वारकरी रोजनिशी

3796. बाजार ३७९६ संसारनगरीबाजार भरला भाई । कामक्रोध लोभ यांचे गि-हाईक पाही ॥१॥ यांत सुखनाही त्यांत सुख नाही । या हाटाचे सुख कोठेनाही ॥२॥ या हाटासीथोर मेले नारदशुक भीष्मउमगले ॥३॥ आणि संती बाजार पाहीला । व्यर्थजाणोनि निराश भाविला ॥४॥ या बाजारी सुखनाहीं भाई । माझे माझे म्हणोनि ओझे वाही ॥५॥ एका जनार्दनी बाजार लटिका । संतसंगावाचुनी नोहेसुटका ॥६॥

3797. (गौळणींची अवस्था) कोठे मी तुझा धरू गेले संग । लावियेले जग माझ्या पाठी ॥१॥ सर सर रे परता अवगुणाच्या गोवळा । नको लावू चाळा खोटा येथे ॥धृपद॥ रूपाच्या लावण्ये नेली चित्तवृत्ती । न देखे भोवती मी ते माझी ॥२॥

3797. व्यापार ३७९७ त्रैलोक्याचा स्वामी जनार्दन । केलाव्यापार त्यापासून ॥१॥ मोठा लागला व्यापार । रामनाम निरंतर ॥२॥ सोहं कर्जखत दिधले । तेंम्यां मस्तकी वंदीले ॥३॥ महाप्रेमाची लुगडीदिधली । निजमुक्तपणे प्राप्त झाली ॥४॥ अनुभवाचीतहसील समस्त । स्वामीस करुणा पाठविलेरिस्त ॥५॥ धर्मखर्डा जमा । खर्ची घातलेंपुर्वकर्मा ॥६॥ संतांसंगे वसुल बाकी । भक्ताहुनीअति नेटकी ॥७॥ कैवल्यपुरी बांधले तोरण । चैतन्य चावडी बैसलो जाण ॥८॥ ऐसा व्यापारसिध्द झाला ।एका जनार्दनी केला ॥९॥

3798. (गौळणींची अवस्था) गोड लागे परी सांगतांचि नये । बैसे मिठी सये आवडीची ॥१॥ वेधले वो येणे श्रीरंगरंगे । मी हे माझी अंगे हारपली ॥धृपद॥ परतेचि ना दृष्टी बैसली ते ठायी । विसावोनि पायी ठेले मन ॥२॥

3798. मोती ३७९८ धूर्ताचे मोती जळी हरपलैं सखोल मोठेपाणी । चला पाहूंसहाचार अठरा जणी ॥धृ.॥ प्रपंचधोंडा मृगजल पाणी आपटीत होते चोळी । विसरलेंसुख घसरले तळी । सखे मायेने मोती दडविलेंभवसिंधुच्या जळीं । होतीगढेभ्रांती बहीण जवळी॥तिनेच मजला गोष्टी विनविल्या चित्त गेलेभुलोनी ॥१॥ आठ जणींनी मोती दडविले वरठेवीला धोंडा । अशाच पहाती अवघ्या रांडा । बारासोळा तळी उरल्या त्यांनी धरिला दांडा ।ठाऊकसत्राविला झेंडात्यामध्ये मी गर्क झाले एकलीचवाई वनी ॥२॥ चवघीजणी सत्वर मिळोनी डोळीअंजन घाला । माझ्या मोत्याला प्रेमेंन्याहाळा । ज्ञानबोभाची लावुनी दिवटी बरवी वात उजळा । माझेमोत्याला सर्वकळा । प्रपंच पडदा फाडून गुरुपदींलावा में ठिकाणी ॥३॥ चौघीजणी मोक्ष नाईकामजला धरा हाती । उतरा सागर पैल पंथी । यामोत्याच्या साठी मजला जाणे आहे सती । म्हणूनमी येते काकुळती ।एका जनार्दनी चिन्मय मोती न गुरू वांचून ॥४॥

3799. (गौळणींची अवस्था) पाहावया माजी नभा । दिसे शोभा चांगली ॥१॥ बैसला तो माझे मनी । नका कोणी लाजवू ॥धृपद॥ जीवी आवडे जीवाहूनि । नव्हे क्षण वेगळा ॥२॥

3799. थट्टा ३७९९ अशी ही थट्टा । भल्याभल्यासीलाविला बट्टा ॥धृ.॥ ब्रह्मदेव त्रैलोक्यालाशोधी । थट्टेनें हरविली बुध्दी । केली नारदाची नारदी । अशीही थट्टा ॥१॥ थट्टा दुर्योधनाने केली । पांचाळीसभेमाजीआणिली गदाघायेमांडी फोडीली अशीही थट्टा ॥२॥ थट्टा गेली शंभोपासी । कलंकलाविला चंद्राशीं । भगें पाडीली इंद्रासी । बरी नव्हेथट्टा ॥३॥ थट्टेने मेला दुर्योधन । भस्मासुर गेलाभरम होऊन । वालीही मुकला आपुला प्राण । अशीहीथट्टा ॥४॥ थट्टा रावणाने केली । नगरी सोन्याचीबुडविली । थट्टा ज्यासी त्यास भोवली । बरे नव्हेथट्टा ॥५॥ अरण्यांत होता भृगु ऋषी । थट्टा गेलीत्याचेपाशीं । भुलवुनी आणिला अयोध्येसी । बरीनव्हे थट्टा ॥६॥ विराटाचा मेहुणा । नाम तयाचेंकीचक जाणा । त्याने घेतले बहुतांचे प्राणा । बरीनव्हे थट्टा ॥७॥ थट्टे पासून सुटलें चौघेजण । शुकभीष्म आणि हनुमान । चौथा कार्तिकस्वामीजाण । त्याला नाही बट्टा ॥८॥ एका जनार्दनी म्हणेसर्वांला । थट्टेला भिऊनी तुम्ही चाला । नाही तरनेईल नरककुंडाला । अशी ही थट्टा ॥९॥

3800. (गौळणींची अवस्था) कोणी एकी भुलली नारी । विकिता गोरस घ्या म्हणे हरी ॥१॥ देखिला डोळा बैसला मनी । तोचि वदनी उच्चारी ॥धृपद॥ आपुलियाचा विसर भोळा । गोविंद कळा कौतुके ॥२॥

3800. नीती ३८०० नीति सांगतो ऐका एक । दास सभेचासेवक । मन टाळू नका एक । कोणी एक॥ध्रु॥सांडावरून जाऊ नये । लांच खाऊ नये । चोहट्यात राहुंनये । कोणी एक ॥१॥ अक्रीत घेऊनये । इमान सोडूं नये । बैमान होऊ नये । कोणीएक ॥२॥ सञ्जनाशीं विटूंनये । नीचासवें वाटूनये । तस्कराशीं पुसू नये । कोणी एक ॥३॥ भक्तिमार्गखंडू नये । कुभांड्यासी तंडु नये । खळासंगे भांडुनये । कोणी एक ॥४॥ सत्पुरूषाशीं छळु नये । शिवेचा गुंडा ढाळू नये । केला नेम टाळु नये । कोणीएक ॥५॥ सद्गुरूसेवा सोडूं नये । कुळधर्मासीमोडू नये । पापद्रव्य जोडू नये । कोणी एक ॥६॥ संपत्ती आलीया माजू नये । अभिमाने फुगु नये । सभा देखोनी लाजू नये । कोणी एक ॥७॥ असत्यवाद करू नये । खोटा संग धरू नये । मोचकाशीमैत्री करू नये । कोणी एक ॥८॥ भलते भरी पडूंनये । अनाचार करू नये । कपट मनी धरूं नये । कोणी एक ॥९॥ जन्मा अलिया स्वभावे । कांहीसार्थक करावे । ऐसे मनी विचारावें । कोणीएक ॥१०॥ एका जनार्दनी भावे । संतचरणी लीनव्हावें । सदा हरिनाम उच्चारावे कोणी एक ॥११॥

3801. करूनी आइती सत्यभामा मंदिरी । वाट पाहे टळोनि गेली रात्री । नये देव येतील काम लहरी । पडिली दुश्चिती तव तो कवाड टिमकारी वो ॥१॥ सर परता तुझा कळला भाव । कार्‍या पुरते हे दाविसी लाघव । बोल बोलतोसी ते अवघी तुझी माव । जाणोनि आलासी उजडता समयो रे ॥धृपद॥

