वारकरी रोजनिशी

1632. आम्ही शरणागती सांडिली वासना | ते त्वा नारायणा अंगिकारिली ॥१॥ म्हणोनि प्रसन्न व्हावया आमुते | वोसरल्या चित्ते चालविसी ॥२॥ अज्ञान बाळकु ठकविला धुरू | तैसा मी अधिरू नव्हे जाण ॥३॥ लंकापति केला तुवा बिभीषण | झालासी उत्तीर्ण वाचाऋणे ॥४॥

1632. बहु मार्ग बहु प्रकार । तेथे निर्धार न बैसे ॥१॥ उलट सुलट कासया करणे । जप तप अव्हान दैवते ॥२॥ योग याग तप तीर्थे । साधन कष्ट ते पसारा ॥३॥ शरण एका जनार्दनी । घडे निशिदिनीं संतसेवा ॥४॥

1633. ज्याचे गर्जता पवाडे । श्रुतिशास्त्रा मौन पडे ॥१॥ तेथे माझी वाचा किती । पुरे करावया स्तुती ॥धृपद॥ शिणला सहस्त्र तोंडे । शेष फणी ऐसे धेडे ॥२॥ तुका म्हणे मही । पत्र सिंधु न पुरे शाई ॥३॥

1633. आम्ही शरणागत परि सर्वस्व उदार | भक्तीचे सागर सत्वशील ॥१॥ काया वाचा मने अर्थ संपत्ति धन | दिधले तुजलागुन पांडुरंगा ॥२॥ आम्हा ऐसे चित्त तुम्हा कैचे देवा | हा बडिवार केशवा न बोलावा ॥३॥ सत्वाचा सुभट बळि चक्रवति | पहा केवढी ख्याति केली तेणे ॥४॥

1633. धर्म अर्थ काम मोक्ष । संतचरणी ठेवी लक्ष ॥१॥ परा पश्यंती मध्यमा वैखरी । चरणी निर्धारी संतांच्या ॥२॥ योगयागादि साधने संतचरणी असो ध्यानें ॥३॥ आणिक नको त्या उपाधी । तोडा देही आधिव्याधी ॥४॥

1634. देव राखे तया मारील कोण । न मोडे काटा हिंडता वन ॥१॥ न जळे न बुडे नव्हे काही । विष तेही अमृत पाही ॥धृपद॥ न चुके वाट न पडे फंदी । नव्हे कधी यम बाधा ॥२॥ तुका म्हणे नारायणा । येता गोळ्या वारी बाण ॥३॥

1634. कागदीचे वित्त वेश्येसी दिधले | तैसे आम्हा केले नारायणे ॥१॥ जोडोनिया हस्त केले मढयापाशी | तैसे तू मजशी केले देवा ॥२॥ कडू भोपळयाचा कोणता उपयोग | तैसे पांडुरंगे केले जाण ॥३॥ नामा म्हणे ऐसे करू नको देवा | समागम व्हावा पायांसवे ॥४॥

1634. गोल्हाट उल्हाट कासया आटाआटी । घेता संतभेटीं पुरे हेंची ॥१॥ गुद ते पीडन नागिणी दमन । संतदरुशन घडता जोडे ॥२॥ ओहं सोहं यातायाती कोहं जाण । टाकुनि संतचरण धरां आधी ॥३॥ एका जनार्दनी मानावा विश्वास । होय देवदास आपोआप ॥४॥

1635. कोठे गुंतलासी द्वारकेच्या राया । वेळ का सखया लावियेला ॥१॥ दिनानाथ ब्रीद संभाळी आपुले । नको पाहो केले पापपुण्य ॥धृपद॥ पतितपावन ब्रीदे चराचर । पातकी अपार उद्धारिले ॥२॥ तुकयाबंधु म्हणे द्रौपदीचा धावा । केला तैसा मला पावे आता ॥३॥

1635. दास जाल्यावरी करिसी उदास | मनी ते तुम्हांस आणी देवा ॥१॥ सोशिले प्रवास जन्मजन्मांतर | करिसी अव्हेर आम्हांलागी ॥२॥ भार खांद्यावरी घेऊनी हिंडवी | होसी मजविशि पाठमोरा ॥३॥ श्रांत सावकाश गाती इतिहास | काय कासाविस होय तुम्हा ॥४॥

1635. बकाचिये परि ध्यान नको धरु । जीवेभावें धरु संतचरण ॥१॥ मग ते तात्काळ करिती पावन । ऐसे अनुमोदन आहे शास्त्रीं ॥२॥ ध्यानाचे ध्यान संतांचे चरण । काया वाचा मन दृढ ठेवी ॥३॥ वाच्य ते वाचक संत ते व्यापक । एका जनार्दनी देख अंतर्बाही ॥४॥

1636. कोठे गुंतलासी कोणांच्या धावया । आली देवराया निद्रा तुज ॥१॥ कोठे गुंतलासी भक्तीप्रेमसुखे । न सुटेती मुखे गोपिकांची ॥धृपद॥ काय पडिले तुज कोणाचे संकट । दुरी पंथ वाट न चलवे ॥२॥ काय माझे तुज गुण दोष दिसती । म्हणोनि श्रीपती कोपलासी ॥३॥

