वारकरी रोजनिशी

2032. सांडूनि पंढरिची वारी | मोक्ष मागती ते भिकारी ॥१॥ ताट वोगरिले निके | सांडूनि कवण जाय भिके ॥२॥ जो नेणे नामगोडी | तोचि मुक्‍तिते चरफडी ॥३॥ आम्ही पंढरिचे लाटे | नवजो वैकुठींचे वाटे ॥४॥

2032. वादविवाद अतिवाद । नावडे कोणाचीही संमध ॥१॥ बोल एक आम्हा बोलणें । वाचे विठ्ठलुचि म्हणे ॥२॥ आणिकाची चाड चित्ती । नाही नाही गा त्रिजगती ॥३॥ शरण एका जनार्दनी । विठ्ठल भरलासे व्यापुनी ॥४॥

2033. वेडी ते वेडी बहुत चि वेडी । चाखता गोडी चवी नेणे ॥धृपद॥ देहा लावी वात । पालव घाली जाली रात ॥१॥ कडिये मूल भोवते भोंये । मोकलुनि रडे धाये ॥२॥ लेकरे वित पुसे जगा । माझा गोहो कोण तो सांगा ॥३॥

2033. पंढरीची वारी कंरील जो कोणी | त्याच्या चक्रपाणि मागे पुढे ॥१॥ लोखंड असता सोने जाले कसे | समागम-मिषे गुणे त्याच्या ॥२॥ तैसे एकवेळ करी मायबापा | चुकवी या खेपा चौऱर्‍यांशीच्या ॥३॥ नामा म्हणे असो प्रारब्ध सरे | होई कृपण निकुरे चरणाचे ॥४॥

2033. एक विठ्ठलचिंतन । आणिक दुजे नेघे मन । ऐसे घडता साधन । जोडे सर्व तयासी ॥१॥ हेचि एकविधा भक्ति । येणे जोडे सर्व मुक्ति । पर्वकळ विश्रांति । तेथे घेती सर्वदा ॥२॥ तीर्थ ओढवती माथा । वंदिताती सर्वथा । तपांच्या चळथा । घडताती आपेआप ॥३॥ घडतें यज्ञाचें पुण्य । आणिक तया नाही बंधन । शरण एका जनार्दन । निश्चय ऐसा जयाचा ॥४॥

2034. आवडीचे दान देतो नारायण । बाहे उभारोनि राहिलासे ॥१॥ जे जया रुचे ते करी समोर । सर्वज्ञ उदार मायबाप ॥धृपद॥ ठायी पडिलिया ते चि लागे खावे । ठायीचे चि घ्यावे विचारूनि ॥२॥ बीज पेरूनिया ते चि घ्यावे फळ । डोरलीस केळ कैचे लागे ॥३॥

2034. पंढरीस जावे जीवनमुक्त व्हावे | विठ्ठला भेटावे जिवलगा ॥१॥ कायावाचामन चरणी ठेवावे | प्रेमसुख घ्यावे सर्वकाळ ॥२॥ सुखाचे साजिरे श्रीमुख पहावे | जोवे उतरावे निबलोण ॥३॥ बाहेरी भीतरी कँवंल्य अवघे | वाचे न बोलावे ब्रह्मानंदू ॥४॥

2034. देव विठ्ठल तीर्थ विठ्ठल । अवघा विठ्ठल भरलासे ॥१॥ जन विठ्ठल वन विठ्ठल । जळीं स्थळीं विठ्ठल भरलासे ॥२॥ भाव विठ्ठल देव विठ्ठल । अवघा विठ्ठल भरलासे ॥३॥ एका जनार्दनी मनी विठ्ठल । जप तप ध्यान विठ्ठल ॥४॥

2035. अडचणीचे दार । बाहेर माजी पैस फार ॥१॥ काय करावे ते मौन । दाही दिशा हिंडे मन ॥धृपद॥ बाहेर दावी वेश । माजी वासनेचे लेश ॥२॥ नाही इंद्रिया दमन । काय मांडिला दुकान ॥३॥

2035. विचारूनि पाहा पंढरिचे पारडे | सुख होय थोडे क्षीरसिधु ॥१॥ सांडूनि वैकुंठ आले जगजेठी | वस्ती वाळवंटी केली जाण ॥२॥ भक्‍त सहाकारी ब्रीदे बडिवार | सेवा सुखसार पांड्रंग ॥३॥ जिवाचे सोयरे न मिळे वैकुठी | हरिदासा भेटी आडलिया ॥|॥४॥

2035. एकपण पाहता सृष्टी । भरली दृष्टी विठ्ठल ॥१॥ नाहे द्वैताची भावना । बैसला ध्याना विठ्ठल ॥२॥ मीतुंपणा वोस ठाव । बैसला सर्व विठ्ठल ॥३॥ ध्यानीं विठ्ठल मनी विठ्ठल । एका जनार्दनी अवघा विठ्ठल ॥४॥

2036. लय लक्षूनिया जालो म्हणती देव । तो ही नव्हे भाव सत्य जाणा ॥१॥ जालो बहुश्रुत न लगे आता काही । नको राहू ते ही निश्चिंतीने ॥धृपद॥ तपे दान काय मानिसी विश्वास । बीज फळ त्यास आहे पुढे ॥२॥ कर्म आचरण यातीचा स्वगुण । विशेष तो गुण काय तेथे ॥३॥