3801. कहाणी ३८०१ तुम्हा आम्ही सांगतो कहाणी । सोळाबारा मिळोनी गडणी । कहाणी सांगती बैसोनीवनीं । जो ऐके तोपरपुरूषधनी ॥१॥ चित्त द्यावे आमुच्याबोला । सांडा वाया गलबला । विसरूनी प्रपंचाच्यामुळा । शब्दांचा लागोंद्या चाळा ॥२॥ एक अघटितवर्तलें । एक नारीस पांच पती देखिले । एका पुरूषागरूवार केले । साठ पुत्र जन्मले बळे ॥३॥ एकाब्राह्मणे कुत्रे खादले । ग्रामजोशा प्रायश्चित दिले । - एका नारीने कवसाल केले । बापा भावांशी लग्नलाविलें ॥४॥ आईहोऊनी करवली । लेक वांटितसेहळदुली । पती विव्हळम्हणोनीजाकळी आमुच्याकहाणीची हे मुळी ॥५॥ कहाणी सांगे शिवशक्ति । तेणे एका जनार्दनी तृप्ती । संत महंत आनंदती । अभाविका न कळे गती ॥६॥

3802. तव तो हरी म्हणे निजांगने वो । लाइ नीच के देसील दोहणे वो । मजपे दुजे आले ते देव जाणे वो । शब्द काय हे बोलसी ते उणे वो ॥१॥ पाहा मनी विचारुनी आधि वो । सांडूनि देई भ्रांति करी स्थिर बुद्धि वो । तंट केले हे माझे तुझे उपाधी वो । उघडी डोळे आझुनि तरी धरी शुद्धि वो ॥धृपद॥

3802. स्वप्न ३८०२ बैसोनी स्वप्न सांगेलोकां । नवल आजीपाहलें तृषा लागली उदका । अग्नि जो खादाड नमिळे तयो इंधन देखा । पवनु पालणी बांधिलादेखा ॥१॥ स्वप्नाचेंनवलजागृती ऐका । जागृतीस्वप्न दोन्ही मिथ्या जाहलें देखा ॥धृ.॥ पंचभुतांचीमिळणी जाहली परस्परीं । विसरूनी द्वैतभावसमरसलें एक सरी । कर्दमीं रूतले नवल विंदानपरोपरी । काय सांगू या स्वप्नाची नसे आजदुरी ॥२॥ एक नारी एक पुरूष उभयतां देखिले । विवाह मंडपचौबाराघातले । सोहळा औट प्रकारन दिसोनी देखीले । वर्तन करू सांगु जातांजागृतमी जाहलें ॥३॥ ऐसे स्वप्न देखिले जनार्दन दृष्टी । मिथ्यामय सर्व भासलें उघडली सृष्टी । एकाजनार्दनीं पायी पडली मिठी । अहंता ममता यांचीसुटलीसे गांठी ॥४॥डोहो३८०३. डोहो डोहो डोहो । कान्होबा डोहो । चला जाऊ डोहात पोहो रे कान्होबा ॥धृ.॥ त्याडोहाचे अमुप जीवन । डोहो पहाता अति गहन । तया नाही चळण वळण । सर्वजीवांचे निधान ॥१॥ डोहो व्याला हे जीवन । डोहोव्यालासे पवन । डोहोगिळीला पवन । डोहो कार्य करी कारण ॥२॥ डोहोन कळे साचार । डोहो क्षरना अक्षर । एका जनार्दनींनिर्धार । तरीच पावाल पैलपार ॥३॥

3803. तव ते म्हणे ऐका हृषीकेशी वो । नवाजिले तुम्ही म्हणा आपणांसि वो । तरी का वंचनुक सुमनासि वो । नट नाट्य बरे संपादू जाणतोसि वो ॥१॥ सर परता आता वो हरी । म्हणे सत्राजिताची कुमरी । जाणते मी या शब्दाच्या कुसरी । ऐसेंच करून ठकविले आजिवरी वो ॥धृपद॥

3803. डोहो ३८०३ डोहो डोहो डोहो । कान्होबा डोहो । चला जाऊ डोहांत पोहों रे कान्होंबा ॥धृ.॥ त्याडोहाचे अमूप जीवन । डोहो पहाता अति गहन । तया नाही चळण वळण । सर्व जीवांचे निधान ॥१॥ ।डोहो ज्याला हे जीवन । डोहो व्यालासे पवन । डोहो गिळिला पर्वत । डोहो कार्य करी कारण ॥२॥ डोहो न कळे साचार । डोहो क्षर ना अक्षर । एकाजनार्दनीं निर्धार । तरिच पावाल पैलपार ॥३॥

3804. कान्हो एकली रे तुजसवे चुकले रे । भय वाटे जनी मज अबळा धाकली रे ॥१॥ निघता घरी आई बा वारी । तुजसवे का आलिये हरी ॥धृपद॥ लोक वाटा सांगती खोटा । परी मी चटा लागलिये ॥२॥ पिकल्या बोरी झाले सामोरी । काय जाणा कोठे राहिला हरी ॥३॥

3804. पाळणा ३८०४ ते ३८०७ जो जो जो जो जो बाळा केवि येवो । उन्मनी निद्रा लागो तुज गीती गावो ॥१॥ जागजागतां निज पाहीमाझिया तान्हुलीयां । निजी निजनिजुनियां सावधरे कान्हया ॥२॥ तुम्हा चवघींचीकळवळ झणी येथ का करा । निजी निजला कान्हापरतोनी जावे घरा ॥३॥ चवघी जणी वोसरल्यातेथें अनुहत गोष्टी । तया नादातें साधुन परेपरत्यासृष्टी ॥४॥ तेथे उन्मनी निद्रा हारपलें चित्त । देहविदेह खुंटले सगुण गुणातीत ॥५॥ शब्द निशब्दखुंटले आता बोलावें ते काय । निजी निजला एकाजनार्दन माय ॥६॥

3805. क्याला मज आयो वारितेसी घरा । खेळतो सोकरा नंदाचा मी ॥१॥ बहु दिसी झाली यासी मज भेटी । आता वाटे तुटी न परावी ॥धृपद॥ कोवळे बोलतो मना आवरते । डोळियाचे पाते ढापवेना ॥२॥ आजि सकळांसी आले चोलुनिया । का गो पाठी वाया पुलविली ॥३॥

3805. खरखर मुंडा आवरे फकीरा । पालखीनिजविला मोतिया हिरा ॥१॥ हळुहळु गाई निजरे बाळा । मोठा जटाधारी गोसावी आला ॥धृ.॥ येरे ये रे कोल्ह्या जाय रे लांडग्या । नको भेडसाऊंलेकरां दांडुग्या ।॥२॥ आळविला कान्हा पाजुनीप्रेमपान्हा । एका जनार्दनी लाविला स्तनां ॥३॥

3806. आता न ये मागे । मी आले याच्या रागे । काय माझे जगे । कोपोनिया करावे ॥१॥ का गो कलित्या कोल्हाळा । तुम्ही भलत्याच सकळा । वेचाला ते बोला । झुटे होती बोलिले ॥धृपद॥ याचे भेटी माझे मन । स्वरुपी ठाकले लोचन । वेगळे ते क्षण आता होऊ नावरे ॥२॥ काज काम नको झाले । बीजे नावरे बोलिले । याचिया भेदिले । कामबाणी अंतर ॥३॥

3806. जो जो जो जो रे रघुनामा । निजबाळा गुणधामा । योगी आलासे विश्रामा । स्वामीदावीन तुम्हा ॥धृ.॥ जोगी दिसतसे विचित्र । त्याला तीन नेत्र । चर्मावेगळे नाही वस्त्र । म्हणवितोतुझा मित्र ॥१॥ अंगी लावुनियां विभुती । अर्धांगीपार्वती । वृषाभारूढ तो पशुपती । त्रिशूळ डमरूहातीं ॥२॥ आणिक नवल दयाळा । कंठ दिसेनिळा । मस्तकी गंगा वाहे झुळझुळा । नेत्रीअग्निज्वाळा ॥३॥ भस्म चर्चुनी सर्वांगी । वेष्टिलाभुजंगीं । भूते मेळवूनियां बहु जगी । आलासेप्रसंगी ॥४॥ जोगी आलासे अंगणी । तुळशीवृंदावनीं । तुजला देखूनियां नयनी । घालीलोटांगणीं ॥५॥ गोकुळी जन्मले निधान । जगदीशतो जाण । त्याचे चरणी शरण । एका जनार्दन ॥६॥