1636. तुझा माझा देवा का रे वराकार | दुःखाचे डोंगर दाखविशी ॥१॥ वळे बांधोनिया देसी काळा हाती | ऐसे काय चित्ती आले तुझ्या ॥२॥ आम्ही देवा तुझी केली होती आराधना | न म्हणे हरपिले आम्ही भाने ॥३॥ नामा म्हणे देवा करू नाथा गार्हाणे | नाही तरी जीव व्यथा साहाता ॥४॥

1636. समसृष्टीं । म्हणो नये थोर सान । ऐसे उपदेशी ज्ञान । आपण ही गोष्टीं ॥१॥ काया वाचा मने भावे । संतांशीं शरण जावे । संगती ते जीवेंभावें । अंतरीची गोष्टी ॥२॥ पूर्ण बुद्धिचाची रावो । पापपुण्य नाही ठावो । साधु संतांसी भजावो । मुख्य ही गोष्टी ॥३॥ ऐसिया संतांसी जाण । शरण एका जनार्दन । घालीतसे लोटांगण । मुख्य ही गोष्टी ॥४॥

1637. परस्त्रीते म्हणता माता । चित्त लाजविते चित्ता ॥१॥ काय बोलोनिया तोंडे । मनामाजी कानकोंडे ॥धृपद॥ धर्मधारिष्टगोष्टी सांगे । उष्ट्या हाते नुडवी काग ॥२॥ जे जे कर्म वसे अंगी । ते ते आठवे प्रसंगी ॥३॥

1637. सकळ वेदांत निर्गुणी जे सांग | ते पूर्ण उघड वर्ती करी ॥१॥ सीताराम दोघे सहज मन म्हणे | निर्मळ हाचि तेथी ठेवा बैस ॥२॥ आणिक कहिजे देखो तुजसी पाही | तोपरी कांही नचि मन ॥३॥ नामा म्हणे हेंचि लोकी चांगले | सगळया विचार देखो सांग ॥४॥

1637. जयांचे चित्त संताच्या चरणा । तेणे नारायणा जिंकियलें ॥१॥ भावे देव मिळे भावे देव मिळे । संतचरणी लोळे सर्व काळ ॥२॥ संतांची आवडी म्हणोनि अवतार धरी । योगक्षेम भारी चालवी त्यांचा ॥३॥ संतचरणी सेवा आदर उपचार । एका जनार्दनी साचार करीतसे ॥४॥

1638. असत्य वचन होता सर्व जोडी । जरी लग्नघडी परउपकार ॥१॥ जाईल पतना यासि संदेह नाही । साक्ष आहे काही सांगतो ते ॥धृपद॥ वदविले मुखे नारायणे धर्मा । अंगुष्ठ त्या कर्मासाठी गेला ॥२॥ तुका म्हणे आता सांभळा रे पुढे । अंतरिचे कुडे देईल दुःख ॥३॥

1638. कृपाळूचे रूप कृपाळु करुणा | मजलागी दीन होती देवा ॥१॥ राजा दिसत सदा ठेंविनि जळक | पाहोनि फळक मुजामाजी ॥२॥ देवा सुभाष्याची परितोष करीत | मजवरी अंतर केले आता ॥३॥ नामा म्हणे पाहिजे करिता गोपाळ | देहा मनेचि देख पाऊंला ॥४॥

1638. संतांची आवडे तो देवाचाही देव । कळिकाळांचे भेव पायातळीं ॥१॥ आणिकाची चड नसेची वासना । संताचियां चरणा वाचूंनिया ॥२॥ ऐसे ज्यांचे प्रेम ऐशी ज्याची भक्ति । एका जनार्दनी मुक्ति तेथे राबें ॥३॥

1639. जळो त्याचे तोंड । ऐसी का ते व्याली रांड ॥१॥ सदा भोवयासी गाठी । क्रोध धडधडीत पोटी ॥धृपद॥ फोडिली गोंवरी । ऐसी दिसे तोंडावरी ॥२॥ तुका म्हणे नाही । चित्ता समाधान काही ॥३॥

1639. स्वा सारखालिक देखाव | तोचि ‘बाळा’ मन वाचिल निमळ ॥१॥ आई पाही तुजसा जाणाविता कुणा | आता कांही करितले ठेवितले एवढे ॥२॥ धारावी श्रध्दा मन जाळिता बाह्यांत | भुलो परलोका तारसीचा ॥३॥ नामा म्हणे कौशल्य तुजसा म्हणती | तुजवींचि घरतीसी आणि माता म्हणती तुला ॥४॥

1639. संतांचे सुख जिही अनुबहविलें । ते जीवनमुक्त जहले जन्मोजन्मी ॥१॥ संतांचा संग जयासी हो जाहला । प्रत्यक्ष घडला सत्यलोक ॥२॥ एका जनार्दनी संतांचा अनुभव । धाला माझा जीव परमानंदे ॥३॥

1640. तोंडे खाये फार । पादे बोचा करी मार ॥१॥ एक ऐसे ते शाहाणे । आपुले अधीन ते नेणे ॥धृपद॥ कुले घालूनि उघडे । रागे पाहे लोकांकडे ॥२॥ खेळे दयूतकर्म । मग बोंबली जुलूम ॥३॥

