वारकरी रोजनिशी

1167. भक्ति भाव बळकाविला । देव धंविला सोडवणे ॥१॥ म्हणे मज घ्या पाटलासी । सोडा भावासी जाऊ दया ॥२॥

1168. गाजराची पुंगी । तैसे नवे जाले जोगी ॥१॥ काय करोनि पठन । केली अहंता जतन ॥धृपद॥ अल्प असे ज्ञान । अंगी ताठा अभिमान ॥२॥ तुका म्हणे लंड । त्याचे हाणोनि फोडा तोंड ॥३॥

1168. समाधीशी शेजे घातली मनोहर | बसविले वर चांगदेव ॥१॥ |आनंदाने टाळया पिंटिति वैष्णवभार | लाविती पदर डोळियासी ॥२॥ टाळ मृदंगाचा जाला झणत्कार | गेले योगेश्वर समाधीसी ॥३॥ सांडिली भूषणे भस्म आभरणे | जाले निमग्न परबह्मी ॥४॥

1168. अष्टादश पुराणे सांगती बडिवार । नाम सारांचे सार कलियुगी ॥१॥ तारिले पातकी विश्र्वास घातकी । मुक्त झाले लोकी तिही सत्य ॥२॥ सर्वांतर सार नामजपु निका । जनार्दनाचा एका घोकितसें ॥३॥

1168. भ्याला देव देखोनि भक्ता । म्हणे मी आता केउता पळो ॥१॥ जीवेसीचि इही केली साठी । सांडविता मिठी न सोडिती ॥२॥

1169. परद्रव्य परनारी । अभिलासूनि नाक धरी ॥१॥ जळो तयाचा आचार । व्यर्थ भार वाहे खर ॥धृपद॥ सोवळ्याची स्फीती । क्रोधे विटाळला चित्ती ॥२॥ तुका म्हणे सोंग । दावी बाहेरील रंग ॥३॥

1169. भूचरी खेचरी चांचरी निश्चळा | अगोचरी डोळा स्थिरावली ॥१॥ झाकली समाधी संतसज्जनांनी | तुलसी पुष्पे वरूनि वर्षताती ॥२॥ निवृत्तीची मिठी विठोबाच्या गळा | आणिकांच्या डोळा अश्रू येती ॥३॥ केले समाधान विठ्ठल रखुमाईने | निवृत्ति म्हणे राहणे काय आता ॥४॥

1169. सकळ साधनांचे सार । मुखी नामाचा उच्चार ॥१॥ सकळ तपांचे जे सार । मुखी नामाचा उच्चार ॥२॥ सकळ ज्ञानाचें जे सार । मुखी नामाचा उच्चार ॥३॥ सकळ ब्रह्मा विद्येंचें जे घर । एका जनार्दनीचें माहेर ॥४॥

1169. देव म्हणे भक्तहो काही तरी घ्यारे । ते म्हणती उरे शीणचि घेता ॥१॥ याल तरि नेईन वैकुंठलोका । ते म्हणती नका बंदीखान ते ॥२॥

1170. टिळा टोपी उंच दावी । जगी मी एक गोसावी ॥१॥ अवघा वरपंग सारा । पोटी विषयांचा थारा ॥धृपद॥ मुद्रा लाविता कोरोनि । मान व्हावयासी जनी ॥२॥ तुका म्हणे ऐसे किती । नरका गेले पुढे जाती ॥३॥

1170. देवे समाधान केले अवघेजण | चला आचमना गौतमीसी ॥१॥ वद्य त्रयोंदशी दिधली समाधी | महोत्सव गोविदी समर्पिला ॥२॥ गर्जती वैष्णव विठोबाच्या नामा | थोर तुझा महिमा दीनबंधु ॥३॥ समाधि प्रदक्षिणा केली अवघींजणी | जाली बोळवणी चांगयाची ॥४॥

1170. साधन सोपे नाम वाचे । पर्वत भंगती पापाचें । विश्वासितातें साचे । नाम तारक कलियुगी ॥१॥ अहोरात्र वदता वाणी । ऐसा छंद ज्याचे मनी । त्याचेनि धन्य ही मेदिनी । तारक तो सर्वांसी ॥२॥ एका जनार्दनी नाम । भाविकंचें पुरे काम । अभागियांतें वर्म । नव्हे नव्हे सोपारें ॥३॥

1170. भक्तिं भावचि बांधिला गाठी । आला उठाउठी देव तेथे ॥१॥ म्हणे मज घ्या सोडायसी । ते म्हणती ठकिसी नेघो तुज ॥२॥