2036. पुंडलिके रचिली पेठ | संत ग्राहिक चोखट ॥१॥ प्रेम साखरा वांटिती | नेघे त्याचे तोंडी माती ॥२॥ समतेचे फणस गरे | आंबे पिकले. पडिभरे ॥३॥ |नामद्राक्षाचे धड | अपार रस आले गोड ॥४॥

2036. रिता ठाव न दिसे पाहता । भरला पुरता विठ्ठल ॥१॥ जनीं वनी विजनी देखा । विठ्ठल सखा भरलासे ॥२॥ पाहता पाहणें परतले । विठ्ठले व्यापिलेंक सर्वत्र ॥३॥ नाही पाहण्यासी ठाव । अवघा भाव विठ्ठल ॥४॥

2037. पुरली धाव कडिये घेई । पुढे पायी न चलवी ॥१॥ कृपाळुवे पांडुरंगे । अंगसंगे जिवलगे ॥धृपद॥ अवघी निवारावी भूक । अवघ्या दुःख जन्माचे ॥२॥ तुका म्हणे बोलवेना । लावी स्तना ईश्वरे ॥३॥

2037. कर्मजड मूढ पतित पामर | भवसिधु पार नटके जया ॥१॥ यालागी पंढरी केलो मुक्ति पेठ | भक्ते भूवेकुठ वसविले ॥२॥ हेंचि पुंडलिके मागितले निके | जे संवेथा परलोके चाड नाही ॥३॥ भक्ति मुक्ति सिद्धि जे जया आवडे | ते तया पवाडे विठ्ठुलनामे ॥४॥

2037. मागे पुढे विठ्ठल भरला । रिता ठाव नाही उरला ॥१॥ जिकडे पहावे तिकडे आहे । दिशाद्रुम भरला पाहे ॥२॥ एका जनार्दनी सर्व देशी । विठ्ठल व्यापक निश्चयेंशीं ॥३॥

2038. जे जे मना वाटे गोड । ते ते कोड पुरविसी ॥१॥ आता तू चि बाह्यात्कारी । अवघ्यापरी जालासी ॥धृपद॥ नाही सायासाचे काम । घेता नाम आवडी ॥२॥ तुका म्हणे सर्वसांगे । पांडुरंगे दयाळे ॥३॥

2038. अठ्ठावीस युगे उभा ठेला द्वारी | पुंडलिकावरी ठेवुनि लक्ष ॥१॥ ॥कृपेचा सागर भक्‍तंजनवत्सळ | आमुचा विठठल मायबाप ॥२॥ भक्तीसी भाळला अरूप रूपा आला | वेळाईत जाला भक्‍तालांगी ॥३॥ |भक्तिचिया रूपे न घडे ते केले | वैकुठा आणिले भूमंडळी ॥४॥

2038. विठ्ठलावांचुनीं आणिकाचे ध्यान । नाही आम्हा चिंतन दुजियांचे ॥१॥ आमुचे कुळींचे विठ्ठल दैवत । कुळधर्म समस्त विठ्ठल देव ॥२॥ विठ्ठलावांचुनी नेणो क्रियाकर्म । विठठलावांचुनी धर्म दुजा नाही ॥३॥ एका जनार्दनी विठ्ठल भरला । भरुनीं उरला पंढरीये ॥४॥

2039. जेथे माझी दृष्टी जाय । तेथे पाय भावीन ॥१॥ असेन या समाधाने । पूजा मने करीन ॥धृपद॥ अवघा च अवघे देसी । सुख घेवविसी संपन्न ॥२॥ तुका म्हणे बंधन नाही । ऐसे काही ते करू ॥३॥

2039. शब्दाचे सुख श्रवणाचेनि द्वारे | माझिया दातारे ऐसे केले ॥१॥ स्प्षरचि सुख त्वचेचेनि द्वारे | माझिया दातारे ऐसे केळे ॥०२॥ रूपाचे सुख नेत्राघेनि द्वारे | माझिया दातारे एसे केले ॥३॥ रसांचे ते सुख रसनेचेनि द्वारे | माझिया दातारे ऐसे केले ॥४॥

2039. उच्चार फुकाचा नाम हे विठ्ठल । नाही कांही मोल द्रव्य वेंचे ॥१॥ जागृती सुषुप्ती स्वप्नीं विठ्ठलनाम ध्यानी । गाऊ ते कीर्तनी दिननिशी ॥२॥ एका जनार्दनी केला लागपाठ । तेणे सोपी वाट वैकुंठीची ॥३॥

2040. भला भला पुंडलिका । मानलासी जनलोका ॥१॥ कोण्या काळे सुखा । ऐशा कोण पावत ॥२॥ नातुडे जो कवणे परी । उभा केला विटेवरी ॥धृपद॥ अवघा आणिला परिवार । गोपी गोपाळांचा भार ॥३॥

2040. आप तेज वायु पृथ्वि आणि गगन | त्याचे केले बा अरिरनिधान ॥१॥ |त्यामांजी घातले मत पवत | पिडब्रह्मांड केली रचना ॥२॥ काय सांगो तुझी करणी नारायणा | वेदपारायणा केणिराजा 1३ ॥पृथ्वीवरी तीथे आहेत अपार | परि पंढरीची सर एका नाही ॥४॥ जन्मोजन्मींच्या पातका दरारा | चुके येरझारा एके खेपे ॥५॥

2040. रूप तेंचि नाम नाम तेंचि रुप । अवघा संकल्प एकरुप ॥१॥ पहाता पहाणें हरपले देही । देहचि विदेही होउनी ठेलो ॥२॥ सांगता नवल पाहता सखोल । बोलता अबोल चोज वाटे ॥३॥ एका जनार्दनी बोलण्या वेगळा । उभा तो सांवळा विटेवरी ॥४॥