1640. कटी कर उघा ठेवत | एथ ठाये कररोळ ॥१॥ माझा हिशेब करी हिशेब करी | हिशेब करी केशवा ॥२॥ चौयाशी लक्ष जन्म केली तुझी सेवा | माझे ठेवणे देई गा देवा ॥३॥ नामा म्हणे मज खवळिसी वाया | पिसाळलो तरी झोंबेन तुझ्या पाया ॥४॥

1640. संतचरणी सावधान । ज्याचे जडलेसें मन ॥१॥ तया नाही जन्ममरण । मुक्तीअ उभ्या कर जोडोन ॥२॥ ब्रह्माज्ञान हात जोडी । संताघरी घाली उडी ॥३॥ शरण एक जनार्दनी । वंदितसे अनुदिनी ॥४॥

1641. पतिव्रता नेणे आणिकाची स्तुती । सर्वभावे पति ध्यानी मनी ॥१॥ तैसे माझे मन एकविध जाले । नावडे विठ्ठलेंविण दुजे ॥धृपद॥ सूर्यविकासिनी नेघे चंद्रकळा । गाय ते कोकिळा वसंतेंसी ॥२॥ तुका म्हणे बाळ मातेपुढे नाचे । बोल आणिकाचे नावडती ॥३॥

1641. साचपणे ब्रीद सोडविन तुझ्या | आता केशिराजा पण हाचि ॥१॥ लबाड तू देवा लबाड तू देवा | लबाड तू देवा ठावा आम्हा ॥२॥ काय मूर्खपणे सांगशिल गोष्टी | थोरपणे मोठी पुरे आता ॥३॥ नामा म्हणे काय खवळिसि आम्हा | लाज नाही तुम्हा कवणेविसी ॥४॥

1641. सांडोनिया संतसेवा । कोण हेवा मग जोडी ॥१॥ नानापरीचे साधन । अष्टांगयोग धूर्मपान ॥२॥ यज्ञ योग तीर्थकोटी । संताचिया चरणागुष्ठी ॥३॥ एका जनार्दनी मग । संतचरणी समाधान ॥४॥

1642. पंडित म्हणता थोर सुख । परि तो पाहाता अवघा मूर्ख ॥१॥ काय करावे घोकिले । वेदपाठ वाया गेले ॥धृपद॥ वेदी सांगितले न करी । सम ब्रम्ह नेणे दुराचारी ॥२॥ हा वेदीचा अनुभव । तुका देखे जीवशिव ॥३॥

1642. कांहींच मी नव्हे ऐसे जरी केले ।तरि का जन्मविले पांडुरंगा ॥१॥ काय ब्रह्मज्ञान सांगशील माते ।खातया न खाते न देखेचि ॥२॥ यातिहीन शिंपी अधिकारी कैंचा ।हा धर्म तयाचा सांग त्यासी ॥३॥ चतुर्थ आश्रमी यति दिगंबर ।अशक्त संसार सोसवेना ॥४॥

1642. संतसेवा केल्यापाठीं । कैंची संसाराची गोष्टी ॥१॥ तेथे कैंचें कर्माकर्म । अवघा देव परब्रह्मा ॥२॥ कैंचे ध्येय ध्याता ध्यान । एक संतचरणी मन ॥३॥ कैंचा भेद कैंचे भान । एक जनार्दनी ध्यान ॥४॥

1643. पंडित तोचि एक भला । नित्य भजे जो विठ्ठला ॥१॥ अवघे सम ब्रम्ह पाहे । सर्वा भूती विठ्ठल आहे ॥धृपद॥ रिता नाही कोणी ठाव । सर्वा भूती वासुदेव ॥२॥ तुका म्हणे तोचि दास । त्या देखिल्या जाती दोष ॥३॥

1643. काय थोरपणा मिरविसी व्यर्थ | खोटेपणा स्वार्थ कळो आले ॥१॥ हिता अनहिता केले आपस्वार्थ | वचन यथार्थ बोल आता ॥२॥ होसी कालिमाजी कलिसारिखाची | भोळया भाविकाच्या भक्तिकाजा ॥३॥ नामा म्हणे माळ घातली स्वहस्ते | करितोसि दंडवत निमित्यासी ॥४॥

1643. भय नाही हरीच्या दासा । शुभ काळ सर्व दिशा ॥१॥ नाही तया गोंवागुंतीं । न लगे पुराण व्युत्पत्ती ॥२॥ नाही शास्त्रांचे कारण । वेदाभ्यासाचें नको मनन ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । परंपरा हेचि पूर्ण ॥४॥

1644. ऐका पंडितजन । तुमचे वंदितो चरण ॥१॥ नका करू नरस्तुति । माझी परिसा हे विनंती ॥धृपद॥ अन्न आच्छादन । हे तो प्रारब्धा अधीन ॥२॥ तुका म्हणे वाणी । सुखे वेचा नारायणी ॥३॥

1644. काय केले मागे कोणाचे तू बरे | शेवटी वान्नरे संग करी ते ॥१॥ संगे करूनिया हिंडे रानोरान | दशरथा खूण चुकविसी ॥२॥ काय काय तरी सांगो तुज गुण | भिल्लिणीची आण सत्य मनी ॥३॥ सत्य मानी बाळी वशिष्ठासहित | नामा म्हणे मात ही पुरातन ॥४॥

1644. ऐसा छंद जया मनी । धन्य जननी तयाची ॥२॥ लोटांगण संतापुढा । घाली उघडा होउनी ॥३॥ एका जनार्दनीजं भेंटीं । जन्ममरणा होय तुटी ॥४॥

