वारकरी रोजनिशी

3947. हापसी ३९४७ ख्याल किया मच्छलीवाले वल्ले । दर्याव धुंडे गोविंद महंमद । खेल खिलाने आयामहंमद ॥१॥ सातोही दर्याव एक भये । जब लावोचारो वेद महंमद । कच्छरूप सुहानवल्ले । चीपपकरी मिठी महंमदा जपतप जमीन दलमल वल्ले । उसे पिटकात किया महंमद॥२॥मेरा दाता सुवरअगला वल्ले । जंगल जंगल फिरे महंमद । तब तबकछेहु बोली वल्ले । उसे मात बरा दात महंमदा ॥३॥ देवम्याने नर सिंग बडा वल्ले । भेदा मरगजस्तंभमहंमद । हिरण्यकश्यप दैत्य मारा वल्ले । राखाभगवत प्रल्हाद महंमद॥४॥खुजी सुरत ठेंगणींवल्ले । फेर फकेरी हाल महंमद । बलीराजा सत्वआगळा वल्ले । उसे राज दिया पाताळमहंमद ॥५॥ परशराम माको मारे वल्ले । फत्तेकिया बापका बचन महंमद । एक अगरे बीस झगरेवल्ले । तब किया चकनाचुर महंमद ॥६॥ दशरथाराम राणा वल्ले । देव छुडाबे बंद महंमद । लंकापतरावण मारा वल्ले । राज्य दिया बिभीषण महंमद।७॥नंदया घरका कान्हा वल्ले । खेले जमुनातीरमहंमद । कंस मामाकु मारिये वल्ले । राज्य दियाउग्रसेन महंमद । आसके बाजी ये कहे वल्ले । सातसुहान ग्वालता महंमद ॥८॥ मेरा दाता चुप बैठेवल्ले । उसे कहे सिद्ध साधक महंमद । उसकानाम जगन्नाथ वल्ले । सब घटमो विराजीत महंमद ॥९॥ मेरा दाता घोडा चढे वल्ले । उसे लोक कहेकलंकी महंमद । एका जनार्दनी यवकर बोले । तेरेबिदा रकी भूक महंमद । खेल खिलाने आये महंमद ॥१०॥

3948. झाली होती काया । बहु मळीन देवराया ॥१॥ तुझ्या उजळली नामे । चित्त प्रक्षाळिले प्रेमे ॥धृपद॥ अनुतापे झाला झाडा । प्रारब्धाचा केला तोडा ॥२॥ तुका म्हणे देह पायी । ठेवूनि झालो उतराई ॥३॥

3948. फकीर ३९४८ ते ३९५४ भला संतनका संग । खावे निजबोधनकी भंगा सदा आनंद मो दंग । ऐसा मलंग फकीर- ॥१॥ ग्यानके मैदान खडे । शमदम आन लढे॥बहोतांके तखत चढे । ऐसा मलंग फकीर॥२॥किया संतनका दुमाल । मेरा तुटा बहु जंजाल॥ऐसा एकनाथ कंगाल । ऐसा मलंग फकीर ॥३॥

3949. आजि आनंदु रे एकी परमानंदु रे । जया श्रुति नेति नेति म्हणती गोविंदु रे ॥१॥ विठोबाची वेडी आम्हा आनंदु सदा । गाऊ नाचो वाहु टाळी रंजवू गोविंदा ॥धृपद॥ सदा सन सांत आम्हा नित्य दिवाळी । आनंदे निर्भर आमचा कैवारी बळी ॥२॥ तुका म्हणे नाही जन्ममरणांचा धाक । संत सनकादिक हे तो आमुचे कवतुक ॥३॥

3949. देखोरे सांई देखोरे सांई । विटपर खडरहिया भाई ॥१॥ फकीर मौला सब दुनयाका नामविठ्ठल साचा । बडे बडे भगत आवे बोलबालाबाच्या ॥२॥ सिद्धन साधन कोई नही जाणो जाणे । विठ्ठल साई । एका जनार्दन होरी पुकारे गांवो थांकेपायी ॥३॥

3950. विठ्ठल कीर्तनाचे अंती । जय जय हरी जे म्हणती ॥१॥ ते चि सुकृताचे फळ । वाचा रामनामे निखळ ॥धृपद॥ बैसोनि हरीकथेसी । होय सावध चित्तासी ॥२॥ तुका म्हणे त्याचा जन्म । सुफळ झाला भवश्रम ॥३॥

3950. दिलमों याद करोरे । जनमकासारथक करोरे ॥१॥ सारे दीन करत पेटखातरधंदा । विठ्ठल नाम लेवत नहीं केंवरें तु गद्धा ॥२॥ जमका सोटा बाजे पिठपर कोई आवेनहीं सात । एका जनार्दन नाम पुकारे करो हरिनाम बात ॥३॥

3951. प्राणिया एक बीजमंत्र उच्चारी । प्रतिदिनी रामकृष्ण म्हणे का मुरारि ॥१॥ हेचि साधन रे तुज सर्व सिद्धींचे । नाम उच्चारी रे गोपाळाचे वाचे ॥धृपद॥ उपास पारणे न लगे वनसेवन । न लगे धूम्रपान पंचाग्नितापणे ॥२॥ सुखाचे फुकाचे काही न वेचे भांडार । कोटीयज्ञांपरिस तुका म्हणे हे सार ॥३॥

3951. हजरत मौला मौला । सब दुनियापालनवाला ॥१॥सब घटमों सांई विराजे । करतहै बोलबाला ॥२॥ नवाजे मैं गरीब तेरा । तेरेचरणकु रतवाला॥३॥आपना साती समजकेलेना । सलील वोही अल्ला ॥४॥जीन रूपसे हैजगत पसारा । वोही सल्लाल अल्ला॥५॥एकाजनार्दनी निजवद अल्ला । आसल वोही विटपरअल्ला ॥६॥

3952. न चलवे पंथ वचन नसता पालवी । शरीर विटंबिले वाटे भीक मागावी ॥१॥ न करी रे तैसे आपआपणा । नित्य राम राम तुम्ही सकळहि म्हणा ॥धृपद॥ राम म्हणविता रांडा पोरे निरविशी । पडसी यमा हांती जाचविती चौऱ्यांशी ॥२॥ मुखी नाही राम तो ही आत्महत्यारा । तुका म्हणे लाज नाही तया गंव्हारा ॥३॥

3952. पंचतत्वका शोध करियो । मुळबंदअंकुश खोचीयो । पांच पांचकें पचीस पचीयो । ग्यान ध्यानसो धीर मच्चाई॥१॥फकीर हय भाई॥ धृ.॥गलेमो सैली हातमो झोली । अनुहत लंकरनामकी पोली । गुरूग्यान मनसे झोली आशा छांडधीर न छांडीयो ॥२॥ लकडा मैनें जमान पकडा । कामक्रोधका तोडा झगडा । पंचतत्वका मारूभोसडा । अभिमानका धीर छोडा॥३॥दशदरवाजे कोंड करलीयो । सब इंद्रियें एकधीरधरियो । गुरूचरणा हमे सिरपर धरीयो । एकाजनार्दनीं मन धीर करीयो॥४ ।

3953. थडियेसी निघता पाषाणांच्या सांगडी । बुडता मध्यभागी तेथे कोण घाली उडी ॥१॥ न करी रे तैसे आपआपणिया । पतंग जाय वाया जीवे ज्योती घालूनिया ॥धृपद॥ सावधपणे सोमवल वाटी भरोनिया प्याला । मरणा अंती वैद्य बोलावितो वहिला ॥२॥ तुका म्हणे करी रे ठायीचाचि विचार । जंवे नाही पातला यमाचा किंकर ॥३॥

3953. दीलका हामने पछानाबे । कायकुसोंग बताताबे ॥१॥ जीदर उदर देखो भरीयोसबघटा । अल्लाअल्ला करकर खावत मागे मीठा ॥२॥ एका जनार्दन पग धरत है । कहो विठ्ठलविठ्ठल अल्ला ॥३॥

3954. शंख करिशी ज्याच्या नावे । त्याचे तुज नाही ठावे । ऐक सांगतो एका भावे । सापडे घरी ते जीवउनि खावे रे विठ्ठल ॥१॥ टिळे माळा करंडी सोंग । धरुनि चाळविले जग । पसरी हात नाही त्याग । दावी दगड पुजी भग रे विठ्ठल ॥२॥

3954. सफेत कलंदर फकीर । बाबा सफेत । कलंदर फकीर ॥धृ.॥ कामक्रोध मदमत्सर काटो । उन्मनी ज्यावर बैंठो । मारो आसन बैठो । त्रिकुटपरकरनारकी जिकीर ॥१॥ अंदर भगवा कियोरीबाबा । जोग जुगुत भरपाई । अल्लाके नामपरलागट लंगाई । चुकी कलमपर लिखीर ॥२॥ ऐशीफकीरकी थोरी । बाबा जात कूल सब तारी । जनार्दनका एका कहत हे साधो । सीताराम गुरूपी ॥३॥

3955. (कावडे) आहा आहा रे भाई । प्रथम नमू तो विनायक । ठेवुनि गुरुचरणी मस्तक । वदेल प्रसादिक वाणी । हरीहरांचे पवाडे ॥१॥ माझी ऐसी ब्रीदावळी । दासे दासत्वे आगळी ।

3955. दरवेश ३९५५ अल्ला तुही तुहीरे । नबी तुही तुहीरे ॥धृ.॥ हमही मुंडा तुमही मुंडा मुंडा तेरा बाप । तेरेबापने गद्धा चोदा हमकू लगे पाप ॥१॥ बगलम्यानेतबल बाजें घरमें नही कोई । खाली हंडा चुबाबजावे । नाचत लागे डोई ॥२॥ सब देवनमे ब्रह्माबड़ा पढता थारी वेद । सरस्वतीसे हाल हुवा जबब्रह्मा बेटी चोद ॥३॥ ढवळ गिरी पर्वतम्याने शंभुकरता तप । भिल्लीणीकी गांठ पडी जब तप हुवागप ॥४॥ पाराशरकी नुनी उठी ढिवरन लगी मिठी । जमुना में संग भयो जब व्यास व्यास करउठी ॥५॥ नारद बडा जगद भारी औरत मागेदान । सात संवत्सरके लडके किये हो गयेदानादान ॥६॥ गोकुळम्याने राज करत है नामरखा गिरीधारी । सोळा सहस्त्र लौंड्या भोगे होयब्रह्मचारी ॥७॥ मेरे साहेब उंच माडी कपडा धुवानजाय । हातका साबण गिर गय तो फिरफिर गोतेखाय ॥८॥ कपडा फाटे चमडा तुटे हो गये सबसायास । एका जनार्दन का बंदा दिल कादरवेश ॥९॥

3956. आहा आहा रे भाई । हे अन्नदानाचे सत्र । पव्हे घातली सर्वत्र । पंथी अवघे पंथ मात्र । इच्छाभोजनाचे आर्त पुरवावया ॥१॥ यावे तेणे घ्यावे । न सरेसे केले सदाशिवे । पात्र शुद्ध पाहिजे बरवे । मंगळभावे सकळ हर म्हणा रे ॥२॥

3956. हुषारी हुशारी ३९५६ हुशियार बंदा हुशियार । तेरा तनखबरदार । तुझे खिलावन एक नार । बतादेवसतरावी । घरपाई है ।॥१॥ बडे-बडे साधुसंत । उनसे करले एकांत । सिद्धांत आदिअंतउनको॥२॥बडी तो सबसे बडी । जाडी तोधरतरीसेनाडी । एकवीस खन्नकी माडी । गगन बीचमें खडी है ॥३॥ दसवेद्वार झरोवा । देखले दिदारउनोका । नैन दान लगावे ॥४॥ ब्रह्मा विष्णु बडेदेव । अजब गुरूग्यानी महादेव । पाहिये उनोकीठेव । बेठके जग झुलाई है ॥५॥ अलख पुरुषकोधुनी । तुर्या चेतरही उन्मनी । नही आदिअंतपुराणी । पन्नी महाकारण रूप है ॥६॥ अहंनादनि:शब्दमौ । सोस लगाईये चष्ममों । चुनक हैंमसुरमों । झकाझक है झकाझक है ॥७॥ लखलखाट हिरे की खान । चकचकाट कोभान । निशिदिन करत ना ध्यान । ग्यान बहोतआयेगे ॥८॥ दिल रिझे तो करले धंदा । एकाजनार्दन का बंदा । चुप सोनसो बताई है ॥९॥

3957. आहा आहा रे भाई । तयावरी माझी ब्रीदावळी । भ्रष्ट ये कली क्रियाहीन ॥१॥ थुंका थुंका रे त्याच्या तोंडावरी । वाणिली ते थोरी दवडा वाया बाहेरी ॥धृपद॥ बाइलेचा दास पित्रांस उदास । भीक भिकाऱ्यास नये दारा ॥२॥ विद्याबळे वाद करोनिया छळी । आणिकासि फळी मांडोनिया ॥३॥

3957. मुंडा ३९५७ ते ३९५९ गुरूका मुंडा बडा गुंडा चीपकी कहेबात । सुननेवाले बहेरे बाबा दिन की करे रात ॥१॥ सोही एक मुंडाजेणें आपरूपधुंडा । और क्या कहूं । जादा चारो वेद लुंडा ॥२॥ आपनी आपनी राहाचले दिलकु करे पाख । तनक मनन सटोना मुमे । पडेगी खाक ॥३॥ खलक म्याने भरिये खुदा नाईजुदा कोय । एका जनार्दन का बंदा जननमरणखोय ॥४॥

3958. आहा आहा रे भाई । नमो उदासीन झाले देहभावा । आळविती देवा तया नमो ॥१॥ नमो तीर्थ पंथे चालती तयांसी । येती बोळवित त्यासी नमो ॥२॥ नमो तया संतवचनी विश्वास । नमो भावे दास्य गुरुचे त्या ॥३॥ नमो तया मातापित्यांचे पाळण । नमो त्या वचन सत्यवदे ॥४॥

3958. दिल की गांठ खोलो । यारो नामबोलो ॥१॥ कुइनई आवे सात । मुंडे कायकु करेबात॥२॥जोरू लरके माबाप । सब पसारेहात ॥३॥ हत्ति घोडे पालख मेना । नहीं आवेसात ॥४॥ दो दिनका बजार यारो । कायकु करताबात॥५॥झुटी काया झुटी माया । झुटा सब दिनरात ॥६॥ एका जनार्दन बोले भाई । कोही नहीआवे सात ॥७॥

