३॥

1225. गरुडासि मग म्हणे पांडुरंग | साकल्य हे सांग पुंडलिका ॥१॥ नामदेव कष्टी ज्ञानदेवासाठी | घेऊन या तो भेटी नामयाच्या ॥२॥ संतप्रेम भेटी देव गुज गोष्टी | जाणत्याच्या पोटी सर्व बसे ॥३॥ करी पांडुरंग येई त्याच्या मना | निमित्ताकारणा भक्‍त शोधी ॥४॥

1225. नामी धरा दृढ विश्वास । घाला कळिकाळावर फास । नाम हाचि निजध्यास । रात्रंदिवस स्मरण ॥१॥ सोपे वर्म कलिमाजीं । नामे तरती जन सहजी । योगयाग तप साधने जी । तया प्राप्ती नामेंची ॥२॥ नाम साधनांचे सार । सोपा मंत्र हरि उच्चार । एका जनार्दनी सार । निवडोनि काढिले ॥३॥

1225. नीच कामी न धरी लाज । भक्तकाजकैवारी ॥१॥ सेवकाचा हा शिरोमणी । म्हणवी करुनी दास्यत्व ॥२॥

1226. साकरेच्या योगे वर्ख । राजा कागदाते देखे ॥१॥ तैसे आम्हा मानुसपण । रामनाम केण्यागुणे ॥धृपद॥ फिरंगीच्या योगे करी । राजा काष्ठ हाती धरी ॥२॥ रत्नकनका योगे लाख । कंठी धरिती श्रीमंत लोक ॥३॥

1226. ऐकता निरोप पुंडलिक भक्त | जाला सद्गदित धन्य म्हणे ॥१॥ धन्य ती आळंदी धन्य विष्णुदास | धन्य हा दिवस देव भेटे ॥२॥ ज्ञानदेवा आले वैकुंठीचे रूप | पोचता निरोप पुंडलिका ॥३॥ पुंडलिके तेव्हा गरुड पूजियेला | ज्ञाना बैसविला विमानांत ॥४॥

1226. शम दम साधन । नामावांचुन न करी जाण ॥१॥ नाम गावें नाम गावे । वेळोवेळां नाम गावें ॥२॥ नामावांचुनी साधन नाही । ऐसी वेदशास्तें देती ग्वाही ॥३॥ मज भरंवसा नामाचा । एका जनार्दनी म्हणे वाचा ॥४॥

1226. नेदी त्या दुसरे । लागी आणिकाचे वारे ॥१॥ युगायुगी त्याचा । म्हणवी सोयरा निजाचा ॥२॥

1227. धनवंतालागी । सर्वमान्यता हे जगी ॥१॥ माता पिता बंधु जन । सर्व मानिती वचन ॥धृपद॥ जव चाले मोठा धंदा । तव बहिण म्हणे दादा ॥२॥ सदा शृंगारभूषणे । कांता लवे बहुमाने ॥३॥

1227. आकाशी पुष्पक शुभ्र दंड दिसे | बैसोनि येतसे ज्ञानदेव ॥१॥ |शुद्धभावे इच्छी ज्ञानदेव भेटी | येई उठाउठी भेटू त्यासी ॥२॥ पहाती नवल भक्त ते प्रेमळ | निश्‍चय निढळ आहे ज्यांचा ॥३॥ देव म्हणे नाम्या घेई भेटीसुखा | ज्ञानदेव सखा उभा येथे ॥४॥

1227. एका नामावांचुन । अवघा शीण भ्रामक ॥१॥ का रे हिंडसी सैरावैरा । तपाचिया गिरिकंदरा ॥२॥ बैससी घालुनि आसन । मना मुळी वाउगें ध्यान ॥३॥ दाविसी ते अवघे सोंग । एका जनार्दनी नाही रंग ॥४॥

1227. परम कृपावंत हरी । दीनोध्दारी तिष्ठतु ॥१॥ भुक्तिमुक्ति घेऊन हाती । दयावया प्रति निजदासा ॥२॥

1228. न विचारिता ठायाठाव । काय भुंके तो गाढव ॥१॥ केला तैसा लाहे दंड । खळ अविचारी लंड ॥धृपद॥ करावे लाताळे । ऐसे नेणे कोण्या काळे ॥२॥ न कळे उचित । तुका म्हणे नीत हित ॥३॥