1171. ऐसे संत जाले कळी । तोंडी तमाखूची नळी ॥१॥ स्नानसंध्या बुडविली । पुढे भांग वोढविली ॥धृपद॥ भांगभुकी हे साधन । पची पडे मद्यपान ॥२॥ तुका म्हणे अवघे सोंग । तेथे कैचा पांडुरंग ॥३॥

1171. आचमन करुनि आले सिद्धेशवरा | हरि ऋषीइवरा आर्जविती ॥१॥ निवृत्ति मुक्ताईला त्यागू नये कोणी | आता उत्तरायणी गमन करू ॥२॥ पांच दिवस उत्सव केला चांगदेवा | विश्वाचा विसावा श्रीहरी ॥३॥ वैष्णवांनी समाधि बांधली साजिरी | सुवर्णाचा वरी पिंपळ तो ॥४॥

1171. पशु पक्षी वनचरे । श्वान श्वापदादि सुकरे ॥१॥ पडता नाम घोष कानी । पावन होती इये जनी ॥२॥ चतुष्पाद आणि तरुवर । नामे उद्धार सर्वांसी ॥३॥ उंच नीच नको याती । ब्राह्मणादी सर्व तरती ॥४॥

1171. हो तुम्ही कृपावंता । किती आता विनवावे ॥१॥ न दयाचि काही प्रत्युतर । ऐसे निष्ठुर केवि तरी ॥२॥

1172. जातीची शिंदळी । तिला कोण कैसा वळी ॥१॥ आपघर ना बापघर । चिंती मनी व्यभिचार ॥धृपद॥ सेजे असोनिया धणी । परद्वार मना आणी ॥२॥ तुका म्हणे अस्सल जाती । जातीसाठी खाती माती ॥३॥

1172. शुद्ध फाल्गुन मासी वैष्णव हृषीकेशी | पंचमीचे दिवशी सिद्ध जाले ॥१॥ निवृत्तिराज म्हणे जावे म्हाळसापुरी | जेथे ज्ञानेश्‍वरी पूर्ण जाली ॥२॥ उठावले भार देवऋषीश्वर | केला नमस्कार समाधीसी ॥३॥ सव्यहाते क्षेत्र घेतले वंष्णवांनी | चालली विमाने नेवाशासी ॥४॥

1172. नामामृत पुढे । कायसे अमृत बापुडे ॥१॥ ऐसा नामाचा बडिवार । गोडी जाणे गिरिजावर ॥२॥ नामे जोडें ब्रह्माज्ञान । भुक्ति मुक्ति नामे जाण ॥३॥ एका जनार्दनी सार । ब्रह्माज्ञानाचें हे घर ॥४॥

1172. एकोनिया संतवाणी । चक्रपाणी संतोषे ॥१॥ म्हणे यारे भिऊ नका । माझिया सेवका भय नाही ॥२॥

1173. अंधळ्याची काठी । हिरोनिया कडा लोटी ॥१॥ हे का देखण्या उचित । लाभ किंवा काही हित ॥धृपद॥ चाळवूनि हाती । साकर म्हणोनि द्यावी माती ॥२॥ तुका म्हणे वाटे । देवा पसरावे सराटे ॥३॥

1173. तेथोनि वैष्णव आले नेवाशासी | सहसमुदायेंसी देवराव ॥१॥ म्हाळसेलागी पूजा केली असे निगुती | राहिले दहा रात्री हृषिकेशी ॥२॥ येथोनि चलावे पुढती शारंगधरा | जावे टोकेश्वरा स्तानालागी ॥३॥ चहू युगा आदि स्थळ पुरातन | आले नारायण गोदातीरी ॥४॥

1173. नाम पावन तिही लोकी । मुक्त झाले महा पातकी ॥१॥ नाम श्रेष्ठांचें हे श्रेष्ठ । नाम जपे तो वरिष्ठ ॥२॥ नाम जपे नीलकंठ । वंदिताती श्रेष्ठ श्रेष्ठ ॥३॥ नाम जपे हनुमंत । तेणे अंगी शक्तिवंत ॥४॥

1173. निभर्य असा माझया बळे । कळिकाळे ती रंके ॥१॥ सुखे करा हरिची कथा । तुमची चिंता मज आहे ॥२॥

1174. प्रीतिचिया बोला नाही पेचपाड । भलतसे गोड करूनि घेई ॥१॥ तैसे विठ्ठलराया तुज मज आहे । आवडीने गाये नाम तुझे ॥धृपद॥ वेडे वाकडे ते बाळकाचे बोल । करिती नवल मायबाप ॥२॥ तुका म्हणे तुज येवो माझी दया । जीवींच्या सखया जिवलगा ॥३॥