3807. हरीरता चपळा नारी । लागवरी न रिघती ॥१॥ अवघ्या अंगे सर्वोत्तम । भोगी काम भोगता ॥धृपद॥ वाचा वाच्यत्वासि नये । कोठे काय करावे ॥२॥ तुका म्हणे देवा ऐशा । देव पिशा उदारा ॥३॥

3807. सद्गुरुवचनें जन्म जे झाले । मायाजठरीहुनी वेगळे केले । अहंकाराचें गुल्ब तात्काळतोडिलें । वासना समूळ नाळ खोडिलें ॥१॥ जोजो जो परियंदे सहज । रात्रंदिवस नित्य लागलीनिज ॥धृ.॥ पिटिलें जेंगट अनुहात ध्वनी । शांतिक्षमा दया बोलती कामिनी । अपरूपें झाले स्वयेंलक्षणीं । टकमकां पाहे कोहं सोहंपणीं ॥२॥। उपजत पायाळ पै झाला देख । अक्षय ठेवणेलाधले आशेख अविद्या गर्भाचें हारपलें दुःख । नयन पुंजाळले अर्थोन्मिलित ॥३॥ अवलोकनालागींजन आचार्य आला । अशेष अविद्येचा त्यागुकेला । असमाय आनंद आनंदें न्हाला । उसळलाबिंदु पूर्वज समूह मिनला ॥४॥ झाली दृष्टादृष्टीबाणले निरुते । पूर्ण चंद्रक्षीर सागरी भलतें । यापरी आनंद कवळी नभाते । सबराभरीत कवणआवरीते ॥५॥ चिद्रत्नाच्या अंजुळी भरुनी वृत्तीच्याहातीं । स्वानंदाचा मध मुखी घालिती । जनितजन्ममळ निषेध धुती । आ–आप नवल झालीप्रतीती ॥६॥ स्वानुभाव ब्रह्मसुत्र देता पै झाला । अखंड अनुस्फुरत मध्ये बांधला । सभोवता आपवर्गु समूह निमाला । पर परमेष्टी सुखे सुखावला ॥७॥ ज्योतीच्याही ज्योती उजळुनी आरती । ओवाळिलादेखा अखंड दीप्ती । मध्यमा वैखरी परा पश्यन्ती । एकेश्वरे चारी परतोनि गाती ॥८॥ तंतू सूक्ष्मदशेवासना होती । सद् युक्तीच्या वळियेल्या वाती । स्वरूपी लाविला दीपु स्वयंभस्थिती । सहजजागोनियां निरसली सटवीची राती ॥९॥ दहादिन चिलस वासनें केले । इतुकेनि स्पर्शाचे भवफिटलें । आपपरावेनी सकळ शुद्धत्व आले । ब्रह्मरसतेथें पारणे केले ॥१०॥ क्रमुनी अकराही पालखमुहूर्त । स्थानु निर्वाळिला अक्षर अव्यक्त । निरालंबपाळणा लाविला तेथे । अनुभव श्रृंखळा आलियाउचित ॥११॥ माचवे शोभले पुरुषार्थ चारी । निष्काम पाटिया बाणल्या त्यावरी । सबाह्यविणियेली विवेकाची दोरी । त्यामाजी पहुडलासुख निद्रेवरी ॥१२॥ सानु सानु परिये देतु उन्नतउन्मनीं । चिराई तू बा कुंज निरंजनी । माझिये दृष्टीतुज लागे बा झणी । स्वये परतली इडापिडाघेउनी ॥१३॥ निजीनिज सांडुनी अवस्थात्रया । लोण करू गेली साक्षी आणि तूर्या । आपणियाआपण होऊनियां तळिवरिया । सहजी सहजपणेअसणे सहज जया ॥१४॥ मौनामौन पडले शब्दशिराणी । सहज स्थिति येथे धरियेली कानी । पितामहाचा पिता सुभानु वंश वर्णनीं । निजसुखघेतलें एका जनार्दनी ॥१५॥

3808. गौळणी आल्या वाज । म्हणती या गे राखो आज । सांपडवुनी माजघरांत धरुनी कोंडूंनी । उघडे कवाड उभ्या काळोशाचे आड । साता पाचा एक भीड मौनेंची ठेल्या ॥१॥ नित्य सोंकवला नेदी । सांगो चित्त बोला । आता सांपडता याला कोण सोडी जीवे ॥धृपद॥ जाणोनिया हरी त्याच घरा आला चोरी । गडिया ठेवुनी बाहेरी पूर्वद्वारे शिरे ।

3808. चौघडा ३८०८ पंधरा सतरांचा हो मेळा । कारखानाझाला गोळा । वाजविती आपुल्या कळा॥प्रेमबळाआनंदे ॥१॥ झडतो नामाचा चौघडा ॥धृ.॥ झडतो नामाचा चौघडा । ब्रह्मी ब्रह्मरुपींचा हुडा । संत ऐकताती कोडा । प्रेमबळा आनंदे ॥२॥ जनाबाई घड्याळ मोगरी । घटका भरता टोलामारी । काळ व्यर्थचि गेला तरी । गजर करीआनंदे ॥३॥ नामा दामा दोनी काळु । नारा विठादमामें फैलुं । चौधी सुना चारी हेळु । कडकडा बोलउमटती ॥४॥ गोंदा महादा करणी करी । नामेंदुमदुमली पंढरी । आऊबाई तुतारी । मंजुळ स्वरउमटती ॥५॥ गोणाबाई नौबत पल्ला । नाद अंबरीकोंदला । राजाई झांज मंजुळ बोला । मंजुळ स्वरउमटती ॥६॥ तेथे चौका बारीदार । काटवन विजनजाळींचे सार । अवघे झाडणी महार । एकाजनार्दनीं पार उतरला ॥७॥

3809. (बाळक्रीडा अभंग) देवा आदिदेवा जगत्रया जीवा । परियेसी केशवा विनंती माझी ॥१॥ माझी वाणी तुझे वर्णी गुण नाम । ऐसी देई प्रेम काही कळा ॥२॥ कळा तुजपाशी आमुचे जीवन । उचित करून देई आम्हा ॥३॥

3809. छापा ३८०९ अजब है त्रिकुटका घाट । जोतलगी घनदाट । धुंडले ना ओही बात । पलख जोतलगी ॥१॥ उडवत चवरंग गुलाल । झमकर हेजोत ही लाल । महाकारण महाल । बिचमे लालचमकत है ॥२॥ चमक लगी दिनरात । नहीं कछुआदि अंत । समजलेना ओही बात । सहज संगबतावे ॥३॥ खिजमत करले कछु काम । अजमतपावोगे राम । भ्रमर गुंफामे राम । रामनामसुमरले ॥४॥ सुमरलेना नहीं मंत्र । छांडदे सबतंत्र । अनुहात जंत्र । धिमक मृदंग बजावे ॥५॥ बजावे धन् धन् धन् स्वरका बीन । भजन करलेसंगीन । नयन जागे रातदीन । ब्रह्म ताल लगावे ॥६॥ लगावे तो है तयार । करले दिलमों करार । हो जाभवजल पार । मेरे सद्गुरु साहेबकी ॥७॥ साहेबसद्गुरु जनार्दनके प्रतिपाल । एकनाथ तुम्हारे । फकीर में रहता है ॥८॥

3810. (बाळक्रीडा अभंग) मनोरथ जैसे गोकुळींच्या जना । पुरवावी वासना तयापरी ॥१॥ रिण फेडावया अवतार केला । अविनाश आला आकारासी ॥२॥ सीण झाला वसुदेवदेवकीस । वधी बाळे कंस दुराचारी ॥३॥