3959. आहा आहा रे भाई । गंगा नव्हे जळ । वृक्ष नव्हे वड पिंपळ । तुळसी रुद्राक्ष नव्हे माळ । श्रेष्ठ तनु देवाचिया ॥१॥ समुद्र नदी नव्हे पै गा । पाषाण म्हणो नये लिंगा । संत नव्हती जगा । मानसा त्या सारिखे ॥२॥ काठी म्हणो नये वेतु । अन्न म्हणो नये सांतु । राम राम हे मातु । नये म्हणो शब्द हे ॥३॥ चंद्र सूर्य नव्हती तारांगणे । मेरु तो नव्हे पर्वता समान । शेष वासुकी नव्हे सर्प जाण । विखाराच्या सारिखे ॥४॥

3959. पखलम्याने चार जुग ज्यावे । तनकीनही भाई बात ॥१॥ देख मुंडे देख । आपना नफामुंडे देख॥ धृ.॥कृत त्रेत द्वापार कलयुग की मोठा । चारा जुग मुफत गमावे आया मुदलसे तोटा ॥२॥ कल जुगमों रामबीना तरलो कोई देखो । आलखआलख सब पुकारे आलख नही कुई देखो ॥३॥ जपी तपी संन्यासी । पेटखातर फिरते । आसनछांडआलख पुकारे पेटसे सब मरते ॥४॥ फकीर मौलाब्रह्मन गुंसाई सबही आलख पुकारे । आलखमें लखनहीं केंवआलख पुकारे ॥५॥ एका जनार्दन साच्याकहे आलख विठ्ठल सार । देख मुंडे आपना नफाकरो नामउद्यार ॥६॥

3960. (सौरी, स्वैरिणी) वेसन गेले निष्काम झाले नर नव्हे नारी । आपल्या तुटी पारख्या भेटी सौरीयांच्या फेरी ॥१॥ त्याचा वेध लागला छंद हरी गोविंद वेळोवेळा । आपुलेमागे हासत रागे सावले घालिती गळा ॥धृपद॥ जन वेषा भीते तोंडा आमुच्या भांडणा । कर कटी भीमा तटी पंढरीचा राणा ॥२॥

3960. बुलबुल ३९६० लखो बुलबुल है । दा वोजीमुबारखो ॥धृ.॥ झुटा तेरा जप भात रोटी गप । सद्गुरू में छप । तुज काल करेगा गप ॥१॥ लगोमुख लिया नाम । आंदर भरा है काम । ऐसा केंवहुआ बेफाम । तुज कहां मिलेगा राम ॥२॥ मोकूआंगकू लगाया राख । दिलमों नापाक । ऐसा देखेलख । एका जनार्दनी देख ॥३॥

3961. आणिका उपदेशू नेणे नाचो आपण । मुंढा वाया मारगेली वाया हासे जन ॥१॥ तैसा नव्हे चाळा आवरी मन डोळा । पुढिलांच्या कळा कवतुक जाणोनी ॥धृपद॥ बाहिरल्या वेषे आत जैसे तैसे । झाकले तो बरे पोट भरे तेणे वेसे ॥२॥ तुका म्हणे केला तरी करी शुद्ध भाव । नाही तरी जासी वाया हा ना तोसा ठाव ॥३॥

3961. जोगी ३९६१ हम तो जोगी रे बाबा संजोगी ॥धृ.॥ बहुत दिनके पुराणे । बिरला बुझे कोई लाखो में । गुरूसाहेब जाणे ॥१॥ जपका जोगी तपका जोगी । ना जोगी जुगुजुगु जीवे । हातमो प्याला लिया । प्रेमका जोगी भरभर पीवे ॥२॥ जोगीकू धुंडत जोगया कीने लछी नही पाया । एका जनार्दन कृपासो.जोगी पकरही लाया ॥३॥

3962. (सौरी, स्वैरिणी) टाक रुका चाल रांडे का गे केली गोवी । पुसोनिया आले ठाव म्हणोनि देते सिवी ॥१॥ आता येणे छंदे नाचो विनोदे । नाही या गोविंदे माझे मजसी केले ॥धृपद॥ कोरडे ते बोल का गे वेचितेसी वाया । वर्ते करूनि दावी तुझ्या मुळीचिया ठाया ॥२॥

3962. नानक ३९६२ ते ३९६४ आलख निरंजन नानक आया । नेकीकरना आच्छा है ॥१॥ फेक पैसा फेक यारो । एकपैसा फेक॥ध्रु.॥माया झोली निरगुण सैली । नाममालाजपता है ॥२॥ समकी टोपी दमकी कफनी । त्रिगुण बभूत चढाई है ॥३॥ जीवशीवदोनो कुंडलपेन्हे । अनुहत टीपरी बजावत है ॥४॥ कामक्रोधकीगर्दन मारी । बोध खंडा झळकत है ॥५॥ प्रेम कटारीलियी हातमो । लवंडी माया डरती है ॥६॥ वैराग्यभाला पडे उजाला । संसारमों तो फत्तर है ॥७॥ तो भवनमांसौदा बेचे । आशा मनशा धरता है ॥८॥ फेर चौऱ्याऐंशी आयी यारो । मुपर जुता खाताहै । ९॥चारों बरनो में ब्राह्मण बडा । घर घर कथाकरता है ॥१०॥ नाम बेचकर दाम लेते । उसकीकरनी हराम है॥११॥फकीर होकर फीकीरकरिता । उसका मूं काला है ॥१२॥ नाथपंथकीमुद्रा डाली । जगमें सिंगी बजावत है॥१३॥ सिंगीनादकुं औरत भुला । वोबी लवंडा झुटा है ॥१४॥ संन्यास लिया आशा बढ्या । मीठा खाना मंगताहै ॥१५॥ भूल गया अल्लाका नाम यारो । ज्यमकासोटा बजाता है॥१६॥ शेटे सावकार मालखजीना । उनमें मगन रेहेता है ॥१७॥ जोरूलडकेकोई नही साती । आखर मुमे मठ्ठी है ।॥१८॥ मानभाव बनेके काला पैने । छानकर पानी पीताहै ॥१९॥ आत्मध्यानकु चोर लुटत हैं । वो बी सच्चागध्दा है ॥२०॥ शंख बजावत जंगम आया । घरघर लेकर फीरता है ॥२१॥ पेटखातर शिवकू बेचे । वोबी लवंडा कुत्ता है ॥२२॥ गोसावी बड़ा भगवाजावे । जटा बढाकर रहेता है॥२३॥साहा चोरकूजगा देकर । उसमें फंदमें फिरतर है ।॥२४॥ साहाफेकेसो सादु बनेगा । नही तोयारोगव्हार है ॥२५॥ फेक आशा फेक मनशा । निंदा फेके सो जोगीहै ॥२६॥ परधन फेक दुजी औरत फेक । न फेकेसो चांडाल है ॥२७॥ दंभमान फेक । मीपण फेकन फेके सो नकटा आंधा है ॥२८॥ साही शास्त्रअठरा पुराण । चारो वेद पढता है॥२९ । माबापतो कासीतीरथ । उसकु गाली देता है ॥३०॥ साधुसंत घरकु आये । उसकू तेडा बोलताहै॥३१॥दिवाना उनका बापयारो । हात जोडकररहेता हैं॥३२॥नाम अल्लाका कथा सुन्ने की । उव्हां मुरगी का सोता है॥३३॥काम का कुत्ताकसबीन घरमें । सारी रात दिन जागत रै॥३४॥इस दुनिया में आया बंदे । अल्ला नाम का सौदाहै॥३५॥एक दिन आना एक दिनजाना । दो दिनका सब बजार है॥३६॥इस नमगरी में सेंटेसावकार । बड़े मतलबी रहते है॥३७॥नामकीजोडी करले यारो । चौऱ्याऐंशी बेडीतुटती है॥३८॥तेरे नगरी में नानक आया । पैसा टक्का कुच मंगतानही है॥३९॥भक्ती रोटी भावका सालना देनामेरे कू सच्चा है । ॥४०॥एका जनार्दनी शाही हमारा । नानक उनका बंदा है॥४१॥मोक्ष निशानी लियीहातमों । वैकुंठधाम पढता है॥४२॥

3963. (सौरी, स्वैरिणी) मोकळी गुंते रिती कुंथे नाही भार दावे । धेडवाडा बैसली खोडा घेतली आपुल्या भावे ॥१॥ ऐका बाई लाज नाही आणिका त्या गरतीची । समाधानी उंच स्थानी जाणे सेवा पतीची ॥धृपद॥ न बोलता करी चिंता न मारिता पळे । दादला सेज नावडे निजे जगझोडीचे चाळे ॥२॥

3963. सिरमेंटोपीगले में सैली । कफनीदालादेख ॥१॥ फेक दाम फेक । मुजे फेक दामफेक ॥धृ.॥ निराकार नाम एक । हामने लियाभेक ॥२॥ सोहंकितो नौबाद बाजे । बिरला ज्यानेएक ॥३॥ शमदमके सोट बाजे । कूफर भागादेख ॥४॥ बडानुग्रह देता नही । नसकु फत्तरदेख ॥५॥ बडा सुम बोले नही । जुता खडादेख ॥६॥ घुसा आया कपडा जलाया । आग लगीदेख ॥७॥ ग्यानोबा ग्यानो का घर । गलेमों सिंगीसैली देख ॥८॥ पैठणमें तो मुजे वेद । रेडा बुलावेंदेख ॥९॥ पैठण होकर घरकू चले । पुशुकू समाददीया देख ॥१०॥ ग्यानोबा विष्णुका अवतार । दरवाजे सुन्ने का पिंपलदेख ॥११॥ निवृत्ती अवतारबाबाआदमका । पहाडमों समाद लिया देख ॥१२॥ सोपानदेव तो ब्रह्मभया । भागिर्थी लायादेख ॥१३॥ चांगदेव तो मिलने आया । दिवालचलाया देख ॥१४॥ और नानक नामा दरजी । देवभुलाया देख ॥१५॥ और नानक कबीर हुवा । दुजाकमाल देख ॥१६॥ बडे नानक सावतामाळी । पेटचिराया देख ॥१७॥ और नानक सजन कसाई । भजनेकु साळीग्राम देख ॥१८॥ गोरोबा कुंभारनानक हुवा । हात तोडे देख ॥१९॥ नानका घरदादुपिंजारी । नामजपता एक ॥२०॥ एक नानकप्रल्हाद हुवा । बापकुमरवाया देख ॥२१॥ नानकाघर बिभीषण हुवा । कूल डुबाया देख ॥२२॥ औरनानक विसोबा खेचर । तनके शाम देख॥२३॥बडे शहाणे नरहरि सोनार । सीरपर लींगदेख ॥२४॥ रोहिदास चांभार सब कुच जाणे । कटोर गंगा देख ॥२५॥ सेना नानक पूजा करिता । देवने धोकटी लिया देख ॥२६॥ चोखोबाने देवबटलाया । दिवालपड की देख ॥२७॥ ऐसे नानकबहुत हुवें । अंत न लगे देख ॥२८॥ ऐसे नानकनाम जपके । वैकुंठ जावे देख ॥२९॥ कासी गयाप्रयाग गया । कर्वत लिया देख ॥३०॥ मथुरा गयाद्वारका गया । छापा लिया देख॥३१॥उसका नामलेवे नही तो । दोष लागे देख॥३२॥उसके नामजपके । वैकुंठ चढे देख॥३३॥एकनाथ तो एकहीजाने । एका जनार्दनी देख॥३४॥

3964. (सौरी, स्वैरिणी) साते चला काजळ घाला तेल फणी करा । दिवाणदारी बैसले पारी नाचो फेर धरा ॥१॥ या साहेबाचे झाले देणे वेळोवेळा न लगे येणे । आता हाटी काशासाठी हिंडो पाटी दुकाने ॥धृपद॥ अवघ्या जणी मुंढा धणी नाचो एके घाई । सरसावले सुख कैसा चाळा एके ठायी ॥२॥

3964. अल्ला रखे गा वैसाभी रहना । मौलारखेगा वैसाभी रहना ॥धृ.॥ कोई दिन सिरपर छतरउडावें । कोई दिन सिरपर घडा चढावे । कोई दिनतुरूंग उपर चढावे । कोई दिन पावस खासाचलावे।अल्ला ॥१॥ कोई दिन शक्कर दुध मलीदा । कोई दिन अल्ला मागत गदा । कोई दिन सेवक हातजोड खडे । कोई दिन नजीक न आवेधेडे।अल्ला ॥२॥ कोई दिन राजा बडा अधिकारी । एक दिन होये कंगाल भिकारी । एका जनार्दनी करतकरतारी । गाफल केंव करता मगरूरी ॥३॥

3965. (सौरी, स्वैरिणी) सौरी सुर झाले दुर डौर घेतला हाती । माया मोह सांडवले तीही लोकी झाले सरती ॥१॥ चाल विठाबाई अवघी पाच देही । न धरी गुज काही वाळवंटी सांपडता ॥धृपद॥ हिंडोनि चौऱ्यांशी घर आले तुझ्या दारा । एक्या रुक्यासाठी आंचवले संसारा ॥२॥

3965. चिरंजीव पद ३९६५ एकनाथ महाराज कृत ओव्या : ४२ चिरंजीव पद पावावयासी

3966. (सौरी, स्वैरिणी) सम सपाट वेसनकाट निःसंग झाले सौरी । कुडपीयेला देश आता येऊ नेदी दुसरी ॥१॥ गाऊ रघुरामा हेचि उरले आम्हा । नाही जीवतमा वित्तगोतासहीत ॥धृपद॥ ठाव झाला रिता झाकुनि काय आता । कोणासवे लाज कोण दुजे पाहता ॥२॥

3966. भांड ३९६६ ते ३९६८ माया छांड सुनोजी । आछा भांडबनोजी ॥धृ.॥ ब्रह्मदेवने वेद पढाया माया मीठीलगी । सरस्वतीके गले पडा उसकी करितभगी ॥१॥ विष्णुके पीछे लगा है माया का धंदा । खेळ करते फसल पडी मिठी लगी वृंदा ॥२॥ महादेव बडा देव सब देवन का बाबा । भिल्लीणी केपीछे लगा करता तोबा तोबा ॥३॥ अहिल्याकेदेखने• इंद्र भूल मदें । गौतमने गांड मारी आंगपरहुवे फोडें ॥४॥ सीता की चोरी करी रावणकूधक्का । हनुमानने नंगी करके जला दिया लंका ॥५॥ हनुमान तो ब्रह्मचारी जपे रामनाम । स्त्रीराज्यमोबायका गाभण करता है बेफाम ॥६॥ विश्वामित्र तपकरे भये अनुष्ठानी । मेनकासे वश भय हवेधुळधाणी ॥७॥ नारदाने किसनसे एक औरतमांगी । नारदकी नारदी भई पोंगडे जननलागी ॥८॥ सोळा सहस्त्र नारी कान्हा गोकुळमेंखेले । राधी काकू छोडके रिसनकू भुले ॥९॥ जनार्दन साई मेरा सब खेल खेला । एकनाथ भांडहोके उनके चरण मिला ।॥१०॥