2041. अवघे चुकविले सायास । तप रासी जीव नाश ॥१॥ जीव देऊनिया बळी । अवघी तारिली दुबळी ॥धृपद॥ केला भूमंडळी । माजी थोर पवाडा ॥२॥ काही न मागे याची गती । लुटवितो जमा हाती ॥३॥

2041. साठी घडीमाजी | एक वेंची देवकाजी ॥१॥ आराणुक सारुनि कानी | संवंभावे केशव पूजी ॥२॥ हेंचि भक्तीचे लक्षण | संतोषला नारायण ॥३॥ कोंटीकुळे पावन तुझी | नामा म्हूणे भाक माझी ॥४॥

2041. पाहता पाहतांभुललें मन । धरिले चरण हृदयी ॥१॥ वेधे वेधिला जीव प्राण । ब्रह्माज्ञान नावडे ॥२॥ तीर्थाचे जे अधिष्ठान । पुण्यपावन चंद्रभागा ॥३॥ सकळ देवांचा देव उभा । एका जनार्दनी गाभा लावण्याचा ॥४॥

2042. प्रमाण हे त्याच्या बोला । देव भक्तांचा अंकिला ॥१॥ न पुसता जाता नये । खाली बैसता ही भिये ॥धृपद॥ अवघा त्याचा होय । जीव भावाही सहित ॥२॥ वदे उपचारे वाणी । काही माग म्हणऊनि ॥३॥

2042. तुम्ही आम्ही जाऊ चलो | भेटू जिवलगा विठ्ठला ॥१॥ विठो सांपडला फुका | जो दुर्लभ तिन्ही लोका ॥२॥ वेदपुराणासि वाड | तो हा भाविकांसी भोड ॥३॥ नामा म्हणे वंदू चरण | कांही पुस जीवींची खूण ॥४॥

2042. वाचे विठ्ठल बोलावें । मग पाऊल ठाकावे ॥१॥ ऐसा ज्याचा नेमधर्म । मुखी विठ्ठलाचें नाम ॥२॥ सर्वकाळ वाचे । विठ्ठलनाम वदती साचे ॥३॥ कुळधर्म आमुचा । म्हणे एका जनार्दनाचा ॥४॥

2043. काही न मागती देवा । त्यांची करू धावे सेवा ॥१॥ हळूहळू फेडी ॠण । होऊनिया रूपे दीन ॥धृपद॥ होऊ न सके वेगळा । क्षण एक त्या निराळा ॥२॥ तुका म्हणे भक्तीभाव । तोचि देवाचा ही देव ॥३॥

2043. पैल दक्षिणेचा वारा | येता देखिले सामोरा ॥ १ |चला चला पंढरपुरा | विठोबारायाच्या नगरा ॥२॥ पायी संतांच्या लागते | पाचारितो पंढरिनाथ ॥३॥ नामा म्हणे वेग करा | विठठल भक्तांचा सोयरा ॥४॥ |

2043. माझ्या मना लागो छंद । नित्य गोविंद गोविंद ॥१॥ तेणे देह ब्रह्मारुप । निरसेल नामरुप ॥२॥ तुटेल सकळ उपाधी । निरसेल आधिव्याधी ॥३॥ गोविंद हा जनी वनी । म्हणे एका जनार्दनी ॥४॥

2044. जाणे अंतरिचा भाव । तोचि करितो उपाव ॥१॥ न लगे सांगावे मांगावे । जीवे भावे अनुसरावे । अविनाश घ्यावे । फळ धीर धरोनि ॥धृपद॥ बाळा न मागता भोजन । माता घाली पाचारून ॥२॥

2044. पूर्ण परिपूर्ण पंढरी हे पेठ | आपण वैकुंठ समचरण ॥१॥ ऐसे कांही करा नाम हेंचि धरा | विठ्ठल अपारा जप करा ॥२॥ |करिता साधन नागवी अहंकार | विठ्ठल उच्चार पुण्य ओघे ॥३॥ नामा म्हणे घेई विठ्ठल कुळदेवो | सर्व हाचि भावो केशव ऐसा ॥४॥

2044. शब्द आदि मध्य अंती । उच्चारिता व्यक्ताव्यक्ति ॥१॥ विठ्ठल विठ्ठल जिव्हारी । मुक्ति होईल कामारी ॥२॥ विश्वी विठ्ठल उघडा पाहे । मुक्त होता वेळुं काये ॥३॥ एका जनार्दनी ठसा । विठ्ठल उभा नामासरिसा ॥४॥

2045. आम्ही नाचो तेणे सुखे । वाऊ टाळी गातो मुखे ॥१॥ देव कृपेचा कोवळा । शरणागता पाळी लळा ॥धृपद॥ आम्हा जाला हा निर्धार । मागे तारिले अपार ॥२॥ तुका म्हणे संती । वर्म दिले आम्हा हाती ॥३॥

2045. न पढावे वेद नको शास्त्रबोधे | नामाचे प्रबंध पाठ करा ॥१॥ न सांधवे योग त साधवे वैराग्य | साधा भक्‍तिभाग्य संतसंगे ॥॥२॥ येर क्रियाकर्म करिता हो कली | माजी कोण बळी तरले सांगा ॥३॥ नामा म्हणे गुज सांगितले संती | यापरती विश्रांति आणिक ताही ॥४॥