3810. रहाट ३८१० हुंडगी निघाली बाजारा । बारिक माझाजुना ॥धृ.॥ दाराची गोधन का तोडाना । मजलारहाट करून का द्याना । माझे रहाटाकडे कांपहाना ॥१॥ तुमचा बैल कांमाराना । मजला तांतकरून कांद्याना । माझे तातांकडे का पहाना ॥२॥ तुमची तरवार का मोडाना । मजलाचात करून कांद्याना । माझ्या चाताकडे का पहाना ॥३॥ तुमचाटाळ का मोडाना । मजलाभिंगरी करून का द्याना । माझ्या भिंगरीकडे का पहाना ॥४॥ तुमची वस्त्रेकां फाडा ना । मजला पिंजुन पिंजुन का द्याना । माझ्या पिंजण्याकडे का पहाना ॥५॥ पिंजुनपिंजुन केला पिळु । नव इंद्रियांखेळु । एका जनार्दनींपिळू ॥६॥

3811. (बाळक्रीडा अभंग) चिंता ते पळाली गोकुळाबाहेरी । प्रवेश भीतरी केला देवे ॥१॥ देव आला घरा नंदाचिया गांवा । धन्य त्याच्या दैवा दैव आले ॥२॥ आले अविनाश धरूनि आकार । दैत्याचा संहार करावया ॥३॥

3811. शिमगा ३८११ सत्व गांठी उमगा । तेणे सफळ होईलशिमगा । तुम्ही हेच गाणेगा । तुम्ही हंसु नका हसुनका ॥१॥ भुत सभेची कारटीं । विषय गोवऱ्याचोरटी । उतरा कुकर्माची रहाटी । तुम्ही हंसू नकाहंसू नका ॥२॥ जागो जागी थांबा । अवघ्यामिळोनी मारा बोंबा । नजळे एरंडाच्या कोंबा । तुम्हीहंसू नका हंसू नका ॥३॥ गांवचा पाटील कोळी । काळोबाची पिकली पोळी । तुमची पाजळूद्या होळी । तुम्ही हंसू नका हंसू नका॥४॥ओटींत घेऊनीगुलाल । सख्या मेहुणीसंगें भुलाल । तिचा नवरामोठा जलाल । तुम्ही हंसू नका हंसूनका ॥५॥ एकाजनार्दनी पोस्त । गाणे गाता हाल मस्त । नाही तरभडवे समस्त । तुम्ही हंसू नका हंसू नका ॥६॥

3812. (बाळक्रीडा अभंग) त्यांच्या पूर्वपुण्या कोण लेखा करी । जिंही तो मुरारी खेळविला ॥१॥ खेळविला जिंही अंतर्बाह्यसुखे । मेळवूनि मुखे चुंबन दिले ॥२॥ दिले त्यासी सुख अंतरीचे देवे । जिंही एका भावे जाणितला ॥३॥

3812. होळी ३८१२ देह चतुष्टयाची रचोनी होळी॥ज्ञानाग्नि घालूनि समूळ जाळी ॥१॥ अझूनि का । उगलाची । बाब पडो देनामाची ॥२॥ मांदी मेळवासंतांची । तुम्हा साची सोडवण्या ॥३॥ धांवण्या । धांवती संत अंतरंग । संसार शिमगा सांग निरसती ॥४॥ एका जनार्दनीमारिली बोंबाजनवन स्वयंभएक जाले ॥५॥

3813. (बाळक्रीडा अभंग) शिळा स्फटिकाची न पालटे भेदे । दाउनिया छंदे जैसी तैसी ॥१॥ जैसा केला तैसा होय क्षणक्षणा । फेडावी वासना भक्तिभावे ॥२॥ फेडावया आला अवघियांची धणी । गोपाळ गौळणी मायबापा ॥३॥

3813. कोडे ३८१३ ते ३८१६ कृष्णा नवल कैसी परी । तूंएक आत्माचराचरी । तेथे द्वेषेसीं कवणा हरि । कैसे मारिले दैत्यत्वां वैरी ॥१॥ कान्होबा सांग पा माझे कोडे । तुझेंपुसतों तुझिया पुढे ॥धृ.॥ देही नख शिख अवघेएका देहारूतती नखे तीख । त्याच्या छेदनी आम्हांसुख । तैसे मारिले अधर्मी देख ॥२॥ तुज भेद नाहीनरनारी । कैसे सोळा सहस्त्र तुझिया घरी । तूंम्हणविसी बाळ ब्रह्मचारी । शेखी जालासी कांपरद्वारी ॥३॥ हेममृत्तिकेच्या घट श्रेणी । आंत भरलेनिर्मळ पाणीं । त्यात बिंबोनी अलिप्त तरणीं । तैशाभोगुनी बहु कामिनी ॥४॥ जग अवघे तुझियाकुशी । रसना अंकित नव्हे म्हणविशी । रसस्वादकेंवि जाणसी । शेखी चोरूनी दुध का पिसी ॥५॥ मी भुललों भक्तिप्रेमासी । चोन्या करितोंभक्तिभावासी । रस रसनाते मज अंशी । रसस्वादजाणे ज्ञानराशी ॥६॥ एका जनार्दनी घेतिलाथाया । तो संकल्पची नये आया । तेथे हारपलीमाझी माया । देही देहपण गेले विलया ॥७॥

3814. (बाळक्रीडा अभंग) चारी वेद ज्याची कीर्ती वाखाणिती । बांधवी तो हाती गौळणीच्या ॥१॥ गौळणिया गळा बांधिती धारणी । पाया चक्रपाणी लागे तया ॥२॥ तयाघरी रिघे चोरावया लोणी । रिते पाळतूनि शिरे माजी ॥३॥

3814. नाथाच्या घरची उलटी खूण । पाण्याला मोठी लागली तहान ॥१॥ आंत घागरबाहेरी पाणी । पाण्याला पाणी आले मिळोनी ॥२॥ आजी म्या एक नवल देखिले । वळचणीचे पाणीआढ्या लागले ॥३॥ शेतकऱ्याने शेत पेरिलें । राखणदाराला तेणे गिळिले ॥४॥ हांडी खादलीभात टाकिला । बकऱ्यापुढे देव कापिला ॥५॥। एका जनार्दनी मार्ग उलटा । जो जाणे तो गुरुचाबेटा ॥६॥

3815. (बाळक्रीडा अभंग) चाड अनन्याची धरी नारायण । आपणासमान करी रंका ॥१॥ रंक होती राजे यमाचिये घरी । आचरणे बरी नाही म्हुण ॥२॥ नसापडे इंद्रचंद्रब्रम्हादिका । अभिमाने एका तळिमात्रे ॥३॥

3815. आम्ही नवल देखिले भाई । मुंगीनेहत्तीशी केली लढाई । उंटाचा कान धरूनि चिमाई । घरोघरी खातसें ॥१॥ सांगा आमुचे कोडे । लांडग्यासाठी शेळी रडे । कोल्हे हांसतसें बापुडे । उंदीररेडे खेळती ॥२॥ वरले गांवीचा एक हत्ती । नित्यखातो प्रजापती । सिंह तया येतो काकुळती । हंसरूसे कागाप्रती ॥३॥ एका जनार्दनाचे कोडे । उगवीतोचि जाणा वेडे । शहाणे त्यासी नुमगे गाढे । अर्थपहातां चुके लिगाड ॥४॥

3816. (बाळक्रीडा अभंग) वैकुंठीच्या लोका दुर्लभ हरीजन । तया नारायण समागमे ॥१॥ समागम त्यांचा धरिला अनंते । जिही चित्तवित्ते समर्पिले ॥२॥ समर्थ ते गाती हरीचे पवाडे । येर ते बापुडे रावराणे ॥३॥

3816. अबाबाबा बायकोमोठी । घेतलेंमुसळलागली पाठी ॥१॥ अग बायको नकों मारू । तुझेंवासरूं नेतूं चारूं ॥२॥ बायकोने दादला गरवारकेला । मनाचा मनोरथ पूर्ण झाला ॥३॥ एकाजनार्दनीं हुडा । साही शास्त्रांचा केलाचुराडा ॥४॥