3967. नहो नरनारी संवसारी अंतरलो । निर्लज्ज निष्काम जना वेगळेंचि ठेलो ॥१॥ चाल रघुरामा ने आपल्या गांवा । तुजविण आम्हा कोण सोयरा सांगाती ॥धृपद॥ जनवाद लोकनिंद्य पिशुनाचे चेरे । साहू तुजसाठी अंतरली सहोदरे ॥२॥ बहुता पाठी निरोप हाटी पाठविला तुज । तुका म्हणे आता सांडुनि लौकिकाचि लाज ॥३॥

3967. हुवा भांड माया छांड एक संगपकडा । जोल लडके मायबाप सबकु बस करा ॥१॥ सबसेहुवा न्यारा मुजे एक लगा प्यारा ॥धृ.॥ खावे- चिदबुंदकी भंग मै तो मगन हुवा दंग॥छटक फटकटाळी बाजे मुजे बाजे चंग ॥२॥ उपरतले अंदरभीतर सज्जन भरा पुरा ॥३॥ चौक म्याने आन खडेदेखत है रहा । बडे बडे बेफाम घरोघर यारा ॥४॥ बेद नीती सब कोई जाने जाने किताब पुरा । माबेटी की सुद नहीं एक सीर मारा ॥५॥ हाम जपीहामतपी चारों देश फिरा । जमुना में लटापटी व्यासनाम धरा ॥६॥ बिसरा राम भरा काम मागन लगाऔरत । दौडो यार किया जोर लरकी नरकीघेरा ॥७॥ बडे हट्टी अंगपर छाटी एक पग खडा । देख माया सुखासुखी डालन लागा घेरा ॥८॥ आपचल मकानकु विसारत करेकु । भरी मजलसहासाहासी उतार दिया कुरा ॥९॥ आप करते तपकरते वोबी भूल पडा । इतर जनकी क्या बिशादछेजनकू मारा॥१०॥आगे आगे देख करनी संगहुवा । एका जनार्दनकी मेहर हुबी माथो करधरा ॥११॥

3968. (लळित) आजी दिवस झाला । धन्य सोनियाचा भला ॥१॥ झाले संताचे पंगती । बरवे भोजन निगुती ॥धृपद॥ रामकृष्णनामे । बरवी मोहियेली प्रेमे ॥२॥

3968. देख माया जद लगी बाबा आदम केपिछे । कैलास छांडकर स्मशानमों बैठे ॥१॥ हामतो भांड भई माया छांड देई ॥धृ.॥ विष्णु के पीछेमायन का धंदा । वृंदावन मो । घुसाघुसी मिठी लागीवृंदा॥२॥ब्रह्मा बडा ब्रह्मा खडा चारी वेद पढा । अधर्मतसे रत हुवा एकसीर तोडा ॥३॥ जपीतपीजंगल में बैठे उनसे डाले घेरा । कुत्ता कुत्ती होकेसब मुलुख फिरा ॥४॥ बडे हाटी अंगपर छाटी एकपाव खडा । जद माया पिछे लगी कियातडातोडा ॥५॥ होकर भांड माया छांड जनार्दनपाव मिला । एका जनार्दनका स्वामी सब खेलखेला ॥६॥

3969. तुम्ही ये तरी सांगा काही । आम्हाविशी रखुमाबाई ॥१॥ काही उरले ते ठायी । वेगी पाठवुनी देई ॥धृपद॥ टोंकत बैसलो देखा । इच्छीतसे ग्रासा एका ॥२॥ प्रेम देउनि बहुडा झाला । तुका म्हणे विठ्ठल बोला ॥३॥