2045. तंतुपट जेवी एकत्व दिसती । तैसी भगवद्भक्ति सर्वांभुतीं ॥१॥ सर्वत्री व्यापक विठ्ठल विसांवा । म्हणोनी त्याच्य गांवा मन धांवे ॥२॥ एका जनार्दनी व्यापक विठ्ठल । तेथे नाही बोल आन दुजा ॥३॥

2046. जालो निर्भर मानसी । म्हणऊनि कळलासी ॥१॥ तुझे म्हणविती त्यास । भय चिंता नाही आस ॥धृपद॥ चुकविसी पाश । गर्भवासयातना ॥२॥ तुझे जाणोनिया वर्म । कंठी धरियेले नाम ॥३॥

2046. विष्णूचे सेवन जये गांवी पूजा | नित्य तया द्विजा समारंभ ॥१॥ घरी वृंदांवन नित्य अन्नदान | श्रीकृष्ण आपण तेथे असे ॥२॥ ऐसी ध्यानगती विष्णूचे पूजन | तयासि पतन नाही नाही ॥३॥ नामा म्हणे करा विष्णुकधा नित्य | रामनाम सत्य वचन धरा ॥४॥

2046. लाडिके विठोबाचे आम्ही । गाऊ नित्यनेमीं नाम तुझे ॥१॥ उत्तम उत्तम साधन हे नाम । गांता प्रेम वाटे जीवी ॥२॥ न कळेचि वेदा उपनिषद्‌बोधा । त्या हरि गोविंदा लगे आम्ही ॥३॥ एका जनार्दनी मंगळा मंगळ । न लगे आम्हा मोल उच्चारिता ॥४॥

2047. नको दुष्टसंग । पडे भजनामधी भंग ॥१॥ काय विचार देखिला । सांग माझा तो विठ्ठला ॥धृपद॥ तुज निषेधिता । मज न साहे सर्वथा ॥२॥ एका माझ्या जीवे । वाद करू कोणासवे ॥३॥

2047. संतांचे घरी जाहला पाहुणेर | नामाचा वोगर वाढियला ॥१॥ घ्यारे ताटभरी घ्यारे ताटभरी | जेवा पोटभरी रामनाम ॥२॥ |पायरव होईल दुर्जना न सांगावे | एकांती सेवावे म्हणे नामा ॥३॥

2047. बहुत प्रकारें भक्तहि असती । देवहि भेटती तया तैसे ॥१॥ तैसा नोहे माझा पंढरीचा राव । देवाधिदेव मुकुटमणी ॥२॥ एकविध तया शरण पै जाता । मोक्ष सायुज्यता पाठी लागे ॥३॥ ऐसा लावण्य पुतळा देखिला दृष्टी । जनार्दनी सुख न समाये सृष्टी ॥४॥

2048. विठ्ठल माझी माय । आम्हा सुखा उणे काय ॥१॥ घेतो अमृताची धनी । प्रेम वोसंडले स्तनी ॥धृपद॥ क्रीडो वैष्णवांच्या मेळी । करू आनंदाच्या जळी ॥२॥ तुका म्हणे कृपावंत । ठेवी आम्हापाशी चित्त ॥३॥

2048. तप न करिसी जप हृषिकेशी | नाम अहर्निशी राघोबाचे ॥॥१॥ ॥तीर्थाचे हे तीर्थ नाम हे समथ | होईल कृतार्थ रामनामी ॥२॥ |साधेल साधन तुटेल बंधन | वाचे नारायण सुफळ सदा ॥३॥ लामा म्हणे हरिनाम ते उच्चारी | तरीच उद्धारी इहलोकी ॥४॥

2048. गाऊ तरी एक विठ्ठलाचि गाऊ । ध्याऊं तरी एक विठ्ठलचि ध्याऊं ॥१॥ पाहू तरी एक विठ्ठलचि पाहू । आणिकां न गोवुं वासनाही ॥२॥ आठवुं तो एक विठ्ठल आठवुं । आणिक न सांठवुं हृदयामाजीं ॥३॥ विठ्ठलावांचुनीं मनी नाही आन । सर्वभावे प्रमाण विठ्ठल मज ॥४॥

2049. भक्ती सुखे जे मातले । ते किळकाळा शूर जाले ॥१॥ हाती बाण हरीनामाचे । वीर गर्जती विठ्ठलाचे ॥धृपद॥ महा दोषा आला त्रास । जन्ममरणा केला नाश ॥२॥ सहस्रनामाची आरोळी । एक एकाहूनि बळी ॥३॥

2049. व्रत तप न लगे करणे सर्वथा | न लगे तुम्हा तीर्था जाणे तया ॥१॥ आपुलेचि ठायी असा सावधान | करा हरिकीर्तन संवकाळ ॥२॥ न लगे ते कांही वर्जावे अश्न जीवन | लावा अनुसंधान हरिचे पायी ॥1३॥ न लगे योग याग न लगे संग त्याग | असो द्या अनुराग हरिचे पायी ॥४॥

2049. सुखे मुख सोज्वळ पहाता दृष्टी । आनंदी आनंदमय तेणे सृष्टी ॥१॥ देखिला देखिला वैष्णवांचा रावो । देवाधिदेवीश्रीविठ्ठल ॥२॥ गोपाळ गजरीं नाचतीं आनंदें । लीला विनोदें प्रेमरसें ॥३॥ भावाचा अंकित उगा रहए उभा । धन्य त्याची शोभा काय वानू ॥४॥