1228. ज्ञानदेवा पहाता डोळा | नामदेवा हर्ष जाला ॥१॥ घट्ट धरियेले पाय | तू तो जाला सदुगुरुराय ॥२॥ नको करू रे अव्हेर | मज धरू नको दूर ॥३॥ सदा आठवत मना | तुझ्या भक्तीच्या कल्पना ॥४॥

1228. दंभ मान ही उपाधी । निरसेल आधिव्याधी । नामे जोडे सर्व सिद्धि । धन्य जगी नाम ते ॥१॥ उच्चारिता घडघडा । माया तृष्णा पळती पुढा । ऐसा नामच पोवाडा । ब्रह्मादिका अत्यर्क्य ॥२॥ आगमनिगमांचें ज्ञान । नामे साधे वैराग्य निधान । एका जनार्दनी पावन । नाम जाण निर्धारे ॥३॥

1228. परम कृपेचा सागर । भक्तवत्सल करुणाकर ॥१॥ ऐसी वागवितो नांवे । भक्तिलागी निजवैभवे ॥२॥

1229. कंठी नामसिक्का । आता कळिकाळासी धक्का ॥१॥ रोखा माना की सिक्का माना । रोखा सिक्का तत्समाना ॥धृपद॥ रोखा न माना का सिक्का न माना । जतन करा नाक काना ॥२॥ सिक्का न मानी रावण । त्याचे केले निसंतान ॥३॥

1229. नाथा नको रे अंतरू | तुझ्या कासेचे वासरू ॥१॥ कळा दुभती तू गाय | तुझा वियोग असह्य ॥२॥ देह भोगिता प्राक्तन | मना ठेवी तयाधीन ॥३॥ ज्ञानदेवी ही समाधी | जडो मनोवृत्ति अवघी ॥४॥

1229. नाम मुखी गाता विषयांची वार्ता । नोहेचि सर्वथा गातीयासी ॥१॥ नाम ते पावन नाम ते पावन । नामवांचूनि जाण श्रेष्ठ कोण ॥२॥ एका जनार्दनी नाम ते पावन । त्रिभुवनी मंडन नाम सत्य ॥३॥

1229. परम विश्रांति पावली । अवघी येणे सुखी केली ॥१॥ आवडी वंदिती पूजिती । दर्शना जे याच्या येती ॥२॥

1230. भूती देव म्हणोनि भेटतो या जना । नाही हे भावना नरनारी ॥१॥ जाणे भाव पांडुरंग अंतरीचा । नलगे द्यावा साचा परिहार ॥धृपद॥ दयेसाठी केला उपाधिपसारा । जड जीवा तारा नांव कथा ॥२॥ तुका म्हणे नाही पडत उपवास । फिरतसे आस धरोनिया ॥३॥

1230. हरीचिया दासा नामया उदासा | तुझी हृषीकेशा प्रीति बहु ॥१॥ हरिदासांमाजी होसी तू आगळा | प्रेमाचा पुतळा नामदेव ॥२॥ ज्ञानदेव म्हणे तू विठोचा लडिवाळ | नामया तू कृपाळ आम्हांवरी ॥३॥

1230. नामस्मरण अहो जना । तेणे तुटे भवबंधना । येचि देहि येचि काळी । भजीजे रे नाम जाण ॥१॥ ध्रुव अजामेळ गणिका । नाममात्रें तारिले देखा । आणिकाही भक्त देखा । मोक्ष पावले नामे एका ॥२॥ जो जो कोणी प्रेमे भजता । पाविजेल सायुज्यता । ऐशी भाक घे रे आता । जप तप नाम स्मरतां ॥३॥ दीनबंधु दयासिंधु । जेणे केला परमानदु । दृष्ट जना करी भेदु । एका जनार्दनी नित्यानंदु ॥४॥

1230. बरे जाणवले मग । करी येऊनिया लगबग ॥१॥ अवलोकुनी कृपादृष्टी । धरी कवळूनिया पोटी ॥२॥

1231. हारपल्याची नका चित्ती । धरू खंती वायांचं ॥१॥ पावले ते म्हणा देवा । सहज सेवा या नावे ॥धृपद॥ होणार ते ते भोगे घडे । लाभ जोडे संकल्पे ॥२॥ तुका म्हणे मोकळे मन । अवघे पुण्य या नावे ॥३॥