3969. डौर ३९६९ ऐका गाये साधु सज्जनहो । महंतमहाजन हो । मननशीलमुनिजन हो । योगी सज्ञानहो सावध ऐका ॥१॥ वैकुंठराणे राज्यधर । चिन्मात्रैक राजकूमर । निजज्ञानी वेव्हारे थोर थोर । नित्य सादर ते आइका ॥२॥ विनवी जनार्दनाचाएका । सेवितो तुमच्या चरणपियुका । उजळल्यानिजात्मसुखा । डौर वाऊनियां देखा । डौरकार पैंजाहले ॥३॥ उठूनिया ब्रह्ममूर्ती । काय करावेनिश्चीती । ते ऐका तुम्हांप्रती । यथा निगुतीसांगेन ॥४॥ डौरनाद॥खुडमुड । कर्ममार्गीस्मृती॥श्लोक । गृहितं शिश्नश्चोत्थाय जगाम् दिशंउत्तरं । कर्ममार्गी विधिती । शिश्नधरूनी डावे हाती । दुर्वा घेऊनी उजवे हाती । उत्तर दिशेप्रती । हागोंजावे ॥५॥ ऐसे मुहूर्तीच हागोलागले । तेहागवटीसीअडकले । ब्राह्ममुहुर्ती साधु भले । काय करू लागलेते ऐका ॥६॥ ज्ञानमार्गी स्मृतीं॥श्लोक॥ब्राह्मोमुहुर्ते चोत्थाय चिंतवेदात्मनोहितं । आत्महितचिंतन । मज व्हावे धन धान्य । मज व्हावे मान्यतामान्य । भूत भविष्य वर्तमान । हे ज्ञान मजव्हावें ॥७॥ मज व्हावे वस्त्र कलत्र । मजव्हावें वंशीScan @ 12 Oct 2019 02:32 PM---------------------------------------------पुत्र । हे चिंतन निरंतर । ते नव्हे साचार । आत्महित ॥८॥ डुगडुग॥हे चिंतन करूनी काये । थितें आयुष्य व्यर्थजाये । जे चिंतवितें अदृष्टी आहे । हितचिंतन पाहे । आनचि असे ॥९॥ ते कैसे गायेडौरकारा वाईक बोला । द्रव्य द्रष्टा दर्शन । ध्येयध्याता ध्यान । ज्ञेय ज्ञाता ज्ञान । या हिंहुनी मीभिन्न । ऐसी चिंता गाये महानुभाव हो ॥१०॥ मीहातापायापरता । मी गुणत्रया वरूता । चहुंवांचाहुनीतत्त्वतां । अतीत तो सर्वथा । मीची मी स्वये ॥११॥ कर्मधर्मइंद्रिय सत्ता । माझेनी चालली तत्त्वता । परीमी सर्व कर्मधर्मपरता । करूनि अकर्ता मीची मीस्वयें॥१२॥जीव शीव ऐशी वार्ता । ते माझेचिस्वरूप वस्तुता । जीव शीव नाताळता । प्रकृतीपुरूषा परता । मीची मी स्वये ॥१३॥ देह जो कापावे मरण । त्यामाजी मी न मरे तो आपण । जेथेंनाहीं मीतूंपण । ते स्वरूप पूर्ण मीची मीस्वयें ॥१४॥ ऐसे करी जो चिंतन । त्याच्यामरणासीच ये मरण । आंगीन लगेजन्मबंधन ।एकाजनार्दन निजवाक्य ॥१५॥ डौर नाद । सुख आनंदवर्तेल ये चोहटीं । धादांत वेदांत सिद्धांत । बोलबोलोनी गेले बहुत । आतांमी आलो भोगांत । माझावचनार्थ सावध ऐका ॥१६॥ धादांत वाईकडोरकाराचें । वेदांतपाईकपंडीतांचे । सिद्धांत वाईकज्योतिषाचे । आणि भोगांत वाईक माझे । सावधऐका सज्ञान ज्ञाते हो ॥१७॥ डौरकाराचे बोल । विचारिती खोलच खोल । ते आशेने केले केवळफोल । विश्वासाची वोलगेली तेहे ऐका ॥१८॥ दानदेतो महा ग्वाड । नेदीतो महा द्वाड । हे बोलणेअतिशय वाड । परी लुलू करी चाड ते मज दानद्यावें ॥१९॥ तेलुलूने काय केले । बोलीलें तितुकेंवायां गेले । वाया जाऊनिगोविले । डोरकारा दिधलेंकाळमुखपण ॥२०॥ और नाद डुगडुग । धरूनिप्रतिष्ठेचे बंड । बोल बोलती प्रचंड । आशा वाढविती । वितंड । तेव्हांच त्यांचे काळेतोंड । ऐसे काळतोंडे । उदंड । जगी फिरताती ॥२१॥ ऐसी आम्हा । डोरकाराची मती । काळमुखें जगी भीक मागती । न त्याच्या डोराची नादस्थिती । ऐका तुम्हांप्रतीसांगेन ॥२२॥ डौरनादचुडमुख चुडमुख चुडमुख । दुकमुक दुकमुक दुकमुक । कुसकुस कुसकुसकुसकुस । तळमळ तळमळ तळमळ । खटपटखटपट खटपट । बुडबुड बुडबुड बुडबुड । खळबळ खळबळ खळबळ । फुसफुस फुसफुसफुसफुस । पटपट पटपट पटपट । भुंगभुंग भुंगभुंगभुंगभुंग । ऐशा नादाच्या कोटी । मग शंखनादें डौरउठी । हे नादाची मुळ गोष्टी । आता वेदांत परिपाठी । सादर परिसा॥२३॥झालीयां वेदान्त व्युत्पत्ती । आवश्य व्हावी ब्रह्मप्राप्ती । तेथेही गुणदोष उठती । ज्ञानगर्वे स्थिती । नागवी नाचे ॥२४॥ वाचूनियावेदांत । पुढीलांसी म्हणती धादांत । आपण स्वयेंअदत । गुणदोष पहात सर्वांचे ॥२५॥ पंडीत पंडीतदेखोनी दिठी । क्रोधे गुरगुर पोटी । करिती वरिवरिबोलती गोड गोष्टी । क्षुद्र दृष्टी ठेवुनीं ॥२६॥ वाग्वादबांधोनियां गांठी । पत्रावलंबन करिती हाटी । ज्ञानविकीती पोटासाठी । ऐशी वेदांत्याची गोष्टी । पंडीतपरिपाठी । अन्योन्मुख जाली ॥२७॥ आता सिद्धांतपरिपाठी । ज्योतिषी सांगे जे जे गोष्टी । सांच दिसेपरी ते खोटी । मिथ्या चाउटी ते ऐका ॥२८॥ रवीसोम प्रती । मासांच्या अंती । मंगळ साम्य समत्वायेती । सूर्याआड चंद्राची गती । जाण निश्चीतीदिनद्वय ॥२९॥ तेंअमावस्येचे दिवशी । जीवेंजीताचंद्रासी । नष्टत्व स्थापितीज्योतिषी । तेंया लोकांसीसत्य माने ॥३०॥ दृष्टी चंद्रासी नवाळी बह । नष्टचंद्रासी म्हणती कुहू । ऐसे मिथ्या बोलती बहू । करिता हा हा हू हू सिद्धान्त वक्तें॥३१॥अदृष्टंखावया नाही ज्यासी । ज्योतिषी सांगे ग्रहगतीत्यासी । तेंचि राशीच्या नांदत्यासी । म्हणती नवग्रहतुम्हांसी । सुप्रसन्न सदा॥३२॥ज्याची देखतीअवदशा । त्यासीम्हणती क्रूर ग्रहदशा । जेथे देखतीलक्ष्मीविलासा । तेथे जन्म ग्रहदशा उंचम्हणती॥३३॥एवं वेदान्त सिद्धांताचिया गती । मिथ्या वचन सत्य म्हणती । तेणेंचि सभेमाजीश्लाघ्यती । जीविका वृत्ती लक्षुनी॥३४॥एवंधादांत वेदांत सिद्धांत । तिहींचा दाविला मतितार्थ । आता माझं बोलणें भोगांत । ते तंव या लोकांतरूचेना॥३५॥तरी काही बोले चावटी । ते ऐकासादर गोष्टी । सभा देखोनिया मोठी । जो तो उठीबोलावया॥३६॥परी मज भोगांतांच्या वाईका । तुम्ही सादर होऊनी आइका । धरूनी आपुलालाआवांका । निजात्मसुखा लागुनी॥३७॥ये खेपेंआलें धरा गा ये राय हो । आले धराल तरी ढवळाधरा । ढवळा धराल तरी मासा धरा । मासा धरालतरी बांदी धरा । बांदी धराल तरी जाते धरा । जातेंधरायाकारणे मेंढा धरा । मेंढाधराया कारणे बेटकुळीधरा । ही अवघीधरायाकारणें । अवश्यधरावें ग्रहण । ग्रहण धराल तरी जीवेंभावें धरा । तेणेंचि ग्रहणेअर्धोदय करा । अगा सज्जन जन हो । आता आलेंम्हणजे काय । मळी यांचे आले ते आले धरावें । कीनाणे आले ते आले धरावे । की केणे आले ते आलेधरावें । कोणते आले धरावें म्हणाल तरी सावधानऐका गा ये बोधनिधि उदार चक्रवर्ती हो । मळियाचेंआले ते आले नव्हे । केणे आले ते आले नव्हे । नाणेआलेतेआले आले नव्हे । तरी मनुष्यदेही जे आयुष्यआलें ते आले । ते आले आले धरा गा ये सज्ञानज्ञाते हो । हे आले धरिता । अलभ्य लाभ ये हाता । सुरनर वंदितीमाथा । तीर्थातीर्थमागों येती॥३८॥ऐसें हे आले आलियावरी घालुनि प्रपंच शिळेवरी । विषय चिंतेची मीठमोहरी । ठेचा करीभलताची॥३९॥परी आल्याची एकी फोडी तरी । कोणी नेदी परमार्थावरी । यापरी आले घरोघरी । नरनारी नासिती॥४०॥डुगडुग । त्या आल्याच्यासात कातळी । उरल्या होत्या परिक्षीती जवळीं । त्या अप्नी परमार्थमेळीं । सुखाच्या सुखकल्लोळी । सुखरूप जाला॥४१॥आपण मीनलासुखकल्लोळीं । जग निवविलें सुखसमेळी । श्रीभागवताची पोहे घातली । हे ख्याती केलीपरिक्षीतीने॥४२॥खट्वांगे आले धरिले । देऊनीजन्म सार्थक केले । जन्ममरणाचे ठाव पुसिले । निजरूप केले निजांगे॥४३॥हे दुर्लभ आलेआलियां घरा । जेघालिती देहममतेचामातेरा । ठेचाकरिती विषय द्वारा । त्याच्या जन्ममरण वेरझारा नसरती॥४४॥म्हणाल आलेधरावें कैसे रीती । तरीवैराग्य विवेके घ्यावे हाती॥सदा भगवद्भावसर्वांभूती । एका जनार्दन धरिता चित्ती । निजनिश्चिती आले लाभे॥४५॥आलें धरिले आतांढवळा धरा गा ये सज्ञान ज्ञाते हो । ढवळा धराजवळा । धरिता मार्ग प्रांजळा । धरिता ढवळ्याच्याकळा । आम्ही कळीकाळा नागवों॥४६॥ज्याढवळ्यावरी आले चालें । ज्या ढवळ्यावरीं आलेंमोलावलें । ज्या ढवळेनि आले सरतें झाले । तोढवळा भावबळे जीवेंसी धरा॥४७॥तरी ढवळाधरूं काय कापुस । की ढवळा धरू राजहंस । कींढवळा धरू पारिजाची खोट । की ढवळा धरूंकाश्मीरीचा स्फटीकघट । की ढवळा कोण तोम्हणशील तरी । स्पष्ट सांगेन ऐका गाये सज्ञान ज्ञातेहो । तरी ढवळा नव्हेरे कापुस । ढवळा नव्हे तोराजहंस । ढवळा नव्हे पारिजाचाखोट । ढवळा नव्हेकाश्मीरीचा स्फटीक घट । तरी ढवळा जो निजधर्मचोखट । तिही लोकी । निजधर्म जो सोज्वळा । त्यासीच बोलीजे शुद्ध ढवळा । जो भागवतींवाखाणिला । स्वये रक्षिला परिक्षीतीनें॥४८॥एकढवळा धरीला खोटा । एक ढवळा धरीती उफराटा । एक ढवळा धरिती अव्हांटा । ऐशा ढवळ्याच्या चेष्टान कराव्या हो राया॥४९॥खोटा उफराटाआडवाटा । एक ढवळा धरिती पोटा । हे बोलील्याखटपटा । सांगेन स्पष्ट सावधान ऐका॥५०॥कासीचा पोहा लुटीती । सात्विका तेनागविती । तेणेंद्रव्य धर्म मिरविती । खोटा धर्म धरिती या नांवराया॥५१॥मारूनी धर्माच्या वाटा । लुटुन दिनचोहटा । वाढविती धर्माचा फांटा । तो जाण खोटाधर्मराया॥५२॥यापरीधर्मखोटा । आता ऐक धर्मउफराटा । धर्मचि लागेराया अधर्मवाटा । तेही निष्ठाअवधारी॥५३॥कन्याविक्रये द्रव्य संचिती । गोविक्रय द्रव्य अर्जिती । हयविक्रये द्रव्य जोडीतीं । तेंधन निश्चिती अधर्म॥५४॥जेणें अधर्मधरूनिताठा । मिरविती धर्माच्या खटपटा । या नांव धर्मउफराटा । तोधर्मलावी वाटा अधर्माचिया॥५५॥संन्यासी द्रव्य अर्जिती । तेणे द्रव्यधर्म करिती । देतेघेते नरका जाती । तो धर्म निश्चिती अधर्महोय॥५६॥विवाह मुंजिका यज्ञ करिती । द्विजाधाराद: ते द्रव्य संकल्पीती । ते मागतां न देती । द्विजा निर्भच्छिती धन मान दर्पे॥५७॥या परीधर्मनिष्ठा । करोनि धर्म करिती उफराटा । तो धर्मपडे अव्हांटा । त्याही चेष्टा अवधारा॥५८॥लौकीक वाढवावया महिमान । तुळा पुरूषे करितीदान । देहेविष्टा मूत्राचे परिपूर्ण । धन त्यासमानजोखिती॥५९॥यापरी धर्मरूप धनाचे जिणे । जोखुन विद्याभुत्रप्राय करणे । परी परमार्थाकारणें । कवडी देणे न संभवें॥६०॥केवळ मिरवावयाप्रतिष्ठा धर्म मिरविती अनेक चेष्टा । तो धर्म बांधेपाचेचा चोहटा यापरी आव्हांटा घालितीधर्ना६॥काम्य बळ धर्म करिती । जप करवूनिविजा मजुरी देती । तेही पुरती न देती । यापरीधर्मस्थिती । आव्हांटा सुती निजलाभे॥६२॥मातापित्यायें श्राद्धदिनीं । दक्षणा नांवे घालितीपाणी । . मग मागतां नेदिती ब्राह्मणी । ते धर्माचीनिशाणी अधर्मी लागे॥६३॥खोटा आणिउफराटा । धर्म सांगितला आव्हांटा । जेणे धर्म वेचेपोटा । तेही चेष्टा अवधारी राया॥६४॥आचारमांडुनि धर्मस्थिती । तद्वारा द्रव्य उपर्जिती । सेखीधर्मासी आंगोठा दाविती । द्रव्य वेचितीउदरार्थ॥६५॥श्रीमंत यजमान आले देखती । तेव्हा अग्निहोत्रादि धुम्र काढीती । तेच काळी अग्निलाविती । येन्हवी नांदती उंदीर तेथे॥६६॥यजमान पाठीमोराजाल्या देख । मागे अग्निहोत्राचीहोय राख । यापरी सज्ञान लोक । उदरार्थ देखदाविती धर्म॥६७॥काशीयात्रेलागी सबळ । नानापरी द्रव्य मेळविती पुष्कळ । तीर्थी लक्ष होयरूद्रांचे फळ । घेऊनियां फळ अर्जितीधन॥६८॥एवं उभय दोषी धन अजिती । तेही यजमानादेशवृद्धी देती । ऐसापोटालागीं धर्मधरिती । जाणगा निश्चिती सज्ञान हो॥६९॥ऐसी ऐसीधर्मचेष्टा । तो धर्म भरला सन्निपात फांटा । शुद्ध धर्माची जेनिष्ठा । ते कदा निष्ठा उपजो नेदी॥७०॥शुद्ध धर्मजो सोज्वळ । त्याते श्री भागवत म्हणे ढवळ । तोचतुष्पाद धरावा सकळ । या नांव प्रांजळपरमधर्म॥७१॥यांसीप्रथम पादतेंधन । द्वितीयपाद ते वचन । तृतीय पाद ते काईक जाण । मानसिक संपूर्ण तो चतुष्पाद॥७२॥मानसिकधर्मापुढे । धन वचन काय बापुडे । मानसिक धर्माचेंबळ गाटें । तोडीरोकडे भवबंधा॥७३॥मानसिकधर्मस्थिती । होय ब्रह्मज्ञानाची प्राप्ती । चारही मुक्तिपायां लागती । ऐसी धर्मस्थिती अगाध॥७४॥मानसिक धर्माची कोण स्थिती । जे भगवद्भावसर्वांभूती । याहीवरूनी धर्माची गती । जाणनिश्चिती असेना॥७५॥एका जनार्दनी म्हणे । जनी जनार्दन मनींपाहणे हेचि सकळ धर्माचे निजजिणें । संसाराचे धरणे समुळ उठी॥७६॥आलेधरिलें । ढवळा धरिला । आता मासा धरा गा । येमज्ञान ज्ञाते हो । तरी मासा कोणताधरावा । कायजळीचा मासा तो मासाधरावा । की सोन्याचामासानोमासाधरावाकीरुप्याचामासातोमासाधरावा । की दिवसाचामासातोमासाघरावा । कोणतामासाधरावाम्हणाल तरी सावधान ऐका । जळींचामासातो मासा नव्हे । सोन्याचा मासा तो मासा नव्हे । रुप्याचामासातोमासा नव्हे । दिवसाचा मासा तोमासा नव्हे । जो अतिशय चळवळ । अत्यंत जोचपळ । धरितांनधरवेनिश्चळ । तोमनोमासा केवळधरूनि राखा॥७७॥चतुर्भुजाच्या गळी । कांहरिभक्तीच्या जळी । भगवद्भाव करतळी । विवेकमहाबळी । मनोमासा धरिती॥७८॥हा मनोमासाधरिल्या पाठी । धरा वैकुंठ स्वये ये भेटी । अर्धोदयेंकपिलाषष्ठी । चरणांगुष्टी पावन॥७९॥मनोमासालागल्या हाती । जीवाशी वरी ब्रह्मप्राप्ती । एकाजनार्दन धरिता चित्ती । चारी मुक्तिवोळंगण्या॥८०॥आलें धरिले । ढवळा धरिला । मासा धरिला । आता बांदी घरा गाये सज्ञान ज्ञातेहो । तरी बांदी कोणतीधरावी म्हणालातरी सावधऐका । काय तुरकाची बांदी धरावी । की रेशमाचीबांदीधरावी । कींपेवाची बांदीधरावी । कीकडब्याचीबांदी धरावी । कोणते बांदी धरावी म्हणाल तरीसावध ऐका । तरी तुरकाची बांदी ते बांदी नव्हे । रेशमाची बांदी ते बांदीनव्हें । पेंवा ची बांदी ते बांदीनव्हे । कडव्याची बांदी ते बांदी नव्हे । जे ज्यासीत्यास हात नेदी । तेधराइच्छाबांदी । कामक्रोधलोभसंधी । तिघे त्रिशुद्धी लागले धगड॥८१॥घरीक्षणभरी न राहे । मना आले त्या सवेंचि जायें । नखायेते हाटीचीखाये । नरिधावें तेथे राहे । बळेंचिरिघोनी॥४२॥तरी इसी नैराश्येची घाली बेडी । आणि बोधाचे चाबुक वरी झोडी । निरपेक्षेनें दांतपाडी । तैंच पहिली खोडी सांडील॥८३॥मग तेइच्छा नैराश्य उठी । परमानंदी पाडी मिठी । एकाजनार्दनाचे भेटी । ब्रह्मानंद सृष्टी हेलावे॥८४॥आलें धरिले । ढवळाधरिला मासा धरिला । बांदीधरिली । आतांजातेधरांगा सज्ञान ज्ञाते हो । जातेंधरावें ते कोण । काय दळितें जाते ते जाते धरावे । की दिनमानजातेंतेजातेंधरावे । कीआभाळ जातेंतें जाते धरावें । जाते धरावें ते कोण म्हणाल तरीऐका गा राये हो । तरी दळितें जाते ते जाते नोहे । दिनमानजाते ते जातेंनाहे । आभाळ जाते तेजातेंनोहे । तरी मनुष्यदेह आयुष्य जाते । ते जाते धरागा सज्ञान ज्ञाते हो । या मनुष्यदेहाची एक घडी । नमिळे वेंचिता लक्ष कोडी । तेनासिती प्रपंचाचियेवोढी । ते जोडीली जोडी महामूर्खत्वें॥८५॥मनुष्यदेहे राखावा कैशारीती । तरी सदा भगवद्भावसर्वांभूती । तेणे तात्काळ ब्रह्मप्राप्ती । नाशे कल्पांतीदिसेना॥८६॥एका जनार्दन म्हणे । मनुष्यदेहाचेनि अनुसंधानें । ब्रह्म परिपूर्ण स्वये होणे । जीणे मरणे त्यानाहीं॥८७॥आलें धरिले । ढवळाधरिला । मासा धरिला । बांदीधरिली जातेंधरिलें । आता मेढांधरा गाये सज्ञान ज्ञाते हो । मेंढा धरावातो काय । शेळीचा मेंढा धरावा । की मेंढीचा मेंढाधरावा । की पाळिता मेंढा धरावा । कोणता मेंढाधरावा म्हणाल तरी सावधान ऐका । तरी शेळीचामेंढा तो मेंढा नव्हे । मेंढीचा तो मेंढा नव्हे । पाळितामेंढा तो मेंढा नव्हे । तरी वोटीचा मेंढा तो मेंढा धरागा सज्ञान ज्ञाते हो । जो काळ रात्रीचा एडखा । शिंगेवीण बोडका । आंधारी हाणेथडका । तो एडकादृढधरा॥८८॥धराल तरी मुंडी मुरगळुन धरा । अहर्निशी जतन करा । तेणे वैकुंठीचे राज्य येईलघरा । एका जनार्दनी निर्धारा । सुरनरी वंद्य तोहोय॥८९॥आलें धरलें । ढवळा धरिला । मासाधरिला बांधी धरिली । जाते धरिले । मेंढा धरिला । आतांबेटकुळी धरा गा सज्ञान ज्ञाते हों । बेटकुळीधरायी ते कोण । काय नदीची बेटकुळी धरावी । की तळ्यांची बेटकुळी धरावी । की आडाची बेटकुळीधरावी । कोणती बेटकुळी धरावी । म्हणाल तरीसावधान ऐका । तरी नदीची बेटकुळी ती बेटकुळीनव्हे । तळ्याची बेटकुळी ती बेटकुळी नव्हे । आडाची बेटकुळी ती बेटकुळी नव्हे । तरी सेजेचीबेटकुळी धरा । धराल तरी वेगळीच धरा तिच्यापुटपुटेच्या झणत्कारा । भाळाल झणी॥९०॥तेंबेटकुळी वेगळी धरिता । चारी मुक्ति येता हाता । एका जनार्दन धरिता । ब्रह्म सायुज्यता घररिघे॥९१ । आले धरिले । ढवळा धरिला । मासाधरिला । बांदी धरिली । जाते धरिले । मेंढा धरिला । बेटकुळी धरिली । आता ग्रहण धरा गा ये अज्ञानज्ञाते हो । तरी ग्रहण धरावें कोण । रवीग्रहण कीचंद्रग्रहण । अथवा धरावे ग्रहणीं ग्रहण । ग्रहण लक्षणतें कैसे । या तीही ग्रहणाहुनीं भिन्न । घरी ते ग्रहणआहे आन । ग्रहणीं ग्रहण तेनिंद्य पूर्ण । रवी चंद्रग्रहणतें मिथ्या॥९२॥साठी सहस्त्र राहुची सीमा । लक्षभानु दोनी लक्षचंद्रमा । तेमंडळ साम्य येती समा । ते राहु रवि सोमा स्पर्श नाही॥९३॥ज्योतिषीसांगें ग्रहण गोष्टी । ते गोष्टी समुळ खोटी । पर्व ग्रासदेखिजे दृष्टी । ते चाली उफराटी लक्षवेना॥९४॥रवी राहुसीं नाही भेटी । त्याच्या सर्व ग्रासाच्याशेवटीं । ज्योतिष्य सांगे मुखसपाटीं । तेणेंचि बोंबउठी जगामाजी॥९५॥राहुची शाम प्रतीमा । तेकदा नदिसेकोमा । त्यासी प्रकाशी रवि चंद्रमा । विपरीत प्रेमा लेणे केला॥९६॥राहू गिळीता –सूर्यासी । ते सूर्य जाळीतां त्याच्या मुखासी । सूर्येप्रशिले राहुसी । म्हणोनी जगासीं तो दिसे॥९७॥रवी चंद्र प्रकाशिती राहुसी । तेणे गिळीलेम्हणती त्याली । विपरीत सांगे ज्योतिष्या । ते यालोकांसी सत्यमाने॥९८॥यापरी गारविचंद्रगहणविपरीतार्थे मिथ्या पूर्ण । तैसे चि गांग्रहणी ग्रहण । त्याज्य जाण निंद्यस्वें॥९९॥आस्थी भांसAKALLUMAMAMANARASIMHARAरूधीर चर्म । विष्ठा मुत्र पूर्ण काम । स्त्री पाहतांनिंद्यधर्म । परम अधर्मग्रहणीं ग्रहण॥१०० । रवीचंद्र ग्रहणी मुक्त स्नान । करिता देख सकळ ज़न । ग्रहणीं ग्रहणे मुक्त स्नान । सहसा सज्ञान । न शकलीकरूं ॥१॥ ग्रहणी ग्रहणापासूनि सुटला । ऐसा नदेखे दादुला । जो तो सर्वग्रासे गिळीला । जननागवला ग्रहणीं ग्रहणे ॥२॥ एवं ग्रहण लक्षण । तुज म्या सांगितले संपूर्ण । गुरू आज्ञा ते मुख्यग्रहण । सर्वी जाण धरावे ॥३॥ एका ग्रहण स्पर्शहोय।एकाचे ते आंगोळ द्वय । एकांचें ते अंगुळचतुष्ट्य । एकाचे पाहे पादमात्र ॥४॥ एकाचे तेंअर्थ ग्रहण । एकाचे ते केवळ त्रिकोण । एकांचें तेंबिंब पूर्ण । एकाचे जाण खग्रास ॥५॥ बिंब ग्रासुनीखग्रास केला । तोचि कर्माकर्मापासुनी सुटला । त्याचा भवपाश तुटला । पूर्ण विनटला गुरूग्रहणीं ॥६॥ गुरूग्रहणीं जो पूर्ण विनटला । तोचि ग्रहणींग्रहणापासून सुटला । तोचि काळाचे हातींहूनिनिष्टला । तेणेंचि ग्रासिला कळीकाळ ॥७॥ गुरूग्रहणीं ज्याचा खग्रास झाला । तोचि ज्ञेय ज्ञातावांचुनि विनटला । अहमात्मा गिळुनी ठेला । आंगेंजाहलापरब्रह्म ॥८॥ एका जनार्दन म्हणे । यापरीगा गुरूग्रहणे स्वये आंगेपरब्रह्म होणे । खत फाडणेविषयाचे ॥९॥ यापरी गुरूग्रहणीं जो खरा । तेणेंअकार उकार मकारा । निरसुनी प्रणवाच्या विकाराअर्धमात्रा धरावी ॥१०॥ अर्धमात्रा अर्धोदयो । तेथे नाही उत्पत्ती स्थितीचा प्रलयो । ब्रह्मीब्रह्मत्वाचालयो । पूर्णअन्वयोअर्धोदयाचा ॥११॥ आइका अर्धोदयाची कथा । प्रपंच एक जाहलाहोता । हे समुळ मिथ्यावार्ता । पुढे होईल मागुता । हे कदा कल्पांती घडेना॥१२॥अर्धोदयो अर्धमात्रा । पुण्यकाळ परम पवित्रा । एका जनार्दनीपूर्ण यात्रा । चिदचिन्मात्रा प्रबोध॥१३ । डेरापाहीला गायेराय हो । अंबेचे रंगणी डेरा पाहीला । तरी त्या डेरियाची कथा । सावध ऐका आता । जेपाहणे पाहते पाहता । या तिही ते तत्वता पाहोंजाणे ॥१४॥ जे अनादि निजशक्ती मोहीनी । महामाया मायराणी । डेरा मांडिला तिचे रंगणी । अती विचक्षणीं ममाभिमानी॥१५॥कर्णकुमारीच्या हाती । डेरिया आणिली औटवोलीमाती । संकल्प कुल्लाळाचे हाती । डेरा अती निगुती । गुणाचा केला ॥१६॥ कुंडीघातला वैश्वदेवो । बुडीकर्म काटें लाविती पाहावो । बुध्दीसी ठेउनींब्रह्मदेवो । डेरा निर्वाहो मांडीला ॥१७॥ संकल्प विकल्पीघातला चंद्र ग्रहणी घातलासी इंद्र । पळसासवेंलाविला उपेंद्र । सर्वाभिमानी बैसदिला ॥१८॥ वरूण ठेविलारस उत्पत्ती । प्रजा उत्पत्ती प्रजाप्रती । यम ठेविला अधोगती । नरकोत्पत्ती गुदद्वारी ॥१९॥ आश्वीनीदेवें सोडीली घानी । ते येऊनीबैसलें वाणी । डेरिया स्पर्शाचा स्पर्श मनी । तेंकाया वारेनी धरिलीसे ॥२०॥ अन्नपानाचा पचनीजठरी ठेविला जठराग्नी । प्राणापानभाते दोन्ही । फुकिती अनुदिनी अहोरात्र ॥२१॥ पंचभूतांचेचोहटा । चारी भूतग्रामयेती हाटा । जन्ममरणाचियापेठा । वसती उद्भटा कर्माकर्मे ॥२२॥ रोमसुमनांचिया माळा । शोभती डेरियाच्या गळा । तिहीअवस्था सोहळा । वेळोवेळां भोगिती॥२३॥चंहुपुरूषार्थाचे शेले । चंह मुक्तीचे ध्वज उफारिले । हरिभक्तीचे फरशबांधिले । डेरा तारू लागलेरामनामाचे ॥२४॥ अनुहात डौराचा नाद । तेथे वेदांचेवेदानुवाद । सिध्दांत बोध त्याचे शब्द । डेराप्रसिध्द अवतरला ॥२५॥ या डेरिया बाहेर जोनिघाला । तोचि दादुल्याचा दादुला । डेरिया आतजो अडकला । तो तो गेला अध:पाता ॥२६॥ जोरामनामाचें तारूंधरी । तो रिघे डेरिया बाहेरी । जोपडे निंदेच्या घरामाझारी । तो आघोरी पाविजेत॥२७॥एका जनार्दन म्हणे । ऐसी डेरियाची लक्षणे । डौरकार जालो या कारणे । डौर वाहूनी सांगणे निजहितार्थ॥1२८॥त 170 एका जनार्दन म्हणे । ऐसी