1174. देव म्हणे राहणे न घडेचि येथे | जोवे आता पुढते उद्योगासी ॥१॥ निवृत्तिराज म्हणे शुद्ध प्रतिपदा | जाऊ जी गोविंदा प्रतिष्ठाना ॥२॥ अनादि जे स्थळ दाविले नारायणे | मग प्रतिष्ठाना येते जहाले ॥३॥ चक्रतीर्थी पोहा म्हणती आला थोर | वैष्णवांचे भार उतरले ॥४॥

1174. तारले नामे अपार जन । ऐसे महिमान नामाचे ॥१॥ अधम तरले नवल काय । पाषाण ते पाहे तरियेले ॥२॥ दैत्यदानव ते राक्षस । नामे सर्वांस मुक्तिपद ॥३॥ एका जनार्दनी नाम सार । जपा निरंतर हृदयी ॥४॥

1174. मग हळूचि बोले अमृतवाणी । मागा म्हणोनी निजभक्ता ॥१॥ मुक्त होईन सेवाऋणा । घ्या हो वरदाना इच्छेच्या ॥२॥

1175. माझे मज कळो येती अवगुण । काय करू मन अनावर ॥१॥ आता आड उभा राहे नारायणा । दयासिंधुपणा साच करी ॥धृपद॥ वाचा वदे परी करणे कठीण । इंद्रिया अधीन जालो देवा ॥२॥ तुका म्हणे तुझा जैसा तैसा दास । न धरी उदास मायबापा ॥३॥

1175. मायभूमि पाहू यांची आम्ही डोळा | चलावे गोपाळा सहजासहज ॥१॥ भक्त त्र्यंबकपंत मूळ पुरुष आदि | तयाची समाधि आपेगांवी ॥२॥ आपेगांवी आले देव ऋषीवर | उतरले भार वैष्णवांचे ॥३॥ धन्य यांचे कुळ घ्य यांचा वंश | धन्य यांचे कुशी योगिराज ॥४॥

1175. नामे पावन हीन याती । नाम जपती अहोरात्री । नामापरती विश्रांती । दुजी नाही प्राणियां ॥१॥ नका भ्रमुं सैरावैरा । वाउगे तप साधन पसारा । योग याग अवधारा । नामे एका साधतसे ॥२॥ व्रत तप हवन दान । नामे घडे तीर्थ स्नान । एका जनार्दनी मन । स्थिर करुनि नाम जपा ॥३॥

1175. भक्त उत्तीर्णत्वालागी । राहिला युगी युगे जाता ॥१॥ न फिटेचि तरी त्यांचे ऋण । भक्त संपन्न वैभवे ॥२॥

1176. वर्णावी ते थोरी एका विठ्ठलाची । कीर्ती मानवाची सांगो नये ॥१॥ उदंडचि जाले जन्मोनिया मेले । होऊनिया गेले राव रंक ॥धृपद॥ त्यांचे नाम कोणी नेघे चराचरी । साही वेद चारी वर्णिताती ॥२॥ अक्षय अढळ चळेना ढळेना । तया नारायणा ध्यात जावे ॥३॥

1176. निवृत्ति मुक्‍ताईने पाहुनि स्थळ डोळा | आलासे उमाळा ओसंडोनी ॥१॥ तात आणि माता गेलीसे येथून | तेव्हा आम्ही लहान पांडुरंगा ॥२॥ निवृत्ति ज्ञानेश्‍वर कोरान्नाचे अन्न | सांभाळी सोपान मजलागी ॥३॥ तुझ्या योगे हरि क्रमियेले काळा | फुटलासे मेळा तापसांचा ॥४॥

1176. अनामिकादि चांडाळ । नामे सकळ तारिले ॥१॥ ब्रह्माहत्या पापराशी । नामे वैकुंठवासी पावले ॥२॥ दुराचारी व्याभिचारी । गणिकानारी तारिली ॥३॥ एका जनार्दनी नाम । मंगळधाम मंगला ॥४॥

1176. देव आदरे म्हणे भक्ता । घ्या हो भुक्ति मुक्ति आता ॥१॥ भक्त म्हणती नेघो देवा । पुरे आम्हा तुझीचि सेवा ॥२॥

1177. नको देऊ देवा पोटी हे संतान । मायाजाळे जाण नाठवसी ॥१॥ नको देऊ देवा द्रव्य आणि भाग्य । तो एक उद्वेग होय जीवा ॥२॥ तुका म्हणे करी फकिराचे परी । रात्रंदिवस हरी येईल वाचे ॥३॥ अर्थ :