3817. (बाळक्रीडा अभंग) वर्म दावी सोपे भाविका गोपाळा । वाहे त्यांच्या गळा पाले माळा ॥१॥ मान देती आधी मागतील डाव । देवा ते गौरव माने सुख ॥२॥ मानती ते मंत्र हमामा हुंबरी । सिंतोडिती वरी स्नान तेणे ॥३॥

3817. नवल ३८१७ ते ३८२३ एक नवल देखिले । एका चोरानेगांव चोरिलें । त्याचे मागे धांवणे निघाले । चोरआणि गांव नाहींसे झाले ॥१॥ मुळीच गांवानव्हता पाया । वरला गांवकुस गेला वाया । खांदूनगेला मुळींचा पाया । उडाले देउळ देव गेलावांया ॥२॥ कळस उडाला स्वर्गावरी । पाया गेलापाताळविवरीं । भिंत हिंडे दारोदारीं । ऐशी जहालीनवलपरी ॥३॥ देऊळ पाया आणि भिंती । अर्थपहा उगवोनि गुंती । एका जनार्दनी विश्रांती । देवदेऊळ अवघा गुरुमूर्ती ॥४॥

3818. (बाळक्रीडा अभंग) भक्तजना दिले निजसुख देवे । गोपिका त्या भावे आळंगिल्या ॥१॥ आळंगिल्या गोपी गुणवंता नारी । त्यांच्या जन्मांतरी हरी ॠणी ॥२॥ रुसलिया त्यांचे करी समाधान । करविता आपण क्रिया करी ॥३॥

3818. मूळ नाही शेंडा । काय म्हणावे त्यागुंडा । वेद अनुवादती प्रचंडा । शास्त्रे भांडती खंडविखंडा ॥१॥ नवलजहालेंबाई नवलजहाले बाई । पाणियाने विस्तवपेटला कोणा सांगावे काई॥ध्रु॥शुन्य होतेंआधी तेथेंजहाले एक । एक पहाता दोनजहालें अलक्ष लक्ष देख ॥२॥ पुरूष नाही स्त्रीनाहीं नाही काही आकार । पहाता पहाणे बुडोनिगेले तेथे कैचा निराकार ॥३॥ ब्रह्मज्ञान घरोघरीकोण तया पुसे । शरण एका जनार्दनी नामगातसे ॥४॥

3819. (बाळक्रीडा अभंग) मने हरीरूपी गुंतल्या वासना । उदास या सुना गौळियांच्या ॥१॥ यांच्या भ्रतारांची धरूनिया रूपे । त्यांच्या घरी त्यापे भोग करी ॥२॥ करी कवतुक त्याचे तयापरी । एका दिसे हरी एका लेंक ॥३॥

3819. नसोनिनवल असती अबला । करितीगलबला वाउगाची ॥१॥ ब्रह्मज्ञानीयांसी स्त्रीनेंखादले । त्याच्या धावण्या पातले ॥२॥ येऊनिपहातां देव नागवला । कांही नाही तेथे उगाचिठेला ॥३॥ न बोलवेगोष्टी मुकियाची परी । खादलागुळ परी न सांगवे गोडी । एका जनार्दनी विपरीतदेखिले । ब्रह्मज्ञान पळाले घरोघरी ॥५॥

3820. (बाळक्रीडा अभंग) जगाचा हा बाप दाखविले माये । माती खाता जाये मारावया ॥१॥ मारावया तिणे उगारिली काठी । भुवने त्या पोटी चौदा देखे ॥२॥ देखे भयानक झांकियेले डोळे । मागुता तो खेळे तियेपुढे ॥३॥

3820. मोकळी असोनि गुंतली खेळा । खेळखेळतां झाली अवकळा ॥१॥ सदैव नारी हिंडेदारोदारी विपरीत जहाली नवलाची परी ॥२॥ असोनी पुत्र जाहलीसे वांझ । कोणासी सांगेअंतरीचेंगुज ॥३॥गुज जाणे तोचि ब्रह्मज्ञानी । एका शरणजनार्दनी ॥४॥

3821. (बाळक्रीडा अभंग) ओळखी तयाची होय एका भावे । दुसरिया देवे न पविजे ॥१॥ न पविजे कदा उन्मत्त झालिया । दंभ तोचि वाया नागवण ॥२॥ वनवास देवाकारणे एकांत । करावी ही व्रततपे याग ॥३॥

3821. आम्ही नवल देखिले । कान्होबा तुजलागे बोले ॥१॥ कैशी नवलाची मात । म्हातारी तीतरणी होत ॥२॥ अमावस्येचे दिवशी चंद्र देखिला । राहु केतु येऊनि ग्रहणी लागला ॥३॥ मने आकाशपोळले । अकस्मात जाऊनि समुद्री नाहालें ॥४॥ समुद्रातील आटले पाणी । एका जनार्दनी जहालीकहाणी ॥५॥

3822. (बाळक्रीडा अभंग) नेणतियांसाठी नेणता लाहान । थिंकोनि भोजन मागे माये ॥१॥ माया दोनी यास बाप नारायणा । सारखी भावना तयांवरी ॥२॥ तयांवरी त्याचा समचित्त भाव । देवकीवसुदेव नंद दोघे ॥३॥

3822. नवलाचे नवल आज म्या देखिले । सागराचे पाणी रांजणासी आले ॥१॥ नवल गेमायेनवलगे माये । गंगा येऊनिरांजणात समाये ॥२॥ निर्मळ पाणी डहुळते झाले । डहुळले पाणी रांजणांत । आले ॥३॥ मृगजळाचें नीर रांजणी भरले । एकाजनार्दनीं नवलचि केले ॥४॥

3823. (बाळक्रीडा अभंग) कृष्ण हा परिचारी कृष्ण हा वेव्हारी । कृष्ण घ्या वो नारी आणिकी म्हणे ॥१॥ म्हणे कृष्णाविण कैसे तुम्हा गमे । वेळ हा करमे वायाविण ॥२॥ वायाविण तुम्ही पिटीता चावटी । घ्या गे जगजेठी क्षणभरी ॥३॥

3823. एक नवल देखिले दृष्टी । पहाता पहाणेगिळिलें उठाउठी ॥१॥ जे निजे चोजवेना जे निजेचोजवेना । अंधारें सूर्य गिळीला जाणा ॥२॥ कल्पनेविरहित पुत्र झाला । कल्पना गिळुनीआपणची धाला ॥३॥ स्त्री पुरूष नामे नटलाप्राणी । एका जनार्दनी प्रत्यक्ष देखो ॥४॥

3824. (बाळक्रीडा अभंग) तुका म्हणे पुन्हा न येती मागुत्या । कृष्णासी खेळता दिवस गमे ॥१॥ दिवस राती काही नाठवे तयांसी । पाहाता मुखासी कृष्णाचिया ॥२॥ याच्या मुखे नये डोळयासी वीट । राहिले हे नीट ताटस्थ चि ॥३॥

3824. नवलाई ३८२४ आता झाले नवलाई । पुन: जन्मालायेणें नाही ॥१॥ बोधाचे कुंकू कपाळी लाविले । भक्तीकाठी हाती धरिले ॥२॥ ज्ञानाचा कुर्कुलाघेतला काखे । प्रेमाचा खुळखुळा अनुहतवाजे॥३॥एका जनार्दनी नवलाई झाला । संतापायीं खेळावया आला ॥४॥

3825. (बाळक्रीडा अभंग) गोविंद भ्रतार गोविंद मूळहारी । नामे भेद परि एकचि तो । । १ । । एकाचींच नामे ठेवियेलीं दोनीं ।