1231. धन्य पुण्यभूमि आळंदी हे गांव | देवताचे नांव सिद्धेश्वर ॥१॥ चौऱ्यांशी सिद्धींचा सिद्धभेटी मेळा | तो सुखसोहळा काय सांगू ॥२॥ विमानांची दाटी पाहती सुरवर | वर्षताती भार सुमनांचे ॥३॥ नामा म्हणे देवा चला तया ठाया | विश्रांति घ्यावया कल्पवरी ॥४॥

1231. नामापाशीं तिष्ठे देव । नामापाशीं वसे भाव । नामापाशी मुक्ति गौरव । अहर्निशी वसतसे ॥१॥ नामापाशी ऋद्धिसिद्ध । नामापाशीं ते समाधी । नामे तुटती उपाधी । जन्मोजन्मीच्या ॥२॥ नामापाशीं भुक्ति मुक्ति । नामापाशी ते विरक्ती । नामे पातकें नासती । बहु जन्माचीं ॥३॥ एका जनार्दनी नाम । गाता निरसे भवभ्रम । साधन उत्तम । कलियुगामाझारीं ॥४॥

1231. बहुता देऊनी अभयदाने । गौरविले आपल्या मने । घालूनी शांतीची आसने । ब्रम्हसाम्राज्यी बैसविले ॥१॥

1232. नेसणे आले होते गळ्या । लोक रळ्या करिती ॥१॥ आपणिया सावरीले । जग भले आपण ॥धृपद॥ संबंध तो तुटला येणे । जागेपणे चेष्टाचा ॥२॥ भलती सेवा होती अंगे । बारस वेगे पडिले ॥३॥

1232. अगा पांडुरंगा भक्तजन कैवारी | सेवकजन द्वारी तिष्ठताती ॥१॥ निवृत्ति ज्ञानदेव सोपान हा पाही | आली मुक्ताबाई चांगदेव ॥२॥ खेचर विसोबा असंद सुदामा | चोखा पुरुषोत्तमा आला असे ॥३॥ मैराळ जनक वत्सरा तो नारा | विठा सारंगधरा आला असे ॥४॥

1232. असोनि दुराचारी । मुखा गाय नित्य हरी ॥१॥ तयाचे नमस्कारावे चरण । धन्य जगी तो पावन ॥२॥ वाचे सदा गाय नाम । तोचि पावे निजधाम ॥३॥ एका शरण जनार्दनी । तोचि पवित्र त्रिभुवनी ॥४॥

1232. बहुते आळीकरे । इने वाढविली लेकुरे ॥१॥ आहे आधिलाचि अभ्यास । नव्हे कोणाही उदास ॥२॥

1233. जिव्हा जाणे फिके मधुर की क्षार । येर मास पर हातास न वळे ॥१॥ देखावे नेत्री बोलावे मुखे । चित्ता सुखदुःखे कळो येती ॥धृपद॥ परिमळासी घ्राण ऐकती श्रवण । एकाचे कारण एका नव्हे ॥२॥ एकदेही भिन्न ठेवियेल्या कळा । नाचवी पुतळा सूत्रधारी ॥३॥

1233. रखुमाई माता राही ओंवाळिती | नित्य पंचारती हरिच्या दासा ॥१॥ नित्य भक्ता हरि यालागी विनट | पंढरीची पेठ बसविली ॥२॥ धन्य हा निवृत्ति धन्य हा सोपान | धन्य हा निधान ज्ञानदेव ॥३॥ खेचर सांवता धन्य जनमित्र | यासि सकळ देत हरि ब्रह्म ॥४॥

1233. राजाला आळस संन्याशाला सायास । विधवेसी विलास विटंबना ॥१॥ व्याघ्रासी शांतता गाईसी उग्रता । वेश्येसी हरिकथा । विटंबना ॥२॥ दानेंविण पाणी । घ्राणेविन घाणी । नामेंविण वाणी विटंबना ॥३॥ एका जनार्दनी भावभक्तीविणा । पुण्य केले नाना विटंबना ॥४॥

1233. भक्त करिती तैसा होय । ठेविला ठाय तया स्थळी ॥१॥ पाचारिती भाविती जेथे । प्रगटे तेथे रुप धरी ॥२॥