1177. पाहिली गे माय पूर्वभूमि आपुली | बहुत सन्मानिली वैष्णवांनी ॥१॥ चैत्रमास शिवरात्र उत्सव आगळा | जावे पा वेरुळा घृष्णेश्वरा ॥२॥ दशमीचे दिवशी निघाले बाहेर | उठावले भार वैष्णवांचे ॥३॥ वेरूळ नगर असे पुरातन | विश्वकर्मा याने कीर्ति केली ॥४॥

1177. नाम तारक ये मेदिनी । नाम सर्वांचे मुगुटमणी । नाम जपे शुळपाणी । अहोरात्र सर्वदा ॥१॥ ते हे सुलभ सोपारें । कामक्रोध येणे सरे । मोह मद मत्सर । नुरे नाममात्रें त्रिजगती ॥२॥ घेउनी नामाचे अमृत । एका जनार्दनी झाला तृप्त । म्हणोनि सर्वांते सांगत । नाम वाचे वदावे ॥३॥

1177. भक्ती आराधिला देव । जाणवला भाव देवासी तो ॥१॥ बहुत बरवे म्हणती भक्ता । न वजे परता जवळूनिया ॥२॥

1178. जोडोनिया धन उत्तम वेव्हारे । उदास विचारे वेच करी ॥१॥ उत्तम चि गती तो एक पावेल । उत्तम भोगील जीव खाणी ॥धृपद॥ परउपकारी नेणे परनिंदा । परस्त्रीया सदा बहिणी माया ॥२॥ भूतदया गाईपशूचे पालन । तान्हेल्या जीवन वनामाजी ॥३॥

1178. मुक्ताई उदासी जाली असे फार | आता हे शरीर रक्षू लये ॥१॥ त्यागिले आहार अन्नपाणी सकळी | निवृत्तिराज तळमळी मनामाजी ॥२॥ गंधर्व सुरगण उठले सहमेळा | गेले ते वेरूळा अवघेजण ॥३॥ वेरुळाचा महिमा सांगे हृषिकेशी | जवा आगळी काशी म्हणोनिया ॥४॥

1178. नाम तारक हे क्षिती । तरलें आणि पुढे तरती ॥१॥ न लगे साधन मंडण । नामे सर्व पापदहन ॥२॥ योगयागांची परवडी । नामापुढे वाया गोडी ॥३॥ नाम वाचे आवडी घोका । म्हणे जनार्दनी एका ॥४॥

1178. काही कार्य मांडेल जेव्हा । मजचि प्रगट होणे तेव्हा ॥१॥ जवळिच आहे भेऊ नका । माझिया बळे दुर्जन लोका ॥२॥

1179. हरी म्हणता गति पातके नासती । कळिकाळ कापती हरी म्हणता ॥१॥ हरी म्हणता भुक्ती हरी म्हणता मुक्ती । चुके यातायाती हरी म्हणता ॥धृपद॥ तपे अनुष्ठाने न लगती साधने । तुटती बंधने हरी म्हणता ॥२॥ तुका म्हणे भावे जपा हरीचे नाम । मग काळयम शरण तुह्मा ॥३॥

1179. निवृत्तिराज म्हणे आता पंढरिनाथा | मुक्ताईला जपा अवघेजण ॥१॥ वेधली चित्तवृत्ति स्वरूपी निमग्न | नाही देहभान मुक्‍ताईला ॥२॥ अवघेजण जपती जपे नारायण | चालती घेऊन मध्यभागी ॥३॥ निवृत्तिराजे धरिली मुक्ताई हाती | सांभाळित जाती निशिदिनी ॥४॥

1179. नाम पावन पावन । नाम दोषांसि दहन । नाम पतीतपावन । कलीमाजी उद्धार ॥१॥ गाता नित्य हरिकथा । पावन होय श्रोता वक्ता । नाम गाऊनि टाळी वाहता । नित्य मुक्त प्राणी तो ॥२॥ एका जनार्दनी नाम । भवसिंधु तारक नाम । सोपे सुगम वर्म । भाविकांसी निर्धारे ॥३॥

1179. ऐकोनिया भक्तवचने । देव संतोषले मने ॥१॥ म्हणती आहे नामापासी । संदेह न धरावा मानसी ॥२॥

1180. नये वाटू मन । काही न देखावे ते भिन्न ॥१॥ पाय विठोबाचे चित्ती । असो द्यावी दिवसराती ॥धृपद॥ नये काकुळती । कोणा यावे हरीभक्ती ॥२॥ तुका म्हणे साई । करील कृपेची विठाई ॥३॥

1180. तांपीचिये तीरी मह्तग्राम थोर | असे सोमेश्वर पुरातन ॥१॥ वद्य वैशाख मास दशमी निर्मळ | उष्णकाळ फार तापतसे ॥२॥ तेथ परशुरामे मारियेला बाण | पाहती पुरातन पश्चिमेस ॥३॥ पाहिले माय आम्ही तापीतीर | उतरले भार वैष्णवांचे ॥४॥