3825. भूत ३८२५ ते ३८२७ भूत जबर मोठे ग बाई । झाली झडपडकरूं गत काई ॥१॥ सूप चाटूचे केले देवाया भूतानें धरिली केशीं ॥२॥ लिंबू नारळ कोलाउतारा । त्या भूतानें धरिला थारा ॥३॥ भूत लागलेनारदाला । साठ पोरे झाली त्याला ॥४॥ भूत लागलेध्रुव बाळाला । उभा अरण्यांत ठेला ॥५॥ एकाजनार्दनीं भूत । सर्वांठायीं सदोदित ॥६॥ 3826. पिता सांगे पुत्रासी । बाळा नकोजाऊं पंढरीसी । तेथे आहे थोर विवशी । ती तुजगिळील समुळेंसी ॥१॥ भूत दारुण खेचर मोठे । ते नांदे भीमातिरी वाळवंटी । तेणे झडपिले मोठेमोठे । ते बा नये घरदार वाटे ॥२॥ अंबरीषरुक्मांगदा । मयूरध्वजाची थोर आपदा । हनुमंताझाली थोर बाधा । तोचि नाचे समाधी सदा ॥३॥ ।भूत लागले प्रल्हादासी । तेणे मारविलें आपुल । जनकासी । भूत लागले त्या बळीसी । नेउनाघातियेला पाताळासी ॥४॥ भूत लागले नारदमुनी । तो हिंडे त्रिभुवनी । देह भ्रांति सांडोनी । गेला । भूतामाजी मिळोनी ॥५॥ धुरू लेंकरू कोडिसवाणे । त्याचे खुंटले येणे जाणे । तोही झडपिला भनेयेणें । आणिक थोर थोर घेतले प्राणे ॥६॥ भनेझडपणी केली बहुता । सिद्ध ऋषी मुनी समस्तां॥तेही न धरिती मागुता । अवघी भूतेंच होती । सर्वथा ॥७॥ येणे मारिले असंख्यात । सहस्रार्जुनथोर बळिवंत । हिरण्यकश्यप असुरनाथ । रावणकुंभकर्ण समस्त ॥८॥ कंसासुर आणि पूतना॥शिशुपाळ वक्रदंत राणा । मागधादी काळयवना । कौरवांची सकल सेना ॥९॥ नाही राहत एकेस्थानीं । सद्यां होते गोवर्धनीं । ते बा पुंडलिकेंमंत्रोनी । उभे केले येथे आणोनी ॥१०॥ चंद्रभागापुष्पावती । सायंकाळी पद्मतीर्थी । करी रानामधींवस्ती । नको धरू त्याची संगती ॥११॥ ऐकसांगतों तुज विचारू । भूते झडपिल्या तुज कायकरूं । एका जनार्दनी निर्धारू । तेणे केला भूतांचाअंगिकारू ॥१२॥

3826. (बाळक्रीडा अभंग) लीळाविग्रही तो लेववी खाववी । यशोदा बैसवी मांडीवरी ॥१॥ मांडीवरी भार पुष्पाचिये परी । बैसोनिया करी स्तनपान ॥धृपद॥ नभाचा ही साक्षी पाताळापरता । कुर्वाळिते माता हाते त्यासि ॥२॥

3827. (बाळक्रीडा अभंग) जीयेवेळी चोरूनिया नेली वत्से । तयालागी तैसे होणे लागे ॥१॥ लागे दोही ठायी करावे पाळण । जगाचा जीवन मायबाप ॥२॥ माय झाल्यावरी अवघ्या वत्सांची । घरी वत्से जीची तैसा झाला ॥३॥

3828. (बाळक्रीडा अभंग) कुंभपाक लागे तयासि भोगणे । अवघाचि नेणे देव ऐसा ॥१॥ देव ऐसा ठावा नाही जया जना । तयासि यातना यमकरी ॥२॥ कळला हा देव तयासीच खरा । गाई वत्से घरा धाडी ब्रम्हा ॥३॥

3828. बाहुले ३८२८ शिळा तांब्याचें बाहुलें केले । पाटमांडुनी वरी बसविलें । वस्त्र अलंकारी गुंडाळिलें । मना आलेतें नाम ठेविले ॥१॥ या जनासी लागलीवेड ॥धृ.॥ शुद्ध पाण्याने प्रक्षाळिलें । गंध फुलानेझांकोळिले । धुपदाउनी दिपें उजळीलें । पुढे अन्नठेऊनि चाळविले ॥२॥ घरे घेऊनि भोवंडिलें । आडवे पडोनी दंडवत केले । आपपर नाही देखिले । एका जनार्दनी ओळखिलें ॥३॥

3829. (बाळक्रीडा अभंग) संचित उत्तम भूमि कसूनिया । जाऊ नेदी वाया पेरि त्याचे ॥१॥ त्याचिया पिकासि आलिया घुमरी । आल्या गाईवरी आणिक गाई ॥२॥ गाई दवडुनि घालिती बाहेरी । तव म्हणे हरी बांधा त्या ही ॥३॥

3829. जागर ३८२९ हरिजागरणी दिवस आनंदें सौरस । गावया उल्हास वैष्णवांसी ॥१॥ गाता पै नाचतांतयां जाला पै बोधु । त्यामाजीं गोविंदुक्रीडतसे ॥२॥ चला चला रे भाई हरिजागरा वेगी । वैष्णव हे रंगी नाचताती ॥३॥ स्वानंदे लवलाह्याउभवोनी सात्त्विका बाह्या । अलिंगु कान्हयाअष्टभावीं ॥४॥ दुजेपणावीणखेंव पडिलेंसें मिठी । सांगणे पुसणेगोष्टी हरपली ॥५॥ यापरी वैष्णवरंगीकरिताती आल्हाद । उसळला आनंदसाठवेना ॥६॥ एकाएकी हो मीनला जनार्दन । तेणेंसुखें मना उमजुंनाहीं ॥७॥

3830. (बाळक्रीडा अभंग) तुका म्हणे सुख घेतले गोपाळी । नाचती कांबळी करुनि ध्वजा ॥१॥ करूनिया टिरी आपुल्या मांदळ । वाजविती टाळ दगडांचे ॥२॥ दगडांचे टाळ कोण त्यांचा नाद । गीत गाता छंद ताल नाही ॥३॥

3830. धांवा ३८३० ते ३८३१ द्रौणी अस्त्रा हाती । उत्तरा पीडितांसती । गर्भी राखिला परिक्षीती । तैसा पावेंश्रीपती ॥१॥ वेगी ऐका श्रीहरि । धांव पाव मुरारी । चक्र घेऊनियां करी । भवभय निवारी ॥२॥ इंद्रवरूषे शिळाधारी । गोकुळ पीडितां भारी । राखिलेंगोवर्धनधारी । तैसा पावे झडकरी ॥३॥ दुर्वासद्वादशी छळ आला अंबऋषी । चक्रं पळवोनीन्यासी । दहा गर्भवास सोशिले ॥४॥ सभेतवस्त्रहरण । पतिव्रता मरण । द्रौपदी लज्जा रक्षण । अंबर जाला श्रीकृष्ण ॥५॥ पांडव लक्ष्या जोहरीधडाग्नी पोळत भारी । साही जणी चिंतीता हरि । काढीलें विवरद्वारी ॥६॥ देखोनी गुरू तो गत । रणांगणी भ्याला पार्थ । त्यासी सांगुनी गीतार्थ । संग्रामी केला तुवा मुक्त ॥७॥ एका जनार्दनी दत्त । सहाय्य जाला सतत । मोहे भवभय जेथा तेथ केलानित्यमुक्त ॥८॥

3831. तयांसवें करी काला दहींभात । सिदोऱ्या अनंत मेळवुनी ॥1॥ मेळवुनी अवघियांचे एके ठायी । मागे पुढे कांही उरो नेदी ॥2॥ नेदी चोरी करू जाणे अंतरींचें । आपले ही साचे द्यावे तेथे ॥3॥ द्यावा दहींभात आपले प्रकार । तयांचा वेव्हार सांडवावा ॥4॥

3831. गांजितां प्रल्हादु । तुझा घेतलाछंदु । त्याचा निरसिला बाधु । तैसा पावे तूंसन्निधु ॥१॥ वेगी येवो मुकुंदा । धांवे पावे गोविंदा । करी घेऊनियां गदा । छेदी सकाम बाधा ॥२॥ दावाग्नी गोपाळ । वेढिले सकळ । ते त्वा गिळियेलेज्वाळ । तैसा पावे तात्काळ ॥३॥ गरुडा सांडोनीमागें । उडी घातली श्रीरंगें । गज उद्धरिला अंगें । 'तैसा पावे लागवेगें ॥४॥ दुर्वास भोजनी । आला 'रात्री माध्यानीं । धर्मशापाची बाधणी । निरसली । भेटी देउनी ॥५॥ भवभय अद्भुत । नामस्मरणेंनिरसे सत्य । एका जनार्दनी प्रतीत । आम्हांनामस्मरणे ॥६॥