1234. न लगे द्यावा जीव सहज चि जाणार । आहे तो विचार जाणा काही ॥१॥ मरण जो मागे गाढवाचा बाळ । बोलिजे चांडाळ शुद्ध त्यासी ॥२॥ तुका म्हणे कई होईल स्वहित । निधान जो थीत टाकु पाहे ॥३॥ अर्थ :

1234. का हो तुझी गर्वे जाता | हरी चरणी ठेवा माथा ॥१॥ शंकर घाली लोटांगण | इतरांचा पाड कोण ॥२॥ सृष्टीकर्ता ब्रम्हदेव | तो हा चरणी मागे ठाव ॥३॥ शुक सनकादिक योगी | तेही पायी जडले वेगी ॥४॥

1234. आपुलें कल्याण इच्छिले जयासी । तेणे या नामासी विसंबू नये ॥१॥ करील परिपुर्ण मनींचे हेत । ठेविलिया चित्त नामापाशी ॥२॥ भुक्ति आणि मुक्ति वोळगंती सिद्धि । होईल की वृद्धि आत्मनिष्ठा ॥३॥ एका जनार्दनी जपतां हे नाम । पुरवील काम जो जो हेतु ॥४॥

1234. भक्ताघरीचे करीन काम । त्यांचेच नाम वागवीन ॥१॥ भक्तरुपे विराजलो । स्थिरावलो ह्रदयी त्या ॥२॥

1235. मोल वेचूनिया धुंडिती सेवका । आम्ही तरी फुका मागो बळे ॥१॥ नसता जवळी हित फार करू । जीव भाव धरू तुझ्या पायी ॥धृपद॥ नेदू भोग आम्ही आपुल्या शरीरा । तुम्हासी दातारा व्हावे म्हणून ॥२॥ कीर्ती तुझी करू आमुचे सायास । तू का रे उदास पांडुरंगा ॥३॥

1235. सिंपियाचे कुळी जन्म माझा जाला | परि हेतु गुंतला सदाशिवी ॥१॥ रात्रिमाजी सिवी दिवसामाजी सिवि | आराणूक जीवी नोव्हे कदा ॥२॥ सुई आणि सुतळी कात्री गज दोरा | मांडिला पसारा सदाशिवी ॥३॥ नामा म्हणे सिवी विठोबाची अंगी | म्हणोनिया जगी धन्य जालो ॥४॥

1235. मुळीचे आहे संतवचन । नामस्मरणें तरती जन ॥१॥ तोचि आधार धरुनी पोटी । बोलतों नेहटी भाविकां ॥२॥ अवघ्या यातीसी उद्धार । न लगे श्रम करा नामोच्चार ॥३॥ एका जनार्दनी पूर्वापार । नामाचा बडिवार बोलती ॥४॥

1235. भक्त देव देवतार्चन । भक्त माझे पूजाध्यान ॥१॥ भक्ताविणे भजो कोणा । म्हणे वैकुंठीचा राणा ॥२॥

1236. काय लवण कणिकेविण । एके क्षीण सागर ॥१॥ मा हे येवढी अडचण । नारायणी मजविण ॥धृपद॥ कुबेर अट्टाहासे जोडी । काय कवडी कारणे ॥२॥ तुका म्हणे काचमणी । कोण गणी भांडारी ॥३॥

1236. कल्याणींचा सिंपी हरिभक्त गोमा | त्याची कांता उमा नरहरिभजनी ॥१॥ सरिता सुकृताची त्या पोटी उत्पन्न | जाळी संबोधन गोंणाबाई ॥२॥ गोणाई दामासेठी जाले पाणिग्रहण | संसारी असोन नरसी गांवी ॥३॥ गोत्र संज्ञा ऐका पूर्वजांची सहज | गाधिज भारद्वाज दोनी कुळे ॥४॥

1236. आनंदें निर्भर नाम गावे वाचे । तेणे कळिकाळाचे भय नाही ॥१॥ नामाचे सामर्थ्य कळिकाळ वंदी माथा । मुक्ति सायुज्यता पाठी लागे ॥२॥ यज्ञ योग जप तप नामे सर्व सिद्धि । वाया तू उपाधी गुंतू नको ॥३॥ एका जनार्दनी नाम भवांचें तारक । निश्चियेंसी देख गाये वाचे ॥४॥

1236. भक्त व्देषाची उत्तरे । ऐकताचि कर्णव्दारे ॥१॥ त्यांचे करी निर्दाळण । हरुनिया जीवप्राण ॥२॥