1180. नाम गाये तो सर्वत्र क्षिती । नामे उद्धार त्रिजगती ॥१॥ ज्यांचे उच्चारिता नाम । निवारे क्रोध आणि काम ॥२॥ वेदशास्त्र विवेकीसंपन्न । नामे होताती पावन ॥३॥ नामे उत्तम अधमा गती । एका जनार्दनी ध्यान चिंत्ती ॥४॥

1180. देव हासोनि बोलती । नको येऊ काकुलती ॥१॥ आम्ही रंजवु आपणीया । तुझिये वाचे चेतवूनिया ॥२॥

1180. देवभक्त यांची एकरुपता आमोद न सोडी कर्पुर । किंवा प्रभेते रविकर ॥१॥ तैसेचि देव आणि भक्त ।

1181. सकळ देवाचे दैवत । उभे असे या रंगात ॥१॥ रंगा लुटा माझे बाप । शुद्ध भाव खरे माप ॥धृपद॥ रंग लुटिला बहुती । शुक नारदादि संती ॥२॥ तुका लुटिताहे रंग । साह्य जाला पांडुरंग ॥३॥

1181. फुलले अनेक तंरुवर तेथ | दुर्वा दर्भ आंत डवरले ॥१॥ करंज जांभळी लागली एक थाटी | वरी बहु दाटी तरुवरांची ॥२॥ अमृतफळे अपार विस्तारले फार | त्यामाजी मयूर टाहो देती ॥३॥ कंठ कोकिळा त्या सुस्वर गायन | तरुवर सुमने परिमिळते ॥४॥

1181. नाम हे पावन नाम हे पावन । दुजा ठाव आन नाही येथे ॥१॥ देखेणाही झाला देखणाही झाला । देखणाही झाला अंधत्वेसी ॥२॥ द्वैत अद्वैत गेलेंक नेणे हारपलें । जाणणे ते गेले जाणते ठायी ॥३॥ एका जनार्दनी नाम ते अनाम । सर्वोत्तम नाम सर्वा ठायी ॥४॥

1181. ठायीचा हा ऋणानुबंध । प्रीतिवाद उभयता ॥१॥ म्हणोनि एक एकाधीन । जाणती उणखूण येरयेरा ॥२॥

1182. उशीर का केला । कृपाळुवा जी विठ्ठला ॥१॥ मज दिले कोणा हाती । काय मानिली निश्चिंती ॥धृपद॥ कोठवरी धरू धीर । आता मन करू स्थिर ॥२॥ तुका म्हणे जीव । ऐसी भाकितसे कीव ॥३॥

1182. सोनियाची झाडे अनेक कर्दळी | त्यांत रानकेळी फोफावल्या ॥१॥ सिताफळी भरित अवघी तापीथडी | दाट दिसती गाढी रामफळे ॥२॥ तापीतीरी ऋषि आणि शारंगधर | पाठीमागे भार वैष्णवांचे ॥३॥ |धन्य महतनगर धन्य सोमेश्वर | धन्य तापीतीर योगियांचे ॥४॥

1182. दोष दुरितांचें पाळें । पळती बळे नाम घेता ॥१॥ नाम प्रताप गहन । भवतारण हरिनाम ॥२॥ आणीक नको दुजी चाड । नाम गोड विठ्ठल ॥३॥ एका जनार्दनी नाम । तरले तरती निष्काम ॥४॥

1182. देव घरा आला । भक्तिं सन्माने पूजिला ॥१॥ पाहुणेर पंगती । संत व्दिजवृंदे शोभती ॥२॥

1183. तुका वेडा अविचार । करी बडबड फार ॥१॥ नित्य वाचे हाचि छंद । राम कृष्ण हरी गोविंद ॥धृपद॥ धरी पांडुरंगी भाव । आणीक नेणे दुजा देव ॥२॥ गुरुज्ञान सर्वा ठायी । दुजे न विचारी काही ॥३॥

1183. उदित कमळे नानावर्ण सुंदर | फुलले तरुवर नानारूपे ॥१॥ श्वेतपीतरक्त भ्ररमर रुणझुण | होताती श्रवण वैष्णवांसी ॥२॥ गुंजारव भ्रमती रत्नकीळा फांकती | मनोहर दिसती सुरवरांला ॥३॥ तरुवर गगनी अंकुरले भारी | विजा ते कोंदल्या बहुतांपरी ॥४॥