3832. (बाळक्रीडा अभंग) केला पुढे हरी अस्तमाना दिसे । मागे त्यासरिसे थाट चाले ॥१॥ थाट चाले गाई गोपाळांची धूम । पुढे कृष्ण राम तया सोयी ॥२॥ सोयी लागलिया देवाची आवर्ती । बोलविता येती मागे तया ॥३॥

3832. द्रौपदीचा धांवा ३८३२ कृष्णा धांव रे लवकरी । संकट । पडले भारी । हरि तू आमुचा कैवारी । आले विघ्ननिवारी ॥१॥ पांडव असता वनवासी । कळलेंकौरवांसी । त्याने पाठविले ऋषींसी । सत्त्वहरावयासी ॥२॥ साठि सहस्त्र खंड्या अन्न । दुर्वासाभोजन । सत्व जातील घेऊन । अंतर पडतांजाण ॥३॥ रात्र जाहली दोन प्रहर । आलेऋषेश्वर । भोजन मागती सत्वर । कैसा करूंविचार ॥४॥ आज का निष्ठुर जाहलासी । होईल बा गति कैसी । अनाथ मी देवा परदेशी । धांव तू वेगेंसी ॥५॥ आता न लावी उशीर॥अनर्थ करील हा फार । एवढा करी उपकार । देदर्शन सत्वर ॥६॥ कंठ शोषला अनंता । प्राणजाईल आता । पदर पसरते अच्युता । पावेरुक्मिणीकांता ॥७॥ ऐकुनि बहिणीची करुणा । आला यादवराणा । द्रौपदी लोळत हरिचरणा । एका जनार्दना ॥८॥

3833. (बाळक्रीडा अभंग) जाय फाकोनिया निवडोनी गाई । आपलाल्या सोयी घराचिये ॥१॥ घराचिये सोयी अंतरला देव । गोपाळांचे जीव गोविंदापे ॥२॥ गोविंदे वेधिले तुका म्हणे मन । वियोगे ही ध्यान संयोगाचे ॥३॥

3833. आडबंग ३८३३ आडबंग आडबंग । सदा विषयामध्येदंग । मदमस्त डोले भुजंग । प्रेमकीर्तनाचा रंग । मोडूनि झाला नि:संग ॥१॥ बैसे वेश्याघरीं । जाऊन । तिशी करी हास्यवदन । स्वकरे विड्यादेऊन । वेश्या करी त्याचे छळण गा ॥२॥ ज्ञाननाहीं मूढ तो जन । स्वस्त्री टाकुन । उकिरडाओतीरे रतिरेत जन । आपुली स्त्री नेली मांगान गा ॥३॥ त्याचे न पहावे काळे वदन । पशु गाढवा समान । नरतनु व्यर्थ बुडवुन । नाही साधिले साधनगा ॥४॥ मागे केले देई टाकुन । करी हरिचे चिंतन । येणे साधले बहु साधन । के ला जामीनजनार्दन ॥५॥

3834. (बाळक्रीडा अभंग) संयोग सकळा असे सर्वकाळ । दुश्चित्त गोपाळ आला दिसे ॥१॥ गोपाळ गुणाचा म्हणे गुणमय । निंबलोण माये उतरिले ॥धृपद॥ उतरूनि हाते धरि हनूवठी । ओवाळूनि दिठी सांडियेली ॥२॥

3834. थाक ३८३४ थाक रे थाक तुज नाही रे उंचनाक । तुझा देह करीन पाक । आपुली जन्ममरणाचीगोष्टी झाक । सर सर मागे सर ॥१॥ तुझा मायबापठाऊक आहे मला । माझ्या दासीच्या दासीपासूनकी रे झाला । गुरुगम्ये खूण नाही कळलीतुला । कच्चे मडके घेऊन जा आपले घराला ॥२॥ पाठमोरा उभा का राहसी । सन्मुख पाहिले नाहींमसी । तरी उघड्या कर चारी वेशी । पळूनजाशी कोणत्या दारी रे ॥३॥ म्या थाककैकासी दिधला । चंद्र सूर्य उभा केला । इंद्र आहेयेसणीला । काय रे सांगू मुला तुजला । भ्रांतीपडळ झांकून का नाही गेला ॥४॥ माझ्यामुलाचे एक मूल जाण । तू ब्रह्मचारी होऊन । क्षणांत साठ पोरगे होऊन । एका कन्या दान रे ॥५॥ पाराशरासारखा ऋषेश्वर । दिवसाचे करून । अंधकार । रतवी धिवरे नदीतीर । आगस्तिलीलोपामुद्रा । हाही खेळ म्यांच केला ॥६॥ अवघेजाणून प्रपंच सार । त्याला माझा की आधार । जे । राहती निराकार । एका जनार्दनी तत्पर ॥७॥

3835. (बाळक्रीडा अभंग) भक्तीसाठी केली यशोदेसी आळी । थिंकोनिया चोळी डोळे देव ॥१॥ देव गिळुनिया धरिले मोहन । माय म्हणे कोण येथे दुजे ॥धृपद॥ दुजे येथे कोणी नाही कृष्णाविण । निरुते जाणोन पुसे देवा ॥२॥

3835. टिळा ३८३५ माझा टिळा माझा टिळा । धाक पडेकळिकाळा । चौघांचा करूनि गुंडाळा । शेष पाताळीघातला की ॥१॥ टिळ्यानेदाविला कैलास । केलागंधर्वाचा नाश । धाक दरारा इंद्रचंद्रास । सुख लागलेतेव्हा धुवास ॥२॥ हा टिळा कोणाचा जाणे । हाटिळा शुद्ध चैतन्यें नीतीनें । महंत विष्णु म्हणतीजाणे । हा टिळा रेखिला यानें ॥३॥ माझ्याटिळ्यापासुन । आकाश पाताळ कैलास । तत्परअसेल त्यांत कोण । सुंदर सगुण निरूपण ॥४॥ हा टिळा शोधुन जाता । नये ब्रह्मादिकांच्या हाता । त्याला नाही मातापिता । मग कैंचा काकाचुलता ॥५॥ ह्या टिळ्याची ऐका खूण । विरंची करीध्यान । ज्यापासून झाला उत्पन्न । केले वेदांचेखंडण । चारी मुक्ति साधिल्या त्याने ॥६॥ टिळातुला नाही हात ना पाये । टिळा स्वरूपी राहे । एकाजनार्दनीं ध्याये । माझा टिळा ॥७॥

3836. (बाळक्रीडा अभंग) नारायण भूती न कळे जयांसि । तया गर्भवासी येणे जाणे ॥१॥ येणे जाणे होय भूताच्या मत्सरे । न कळता खरे देव ऐसा ॥धृपद॥ देव ऐसा जया कळला सकळ । गेली तळमळ देहबुद्धी ॥२॥

3836. किल्ला ३८३६ धुम धुम बार उडविला । ऐसा गलीमकोण आला । त्याने किल्ल्यासी वेढा दिला । तोआज ऐकिला ॥१॥ राजा पुसे प्रधानाला । का रेकशाचा आवाज आला । वेढा फौजेचा पडला । कसा वांचवीन जीवित्वाला ॥२॥ फौजेचा आकारपाहिला । तोफा जडल्या रे किल्ल्याला । या रयतीतफितूर झाला । माझा संगती मिळाला त्याला ॥३॥ आता कैसा राहिला किल्ला । या किल्ल्याचा आधारकेला । मुजुमदारानेच फितुर केला । आता आश्रयकोण जाणिला ॥४॥ कोण वांचवील माझ्यापाणाला । प्रधान विसंगीत होऊनि पडला । मातकऱ्याचा पहिला अबुला । विश्वासाचा हुजऱ्यामेला ॥५॥ कोण सांभाळील या किल्ल्याला । किल्ल्याचा पहिलाच पाया पडला । खबर नाहींपायदळाला । तोफेचा म्होरेस्वार गेला ॥६॥ निदानींआश्रा नाही किल्ल्याला । तोंडपुरचा दरवाजा पडला । धक्का लागला गांडियेसी । त्याने मार्गच अवघामोडिला । अंतकाळ आला राजाला ॥७॥ तोफालावून चाही कोण । चाही बुरुज गेले पडून । धुगधुगीत राजाचें मन । मग कशास हो हैराण ॥८॥ यम चोपदार नेती बांधोन । सहस्र अंगालावोन । तप्त अर्गळा मुखी घालून । तप्त भूमीवरचालवून ॥९॥ सुळी दिला राजा जाण । केलेंकर्मे झाडा देऊन । गेले तसेंच उसने देणे । राज्याच्या अंती नर्क जाण ॥१०॥ ऐसे बोलवितीप्रजाजन । शेवटी राजा गेला निर्गुण । सावध म्हणेजनार्दन । धोका झाला ॥११॥