1645. विठ्ठल टाळ विठ्ठल दिंडी । विठ्ठल तोंडी उच्चारा ॥१॥ विठ्ठल अवघ्या भांडवला । विठ्ठल बोला विठ्ठल ॥धृपद॥ विठ्ठल नाद विठ्ठल भेद । विठ्ठल छंद विठ्ठल ॥२॥ विठ्ठल सुखा विठ्ठल दुःखा । तुकया मुखा विठ्ठल ॥३॥

1645. काय तुज देवा आले थोरपण | दाविसी कृपण उणे पुरे ॥१॥ पुरे आता सांगो नको बा श्रीहरी | गोकुळाभीतरी खेळ मांडी ॥२॥ हलाहल शांत करी तत्क्षण | अमृतजीवन नाम तुझे ॥३॥ तुझे नाम सर्व सदा गोपाळासी | नामा म्हणे यासी काय जाले ॥४॥

1645. देवाचे ते आप्त जाणावे ते संत । त्यांचे चरणी रत व्हावे सर्वदा ॥१॥ श्रीहरीची भेटी सहजची होय । श्रमलीया जाय क्षणमात्रें ॥२॥ पापाचे पर्वत भस्म नामाग्रीतं । अभक्ता न कळे हित नाम न घेती ॥३॥ एका जनार्दनी संताचिया कृपें । नाम होय सोपे त्याच्या ॥४॥

1646. काय तुझे वेचे मज भेटी देता । वचन बोलता एक दोन ॥१॥ काय तुझे रूप घेतो मी चोरोनि । त्या भेणे लपोनि राहिलासी ॥धृपद॥ काय तुझे आम्हा करावे वैकुंठ । भेवो नको भेट आता मज ॥२॥ तुका म्हणे तुझी नलगे दसोडी । परि आहे आवडी दर्शनाची ॥३॥

1646. निर्गुणपणाच्या घेसी अभिमाना | तुज नारायणा शोधी नामी ॥१॥ काय तुझी भीड धरावी म्या आता | कृपाळु अनंता म्हणे ना मी ॥२॥ पुंडलिकासाठी उभा राहिलासी | ठकडा तू होसी म्हणे ना मी ॥३॥ नामा म्हणे नको मज चाळवण | लवकरी चरण दावींना का ॥४॥

1646. संतावाचोनियां नाम नये हाता । साधने सांधितां कोटी जाणा ॥१॥ जैसे कातेंविण कारणे संसार । साधन विचार व्यर्थ ठेला ॥२॥ संतसमागम धरलिया वांचुनी । संसार सांडणी नोहे बापा ॥३॥ एका जनार्दनी संतांसी शरण । रिघलिया जाण देव जोडे ॥४॥

1647. संतनिंदा ज्याचे घरी । नव्हे घर ते यमपुरी ॥१॥ त्याच्या पापा नाही जोडा । संगे जना होय पीडा ॥धृपद॥ संतनिंदा आवडे ज्यासी । तो जिता चि नर्कवासी ॥२॥ तुका म्हणे तो नष्ट । जाणा गाढव तो स्पष्ट ॥३॥

1647. कल्पतरुतळी बैसलिया | कल्पिले फळ न पविजे ॥१॥ कामधेनु जरी दुभती | तरी उपवासी का मरावे ॥२॥ उगे असा उगे असा होणार ते होय जाणार ते जाय ॥३॥ नामा म्हणे केशवा काय तुझी भीड | संता महंता देखता सांगेन तुझी खोड ॥४॥

1647. संतचरणी सेवा घडे । भाग्य पहा हो केव्हढे ॥१॥ व्यर्थ शिणती बापुडे । योग याग करुनी गाडे ॥२॥ संतचरणी जे विन्मुख । स्वप्नी न देखती सुख ॥३॥ संतचरणी नाही थारा । भरले तपांच्या डोंगरा ॥४॥

1648. आले देवाचिया मना । तेथे कोणाचे चालेना ॥१॥ हरीश्चंद्र ताराराणी । वाहे डोंबा घरी पाणी ॥धृपद॥ पांडवाचा साहाकारी । राज्याहुनि केले दुरी ॥२॥ तुका म्हणे उगेचि राहा । होईल ते सहज पाहा ॥३॥

1648. मुळींच मी जाणे तुझा ठेंगेपणा काय नारायणा बोलसील ॥१॥ पुरे पुरे आता तुमचे आचार | मजशी वेव्हार घालू नको ॥२॥ लालुचाईसाठी मागे भाजीपाना | लाज नारायणा तुज नाही ॥३॥ नामा म्हणे काय सांगो तुझी कीर्ती वाउगी फजिती करू तुज ॥४॥

1648. ज्ञान ध्यान जप तप ते साधन । ते हे संतनिधान सखे माझे ॥१॥ संतापायीं आधी जावे वो शरण । संसार बोळवण होय तणे ॥२॥ तयाचे हे मुळ संतांचे पाय । आणीक उपाय नाही नाही ॥३॥ द्वैत अद्वैताचा न सरेचि कोंभ । तो हाचि स्वयंभ संतसंग ॥४॥