3970. वाट पाहे वाहे निढळी ठेवुनिया हात । पंढरीचे वाटे दृष्टी लागलेसे चित्त ॥१॥ कई येता देखेंन माझा मायबाप । घटिका बोटे दिवस लेखी धरूनिया माप ॥धृपद॥ डावा डोळा लवे उजवी स्फुरतसे बाहे । मन उतावळि भाव सांडुनिया देहे ॥२॥ सुखसेज गोडचित्ती न लगे आणीक । नाठवे घर दार तहान पळाली भूक ॥३॥

3970. हिंदु तुर्क-संवाद ३९७० प्राप्ती एक भजनविरुध्द । दोहींचासंवाद परिसावा ॥१॥ हिंदुकु तुरक कहे काफर । तोम्हणें विटाळ होईल परता सर । दोन्हींशी लागलीकरकर । विवाद थोर मांडला॥२॥सुनरे ब्रह्मणमेरी बात । तेरा शास्तर सब कुफराता खुदाकु कहतेपाऊहात । ऐसी जात नवाजे ॥३॥ ऐक तुर्का परममुर्खा । सर्वांभुती देवो देखा । हा सिध्द सांडुनिआवांका । शुन्यवादका झालासी ॥४॥ सुनरे ब्रह्मनपानबुडे । बुडक्या मारेपानकुकडे । तुम्हारा शास्त्रजो कोई पढे । वो बडे नादान॥५॥कमाखलोकोशास्त्र चलाया । खुदाकु कहते भीक मंगणे गया । बलीने पकड द्वारपाल कीया । लोक भुलायाहिकाकतसे॥६॥ तुम्हारा शास्त्र सबही ढिला । अल्लापरलेते हिल्ला । क्या भारुवलविल्ला । कमअकलोके ये बात ॥७॥ तुमची किताब तुम्हांसीनाठवे । सुलखनमो मीन पढा देवे । प्रथम अबदुल्लाहुवे । तो म्हणे भीक भिस्तके मेवे । ही भीक तुमचीयादेवें उपदेशिली॥८फकर अबजुल्ला खुदाकु भावेभिक देता लेता भिस्तकु.जावे । भिक्षा पावनपरप्रभवे । हे दीक्षा देवे दाविली॥९॥फकिर साक्षबोलतो । फकर फजतारी खुदानें नवाजा है । फकरआकरिब खुदाकुं । फकर भावता खुदाकुं । फकरन्याखुदाकु । फकर लाहिला खुदाकू । फकर अल्लेखुदाकू । फकर लोडे खुदाकू ॥१०॥ बय तत्वकलिहा । जीयादार हाजरत । गाजाया दरगाज । मोंकी दरभिस्तरल्फा गाफील दरदोकुं जा । अल्लायेर खालीकी । गाफीला दरदोगखी । फकिरमागतोभीकाअल्ला दोष नेला । अल्ला वलकलतालील तुंअल्ला । हारसीर मौजुद तुं अल्ला । खालीफ तुअल्ला । नजर नाजीरतुंअल्ला । आकील आकीलातुं अल्ला । जीव जीवा तुं अल्ला । पोट भरावयाभीक तुं अल्ला । दोष नेला । आणा तुपरोटीकानवला । अल्ला दुधभात दे मला।अल्ला मांडेपुरीघारी देमला । अल्ला वडेवडुचे दे मला । अल्लाक्षीरसाखर देमला । ब्राह्मण श्लोक बोलतो । भिक्षाहारी निराहारो भिक्षा नैव प्रतिग्रहः । असंतुष्ट : सदापापी संतोषी सोमप: स्मृत: । बळी खुदाचा खासाबंदा । त्याच्या भुलला भक्तिवादा । त्यापाशी देवतिष्ठे सदा । तुम्ही का निंदा करितसां॥११॥तुम्हाराब्रह्मा बेटी चोद । वो पढे सब झुटे वेद । तुम्हाराशास्त्र वेद । ब्रह्मनाद लतीफ॥१२ । झुटे लतिफेंकैंव कैंव चलाये । खुदाकी औरत चोर ले गये । उसेबांदरे मदत हुवे । ओ शास्त्र पढ़ पढ मुवे । गफलतखाय गुमारे॥१३॥जीस म्हणा बीबी आई । सोबनकरा तीयो ठायी । तुरकाची निष्ठाई पाही । ब्राह्मणाच्या ठायी निंदीती ॥१४॥बाबा आदममायाहुवा जोडा । हे किताब तुम्ही पढा । आपुलें शास्त्रनेणाधडफुडा । आम्हांसी झगडा का करिता ॥१५॥ बाबा आदम माया हवा जाली । त्यापासुनी दुनियांअदमी झाली । आदमनामें सांगा आपुली । बोलतांभुलि तुमची तुम्हा ॥१६॥बाबा आदम माया हवाजाहली । ती म्हणता तुम्ही सैताने नेली । सीतारावणेचोरिली । ते का बोली उपहासा ॥१७॥ तेव्हांफरिस्ते बैठे केले । जबराईल । ईजराईल । मनकाईला नसकाईला मितकाईलाफत्ते माया हवाघेऊनी आले । रामे जुत्पती बोलविले । सीताशुध्दीकरावया॥१८॥सुनरे ब्रह्मन अक्कल गधडे । जबा_ दराजी जबा जोडे । तुम्हारा शास्त्र जो कोई पढे । ओ बडे गाफील ॥१९॥गाफिलो खुदा बंद खानोलाया । उसे कंसासुर मारणें आया । देवकिंने खुदाछुपाया । ओ शास्त्र भुलाया नादान ।२०॥छपेछपे बंद खुलास किया । इन्ने बातपर बोध लाया । खुदाकु कहे जेहेर पिलाया । या हिला या सालीम ॥२१॥ आपने मुसे आपफजित होते । खुदाकू कहतेंगोरुरखते । वो बाता सुन सुन रोते । खुदाकु कहतेढोरकी॥२२॥काफरने अक्कल छोडी । खुदाकीबढाई साली तोडी । क्या मारूंका थपडी । जबाजोडीभी करतां॥२३॥तुमचे मुसाफ पहा बोलोकाहीं । खुदा मौजुद सर्वांठायीं । तो काय बंदखानीनाही । हा विरोध वाया तुम्ही माना ॥२४॥जहांमनकी बढाई । तहां खुदा एकलासा नाही । गैबमोखुदा छुपा भाई । हे फारसी पाही तुम्ही पढा ॥२५॥ दील खुदाकु मुष्किल धरे । तो दिलम्यानेखुदा भरे । बंदका बंद खुलास करे । हे हादी पैंगबरबोलेजे॥२६॥आवलीया । आवलीया शहामोदीनआली । आली अपरसुन बोली । गाय गज बांदरे । समस्त रक्षिजे परमेश्वरे । ही तुमचियें किताबें उत्तरे । तुम्ही त्या कारे मानाना ॥२७॥कुत्ता कव्वा चुवडेचिचडे । वोही रक्षने खुदाकडे । आपले शास्त्र नेणाधडफुडें । आम्हासी झगडे का करिता॥२८।तुंरहे रहे ब्रह्मन जोकांडी । तुं क्या क्या हा हीकातमांडी । बंदगी करना सालीम लंडी । सीरदाढी मुंडीखुदानें ॥२९॥तुम्ही हिंदु अस्सल बुरे । फत्तरकेपुतले राज करे । उसका नाम खुदा धरे । एकतारीकरे उस जगा ॥३०॥उसके हुजुर पुराना पडे । औरत मर्द सब खडे । उसके आगे लिडीलिडी पडे । नव्हे बडे नादान॥३१॥जीस फत्तरपर शेंदुरचढे । उसके आगे औरता खडे । निंब पहेरनमे नंगे खडे । मागे पोंगडें उनके पास॥३ । तुम्हारा वेद सबहीढीला । तमाम बैता नामाकु ला । पनर बंदगी करोगलबला । खुदा गाफील गफलती॥३३॥जळींस्थळीं काष्ठी पाषाणी देव । हा तुमचे किताबाचामुख्य भाव । तुमचे तुम्हांसी न कळे पहा हो । पुर्णअभाव तुर्काचा॥३४॥थिजलें विघुरले तुप एक । तैसे सगुण निर्गुण एकत्र देखा तुम्ही प्रतिमेचा करितांद्वेष । परम मुर्ख अविवेकी॥३५॥जीजी नेत करीबंदा । तीती पुर्ण करी खुदा । तुमचे किताबाची बाधा।तुमचे बोधा का नये॥३६॥तुमचा अभाव तुम्हांसीप्रगट केला । जवळील खुदा दुर बोभाईला । एकबारअल्ला एकबार अल्ला । बाकी हैरान झाला । नाहीभेटला अद्यापी॥३७॥दुरिलासी हाक मोठी । जवळीलासी कान गोष्टी । तुम्हांसी निकट झालीभेटी । ओरडोनि उठी मुख्य मुलांना॥३८॥खुदामाना पश्चिमेकडे । येर अवघे कांवोस पडे । मौजुदम्हणा चहुकडे । हेहि धडफुडे । तुम्ही नेणां॥३९ । पांच बखत खुदाचे झाले । बाकी बखत काय चोरीनेले । तुमचे शास्त्र तुम्ही भुलले । देवासी केलेएकदेशीं॥४०॥आम्हासी म्हणता पुजिता फत्तरे । तुम्ही का मुडद्यावर ठेवितां चिरे । दगडाचे पुजितांहाजीरे । पीर खरेते माना॥४१॥केवळ जे का मेलेंमढें । त्यांची जतन करिता हाडे । फुल गलफ फतरियावरी चढे । उदसो पुढे तुम्ही जाळा॥४२॥गंगा न्हावो तुम सबले पाक । तो केंव करते जुदा । जुदा सैंपाक । बीटाल बीटाल कर मारे हाक । सबनापाक दोजखी॥४३॥कहो सर्वाभुती भगवद्भावो॥बोले एक जगे खाना कोन खावो । एक एकीसकु । हात न लावो । जुदा जुदा ठावो अलाहिदा॥४४॥खाना खाते उनका दाना उसपर चढे । तो उसकीनरडी लेने दवडे । आध किया मत छोडे । दोनोरौतखडे जमातमो॥४५॥औरत आपकी घरखानाखावे । उसे सैंपाकमे ती बाहेर करावे । रात ज्याकरउसपास सोवे । तव नाकहे नापाक॥४६॥जिसकीबेटी लवंडी लावे । उस संबंधीके घर खाना न खाये । बेटी भावे खाना न भावे । बडे किताब बह्मनके॥४७॥आमचा सैंपाक परम निष्ठा । त्याचा सैंपाकपरमखोटा । संबंधीमें समंदिष्टा । शास्त्र झुटा तुम्हारा॥४८॥बेटी पाक बाप नापाक । तुम्हारे शास्त्र कीहुवी राख । कर्म धर्मकु पडे खाक । हिला दोजकबह्मनकु॥४५॥तुम्ही तुरक परममुर्ख । नेणांसदोषनिर्दोष । प्राणी प्राण्यातें देता दु:ख । भिस्ती मुखतुम्हां कैचे॥५०॥खुदा मारितोमुरदाड देख । तुम्हीमारा तेपवित्र चोख । खुदापरिस तुम्ही झालात पाक । यवन हल्लक दोजकी॥५१॥जबे करुनी तुम्हीसांडा कुकडे । फडफडीत तुम्हांपुढे येणे तुम्हांसकाय सबब जोडे । पढत वेडा मुलांना सालीम॥५२॥जबे केलिया भिस्त पावे बकरा । तरी तुम्हीनिजाम रोजे का करा । आपली आपण का न करा । भिस्तीच्या घरा जावया॥५३॥हजार जबे करीएकला । एक उठविता तरी मुलाणा भला । भिस्तीश्रम व्यर्थपडला । दोष पडला प्रत्यक्ष॥५४॥हिंदुमुसलमान दोई । खुदानें पैदा किया भाई । तुर्ककीनिष्ठा पाई । हिंदुकुपकडकर मुसलमान करो॥५५॥हिंदुकरितां खुदा चुकला । त्याहुनी थोर तुमच्याअकला । हिंदुस मुसलमान केला । गुन्हा लाविलादेवासी॥५६॥जबे करणारकु परम दोख । तुरक । कहे वो सच्चा देख । गुना लाया इने एक । झगडानाहाकी करना॥५७ । जबे करिता मुलाना बैकतबोले । कभी उठावनकू जीभ न हाले । वो खुदाबिगर किसका न चले । बह्मन बोले वो सही बाता॥५८॥नरडी काटेभिस्ती दस्त । वोजातका मगनमस्ता आगलेकु करितांखस्ता खुदा शास्त करेगा॥५९॥ब्राह्मणम्हणे अहो जी स्वामीं । वस्तुतां एकआम्ही तुम्ही । विवाद वाढला न्याती धर्मी । जातांपरब्रह्मी असेना॥६०॥तुरुक कहे वो बात सही । खुदाकु तो ज्यात नहीं । बंदे खुदाकु नहीं जुदाई । वो कह्या रसुल्लीला हाजरत परदे॥६१॥सर्वधर्मज्याचा निमाला । मनोधर्म तुरके ऐकिला । आनंदपरम जाहला । मंत्र केला उपदेश॥६२॥ते वेळीकेले नमन । येरे आदरे दिधले अलिंगन । दोघांसिजाहले समाधान । आनंदें संपुर्ण निवाले॥६३॥आम्ही तुम्ही केला झगडा । तो परमार्थाचा बोधउघडा । प्रबोधावया महा मुढा । कर्म जडा उद्बोध॥६४॥शब्दी मीनला शब्दार्थ । दोहींसी बाणलापरमार्थ । परमार्थ मनोरथ । झाले तृप्त दोहींसी॥६५॥ऐक्यवाद विवाद । विवादी जाहला अनुवाद । एका जर्नादनी निजबोध । परमानंददोहीसी॥६६॥