3837. (बाळक्रीडा अभंग) भाव दावी शुद्ध देखोनिया चित्त । आपल्या अंकिता निजदासा ॥१॥ सांगे गोपाळांसि काय पुण्य होते । वांचलो जळते आगी हाती ॥२॥ आजि आम्हा येथे राखियेले देवे । नाही तरी जीवे न वंचतो ॥३॥

3837. पाईक ३८३७ ते ३८४८ काळ गणना कोण लेखे । जो या देखेविठ्ठला ॥१॥ बळीवंत हरिचे दास । आहे ती उदासजीवासी ॥२॥ नेणती कांही भेदाभेद । अंतर शुद्धनिर्मळ ॥३॥ एका जनार्दनी त्यांचा दास । पुरवाआस पायाची ॥४॥

3838. (बाळक्रीडा अभंग) काय आम्हा चाळविसी वायांविण । म्हणती दुरून देखिलासि ॥१॥ लावूनिया डोळे नव्हतो दुश्चित । तुज परचित्त माव होती ॥२॥ होती दृष्टि आत उघडी आमची । बाहेरी ते वाचि कुची झाकु ॥३॥

3838. हरिदास जगी बळीवंत । नाही भीतकळीकाळा ॥१॥ मुखी रामनामशस्त्र । करूणापात्रपोटी बहु ॥२॥ जाता कोणी आडवाटें । दावितीगोमटे रूप त्यासी ॥३॥ शरण एका जनार्दनी । त्याची पायवणी वंदीन ॥४॥

3839. (बाळक्रीडा अभंग) नाही त्याची शंका वैकुंठनायका । नेणती ते एकाविण दुजा ॥१॥ जाणतिया सवे येऊ नेदी हरी । तर्कवादी दुरी दुराविले ॥२॥ वादियांसि भेद निंदा अहंकार । देऊनिया दूर दुराविले ॥३॥

3839. ऐसे बळी हरीचे दास । यम शरणतयांस ॥१॥ गाती सदा नामावळी । तेणे काळकांपे चळी ॥२॥ उदार धीर नामे जाहलें । एकाजनार्दनीं पाईक भले ॥३॥

3840. (बाळक्रीडा अभंग) खेळींमेळी आले घरा गोपीनाथ । गोपाळांसहित मातेपाशी ॥१॥ मातेपाशी एक नवल सांगती । झाली तैसी ख्याती वोणव्याची ॥२॥ ओवाळिले तिने करूनि आरती । पुसे दसवंती गोपाळांसि ॥३॥

3840. शूर धीर स्वामीपणे । पाईक पेणे शोभेत्या ॥१॥ नेणेचि कधी दुजा ठाव । एक भावस्वामीकाजीं ॥२॥ जाईल तरी जावो प्राण । परीस्वामीस नये उणेपण ॥३॥ एका जनार्दनी उदार । मिरविती बडीवार पाईकांचा ॥४॥

3841. (बाळक्रीडा अभंग) काय आता यासि म्हणावे लेंकरू । जगाचा हा गुरु मायबाप ॥१॥ माया याची यासि राहिली लपून । कळो नये क्षण एक होता ॥२॥ क्षण एक होता विसरली त्यासि । माझेमाझे ऐसे करी बाळा ॥३॥

3841. याची सत्ता स्वामीवरी । ऐसे ते बळीपाईक ॥१॥ उदार धीर एक मने । स्वामीकार्या देहदेणें ॥२॥ नधरिती कांही आशा । म्हणोनी सर्वेशापात्र होती ॥३॥ एका जनार्दनी पाईक । मुकुटमणीस्वामी एक ॥४॥

3842. (बाळक्रीडा अभंग) आपुलाल्यापरी करितील सेवा । गीत गाती देवा खेळवूनि ॥१॥ खेळु मांडियेला यमुने पाबळी । या रे चेंडुफळी खेळू आता ॥२॥ आणविल्या डांगा चवगुणा काठी । बैसोनिया वाटी गडिया गडी ॥३॥

3842. कांहीच सांकडे न घालिती वाया । स्वामी सन्मुख पाया सरते होती ॥१॥ ऐसे ते पाईकमुगुटमणी देहा । स्वामी त्यांची पदवी मानी । जगी ॥२॥ एका जनार्दनी तया मोल नाही । स्वामीदेतो कांही न घेता ते ॥३॥

3843. (बाळक्रीडा अभंग) मुखे सांगे त्यांसि पैल चेंडू पाहा । उदकांत डोहाचिये माथा ॥१॥ माथा कळंबाचे अवघडा ठायी । दावियेला डोही जळामाजी ॥२॥ जळांत पाहाता हाडति या दृष्टि । म्हणे जगजेठी ऐसे नव्हे ॥३॥

3843. शोभले उदार पाईकपणे देही । हेतदुजा नाही सवेवीण ॥१॥ स्वामीकाजी एक न करीआळस । देहासी उदास सर्वभावे ॥२॥ एकाजनार्दनी सर्वभावे प्रमाण । स्वामी आपुले आधीनकेला तिही ॥३॥

3844. (बाळक्रीडा अभंग) नेदी कळो केल्याविण ते कारण । दाखवी आणून अनुभवा ॥१॥ न पुरेसा हात घाली चेंडूकडे । म्हणीतले गडे सांभाळावे ॥२॥ सांभाळ करिता सकळा जिवाचा । गोपाळांसि वाचा म्हणे बरे ॥३॥

3844. नेणती जाणती होती आणि जाती । पाईकिची ज्योती ब्रह्मरूप ॥१॥ म्हणोनी जडलेंसेवेलागीं मन । नव्हेंचि उद्विग्न चित्त कधी ॥२॥ एकाजनार्दनीं प्रेमाचे भांडार । पाईकपणे उदारशोभेजनीं ॥३॥

3845. (बाळक्रीडा अभंग) गोपाळा उभडु नावरे दुःखाचा । कुंटित हे वाचा झाली त्यांची ॥१॥ झाले काय ऐसे न कळे कोणासी । म्हणती तुम्हापासी देव होता ॥२॥ देवासवे दुःख न पवते ऐसे । काही अनारिसे दिसे आजी ॥३॥

3845. आणिक पाईक अनेक स्वामींचे । कार्यकारण साचे जाणती ते ॥१॥ स्वामींचे जैसे मनतैशी पाईकांची सेवा । हे तो माझे जीवानावडेची॥२॥एका जनार्दनी स्वामीमाझा बळी । पाईकपणे रूळी करीन मीची॥३

3846. (बाळक्रीडा अभंग) पाषाण फुटती ते दुःख देखोनि । करिता गौळणी शोक लोका ॥१॥ काय ऐसे पाप होते आम्हापासी । बोलती एकासी एक एका ॥२॥ एकाचिये डोळा असु बाह्यात्कारी । नाही ती अंतरी जळतील ॥३॥

3846. देहदान देऊनी उदार मिरविले । स्वामीयासी केले आपुलें घर ।॥१॥ घेऊनी करवतआपुलेनी हातें । शरीर दोन भागातें केलीजिहीं ॥२॥ देऊनी राज्य धन जाहलेसेभिकारी । भिक्षा निरंतरी मागताती ॥३॥ एका जनार्दनींपाईक ऐसे भले । स्वामीस मानले सर्वभावे ॥४॥

3847. (बाळक्रीडा अभंग) तीर देखोनिया यमुनेचे जळ । कांठींच कोल्हाळ करिताती ॥१॥ कइवाड नव्हे घालावया उडी । आपणासि ओढी भय मागे ॥२॥ मागे सरे माय पाउला पाउली । आपलेच घाली धाके अंग ॥३॥