1649. निजल्याने गाता उभा नारायण । बैसल्या कीर्तन करिता डोले ॥१॥ उभा राहोनिया मुखी नाम वदे । नाचे हा गोविंद नाना छंदे ॥धृपद॥ मारगी चालता मुखी नाम वाणी । उभा चक्रपाणी मागे पुढे ॥२॥ तुका म्हणे यासी कीर्तनाची गोडी । प्रेमे घाली उडी नामासाठी ॥३॥

1649. सहस्त्र मिळणी सिंधू जाहली जी मुखे । ओघ तो उदक आन नाही ॥१॥ बीजाचिया पोटी वटाचा विस्तारु । सर्व तो आकारु तुझाचि असे ॥२॥ नामा म्हणे ऐसे असता निर्धार । खवळोनिया सुणे घेवो नको ॥३॥

1649. तापलीया तापत्रयें संता शरण जावे । जीवेंभावें धरावें चरण त्यांचे ॥१॥ करुनि विनवणी वंदु पायवाणी । घालु लोटांगणी मस्तक हे ॥२॥ उपासनामार्ग सांगती ते खुण । देती मंत्र निर्वाण विठ्ठल हरि ॥३॥ एका जनार्दनी संतासी शरण । रात्र आणि दिन चिंतूं त्यासी ॥४॥

1650. काम क्रोध आम्ही वाहिले विठ्ठली । आवडी धरिली पायासवे ॥१॥ आता कोण पाहे मागे परतोनि । गेले हारपोनि देहभाव ॥धृपद॥ रिद्धिसिद्धी सुखे हाणितल्या लाता । तेथे या प्राकृता कोण मानी ॥२॥ तुका म्हणे आम्ही विठोबाचे दास । करूनि ठेलो ग्रास ब्रम्हांडाचा ॥३॥

1650. तुझा दास मी तो राहिलो होवोनि | बोल चक्रपाणि पुरे आता ॥१॥ जावो प्राण आता सोडीन संग | नव्हति वाउगे बोल माझे ॥२॥ श्रुति स्मृति वेद काव्ये ही पुराणे | ती तुज भूषणे सुखे मानू ॥३॥ ॥काय हानि जाली सांगा मजपाशी | उद्धारा जगासी नामा म्हणे ॥४॥

1650. मनुष्यखेपे हित होय । शरण तू जाय श्रीसंतां ॥१॥ काय महिमा कीर्ति जगी । नाही सामर्थ्य दुजिया अंगी ॥२॥ एका जनार्दनी संत । उदार पतीत तारिती ॥३॥

1651. उठाउठी अभिमान । जाय ऐसे स्थळ कोण ॥१॥ ते या पंढरीस घडे । खळा पाझर रोकडे ॥धृपद॥ नेत्री अश्रूचिया धारा । कोठे रोमांच शरीरा ॥२॥ तुका म्हणे काला । कोठे अभेद देखिला ॥३॥

1651. पंढरीनिवासा सख्या पांडुरंगा | करी अंगसंगा भक्ताचिया ॥१॥ भक्त कैवारिया होसी नारायणा | बोलता वचना काय लाज ॥२॥ मागे बहुतांचे फेडियेले ऋण आम्हांसाठी कोण आली धाड ॥३॥ वारंवार तुज लाज नाही देवा | बोल रे केशवा म्हणे नामा ॥४॥

1651. वाउगाचि सोस न करी सायास । भजे श्रीसंतांस एकभावे ॥१॥ जाणोनि नेणतां का होसीं रे मुर्ख । सुखांचे निजमुख विटेवरी ॥२॥ एका जनार्दनी धरुनि विश्वास । होई का रे दास संतचरणी ॥३॥

1652. पंढरी पंढरी । म्हणता पापाची बोहोरी ॥१॥ धन्य धन्य जगी ठाव । होतो नामाचा उत्सव ॥धृपद॥ रिद्धिसिद्धी लोटांगणी । प्रेम सुखाचिया खाणी ॥२॥ अधिक अक्षराने एका । भूवैकुंठ म्हणे तुका ॥३॥

1652. देवा तू प्रथम कर्म भोगिसी | सागरी जळचरू मछ जालासी |कमठे पाठी न संडी कैसी | कर्मो कासाविसी केले तुज ॥१॥ अपवित्र नाम आधी वराह | याहुनि थोर कूर्म कांसव |अर्ध सावज अर्ध मानव | हे भवभाव कर्माचे ॥२॥ खुजेपणी बळीसी पाताळी घातले | तेणे कर्मो तयाचे द्वार रक्षिले |पितयाचे वचनी मातेसी वधिले | ते कर्म जडले परशुरामा ॥३॥ श्रीरामा जाल्या आपदा बहुता | कमै भोगविले अंतरली सीता |भालुका तीर्थी वधियेले अवचिता | नाम अच्युता तुज जाहले ॥४॥

1652. सहस्त्र मुखांचा वर्णिता भागला । ते सुख तुजला प्राप्त कैचें ॥१॥ संतांचे संगती सुख ते अपार । नाही पारावार सुखा भंग ॥२॥ एका जनार्दनी सुखाचीच राशी । उभा हृषिकेशी विटेवरी ॥३॥

1653. घाली भार देवा । न लगे देश डोई घ्यावा ॥१॥ देह प्रारब्धा अधीन । सोसे अधिक वाढे सीण ॥धृपद॥ व्यवसाय निमित्त । फळ देतसे संचित ॥२॥ तुका म्हणे फिरे । भोंवडीने दम जिरे ॥३॥