2050. पंधरा दिवसा एक एकादशी । का रे न करिसी व्रतसार ॥१॥ काय तुझा जीव जातो एका दिसे । फराळाच्या मिसे धणी घेसी ॥धृपद॥ स्वहित कारण मानवेल जन । हरीकथा पूजन वैष्णवांचे ॥२॥ थोडे तुज घरी होती उजगरे । देउळासी का रे मरसी जाता ॥३॥

2050. तेहतीस कोटींची केली सोडवण | तो हा राम जपून धरा वेगी ॥१॥ राघवाचे नाम वाचेसी उच्चारा | निजाचा सोयरा रामचंद्र ॥२॥ |सागरी ह्या शिळा तारिल्या अवलीळा | ब्रह्मयांची बाला उद्धरिली ॥३॥ !रावण कुंभकर्ण विदारिळे बाणी | दिधली राजधानी शरणागता ॥४॥

2050. परिपूर्णपणें उभा । दिसे कर्दळांची गाभा । अंगीचिया प्रभा । धवळले विश्व ॥१॥ धन्य धन्य पांडुरंग । आम्हा जोडला वोसंग । कीर्ति गाता निसंग । अनुवाद तयाचा ॥२॥ ते सुख सांगता कोडीं । पापें पळती बापुडी । यमधर्म हात जोडी । न येचि तया गांवा ॥३॥ ऐसे एकविधभावाचे । संतचरण वंदिती साचे । एका जनार्दनी त्यांचे । दर्शन दुर्लभ ॥४॥

2051. कथा हे भूषण जनामध्ये सार । तरले अपार बहुत येणे ॥१॥ नीचिये कुळीचा उंच वंद्य होय । हरीचे जो गाय गुणवाद ॥धृपद॥ देव त्याची माथा वंदी पायधुर्ळी । दीप झाला कुळी वंशाचिये ॥२॥ त्याची निंदा करी त्याची कुष्ठ वाणी । मुख संवदणी रजकाची ॥३॥

2051. अवघे हो ऐका अवघे श्रवणी | अवघेचि होऊनि एकचित्त ॥१॥ विठोबाचे नाम अवघेचि गोमटे | विचारी नेटेंपाटे आपुल्या मनी ॥२॥ अवधी हेचि क्रिया अवघे हेंचि कर्म | अवघ्या हाचि धर्म सत्य जाणा ॥३॥ अवघे हे सगुण अवघे हे निर्गुण | अवघे परिपूर्ण शुद्धबद्ध ॥४॥

2051. आजी दिवाळी दसरा । श्रीसाधुसंत आले घरा ॥१॥ पायी घालूं मिठी । आनंदें नाचुं वाळुवंटीं ॥२॥ पाहू हरींचे ध्यान । तेणे मना समाधान ॥३॥ एका जनार्दनी भाव । विटे उभा विठ्ठलराव ॥४॥

2052. टाळघोळ सुख नामाचा गजर । घोषे जेजेकार ब्रह्मानंदु ॥१॥ गरुडटके दिंडी पताकांचे भार । आनंद अपार ब्रह्मादिका ॥धृपद॥ आनंदे वैष्णव जाती लोटांगणी । एक एकाहुनि भद्रजाति ॥२॥ तेणे सुखे सुटे पाषाणा पाझर । नष्ट खळ नर शुद्ध होती ॥३॥

2052. गुरुराव गुण गंभीरवो वावो चैतन्य प्रकाश |योगी सहज सुकामिनी विलासु ॥ धृ० ॥ चिदानंदघनु तंनु सांवळावो हरि पाहता निवती लोचन |तनुमन चरणी वो गुंतली नाम गोपाळाचे अमृत. समान ॥१॥ पितांबरदेला मालगंठी या रावो गोपाळा |मुगुटी झळाळ सर्वांगी कस्तुरीचे विलेपन कटी रुळे वनमाळा ॥२॥ |येणेंचि जन्मे पाविजे गोपाळाशी आनु नाही सार |श्रीवत्सलांछन हेचि खूण विष्णुदास नामया दातार ॥३॥

2052. जगाचें जीवन मनाचे मोहन । योगियांचें ध्यान विठ्ठल माझा ॥१॥ द्वैताद्वैताहुनि वेगळा । श्रीविठ्ठल कळा पौर्णिमेचा ॥२॥ न कळे आगमा नेणवेचि दुर्गमा । एका जनार्दनी आम्हा सांपडला ॥३॥

2053. देखोवेखी करिती गुरू । नाही ठाउका विचारु ॥१॥ वर्म ते न पडे ठायी । पांडुरंगाविण काही ॥धृपद॥ शिको कळा शिको येती । प्रेम नाही कोणा हाती ॥२॥ तुका म्हणे सार । भक्ती नेणती गव्हार ॥३॥

2053. चेईला तो जाणारे सद्गुरुवचनी निर्धारे |विपरित भांवना विसर पडिला कंठी जया परिहार रे ॥१॥ आपणा पे पहावया कवण लावू दिवा रे ॥चंद्र सूर्य जेणे प्रकाशे तो मी कैसा पाहु रे॥२॥ अंत त्यासी नाही रे स्थान भान कांही रे |चेईला तेणे ओळखिंला येरासी भाई रे. ॥३॥ पूर्वे परिचम दक्षिण उत्तर नाहो दाही दिशा रे |महाप्रळयी सप्त सागर एक होती: अनुभविया तो तैसा रे ॥४॥