1183. नामे पावन इये लोकी । नामे पावन परलोकीं । नाम सदा ज्याचे मुखी । धन्य तो नर संसारी ॥१॥ नामे कलिमल दहन । नाम पतीतपावन । नाम दीनोद्भारण । नाम जनार्दन वदता ॥२॥ नाम गाता सुख वाटे । प्रेमे प्रेम ते कोंदाटें । एका जनार्दनी भेटें । नाम गाता निश्चये ॥३॥

1183. देव चालिला सांगाते । भक्त जाती ज्या ज्या पंथे ॥१॥ परम आनंद उभयतांसी । देवभक्ता सुखाच्या रासी ॥२॥

1184. आली सिंहस्थ पर्वणी । न्हाव्या भटा जाली धणी ॥१॥ अंतरी पापाच्या कोडी । वरीवरी बोडी डोई दाढी ॥धृपद॥ बोडिले ते निघाले । काय पालटले सांग वहिले ॥२॥ पाप गेल्याची काय खुण । नाही पालटले अवगुण ॥३॥

1184. निवृत्तीने एकांत केला मुक्‍ताईशी | गमन कोणे दिवशी आरंभिले ॥१॥ मुक्ताई म्हणे जावे यावे कोठे | अवघे निघोट स्वरूप स्वामी ॥२॥ गर्जता गगन कडाडली वीज | स्वरूपी सहज मिळयेली ॥३॥ मावळला दीप ज्योत कोठे होती | सहज सामावती निरंजनी ॥४॥

1184. नामे घडे निज शांति । तेथे वसे भुक्ति मुक्ति । नाम तारक त्रिजगती । दृढभावें आठवितां ॥१॥ म्हणोनि घेतलासे लाहो । रात्रंदिवस नाम गावो । कळिकाळाचे भेवो । सहज तेथे पळतसे ॥२॥ मज मानला भरंवसा । नामी आहे निजठसा । एका जनार्दनी सर्वेशा । नाम जपे अंतरी ॥३॥

1184. सदगदित झाले कंठ । नेत्री अश्रु चालती लोट ॥१॥ एकचि परि देवा भक्ता । बाधी वियोगाची व्यथा ॥२॥

1185. तुज घालोनिया पूजितो संपुटी । परि तुझ्या पोटी चवदा भुवने ॥१॥ तुज नाचऊनि दाखवू कौतुक । परी रूपरेखा नाही तुज ॥धृपद॥ तुजलागी आम्ही गात असो गीत । परी तू अतीत शब्दाहूनि ॥२॥ तुजलागी आह्मी घातियेल्या माळा । परि तू वेगळा कर्तुत्वासी ॥३॥

1185. आमुच्या स्वस्थानी नाही पा अंधार | अवघी चराचर प्रकाशत्वे ॥१॥ उदयु आणि अस्तु नाही स्वरूपासी | ऐसे मुनि ऋषि जाणताती ॥२॥ आम्ही कधी आलो स्वरूप सोडोन | जावे पालटीन जेथिल तेथे ॥३॥ अंतर बाहेर स्वामीचे स्वरूप | स्वये नंदादीप उजळिला ॥४॥

1185. नामे प्राप्त नित्यानंद । नामे होय परम पद । नामे निरसे भकंद । नाम तारक निर्धार ॥१॥ हेंचि मना दृढ धरी । वांया नको पंडु फेरी । तेणे होसी हाव भरी । मग पतनी पडशील ॥२॥ म्हणे एका जनार्दनी । नामे तरती अधम जन । नामे होय प्राप्त पेणे । वैकुंठचि निर्धारे ॥३॥

1185. देवचि झाले अंगे । देवा भजता अनुरागे ॥१॥ शुक प्रल्हाद नारद । अंबरिष रुकमांगद ॥२॥

1186. पापाची मी राशी । सेवाचोर पायापाशी ॥१॥ करा दंड नारायणा । माझ्या मनाची खंडणा ॥धृपद॥ जना हाती सेवा । घेतो लडपणे देवा ॥२॥ तुझा ना संसार । तुका दोहीकडे चोर ॥३॥

1186. टाळ विणे मृदंग सुस्वर गायन | कोंदले गगन दाही दिशा ॥१॥ प्रळयींच्या विजा वर्षती अपार | जाला धुंधकार दाही दिक्षा ॥२॥ करोनिया स्नान बैसले बाहेर | म्हणती अंधकार फार जाला ॥३॥ झंझाट सुटला वारा कापू लागे धरा | नभचि अंतरा कालवले ॥४॥