1653. गरणे पेरणे जन्म उगवणे | मायेची ते खूण सांगितली ॥१॥ संग तुझा पुरे संग तुझा पुरे | संग तुझा पुरे नारायणा ॥२॥ तू तरी न मरे मी तरी न पुरे | भक्ति हे संचरे हाचि लाभु ॥३॥ नामा म्हणे माझ्या ठायचा मी नेणे | संसार भोगणे तुझी लाज ॥४॥

1653. सुख अनुपम्य संतसमागमें । अखंड दुणावतें नामे । दहन होती सकळ कर्मे । आणिक वर्म दुजे नाही ॥१॥ वाचे म्हणे कृष्णहरी । तेणे पापा होय बोहरी । संसारासी नुरे उरी । हा महिमा सत्संगाचा ॥२॥ काशी प्रयागादि तीर्थे बरी । बहुत असती महीवरी । परी संतसमागमाची थोरी । तीर्थे न पावती सर्वदा ॥३॥ असती दैवते अनंत कोटी । परी संतसमागमक भेटी । दैवती सामर्थ्य हिंपुटी । हा महिमा संतांचा ॥४॥

1654. भोग भोगावरी द्यावा । संचिताचा करुनी ठेवा ॥१॥ शांती धरणे जिवासाठी । दशा उत्तम गोमटी ॥धृपद॥ देह लेखावा असार । सत्य परउपकार ॥२॥ तुका म्हणे हे मिरासी । बुडी द्यावी ब्रम्हरसी ॥३॥

1654. तुज विकोनी घातली वोर | मज समोर बोलतोसी ॥१॥ उच्छिष्ठ शिदोरी घेऊनिया करी | भक्तांचा भिकारी तूंचि एक ॥२॥ चोर आणि शिदळु चाळविले गोविळे | अनंत मर्दिले दुष्टकाळ ॥३॥ नामा म्हणे केशवा सांगेन वर्म ऐकता न राहे संतांचे कर्म ॥४॥

1654. सर्वकाळ सुख रामनामी । ऐसा ज्याचा देह धन्य तोचि ॥१॥ जागृती सुषुप्ती रामनाम ध्यान । कार्य आणि कारण रामनामे ॥२॥ एका जनार्दनी ध्यानीं मनी । श्रीरामावांचुनीं आन नेणे ॥३॥

1655. येथे बोलोनिया काय । व्हावा गुरू तरि जाय ॥१॥ मज न साहे वाकडे । ये विठ्ठलकथेपुढे ॥धृपद॥ ऐकोनि मरसी वृथा । जव आहेसि तु जीता ॥२॥ हुरमतीची चाड । तेणे न करावी बडबड ॥३॥

1655. उदार कृपाळ सांगशील जना | तरी का रावणा मारियेले ॥१॥ नित्यानित्य पूजा सिरकमळी करी | तेणे तुझे हरी काय केले ॥२॥ किती बडिवार सांगसील वाया | ठावा पंढरिराया आहेसी आम्हा ॥३॥ कर्णा ऐसा वीर झुंझार उदार | त्यासी त्वा जर्जर केले वाणी ॥४॥

1655. सुखरुप धन्य जाणावा संसारी । सदा वाचे हरि उच्चारी जो ॥१॥ रामकृष्णानाम वदे वेळोवेळां । हृदयी कळवळां संतभेटी ॥२॥ एका जनार्दनी प्रेमाचा कल्लोळ । भुक्ति मुक्ति सकळ वसे देव ॥३॥

1656. आनुहाती गुंतला नेणे बाह्य रंग । वृत्ति येता मग बळ लागे ॥१॥ मदे माते तया नाही देहभाव । आपुले अवयव आवरीता ॥धृपद॥ आणिकाची वाणी वेद तेणे मुखे । उपचारदुःखे नाठवती ॥२॥ ते सुख बोलता आश्चर्य या जना । विपरीत मना भासतसे ॥३॥

1656. उदारांचा राणा म्हणविसी आपणा | सांग त्वा कवणा काय दिल्हे ॥१॥ उचिता उचित भजसी पंढरीनाथा | न बोलो सर्वथा वर्गे तुझी ॥२॥ वर्मे तुझी कांही बोलेन मी आता | क्षमा पंढरीनाथा करी बापा ॥३॥ न घेता न देसी आपुलेंहि कोणा | प्रौढी नारायणा न बोलावी ॥४॥

1656. आवडे देवासी तो ऐका प्रकार नामाचा उच्चार रात्रंदिन ॥१॥ तुळसीमाळ गळा गोपीचंदन टिळा । हृदयी कळवळा वैष्णवांचा ॥२॥ आषाढी कार्तिकी पंढरीची वारी । साधन निर्धारी आन नाही ॥३॥ एका जनार्दनी ऐसा ज्याचा नेम । तो देवा परमपूज्य जगी ॥४॥

1657. ब्रम्हरसगोडी तयांसी फावली । वासना निमाली समूळ ज्यांची ॥१॥ नाही त्या विटाळ अखंड सोंवळी । उपाधीवेगळी जाणिवेच्या ॥धृपद॥ मन हे निश्चळ जाले एके ठायी । तया उणे काई निजसुखा ॥२॥ तेचि पुण्यवंत परउपकारी । प्रबोधी त्या नारीनरलोका ॥३॥