1237. तुज मज नाही भेद । केला सहज विनोद ॥१॥ तू माझा आकार । मी तो तूचि निर्धार ॥धृपद॥ मी तुजमाजी देवा । घेसी माझ्या अंगे सेवा ॥२॥ मी तुजमाजी अचळ । मजमाजी तुझे बळ ॥३॥

1237. केशवा माधवा गोविदा गोपाळा | जेवी तू कृपाळा पांडुरंगा ॥१॥ अच्युता वामता दशरथनंदना | जेवी तू गा कृष्णा पांडुरंगा ॥२॥ कृष्णा विष्णु हरि मधुसूदन मुरारी | जेवी तू नरहरी पांडुरंगा ॥३॥ ऐसी ग्लानि करिता विठ्ठल पावला| नैवेद्य जेविला नामयाचा ॥४॥

1237. जयाचे देखता चरण । तुटेल जन्म जरा मरण ॥१॥ तो हा चंद्रभागेच्या तीरी । कट धरुनिया करी ॥२॥ नाम घेता आवडी । तुटेल संसाराची बेडी ॥३॥ भाविकांसी पावे । मागे मागे त्यांच्या धांवे ॥४॥

1237. भक्त स्तवने जे जे करिती । ते जे ऐकोनिया श्रीपती । सुखे संतोषोनिया चित्ती । दासा देती वरदाने ॥१॥

1238. वैराग्याचे भाग्य । संतसंग हाचि लाग ॥१॥ संतकृपेचे हे दीप । करी साधका निष्पाप ॥धृपद॥ तोचि देवभक्त । भेदाभेद नाही ज्यात ॥२॥ तुका प्रेमे नाचे गाये । गाणियात विरोन जाय ॥३॥

1238. जेऊनिया हाती देवे दिधली वाटी | आला उठाउठी नामा घरा ॥१॥ गोणाई म्हणे रे ऐक नामदेवा | नैवेद्य आणावा माझे हाती ॥२॥ तेव्हा नामदेवे हाती दिधली वाटी | पाहू गेली दृष्टी रिकामी ते ॥३॥ काय तुज घरी उणे होते अन्न | नैवेद्य आपण तेथे खावा ॥४॥

1238. प्रेमयुक्त नाम आदरे घेता । तेथे नाही सुखदुःखवार्ता ॥१॥ नामी धरुनी आवडी । उच्चारावे घडोघडी ॥२॥ योगयाग तपासाधान । नाम उच्चारिता संपुर्ण ॥३॥ ऐसा नामी निजध्यास । एका जनार्दनी त्याचा दास ॥४॥

1238. भक्त हाका ऐकावया । पसरुनिया कान उभा ॥१॥ कोणी गांजीळ एखादा । म्हणोनि गदा सांभाळी ॥२॥

1239. जप तप ध्यान न लगे धारणा । विठ्ठल कीर्त्तनामाजी उभा ॥१॥ राहे माझ्या मना दृढ या वचनी । आणिक ते मनी न धरावे ॥धृपद॥ कीर्तनसमाधि साधन ते मुद्रा । राहतील थारा धरोनिया ॥२॥ तुका म्हणे मुक्ती हरीदासांच्या घरी । वोळगती चारी ॠद्धीसिद्धि ॥३॥

1239. आम्ही हाटा जाऊ लवकरी येऊ | नैवेद्य पाठवू नाम्या हाती ॥१॥ दुसऱ्या दिवशी नैवेद्य धाडिला | दामसेठी गेला त्याच्या मागे ॥२॥ जाऊनिया नामा उभा राहे सन्मुख | म्हणे बिठोबास जेवी बापा ॥३॥ देव म्हणे नाम्या बैसावे दारांत | लवकरी जेवितो पाहे आंता ॥४॥

1239. मुखी नाम हातें टाळीं । साधन कलीं उत्तम हे ॥१॥ न घडे योगयाग तप । नाही संकल्प दुसरा ॥२॥ संतापायीं सदा मन । हृदयी ध्यान मूर्तीचें ॥३॥ एका जनार्दनी सेवा । हीचि देवा उत्तम ॥४॥

1239. भक्ताचांचि वोरस देवा धावे सेवा करु त्यांची ॥१॥ जे जे गोड वाटे मनी । ते ते वदनी भरी तया ॥२॥