1186. नामे तारिले पातकी । नाम थोर तिही लोकी । नामे साधे भुक्ति मुक्ति । नाम कलीं तारक ॥१॥ नको जाऊ वनांतरीं । रानी वनी आणि डोंगरी । बैसोनियां करी । स्थिर चित्त निमग्न ॥२॥ नामे साधले साधन । तुटले बहुतांचे बंधन । एका जनार्दनी शरण । नाम वाचे उच्चारी ॥३॥

1186. ध्यानी चिंतनी मानसी । हरिते ध्याता अहर्निशी । तोचि होऊनिया भक्तरासी । झाले विठठलिं विठ्ठल ॥१॥

1187. दुडीवरी दुडी । चाले मोकळी गुजरी ॥१॥ ध्यान लागो ऐसे हरी । तुझे चरणी तैशापरी ॥धृपद॥ आवतण्याची आस । जैसी लागे दुर्बळासी ॥२॥ लोभ्या काळांतराची आस । बोटे मोजी दिवस मास ॥३॥

1187. निवृत्तिराज म्हणे प्रळयींचा वारा | सुटला शारंगधरा ऐसे वाटे ॥१॥ हालते गगन डोलती विमाने | गेले देहभान अवघियांचे॥२॥ अवघियांचे डोळे झाकले एकट | माध्यान्ही अभूट वळूनि आले ॥३॥ निवृत्ति पांडुरंग राही रखुमाई | धरा म्हणती घाई मुक्ताईला ॥४॥

1187. जितुका आकार दिसत । नाशिवंत जात लया ॥१॥ एक नाम सत्य सार । वाउगा पसार शीण तो ॥२॥ नामे प्राप्त ब्रह्मापद । नामे देह होय गोविंद ॥३॥ एका जनार्दनी नाम । सर्व निरसे क्रोधकाम ॥४॥

1187. देव तोचि भक्त नाही वेगळीक । जल गार उदक जयापरि ॥१॥ येरयेरामाजिं येकपणी भिन्न । करुनि सौजन्य भोगिताती ॥२॥

1188. लागोनिया पाया विनवितो तुम्हाला । करे टाळी बोला मुखे नाम ॥१॥ विठ्ठल विठ्ठल म्हणा वेळोवेळा । हा सुखसोहळा स्वर्गी नाही ॥धृपद॥ कृष्ण विष्णु हरी गोविंद गोपाळ । मार्ग हा प्रांजळ वैकुंठीचा ॥२॥ सकळासी येथे आहे अधिकार । कलयुगी उद्धार हरीनामे ॥३॥

1188. ऋषि म्हणती हरि पातलेसे विघ्न | आता कैसे प्राण वाचतील ॥१॥ कोणाचिया शुद्धि नाहींचिया कोणा | म्हणती नारायणा मृत्यु आला ॥२॥ कडाडली वीज निरंजनी जेव्हा | मुक्ताई तेव्हा गुप्त जाली ॥३॥ वैकुंठी लक्ष घंटा वाजती एकघाई | जाली मुक्ताई स्वरूपाकार ॥४॥

1188. सदा नामे घडे आचार । नामे साधें सर्व विचार । नाम पवित्र परिकर । सादर वदनी घेता ॥१॥ शुद्ध वैराग्य घडे नामी । तप तीर्थ घडे निष्कामीं । दान धर्म पुण्यपावन इये धर्मा । नाम वाचे आठविता ॥२॥ नामे साधे अष्टांग पवन । नामे साधे पंचाग्रि धूम्रपान । नामे एका जनार्दनी भजन । नामे पावन देह होय ॥३॥

1188. सोडुनी तया न वचे दुरी । त्यांचा करी प्रतिपक्ष ॥१॥ म्हणे मी त्यांचा तेही माझे । नव्हती दुजे कल्पांती ॥२॥

1189. लटिके हासे लटिके रडे । लटिके उडे लटिक्यापे ॥१॥ लटिके माझे लटिके तुझे । लटिके ओझे लटिक्याचे ॥धृपद॥ लटिके गाये लटिके ध्याये । लटिके जाये लटिक्यापे ॥३॥ लटिका भोगी लटिका त्यागी । लटिका जोगी जग माया ॥३॥

1189. उघडिल्या दिशा उघडिले गगन | पाहिले वदन भास्कराचे ॥१॥ निवृत्तिराजाते कळवळा वाटे भारी | आता आम्हा हरि आज्ञा द्यावी ॥२॥ जयजयकारे टाळ्या पिटिती सकळ | नाचती गोपाळ तापीतीरी ॥३॥ सकळांचे चित्ती येतो कळवळा | मुक्ताई डोळा पाहिली नाही ॥४॥