1657. मी तो तुझा दास न करी उदास । मायामोहपाश तोडी देवा ॥१॥ प्राण जावो परी नको करू त्याग । करी अंगसंग अंगिकार ॥२॥ अंगीकारी आता अजामेळ अंती । समान श्रीपती सम करी ॥३॥ नामा म्हणे ऐसे वर्णावे म्या किती । नामे केली ख्याति चराचरी ॥४॥

1657. तीर्थाटन गुहावास । शरीरा नाश न करणे ॥१॥ समागम संतसेवा । हेंचि देवा आवडते ॥२॥ करिता रामनाम लाहो । घडती पाहाहो धर्म त्या ॥३॥ सकळ कर्मे जाती वाया । संतपायां देखता ॥४॥

1658. जैसे तैसे राहे देवाचे हे देणे । यत्न करिता तेणे काय नव्हे ॥१॥ दासा कृपासिंधु नुपेक्षी सर्वथा । अंतरींची व्यथा कळे त्यासी ॥धृपद॥ मागो नेणे परी माय जाणे वर्म । बाळा नेदी श्रम पावो काही ॥२॥ तुका म्हणे मज अनुभव अंगे । वचन वाउगे मानेना हे ॥३॥

1658. निर्गुण नामाची अनंत कल्पना | धरूनि नारायणा व्यक्ति येसी ॥१॥ लाज लावियेली त्या निर्गुणपणा | श्रुतींच्या वचना वाखाणिता ॥२॥ तैसे न हो आम्ही करणीचे विलगट | नामाचे निकट दास तुझे ॥३॥ चतुरा शिरोमणी नंदाचा खिल्लारी | हे अघटित मुरारी नाम जरी ॥४॥

1658. सकळ तीर्थे । घडती करिता नामस्मरण । देवाधि देव उत्तम । तोही धांवे समोरा ॥१॥ पहाहो वैषणवांचे घरी । सकळ तीर्थे कामारी । ऋद्धिसिद्धि मोक्ष चारी । दास्यत्व करिती सर्वदा ॥२॥ शरण एक जनार्दनी । तीर्थांचा तो अधिष्ठानी नामस्मरणक आनुदिनीं । तया तीर्थे वंदितीं ॥३॥

1659. परद्रव्यपरनारीचा अभिलास । तेथूनि ऱ्हास सर्वभाग्य ॥१॥ घटिका दिवस मास वरुषे लागेतीन । बांधले पतन गांठोडीस ॥धृपद॥ पुढे घात त्याचा रोकडा शकुन । पुढे करी गुण निश्चयेसी ॥२॥ तुका म्हणे एका थडता थवड । काळ लागे नाड परी खरा ॥३॥

1659. अज्ञान बापुडे नेणे कांही वेडे ॥ जन्मो्नि सांकडे तुजाच देवा ॥ १॥ जाणसीते करी कृपाळु वा हरि ॥ लाज सर्वारपारे आहे तुज ॥२॥ मी तव अपराधी आहे लक्षकोटी ॥ पारि ह्मॅणवितो जगजेठी दास.तुझ्ञा ॥ ३॥ नाही तुझी सेवा केळी मनोभावे ॥ लोभ दंभ गर्वे भ्रांत सदा ॥ ४॥

1659. भुक्तिमुक्तीचें सांकडें नाही विष्णुदासां । प्रपंचाची आशा मा तेथे कैची ॥१॥ वैकुंठ कैलास अमरपदें तिन्ही । तुच्छवत मनी मानिताती ॥२॥ राज्य भोग संतती संपत्ति धन मान । विष्ठेंअतें समान श्वान सुकर ॥३॥ मा ब्रह्माज्ञाना तेथे कोण पुसे तत्त्वता । घर रिघोनि सायुज्यता येत असे ॥४॥

1660. आम्हा हरीच्या दासा काही । भय नाही त्रयलोकी ॥१॥ देव उभा मागेपुढे । उगवी कोडे संकट ॥धृपद॥ जैसा केला तैसा होय । धावे सोय धरोनि ॥२॥ तुका म्हणे असो सुखे । गाऊ मुखे विठोबा ॥३॥

1660. अनाथाचा नाथ दीनाचा दयाळ | भक्तांचा कृपाळ पांडुरंग ॥१॥ ये गा तू विठ्ठला माझिया माहेरा | कृपेच्या सागरा पांडुरंगा ॥२॥ वणिती पुराणे न करी लाजिरवाणे | बोलती वचने सनकादिक ॥३॥ कृपेचा सागरू कैवल्यउदारू | रखुमाईचा वरू पांडुरंग ॥४॥

1660. कलिकाळाचे न चले बळ । ऐसे सबळ हरिदास ॥१॥ सेवेचें तो कवच अंगी । धीर प्रसंगीं कामक्रोध ॥२॥ रामनाम हाचि बाण । शस्त्र निर्वाण सांगाती ॥३॥ एका जनार्दनी यमाचे भार । देखता समोर पळती ते ॥४॥

1661. समर्थाचे केले । मोडिले कोणा जाईल ॥१॥ वाया करावी ते उरे । खटपट सोस पुरे ॥धृपद॥ ठेवा जो ठेविला । आपुलाला तैसा खावा ॥२॥ ज्याचे त्याचे हाती । भुके तयाची फजिती ॥३॥