2053. सद्गदित कंठ बाष्प पै दाटत । जया भेटिलागीं हृदयें फुटत ॥१॥ तो देखिलावो तो देखिला । सबाह्म अभ्यंतरीं व्यापुनियां राहिला ॥२॥ सबराभरीत भरुनी पंढरीये उभा । सभोंवतीं दाटी संतांची शोभा ॥३॥ ऐसा लावण्य - पुतळा देखिला दृष्टी । एका जनार्दनी सुख न समय सृष्टी ॥४॥

2054. भाग्यवंत म्हणो तया । शरण गेले पंढरिराया ॥१॥ तरले तरले हा भरवसा । नामधारकांचा ठसा ॥धृपद॥ भुक्तीमुक्तीचे ते स्थळ । भाविकनिर्मळ निर्मळ ॥२॥ गाइले पुराणी । तुका म्हणे वेदवाणी ॥३॥

2054. गुरूच्या वचने होईल पै ज्ञान | न कळे प्रेमखूण विठोबाची |॥१॥ वेदी हे विचारा पुराणाते पुसा | विठोबाचा केसा प्रेमभाव ॥२॥ साधकासी सिद्धि होईल पे प्राप्ति | न कळे निगुति प्रेमखूण ॥३॥ |नामा म्हणे सोडा जाणिवेचा शोण | संतांची हे खूण जाणे संत ॥४॥

2054. मन माझे वेधले मन माझे वेधले । पहाता भलें सच्चिदानंद ॥१॥ आनंदीआनंद मनासी पै झाला । देखिला सांवळा पाडुरंग ॥२॥ एका जनार्दनी उघडाचि देखिला । आनंद तो झाला मनी माझ्या ॥३॥

2055. जैसे चित्त जयावरी । तैसे जवळी ते दुरी ॥१॥ न लगे द्यावा परिहार । या कोरडे उत्तर । असे अभ्यंतर । साक्षभूत जवळी ॥धृपद॥ अवघे जाणे सूत्रधारी । कोण नाचे कोणे परी ॥२॥

2055. कृपेचा कोंवळा रघुनाथ दास | धरीन त्याची कास सर्वभावे ॥१॥ सांडूनि सर्वे संगु होईन शरणागत | करिती मनोरथ पूर्ण माझे ॥२॥ |भवसिधूचा पार उतरोनि निर्धारी | त्यापरती सोयरी नाही सृष्टी ॥३॥ अंतरींचे गुज सांगती श्रवणी | अमृत संजीवनी रामनाम ॥४॥

2055. कमलदलाक्ष गोपी जीवनलक्ष । तो अलक्षा न बैसे लक्ष तो देखिला वो ॥१॥ मनमृग आमुचा वेधोनि गेला । पाहातांचि डोळा श्रीकृष्ण ॥२॥ सहजची आवडी पाहता समदृष्टी । वेधोनि गेली सृष्टी पाहता गे माय ॥३॥ एका जनार्दनी परात्पर शोभला । तेणे मज वेधेंक वेध लाविला गे माय ॥४॥

2056. नाही पाइतन भूपतीशी दावा । धिग त्या कर्तव्या आगी लागो ॥१॥ मुंगियांच्या मुखा गजाचा आहार । न साहावे भार जाय जीवे ॥२॥ तुका म्हणे आधी करावा विचार । शूरपणे तीर मोकलावा ॥३॥ अर्थ :

2056. मी माझे म्हणता अथ जोडिता साहिचक्र गेले |नळ नीळ मांधाता पुरुषार्थी सारिखे तेहि काळे ग्रासियले |कपिल महामुनि सिद्ध विचारिता सागरराये पे अंगा गेले |कुमार अंत:पुर सांडूनिया ते भक्तराज काय जाले रे ॥१॥ _संसार स्वप्न जाणुनिया शरण रिघे पंढरिया' राया रे ॥ धृ ॥दुंदुभिराये धर्म चालविला तेणे शांतिचा सागर म्हणविले |अजपाळ जंपाळ राजा दशरथ सूयंवंशी ते जन्मले ॥२॥ जळींचे तरंग जळींच निमाले नेणो तेथे काय जाले |रामलक्ष्मण भरतकत्रुध्न सांग पा ते काय जाले रे ॥३॥ सूर्यवंशी राजा हरिचंद्र जन्मला. स्वप्न तेणे काय साच केले |स्त्रीपुत्राते विकुनिया तेणे ब्राह्मणा सुखिय्रा पे केले |शिबी चक्रवर्तीने आपुले प्राण देऊनि जीव ते भक्‍तराज काय जाले रे ॥४॥

2056. सलीलकमलदलाक्ष राजीवलोचनु । परे परता पाहता निवे आमुचे मनु ॥१॥ कान्हया परम गोजरीया । कान्हया परम गोजरीया ॥धृ.॥ तनु मन बोधलें चित्त विगुंतले । पाहता पाहता मना समाधान जाले ॥२॥ ऐसा कमलगर्भींचा कंदु उभा परमानंदु । एका जनार्दना वेधु मजलागे माय ॥३॥

2057. तिन्ही लोक ॠणे बांधिले जयाने । सर्वसिद्धि केणे तये घरी ॥१॥ पंढरीचोहोटा घातला दुकान । मांडियेले वान आवडीचे ॥धृपद॥ आषाढी कार्तीकी भरियेले हाट । इनाम हे पेठ घेता देता ॥२॥ मुक्ती कोणी तेथे हाती नेघे फुका । लुटितील सुखा प्रेमाचिया ॥३॥