3971. तुझे दास्य करू आणिका मागो खावया । धिग झाले जिणे माझे पंढरीराया ॥१॥ काय गा विठोबा तुज आता म्हणावे । शुभाशुभ गोड तुम्हा थोरांच्या दैवे ॥धृपद॥ संसाराचा धाक निरंतर आम्हासी । मरण भले परि काय अवकळा तैसी ॥२॥ तुझे शरणागत शरण जाऊ आणिकासी । तुका म्हणे कवणा लाज हे का नेणसी ॥३॥

3971. बाजेगारी ३९७१ ते ३९७२ संसार बाजेगिरी देखादुरलख आदेशाआकर देख । जो कुच होनारा सो कदा न चुके । वल्ले वस्तादकी पदनामी । आखर जमानी । यादीनिकसो बुरे हाल होवेगे । दुनयामें बडा बड़ा तमाशा । बडे बडे हुन्नेर लगे । विद्या अविद्या बोलना एक । वल्ले वर्तणुक अनेक । इस काममें बडे बाजी । जीसअंत न पाया ॥१॥ अरे देख देख देख देख । पीरपैंगबर अवलिया । सय्यद सादात विषयाकु झटे । वासना उटे ना हाटे । अरे देख देख । दौड दौडदौड । जब लगउजाडातबलगदौडा अंधेरापडेगापिछेकछुरनचले । आपसुआप बाजींदे बुरेसटदेनाधंदे । हरिदासके प्यारे । रघुनाथके बंदे । कह्या नभावे फाड फाड फाड खावें । बांदरामे रान हुवे ॥२॥ तमाशा देख तोअलमसुख होवे । दील बांदरारज्या पाले तो मुखचना बाहेर मैले । उठे उठे उठे । बैठे बैठे बैठे । लेटे लेटे लेटे । कहु तो चुपकाची लेटेदील बांदरा रज्या तलब बाजेगारी येही खेले । तोमेरे नामकी पुछेगी बाता । तो मेरे नाम क्या है । अजबता । अवलमुझे नामचि न था । दरम्यान पैदाहुवा । सलखन सुखाद बैठा । वांहा मुथी उठा नाठा॥३॥ उसथे बैठा निरखनकामार चलाया । सलेखनउस देखतीसलेखन बडे महाजना राजद्वारी कहनेंलगे । सलेखन का तमाशा देख । वसले मुजेलेनीलखन का तमाशा देख । ज्या हा हा हा हा । आबाबा बाबा । आललललाआत ततत वोही हैवोही है । जोर है जोर है । लढेगा लढेगा लढेगा । तोपडेगा । पडेगा तो चडेगा । हुशार भाई हुशार । भीतर तोहुशार तो सुखी । बोहरी ती हुशारी तो बहुहुशारी ॥४॥गुरु बडा क्या चेला बडा । बाप बडाक्या बेटा बडा । बुढ्ढा बडा क्या जवान बडा । तोजवान बडा । कुत्ती ककवा चिटी चिडी । उदभौकुभौमाने । गुरु बडा वा चेला बंडा । तो चेला पनामेंपडा । गुरुके बडाईसेंचेला बडा । बाप बडा वा बेटाबडा । तो बापका नाम बेटा धरे । बेटेकी चाकरीबाप करे । बापके शीरपर बेटा चढे । उस बद्दल बेटाबडेपना घडे । जवान बडा वा बुढ्ढा बड़ा । बुढ्ढाजाग मर जाये । जवान बहत तवाना होये । बद्रापडे जवान चढे । इस बद्दल जवान बडे पनामें पडे ॥५॥ नजर कर नजर कर नजर कर । यारी होनजर कर । नजर करेगा सो जीतेगा । ननजर करेगासो हरेगा । हारिया देना जीता लेना । हुशार भाईहुशार । हुशार होकार समाल । मैं कैसी चोंदी ल्याएँगामैनें भले भलेकु चोंदी दिया । मैने बडे बडे बडेकुथोंदी दिया । मैने बडे बडेकु बेडाल लाया ॥६॥देख देख देख तमाशा मेरा । मैनें बिभांडीकुं चोंदीदिया । वो मुर्गीके चोदने लाया । ऋषीश्रृंगकु चोंदीदिया । दो नाचनीका दुमाला लाया । वो पाराशरकुंगांदी दिया । वो दुर्गंधीका ख्याल लाया । एक घडीमें तप गमाया । दुर्गांधासो सुगंधा किया । उसकेजगामे व्यास निफजाया । वो महादेवकुंबी चोदिदिया । वो मोहनी का दुमाला लाया । ब्रह्माकु चोदीदिया । वो आपने बेटी का ख्याल लाया । मना कर्तायाद न पाया । वो सरस्वतीसे हायीयाल हुवा । तुमारेविष्णुकुबी चोंदी दिया । वो वृंदाके स्मशानमे लढाया । आयारेनारद । उसनारदकुबीचोंदी दिया । आंगुलकरतेपेट बढाया । साठ बेटे का हुकुमजनाया । वोतुम्हारा अस्सल देव । जिसे नामरुप नहीं । उसबडे देवकुबी बतलाया । वो चोंदीमें जगत्र भुलाया ॥७॥ रहे रहे रहे । चीपरीके रहे ज्या । आपने जगोमेरहे ज्या । जगा छोडकर जायगा तो जान जायेगा । तो येता मार मारू । मारत मारते मारलेंड पडेगा । डांगा उपर पिछ कुटेंगा । दांत निकसकर पसरेगा । डांगा तुमारे पेटमेकु जावेगा । इसबद्दल गुमरपनादुरकर मैजदकुयादधर । विषयाकुमुसादलमबीसर । देख देख देख लढुनको लळु नको । चोंदीके जगालढुं नको । वाहाली आपडू नको । उस जगा लेंडपडेगा तो कालका फांसा पडेगा । ओ तुझे कैंवचुपछोडेगा । इसबद्दल बिसयाकुलढुनको ८॥हमारादाता कुच देता नही । इसबद्दल बिसयाकु लढत है । व्हां बड़े बड़े जन राजद्वार बैठे है । कुच देना सोआज देने का दिन है । दिल चहासो देव । कुच तबीनाम बोले । दील की गांठ खोले । आख बतक कामआवेगा । उस खैरात पर हात चले । चुप बैठ । मुंढीहालावे । कुच काम नही । जासो दिल देवेगे । तोनिज मौजक पावेगे॥९॥सुख शांती सुख छायेगा । भीस्तीकेती मेवे खावेगा । बड्या बड्यासी बोलेबढाई । ऐसा कुच देवो ना । चिप बैठ मुंढी हालावे । कुच काम नही । ऐसा कुच देवो ना जो खाते पीते । भरे । भरियासो कबहु ना सरे । पोंगडया टिंगड्याकुंखाना पुरे । सबलिया जमकु बस कर । ऐसा कुचदेवो ना । एक्या देवेगे बिचारे । यितला दिया भीकमागनेकु गया । उसती दौलत कही हाकाले लंडीनेलिया । ईगानी पर दुगानी । दुगानी पर तिगानी । जिसके तिसके घर दुगानी । परतीरुका । ए क्यादेवेगे बिचारे । तो मेरा दाता कैसा है । हा सोरातसादेखना । तो हमारा कुच नहीं । भोजराजा देशकानहीं । इंद्र देशका नही । बुरेर देशका । इतना देवेतो पेट भरा भर लेवे । ए क्या देवेगे बिचारे ॥१०॥ तो मेरा दाता कैसा है । उनके शतकथमे । मेरा जितमेरब चलता । उन्हे थीमें राजना बाक । उसकीखेळता । उनकी मेरा जीवता । उनकुं मगनावयाबाता । काठसक्या । नजर कर नजर कर । यारोहों नजर करों । नजर करेगा सो जितेगा । ननजर करेगा तो हारेगा । हारिया देना जीता लेना । अद्दल एक । एक के दो । दोकेतीन । तीन के पांच । पांचके पचीस । गाफल कहतें दस बारा पंधरा बीस । वल्ले सही । जान पाचके पचीस । डालीका सापकिया । भलेभलेकु बडे बडेकु । उन्ने लायी माया । बीन लढेगा उन्नेजगत्र भुलाया ॥११॥गाफल कहतेमेरी माया । गुरुबोध ऐसा पाया । ऐसी हमारी शांतीगाये । वो क्रोध बागकु खाये । अहंकार साप लढेनाचढे । मुबा जैसा चीपका चीपपडे । पर परका खबुतर । खबुतरकाबी घर । ये बाता सबकी दुर कर । पंखविना हौस किया । उडे चढे बिन सत्यलोककुगया । सनकादिककी काढी माया । मुख्य मुळ ब्रह्महुशार किया । उन्ने हौसनें बडा तमाशा किया । ब्रह्मासनती मुंड मुंडाया आपबी व्हा छपी खाया । हुषार देखे तो नजीक छुपाया एक एकमो अनेक । अनेक मो एक । येही देखना मे हुशारी में देख । वांहा नही देखना दु:ख येही खेळे खेळे तेसमाधिसुख । एका जनार्दनी जग समस्त । इसकेबाजीमे भिस्त दस्त । देखो फरिस्तो अजब बात । पैंगबर कहे सदर आमत । येही तमाशा सिध्द देखे । जो देखे सो जुदा नहीं देख । एका जनार्दनी । बैसकबाजे गारी । ऐन लहक ॥१२॥