1189. परेसी न कळे पार । पश्यंतीसी निर्धार । मध्यमा तो स्थिर वैखरीये ॥१॥ चहुं वाचा कुंठीत । ऐसे नाम समर्थ । आम्ही गाऊ सदोदित । सोपे नाम ॥२॥ ऋद्धिसिद्धि धांवे पायी । मुक्तिसे तो अवसर नाही । मुक्तीचा तो उपाय काही । हरिदास ॥३॥ एका जनार्दनी भाव । भावंचि तुष्टे देव । आणीक नको उपाव । नाम स्मरे ॥४॥

1189. देवा भक्ता भिन्नपण । देखती जन मूर्ख ते ॥१॥ सविता तोचि नारायण । वेदप्रमाण हा अर्थ ॥२॥

1190. जालो म्हणती त्याचे मज वाटे आश्चर्य । ऐका नव्हे धीर वचन माझे ॥१॥ शिजलिया अन्ना ग्वाही दात हात । जिव्हेसी चाखत न कळे कैसे ॥धृपद॥ तापलिया तेला बावन चंदन । बुंदे एक क्षण शीतळ करी ॥२॥ पारखी तो जाणे अंतरीचा भेद । मूढजना छंद लावण्यांचा ॥३॥

1190. ज्ञानेश्‍वरा तुम्ही निरविले सोपान | केली बोळवण पांडुरंगा |॥१॥ तो आम्ही उत्सव पाहिलासे डोळा | चांगोबांचा सोहळा दाविला हरी ॥२॥ होती ऐसी नाही जाली मुक्ताई | संत तया ठायी स्फुंदताती ॥३॥ रम्य स्थळ म्हणोनि राहिले एक मास | युगा ऐसे दिवस क्रमियेले ॥४॥

1190. श्रुतीशास्त्रांचा आधार । पुराणांचा परिकर । दरुशने सांगती आधार । वाचे नाम उच्चारा ॥१॥ तारक जगी हे नाम । जपतां निष्काम सकाम । पावे स्वर्ग मोक्ष धाम । कलिमाजीं प्रत्यक्ष ॥२॥ म्हणोनि धरिले शिवे कंठी । तेणे हळाहळ शमलें पोटी । एका जनार्दनी गुह्मा गोष्टी । गिरजेंप्रति अनुवाद ॥३॥

1190. देवाभेटी संतपण विरे । देवपण नुरे संतभेटी ॥१॥ ब्रम्हानंदे निमग्न झाले । आप विसरले आपणा ॥२॥

1191. हेचि थोर भक्ती आवडती देवा । संकल्पावी माया संसाराची ॥१॥ ठेविले अनंते तैसे चि राहवे । चित्ती असो द्यावे समाधान ॥धृपद॥ वाहिल्या उद्वेग दुःख चि केवळ । भोगणे ते फळ संचिताचे ॥२॥ तुका म्हणे घालू तयावरी भार । वाहू हा संसार देवा पायी ॥३॥

1191. पूजियेली तापी पूजिला सोमेश्‍वर | उठावले भार वैष्णवांचे ॥१॥ कांही कोणावरी नाही पडले ओझे | कष्टी निवृत्तिराज होत असे ॥२॥ आली गेली कसी आम्हा कळले नाही | कोठे मुक्ताई विसर्जिली ॥३॥ नामा म्हणे देवा उठवा ऋषीश्वरा | निवृत्तीचे करा समाधान ॥४॥

1191. वेदांचा संवाद श्रुतींचा अनुवाद । नामाचा मकरंद पुराण वदे ॥१॥ शास्त्रांचे मत नामाचा इतिहास । यापरती भाष नाही नाही ॥२॥ एका जनार्दनी संताचे हे मत । नामे तरती पतित असंख्यात ॥३॥

1191. देवामाजी भक्त असे । भक्ता अंगी देव दिसे ॥१॥ ऐशी परस्पंरे मिळणी । जेवी प्रभा आणि तरणी ॥२॥

1192. जन्मा येणे घडे पातकाचे मूळ । संचिताचे फळ आपुलिया ॥१॥ मग वायाविण दुःख वाहो नये । रुसोनिया काय देवावरी ॥धृपद॥ ठाउकाचि आहे संसार दुःखाचा । चित्ती सीण याचा वाहो नये ॥२॥ तुका म्हणे नाम त्याचे आठवावे । तेणे विसरावे जन्मदुःख ॥३॥

1192 .श्री निवृतीनाथ महाराजांची समाधी. निवृत्तिराज म्हणे भले केले देवा | आता जी केशवा सिद्ध व्हावे ॥१॥ निवृत्तिदास म्हणे सहजासहज हरी | बोळविली सारी सुखधामा ॥२॥ दाही दिशा चित्त जाले असे सैरा | आता शारंगधरा सिद्ध व्हावे ॥३॥