1661. काया हरपे फुटो नेदी ।टाळ विंडी वाहिन खांदी ॥१॥ तू बा माझा तू बा माझा ।तू बा माझा केशिराजा ॥२॥ आळवणीच तू बा वाचे ।तेणे छंदे पेंधा नाचे ॥३॥ तू बा माझा मी दास तुझा ।विनवितो नामा केशिराजा ॥४॥

1661. जाईल तरी जावो प्राण । परी न सोडा चरण संतांचे ॥१॥ होणार ते हो का सुखे । परी मुखें रामनाम न सोडा ॥२॥ कर्म धर्म होतु कं होनी । परी प्रेम कीर्तनी न सोडा ॥३॥ एका जनार्दनी वर्म । सोपा धर्म सर्वांसी ॥४॥

1662. नेणे गति काय कवण अधोगति । मानिली निश्चिंती तुझ्या पायी ॥१॥ कर्म धर्म कोण नेणे हा उपाव । तुझ्या पायी भाव ठेवियेला ॥धृपद॥ नेणे निरसं पाप पुण्य नेणे काय । म्हणऊनि पाय धरिले तुझे ॥२॥ वेडा मी अविचारी न कळे विचार । तुज माझा भार पांडुरंगा ॥३॥

1662. निंदा आणि स्तुति तुझीच करणे | परि आणिकांचे न घेणे गुणदोष ॥१॥ वैर अथवा सख्या तुझियेच | परि न पडो हृदयी विसर तुझा ॥२॥ दास्य अथवा सत्ता गोपाळांचे परी | असो तुजवरी सर्वलोभ ॥३॥ जिणे अथवा मरणे तुझियेच द्वारी | उदास नरहरि करिसी झणे ॥४॥

1662. परमार्थाचा हाचि भाव । वाचे देव स्मरावा ॥१॥ नाही दुजा छंद मनी । संतचरणी विश्वास ॥२॥ न धांवे वाया कोठे मन । संतचरणांवाचुनी ॥३॥ एका जनार्दनी नेम । सर्वोत्तम हृदयी वसे ॥४॥

1662. धन वित्त दारा सुत । गणगोत मृगांबु हे ॥१॥ आणणचि स्वये दृश्यत्वा येता । भासवी तत्वता दृश्यजाता ॥२॥

1663. देवा हे माझी मिराशी । ठाव तुझ्या पायापाशी ॥१॥ याचा धरीन अभिमान । करीन आपुले जतन ॥धृपद॥ देऊनिया जीव । वडिली साधिला हा ठाव ॥२॥ तुका म्हणे देवा । जुन्हाट हे माझी सेवा ॥३॥

1663. छंदिस्त है मन माझे पंढरिनाथा | न सोडी सर्वथा पाय तुझे ॥१॥ यासि काय करू सांगा जी विठ्ठला | स्नेह का लाविला पूर्वीहूनि ॥२॥ कासवीची पिली सोडोनि निराळी | दृष्टि पान्हाइल अमृतमय ॥३॥ तैसा मी जवळुनि असेन वे दुरी | दृष्टि मजवरी असो द्यावी ॥४॥

1663. जन्ममरण कोडे निवारी हा संग । भजें पाडुंरंग आधी ॥१॥ वायांची पसारा नासिलासी सारा । का रे चुकसी पामरा भजनासी ॥२॥ एकविध भाव भक्ति करी मोळी । तेणे कुळींची मुळी हाती लागे ॥३॥ एका जनार्दनी संतांचा सेवक । तयाचा मग धाक ब्रह्मादिका ॥४॥

1664. तुझा म्हणऊनि जालो उतराई । त्याचे वर्म काई ते मी नेणे ॥१॥ हाती धरोनिया दावी मज वाट । पुढे कोण नीट तेची देवा ॥धृपद॥ देवभक्तपण करावे जतन । दोही पक्षी जाण तूचि बळी ॥२॥ अभिमाने तुज लागली हे लाज । शरणागता काज करावया ॥३॥

1664. अनाथासी साह्य होसी नारायणा | करुणावचना बोलविसी ॥१॥ पांडुरंगा कृपा करी मजवरी | पामर उद्धरी पाहतांची ॥२॥ गणिके सत्वर मोक्षपद देसी | उपमन्यु बाळासी क्षीरसिंधु ॥३॥ नामा म्हणे याति विचारसी | कण्या घरी खासी विदुराच्या ॥४॥

1664. संकल्प विकल्प नका वाया । धरा पाया विठोबाच्या ॥१॥ सर्व तीर्था हेचि मुळ । आणीकक केवळ दुजे नाही ॥२॥ संतसमागमे उपाधी । तुटती आधिव्याधी घडतांची ॥३॥ एका जनार्दनी वर्म सोपे । हरती पापे कलियुगीं ॥४॥

1665. मारगी चालता पाउलापाउली । चिंतावी माउली पांडुरंग ॥१॥ सर्व सुख लागे घेउनिया पाठी । आवडींचा कंठी रस ओती ॥धृपद॥ पीतांबरे छाया करी लोभपर । पाहे ते उत्तर आवडीचे ॥२॥ तुका म्हणे हेचि करावे जीवन । वाचे नारायण तहान भूक ॥३॥