3972. पुरविली आळी । जे जे केली ते ते काळी ॥१॥ माय तरी ऐसी सांगा । कृपाळुवा पांडुरंगा ॥धृपद॥ घेतले नुतरी । उचलोनि कडियेवरी ॥२॥ तुका म्हणे घास । मुखी घाली ब्रम्हरस ॥३॥

3972. सरगमें बाजी पातालमें बाजी । जीतदेखो उत बाजी । धीमधीम चलता थयथय नाचत । ये दील बांदरा रज्या तल बुबके चने । बार बारउठलेटलेट । कहु तो चुपीच लेट । तै मेरा नाम क्यापुछेगा भाई । नाम कहु तो अजप । अवल मुझे नामन था । दरम्यान सो पैदा हुवा । आलेखनकु बालपलटाया । सलेखनकुमार चलाया । तुटा फाटान्हाये । उस शेहेरमें है पैटा । व्हावी बडे बडे महाजन बेटेहै । कछु देवे कछु दिलावे । आजका दिन देनेकाआजका दिन लेनेका । दील जाने सो देख । सरजाबती सो देख । मुसो नाम बोल । दृष्टीकी गांठखोल । तुं ग्यानी तुं ग्यानी । उपर दुगानी तीनदमडीया । तीन कवडीया । कीस लंडीने क्या देना । कीस लंडीने लेना । मेरा साहेब तो ऐसा है । दीलदरीयाव । महजुत भरियाव । उभे तो मेरी मागनेकीबाट । काट काट कर छाडी है । हारा देना जीतालेना । जो आंदर सोहंसारा । जो बाहेर सोहंसारा । फिर तेरे तै चोंदी कैसी देऊंगा । चोंदी कहे तोबडेबडेकु दीयी है । भले भलेकु दीयी है । तेरेपाराशरकुभी चोंदी दियी है । जो दुरगंधासो ख्यालकिया है । बेद व्यास पैदा हुवा हैं । तेरे नारदकुबीचोंदी दियी है । पलखम्याने नारदकी नारदी कियाहै । घुसल करते पेट बढाया है । हुकूम करते साठपोंगडे जनया है । तेरे ब्रह्मेकु चोंदी दियी है । जोसरस्वतीसें हैयाल हुवा है । तो ब्रह्मा बेटी चोंदकहला है । तेरे विष्णुकु चोंदी दीयी है । जो वृंदाकेस्मशनामें रह्या है । तेरे महादेवकुबी चोंदी दीयी है । जो जंगलमें मोहनीके सात हैया हुवा है । तेरे बडेदेवकुबी चोंदी दियी है । जो आदि औरत आधा मर्दकिया है । रहे रहे रहे मुर्गी के । आपने जगाच रहे । ज्यगाछोडकर जायगा तो । मारतेमारतेमारखायेगा । उपर जबरोयल काटेंगा । दांत निकसकर पसरेंगाटांगा । फिर क्या माके पेठ आवेगा । इस बद्दलमगरुरपना दुर कर । महजुदसो याद धर । धरेगा तोकैसी धर धरेगा तो जदान कर । परका खबतरकीया । टालीका साप बनाया । उडा ना उड जावे । सत्यलोककुबी नजावे । सनकादिककी काढी माया । कहे एका जनार्दन भिस्त दोज्यक सही बाजेगिरीअल्ला ही अल्ला ॥१॥

3973. पतित पतित । परी मी त्रिवाचा पतित ॥१॥ परी तू आपुलिया सत्ता । मज करावे सरता ॥धृपद॥ नाही चित्तशुद्धि । स्थिर पायापाशी बुद्धि ॥२॥ अपराधाचा केलो । तुका म्हणे किती बोलो ॥३॥

3973. गारुड ३९७३ ते ३९७४ चल चलचलायाद करोगुरुगारुडकी । और आदि पुरुषकी । संत महंतकी । गुणीगुणवंतकी । और बडे बडे महाजनकी । बडे बडेसरदारकी ॥१॥ चल चल चलाये देखो कैसा खेलहोता है । नग्न कटारी निकाली । सप्त सागर उनकेसेवेकुलगाया है । उसमें पाचमुखका नाग देखो है । नागके फणी उपर ऋषेश्ववर बैठे है । सो उनोनें व्हांहोम किया है । उसमे मुखमें एक निकला त्रिभुवन । सिरपर बैठी एक कामीनी ॥२॥ चल चल चल । नारीके मुखमें बहोत । बनचर व्यासने की इगनत । चार लक्ष नऊ हजार । एक एकके मुखमें लक्ष लक्षघोडेस्वार । हाती घोडे बहोत निकाले । गिन्नतनही लगती है ॥३॥ चल चल चल । निर्गुण पुरसेमुंगी आई । सो सब खेल खा गई । वो स्वरुप देखणेआये । सो मर गये ॥४॥चल चल चल । मुंगीकेंमुखमें । ब्रह्मा विष्णु महादेव बैठे है । छोडा सब येखेल । शुन्य गिरीपरसे बड़ा नाम है । नामबिना कछुनही॥५॥चल चल चल । हांडीबाग अवल खेलकैसा पाया है । गुरुके पावके प्रतापसे याद है । अवलक्या है । उसे नाम नहीं नाम नही । रुप रेखा कछुनही ॥६॥चल चल चल । व्हासो धुणी पैदा हुयी है । सो ठकडी नाम पाई । भले भले खुटका कर गई । स्वर्गमृत्युपाताळ किसीकुछोडानहीं । अरेहांडीबागऔर कुच यादहोगया तो बोल । अवल तो ब्रह्मनामथा॥७॥चल चल चला हा तो एक । एक के दो । दोके तीन । तीनके चार । चारके पांच । पाचके पचीस । पचीस के छत्तीस । छत्तीसके एक । सोही ब्रह्म नामपाया है । सब खेल उसके पाससे हुवा है॥८॥चलचल चल । एक दो तीन । त्रिगुण नाम पाया है । चारतो चार देह है । पांच तो पंचभुत आत्मा है । छे तोषड्विकार । सात तो सप्त धातु है । आठ तो अष्टपाकोळी है । नऊ तो नऊनाडी नवविध भक्ति ह । दस तो दसइंद्रिये है ॥९॥ चल चल चल । इन्नोने बडे बडे जपीतपी । संन्यासी जोगी दिगंबर । व्याघ्रांबर । और बहुत जनोंकी खोडतोडी है।१०॥चल चल चल । दस पांच पंधरा । छे एकवीस सातअठ्ठाविस । आठ छत्तिस सोगुरुके याद है । गुरुनामसबसे बड़ा है । उन्होंके प्रतापसे ये खेल पाया है॥११॥चल चल चल । छत्तीस उपर नऊपंचेचाळीस । पांच दशक कहते है । दशका आकडाएक एक पांच उपर पांच है । आवल आखपंचान्नवका सो बरोबर है । पांच पांच उड गये । सोकुछ नहीं रह्या । पिछे रह्या एक । उसे नाम नहीं । निर्गुण ब्रह्म कहते है । शुन्य तो एक है । व्हांसे मायाभयी । सो नामरुप माया है । शुन्य नहीं तो मायाएक नही । माया नाम तो रग है॥१२॥चल चलचल । वो मायेकु पुज लटका है । माया रंग तोडदाली है । सो कछु नही । सब खेल मायाका है । माया के रंगमें सब बांध डाले है । कोई झुटा रह्यानहीं । ऐसी माया सबसी बडी है । वोई सब खेलकरती है । उसबीना पान हाले नही । उसका झोलाबहुत बुरा है । सो नजर नहीं आवे ॥१३॥चल चलचल । हांडीबाग । हाहाजी । मायासे पार कैसा पडेगा।चौऱ्याऐंशी लक्ष फेरी । कैसी चुकोंगी ॥१४॥चलचल चल । नाम अल्लाका बडा है । वो अल्ला ब्रह्मनाम बिटपर खडा है । सोपंढरपुरमें विठ्ठल ब्रह्म नामहै । सर्वसाधु संत रात औ दिन ध्यान करत है । इसेपार पडेगा । येनामसे चौऱ्याऐंशी लक्ष फेरीन आवेगी । इस आगे माया लवंडी है । ये नाम भुल जायगा तोमाया डंखीणी झोलमारेगी।१५॥चल चल चल । बा बा बा बा । आ ला ला ला । मायाका खेल बहुतबुरा है । सो कबी नजर न आवे ॥१६॥चल चलचल । बडे बडेसे लढत है । बडे बडे की पाव पडतहै । सोई बडे आप एकसो सब एक । दुजा देखनेगया सो मायेनें घेरलिया । एक रह्या सो पार पडगया । वोही अलक्षनाम पाया । जनार्दन नाम एकापाया । सो विठ्ठल रुप हो गया ॥१७॥

3974. कथेची सामग्री । देह अवसानावरी ॥१॥ नको जाऊ देऊ भंगा । गात्रे माझी पांडुरंगा ॥धृपद॥ आयुष्य करी उणे । परी मज आवडो कीर्तन ॥२॥ तुका म्हणे हाणी । या वेगळी मना नाणी ॥३॥

3974. सुनो संत सज्जन भाई । हम तोनिराकारके गारुडी आया है । हमारे उप्पर संतकीनवाई । इस कलजुगमें पैदा हुवे ॥१॥ ये देखो खेलखेलते रस्तेमे । सब आलम दुनिया देखत है । आबेचल अहां हांडीबाग । जरा प्रेमका ढोल बजावालगलग लग लग ॥२॥ पहिले तो छे साप निकालुमैदानमे । बडे बडे अजगर उसके नाम बताउ । कामक्रोध मद मत्सर दंभ अहंकार॥३॥अबे चल येसापने बडे बडेकु डंख मारा । भस्मासुर तो भसमकर दीया । पराशर तो ढीवरनके पिछेलगा । इंद्रकीतो भगाकिंत तो हो गयी काया । महादेव तोभिल्लीनके पिछे लगा । विष्णु तो वृंदा देखकरघबराया । ब्रह्मदेव तो सरस्वती पर ख्याल किया । ऐसे साप कठीण है॥४॥अ ब ब ब ब । अज्ञानकेपेटीमें भरे है । निकालु समाल वे डंख मारे गा । येहात डाला । पा डंख माराबे डंख मारा । हाय हायबडी वेदना होती है । आबी जान जाती है । तुजकोक्या बताऊं । आबी उतारनेवाला कौन बुलाऊ । सुनो मेरे पास सद्गुरुका मोहरा है । प्रेमकी बनाऊसान । बोधका बनाऊपाणी । भक्तिके डोटु दरबारमेंआबी लगाऊघसकें । तो सबी जहर उतारु ॥६॥आबी भक्ति नागीन निकालु । इस नागनसे बडेबड़े खेल खेलते थे । शुक याज्ञवल्क्य दत्तकपिलमुनी । ऐसे खेल खेलते थे ॥७॥ आबेहांडीबाग । आहाजी तेरेकु कुच याद है । हांजी येदेखो । पहिले तोमारू फुकाआबी बताऊएक एकक्या है । एक तो निराकार भगवान है । दो क्या है । ब्रह्ममें माया । माया मे ब्रह्मा तीन क्या है । तीन तोब्रह्मा, विष्णु, महेश है । चार क्या है । चार तो वेद है । पांच क्या है । पांच तो पंचभुत आत्मा है । छे क्याहै । छे तो शास्त्र है । सात क्या है । सात तोसप्तपाताल है । आठ क्या है । आठ तो आठ प्रकृतीहै । नऊ क्या है । नऊ तो नवविधा भक्ति है । दसक्या है । दस तो दस अवतार है । ग्यारा क्या है । ग्यारा तो रुद्र है । बारा क्या है । बारा तो सुर्यकाकला है । तेरा क्या है । तेरा तो कच्छापक्या राण्याहै । चवदा क्या है । चवदा तो तल है । पंधरा क्या है । पंधरा तो तिथी है । ऐसा एका जनार्दनी खेल । भक्ति पुर:सरलगाया मेल॥८॥

3975. गळित झाली काया । हेचि लळित पंढरिराया ॥१॥ आले अवसानापासी । रूप राहिले मानसी ॥धृपद॥ वाहिला कळस । तेथे स्थिरावला रस ॥२॥ तुका म्हणे गोड झाले । नारायणी पोट धाले ॥३॥

3975. अक्कल ३९७५ तप साधन सुखे करना । दो मिलकेगीत गाना । बहुत मिलके विद्या शिकना । भावबंदमेंबरकस रहेना॥१॥दुष्मान देखके तवाई धरना । खुदा मिलके बाट खाना । पांच मिलकर इन्साफकरना । इन्साफकी तो बात बोलना॥२॥उस तलेकेन्याय करना । गाफल होकर गम खाना । घोडेपरबैठकर उगेजाना । पावमें जोडा तगार रखनापरावे बेटीपर नजर नही रखना । बीरकी कमान नाखेचना । एका जनार्दनी अक्कल वाहना । सद्गुरुकेचरण पकरना ॥४॥

3976. रत्नजडित सिंहासन । वरी बैसले आपण ॥१॥ कुंचे ढळती दोही बाही । जवळी राही रखुमाई ॥धृपद॥ नाना उपचारी । सिद्धि वोळगती कामारी ॥२॥ हाती घेऊनि पादुका । उभा बंदिजन तुका ॥३॥

3976. संसार ३९७६ सांगतें तुम्हा वेगळे निघा । वेगळे निघून संसार बघा ॥१॥ संसार करिता शिणलेंभारी । सासुसासरा घातला भरी ॥२॥ संसार करितांशिणलें बहू । दादल्या विकून आणले गहूं ॥३॥ गव्हाचे दिवसे जेविली मावशी । मजला वेडीम्हणता कैशी ॥४॥ संसार करिता दगदगलें मनी । नंदा विकिल्या चौघीजणी ॥५॥ एका जनार्दनींसंसार केला । कामक्रोध देशोधडी गेला ॥६॥

3977. हिरा शोभला कोंदणी । जडित माणिकांची खाणी ॥१॥ तैसा दिसे नारायण । मुख सुखाचे मंडण ॥धृपद॥ कोटि चंद्रलीळा । पूर्णिमेच्या पूर्णकळा ॥२॥ तुका म्हणे दृष्टि धाये । परतोनि माघारी ते न ये ॥३॥