2057. तत्त्वमसि वाक्‍य उपदेंशिले तुज | ते तू जीवी का अझून धरिसी दूर ॥ धृ॥त्रिभूवनापरता धांवतोसी दुरी | आधी तू आपुली शुद्धि करी |उदय अस्तु जाला कवणिये घरी | पिंडामाझारी पाहे पा ॥१॥ जागृतीमध्ये कवण जागते | दोही माजी स्वप्न कोण देखते |पुषप्तीमध्ये कोण नांदते | मग अनुवादते ते कवण ॥२॥ जागृती वरोनि करी चितन | सुषुप्तीमाजी रिघे ज्ञान |दोन्हींभाजी स्वप्न देखे कवण | जीव की मन सांग पा ॥३॥ निद्रा मरण हे एक स्थान | दोहींचा देखणा जाणे आपण |लहान सुईच्या इंधनाहून | आढळले मन पांचासी ॥४॥

2057. आजी दिवाळी दसरा । आलो विठ्ठलाचे द्वारा ॥१॥ पाहूनिया देव तीर्थ । आनंदें आनंद लोटत ॥२॥ नाठवे कांही आन दुजे । विठ्ठलावांचुनी मनी माझे ॥३॥ आशा केलीं ते पावलों । एका जनार्दनी धन्य जालो ॥४॥

2058. दुःखाचिये साठी तेथे मिळे सुख । अनाथाची भूक दैन्य जाय ॥१॥ उदाराचा राणा पंढरीस आहे । उभारोनि बाहे पालवितो ॥१॥ जाणतियाहूनि नेणत्याची गोडी । आळीगिया आवडी करूनिया ॥२॥ शीण घेऊनिया प्रेम देतो साटी । न विचारी तुटी लाभा काही ॥३॥

2058. संसार. सागरी रे माझे माहेर पंढरपुरी |विठोबा बाप माझा माता रखुमाई सुंदरी ॥१॥ पुंडलिक भाऊ माझा तोहि नांदे बरव्यापरी |सासुरे दुबळ भारी मज मोकलिले दुरी ॥२॥ सुखदुःख कवणा सांगू माझे माहेर पंढरपुरी ॥ धृ० ॥ भ्रतार निष्ठुर वो काम क्रोध दोघे दौर |आश्या हे सासू माझी ते मज गांजितसे थोर ॥३॥

2058. निळा पंढरपूरचा लावण्यपुतळा । देखिलासे डोळा विठ्ठल देव ॥१॥ जीव वेधला वो वेधला वो । पाहता पाहता जीव वेधला वो ॥२॥ एका जनार्दनी पाहातांचि देव । वेधिला जीव परतेना भाव ॥३॥

2059. आणिक मात माझ्या नावडे जीवासी । काय करू यासी पांडुरंगा ॥१॥ मुखा ते चि गोड श्रवणी आवडी । चित्त माझे ओढी तुझे पायी ॥धृपद॥ जये पदी नाही विठ्ठलाचे नाम । मज होती श्रम आइकता ॥२॥ आणिकाचे मज म्हणविता लाज । वाटे हे सहज न बोलावे ॥३॥

2059. बोलवरी बोलती | श्रृति वाखाणिती |हरि पांविजे ती गति | वेगळी असे ॥१॥ तुज न पवे गा ते स्वप्न | हरिशब्द एकचि ब्रह्म |पाविजे ते वर्म | वेगळे असे ॥२॥ एक जाणीव खटपट | करिती ते सैराट |हरि पाविजे ती वाट | वेगळी असे ॥३॥ एक आहेत तार्किक | चर्चिकवादक |हरि पाविजे ते सुख | वेगळे असे ॥४॥

2059. इंद्रिये कुंठित जालीं । विठु माउली पाहता ॥१॥ वेधले मन दुजे नेणे । विसरले पेणे ताहानभूक ॥२॥ मदमत्सर समूळ गेला । ऐसा लागला वेध त्याचा ॥३॥ काम क्रोध पळाले दुरी । आशा तृष्णा झडकरी लपाल्या ॥४॥

2060. कळेल हे तैसे गाईन मी तुज । जनासवे काज काय माझे ॥१॥ करीन मी स्तुती आपुले आवडी । जैसी माझ्या गोडी वाटे जीवा ॥धृपद॥ होऊनी निर्भर नाचेन मी छंदे । आपुल्या आनंदे करूनिया ॥२॥ काय करू कळा युक्ती या कुसरी । जाणिवेच्या परी सकिळका ॥३॥

2060. आम्हा संगती नावडे कांही | म्हणोनि जालो बा विदेही |दुःखमूळ संगतीचे पाई | आम्ही नव्हो या गांवींचे ॥१॥ आम्हा नाही रूप नांव | वस्तीसी नाही एक ठाव |मन घ्या इच्छेसी धांव | आम्ही नव्हो त्या गांवींचे ॥२॥ स्तान केले गंगातीरी | गंध लाविले पंढरपुरी |संध्या केली कृष्णातीरी | आम्ही नव्हो त्या गांवींचे ॥३॥ भिक्षा केली कोल्हापुरी | भोजन केले महाद्वारी |निद्रा केली माहुरी | आम्ही नव्हो त्या गांवींचे ॥ ४ |ऐसियाची संगत करी | त्याचे चरण हृदयी धरी |नामा म्हणे या संसारी | आम्ही नव्हो त्या गांवींचे ॥५॥

2060. दृष्टी पाहता बिठोबासी । आनंद होय सुखराशी ॥१॥ ऐसा अनुभव मना । पाहे पाहे पंढरीराणा ॥२॥ एका दरुशने मुक्ती । देतो रखुमाईचा पती ॥३॥ एका जनार्दनी गमन । गोजिरे विटें समचरण ॥४॥

2061. तयासी नेणती बहु आवडती । होय जया चित्ती एक भाव ॥१॥ उपमन्यु धुरु हे काय जाणती । प्रल्हादाच्या चित्ती नारायण ॥धृपद॥ कोळी भिल्ल पशु श्वापदे अपार । कृपेच्या सागरे तारियेली ॥२॥ काय ते गोपाळे चांगली शाहाणी । तया चक्रपाणी जेवी सवे ॥३॥

2061. कळावंताच्या कळाकुसरी | त्या मी नेणे गा श्रीहरी ॥१॥ वारा धांवे भलत्या ठाया | तैसी माझी रंगछाया ॥२॥ प्रेमभाते भरले अंगी | तेणे छंदे ताचे रंगी ॥३॥ |घातमात नेणे देवा | नामा विनवितो केशवा ॥४॥

2061. भेदबुद्धि पालटली । कृपा या विठ्ठलीं केली मज ॥१॥ प्रकाश जाहला देहादेही । वासना प्रवाहीं वहावली ॥२॥ विषयांचें ते लिगाड । जाहले देशोधडी आपोआप ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । काया वाचा आणि मन ॥४॥

2062. न लगे पाहावे अबद्ध वाकडे । उच्चारावे कोडे नाम तुझे ॥१॥ नाही वेळ काळ पंडितांचा धाक । होत का वाचक वेदवक्ते ॥धृपद॥ पुराणी ही कोठे न मिळे पाहाता । तैशी या अनंता ठेवू नामे ॥२॥ आपुलिया मना उपजे आनंद । तैसे करू छंद कथेकाळी ॥३॥

2062. पावावया ब्रह्मपूर्ण | सांडूनि देई दोषगुण ॥१॥ सर्वांभूती समदृष्टी | हेचि भक्ति गोमटी ॥२॥ यावेगळे थोर नाही | बरवे शोधुनिया पाही ॥३॥ येणे संसार सुखाचा | म्हणे नामा शिपियाचा ॥४॥

2062. विसर तो अवघा जाहला । विठ्ठला पाहता ॥१॥ निवारला क्रोधकाम । जाहला तम शांत तो ॥२॥ इंद्रियाची होती चाली । निवांत राहिली एकरुप ॥३॥ दुजेपणाचा भेद गेला । एका ठेला जनार्दनी ॥४॥

2063. दैन्य दुःख आम्हा न येती जवळी । दहन हे होळी होती दोष ॥१॥ सर्व सुखे येती माने लोटांगणी । कोण यांसी आणी दृष्टीपुढे ॥धृपद॥ आमुची आवडी संतसमागम । आणीक त्या नाम विठोबाचे ॥२॥ आमचे मागणे मागो त्याची सेवा । मोक्षाची निर्दैवा कोणा चाड ॥३॥

2063. भक्ति प्रतापे पावलो मी सुपंथ | सफळ निश्चित परमार्थ ॥१॥ देव सर्वांभूती असता प्रगट | निर्वाण चोखट भक्ति जाण ॥२॥ भरुनिया मनी जपसील नाम | तेणे निजधाम पावसील ॥३॥ जप तप ध्यान न लगे साधन | भक्ति ते कारण नामा म्हणे ॥४॥

2063. सर्व सिद्धि मनोरथ । पंढरीनाथ पहाता ॥१॥ दैन्य दरिद्र्य ते गेले । सुंदर पाउले पाहता ॥२॥ विषयांतें पळ सुटला । सुंदर सांवळां पाहता ॥३॥ काम क्रोध विलया गेले । श्रीमुख चांगले न्याहाळिता ॥४॥

2064. काळतोंडा सुना । भलते चोरुनि करी जना ॥१॥ धिग त्याचे साधुपण । विटाळुनि वर्ते मन ॥धृपद॥ मंत्र ऐसे घोकी । वश व्हावे जेणे लोकी ॥२॥ तुका म्हणे थीत । नागवला नव्हे हित ॥३॥

2064. माझिया मने मज उपदेश. केला | तो मज बिबला हृदयकमळी ॥१॥ निर्वाणीची एक सांगितली खूण | केवल्य चरण केशवाचे ॥२॥ |श्रृति स्मृति आणिक पुराणे | पढोनि जाणणे हेंचि सत्य ॥३॥ क्रिया कर्म धर्म करणे ज्या कारणे | ते खूण निर्वाण चरण हेचि ॥४॥

2064. देखणा जाहलों देखणां जाहलों । देखणा जाहलों विठ्ठला ॥१॥ जन्ममरण विसरले । पाहता पाहणें हारपलें ॥२॥ तुटली आशापाश बेडी । हेचि जोडी जोडली ॥३॥ एका जनार्दनी देव । धरिला ठाव न सोडी ॥४॥

2065. विठ्ठल मुक्तीदाता । नव्हे मरो हे बोलता ॥१॥ मज न साहावे कानी । विष उत्तर लागे मनी ॥धृपद॥ हरीकथेते धीकारी । शत्रु माझा तो वैरी ॥२॥ सुना काळतोंडा । जो या देवा म्हणे धोंडा ॥३॥

2065. अच्युता अनंता गोविदा | अरे मेघःश्यामा तू आत्मया रामा रे ॥१॥ आत्मया तू रामा रे | म्हणा म्हणा गोविद नामा रे ॥२॥ ऐसे तुझे ध्यान लागो आम्हा रे | नामयाचा स्वामी पंढरिराणा रे ॥३॥