3977. वैदीण ३९७७ अनादिसिद्ध नवलाई झाले । स्वानंदेंकुरकुला घेऊन शकुन सांगू आले । प्रेमाचेंकुंकू भाळी लाविले । सद्भक्ती बोराठी हातीधरिले ॥१॥ बुरगुंडा होईल बुरगुंडा होईल ॥धृ.॥ चार युगांची काखे पोतडी । दशावतार खेळेपरवडी । सोहं शब्द बोलती चोखडी । माझाशकुन ऐके आवडी ॥२॥ मच्छाबाई बुरगुंडाहोईल॥कर्माईबया०॥वहाईबया०॥नरसाईबया०॥वामनाईबया०॥बोधाईबया०॥कलंकाईबया०॥शकुन सांगू आले बुरगुंडा होईल ॥३॥ गंगाईबया०॥भागाईबया०॥यमुनाईबया०॥कृष्णाईबया०॥यमाईबया०॥तुकाईबया०॥लक्ष्मीआईबया०॥मच्छ कच्छ वराह नारसिंह रूपिनी । भक्तालागींस्तंभ फोडुनी । दैत्यांचा अंत करुनी । प्रल्हादकरकुला रक्षिलासे ॥५॥ वामन परशराम रूपिनी । हनमंत कुरकुला सवे घेउनी । शकुन सांगावयालंका भुवनीं । सीतेकारणे गेलीस ॥६॥ कौरवपांडव सर्व मिळाले । शकुन सांगावया तुजपाचारिलें । अर्जुन रथी बैसविलें । शकून कुरकुलाघेउनी ॥७॥ ज्ञानदेव निवृत्ति सोपान । नामदेवादिसंतजन । हे कुरकुले सवे घेऊन । भीमातटी आलीअसे ॥८॥ पुंडलिक कुरकुला पाहून । समचरणविटेवर ठेवून । भक्तालागीं आनुदिन । करकटीराहिलासे ॥९॥ ऐसा शकुन सांगितला । एकाजनार्दनीं आनंद झाला । संती जयजयकार केला।शकुन कुरकुरला ऐकोनी॥१०॥

3978. उभारिला हात । जगी जाणविली मात ॥१॥ देव बैसले सिंहासनी । आल्या याचकासी पुरे धनी ॥धृपद॥ एकाच्या कैवाडे । उगवे बहुतांचे कोडे ॥२॥ दोही ठायी तुका । नाही पडो देत चुका ॥३॥

3978. वैदू ३९७८ मच्छाई यो शंकासूर मारुनी चाही । वेद लाईये । ब्रह्मासी सुख केलीये । तुझ्या रूपाचीथोरी काय वर्णं ये । बुरगुंडाये माये बुरगुंडाये ॥१॥ ।कच्छाई वो समुद्रमंथन केलीये । पाठन देउन महा । मेरू तारियेले । दैत्यासी मारिलीये । देवासी रक्षिलीये । ऐसी तुझी थोरवी जग वाखाणिये । तुझे स्वरूपाचीऐकून बहु सुख पाविलिये । माये बुरगुंडाये ॥२॥ वहाई वो पृथ्वी बुडिये । ते दाढे धरीये । विश्वजनासीतारिये । तुझे स्वरूपासी ब्रह्म वाखाणिये । न कळेतया सीमाई वो ॥३॥ नरसीमीयो प्रल्हादाकारणें । वैंकुठीहुनी प्रल्हाद रक्षिलीयो । तारिले भवभक्ततारिले प्रल्हादासी । हिरण्यकश्यपाकारणें आईयो ॥४॥ बळीराम दैत्य पृथ्वी माजलियो । त्या कारणेकैसी धावलीसे वामनरूप धरूनियो । तीन पाऊलपृथ्वी दान मागितलीयो । तिसरे पाउलीये बळीघालोनी पाताळीयो । तयाचे द्वारी द्वारपाळ होउनीराहिलीयो । भक्तिकारणे देणे तुझी थोरी झालीयो । आईयो बुरगुंडे ॥५॥ परशरामाईयो । पित्याचे वचनाधांवलीयो । रेणूकें मातेचे शीर उडविलीयो । पहातिचे नवल केवळ थोरीयो । पित्याचे वचनें चौघेउठविलीयो । भक्तिभाव देखोनी निक्षेत्री पृथ्वीकेलीयो ॥६॥ रामाईयो सीतेकारणे रामे रावण । वधिलीयो । देवगणा सोडून सुखी केलीयो । धन्य । तुझी एक वृत्ती सकळ धर्म तारीयो ॥७॥ कृष्णाबाईयो । देवकी बंदीशाळे त्याकारणें धांवलीयो । धरून । कृष्णलीला कंसमामासी मारलीयो । भक्ति कुबजेचीदेखोनी तिसी भावे उद्धरलीयो ॥८॥ बोधाईयोभक्तिभाव देखुनी तिष्ठत भीमातिरीयो । पुंडलिका-कारणे सकळ जग उद्धरीलीयो ॥९॥ कलंकीअवतार धरुनी सकळ पृथ्वी बुडविलीयो । वटपत्री राहिलीयो । एका जनार्दनी देखिलीयो । आई वैदीण प्रसन्न झालीयो । सकळ सुखदेखिलीयो ॥१०॥

3979. जीवेसाठी यत्नभाव । त्याची नांव बळकट ॥१॥ पैल तीरा जाता काही । संदेह नाही भवनदी ॥धृपद॥ विश्वासाची धन्य जाती । तेथे वस्ती देवाची ॥२॥ तुका म्हणे भोळियांचा । देव साचा अंकित ॥३॥

3979. फुगडी ३९७९ ते ३९८० तुम्ही आम्ही दोघीजणी मिळुनीजी सखये । मन बुद्धि चित्त टाकी पिळुनी जीसखये । जीव शिव भेदभाव मिळुनी जी सखये ॥१॥ फुगडी फू नको होऊ फू । फू फू फू फू फुगडीफू ॥धृ.॥ तुझा माझा हात धरुनी खेळू जीसखये । पंचरंगी चुडे करी जडो जी सखये । पंचवीस याची जडी जाळू जी सखये ॥२॥ नेटपाय दोघी उभी राहू जी सखये । कंठी हात ठेवूहरी डोळा पाहू जी सखये अखंडित ब्रह्मानंदसुखलाहूं जी सखये ॥३॥ खेळता खेळतां जाहलाजी सखये । प्रवृत्ती निवृती भेद खुंटला जीसखये । एका जनार्दनी एकी एकसा जी सखये ॥४॥ ३९१५. फु फु फु फु फुगडी गे । दोघी घालूंझगडी गे । जाउनी महाद्वारी गे । तेथे घालीन फुगडीगे ॥१॥ दोन्ही हस्तक धरून गे । तेथे घालीन फुगडीगे ॥धृ.॥ विटेवरील पाऊल येऊंगे । राहो माझेहृदयीं गे । जेथे वैष्णवांचा भार गे । तेथे घालीनफुगडी गे ॥२॥ जेथे नामघोष गे । तेथे करीन झगडीगे । एका जनार्दनी पाहून गे । मन माझे धालेंगे ॥३॥

3980. आशीर्वाद तया जाती । आवडी चित्ती देवाची ॥१॥ कल्याण ती असो क्षेम । वाढे प्रेम आगळे ॥धृपद॥ भक्तिभाग्यगाठी धन । त्या नमन जीवासी ॥२॥ तुका म्हणे हरीचे दास । तेथे आस सकळ ॥३॥

3980. फु फु फु फु फुगडी गे । दोधी घालुंझगडीगे । जाउनी महाद्वारी गें । तेथेघालीन फुगडीगे ॥१॥ दोन्ही हस्तकधरुनगे । तेथे घालीन फुगडीगे ॥धृ.॥ विटेवरील पाऊल येऊंगे । राहो माझेहृदयीगे । जेथे वैष्णवांचा भारगे । तेथे घालीन फुमडी गे॥राजेथेनामघोष गेतेथे करिन झगडीगेएका जनार्दन पाहुन गे । मन माझे धाले गे ॥३॥

3981. तया साठी वेचू वाणी । अइको कानी वारता त्या ॥१॥ क्षेम माझे हरीजन । समाधान पुसता त्या ॥धृपद॥ परत्रींचे जे सांगाती । त्यांची याती न विचारी ॥२॥ तुका म्हणे धैर्यवंते । निर्मळ चित्ते सखी ती ॥३॥

3981. बेटकुळी ३९८१ ते ३९८८ ऐका बेटकुळीचे महिमान । सांगेसकळ लोका जना । संतमहंताच्या खुणा । ऐकावाचून त्या ॥१॥ टराव टराव टराव । मृगवट जाणगा ॥धृ.॥ इचे ग्रामी आहे कोण । दंभ अहंकाराचीखूण । शब्द करी नाना विंदान । इचे स्थानी बैसविलेजाण ॥२॥ रवीमंडळापासोन । सात विकाराचा मान । एकवीस स्वर्गाचिये ध्यान । साधु सज्जन करितीगायन ॥३॥ दश अवतारावीण । राखी भृगूचासन्मान । भक्तासाठी झाला श्वान । पाहे विटेवरीमौन्य ॥४॥ एका जनार्दनी कुळीचें वर्म दिनीं । तळी पाताळी वितळा जनी वनी । सद्गुरुपायींमिठी घालुनी । लाधेल प्रासादिक वाणी ॥५॥

3982. अभय उत्तरी संती केले दान । झाले समाधान चित्त तेणे ॥१॥ आता प्रेमरसे न घडे खंडण । द्यावे कृपादान नारायणा ॥धृपद॥ आले जे उचित देहविभागासी । तेणे पायापासी उभी असो ॥२॥ तुका म्हणे करी पूजन वैखरी । बोबडया उत्तरी गातो गीत ॥३॥

3982. एक जटाधारी दिसत । एक डोळेवटारुनी पाहत । एक गुरकावुनी बोलत । एकगिळावयासी पाहत । ग ग ग ग । कस करतंय । मी व । मी 3व सांवळे बाळ तान्हुलें । कसंकरतंय० ॥धृ.॥ एक पाताळमधीं राहत । त्रिभुवनींत्याचीच मात । एक डोळ्यामधीं चमकत । त्यामधींजग दिसत ॥२॥ एकनाथ साधु भला । जनार्दनासीशरण गेला । देही याचा देव केला । त्याने रूपदाविलें त्याला ॥३॥

3983. असो मंत्रहीन क्रिया । नका चर्‍या विचारू ॥१॥ सेवेमधी जमा धरा । कृपा करा शेवटी ॥धृपद॥ विचारूनि ठाया ठाव । येथे भाव राहिला ॥२॥ आता तुकयापाशी हेवा । नाही देवा तांतडी ॥३॥

3983. नाहं जोगी नाहं भोगी नाहं जोशीसंन्यासी । नाहं कर्मी नाहं धर्मी उदासीनाघरवासी ॥१॥ बाबा अचिंत्य रे बाबा अचिंत्यरेब्रह्मी स्फुरे सो माया । नाम नहीं ना रूप रेखा सोभै आम्हारी काया ॥धृ.॥ नाहं सिद्धा नाहं भेदा नाहं पंडित ज्ञानी । नाहं जपी नाहं तपी नाहं ध्येयध्यानीं ॥२॥ नाहं पिंडा नाहं ब्रह्मांडा नाहं जीवशिव कोई । नाहं पुरुषा नाहं नारी नाहं देव विदेही ॥३॥ नाहं सद्प नाहं चिद्रूप नाहं आनंद भोगे । जनार्दनपुता अभिन्न एका निर्विकल्प भय अंगें ॥४॥

3984. ऐके वचन कमळापती । मज रंकाची विनंती ॥१॥ कर जोडितो कथेकाळी । आपण असावे जवळी ॥धृपद॥ घेई ऐसी भाक । मागे न जरि काही एक ॥२॥ तुकयाबंधु म्हणे देवा । शब्द इतुकाचि राखावा ॥३॥

3984. ध्यान धरू तो देव ना देवी नैवेद्य नहीना बोना । पुजा करू तो भक्त ना गीती गाऊ तरीनि:शब्द रे बाबा ॥१॥ निराश भावु निराशध्याऊंशुन्यमें शुन्य खाऊ रे । घटमटके ज्याहां बिनाशभैले सो तत्व मुरुगम्य पाऊं रे बाबा॥शा दर्शनकसं तो रुपना रुपा उपचार करू तो धुप ना दीपाचिंद्र सुरीज दो मेले सोहं तोआपेआपरे बाबा ॥३॥ फूकट गाऊ फुकट ध्याऊं नयन विना निजतेज-लखाऊं क्षुधा खाऊ तृष्णा पिऊं जीव मारुनीजिq रे ॥४॥अहं सोहं जीव ना भाव कहां प्राप-कहां पुण्य । जनार्दन पुता अभिन्न एका सहजीसहज निरशुन्य रे बाबा ॥५॥

3985. आली लळिताची वेळ । असा सावध सकळ ॥१॥ लाहो करा वेगी स्मरा । टाळी वाहुनि विश्वंभरा ॥धृपद॥ झालिया अवसान । न संपडती चरण ॥२॥ तुकयाबंधु म्हणे थोडे । अवधि उरली आहे पुढे ॥३॥

3985. तुमचे गुज तुम्हा बोले आमुचे त्यांतकाय रोले । वरले आळीस नवल देखिएका पुरुषानेकुत्रे खादलें॥१॥नवलमोठे जाणा कान्होबा नवलमोठेजाणा ।तुमच्या तुम्ही जाणाखुणा ॥धृ.॥ ओसगांवचा एक मारुती । त्याचा बाप चोरी करीदिवसराती । त्यासी पंचावन सांगाती । मांवच्याकुळकण्याची फजीती ॥२॥ गंगे आला महापुर । वाहुन गेले तेथे अंबर । चंद्रसुर्य दारोदार हिंडोलागली पाच पोरें ॥३॥ त्याला साक्षी एक जावईसासुबाई देती ग्वाही । लेक आमुची ढालगज पाही । एका शरण जनार्दन पायी ॥४॥

3986. नेणे गाऊ काही धड बोलता वचन । कायावाचामनेसहित आलो शरण ॥१॥ करी अंगीकार नको मोकलू हरी । पतितपावन ब्रिदे करावी खरी ॥धृपद॥ नेणे भक्तिभाव तुझा म्हणवितो दास । जरि देसी अंतर तरि लज्जा कोणास ॥२॥ म्हणे तुकयाबंधु तुझे धरियेले पाय । आता कोण दुजा ऐसा आम्हासी आहे ॥३॥

3986. रात्री माजी स्वप्न देखिले । परपुरुषांचेघर पळाले । तेथे नागवें आडवें आले । तेणेंउघड्यासी गिळीलें।१॥नवल माझे तुम्ही पहा । उगवें नुगवतां उगेच रहा ॥धृ.॥ माझ्या नवलाचीपरी । खाली कुंभारवरतेंचाक फेरी । लक्षलागे तोचियेईना हरि । ऐशी नवलाची कोण परी ॥२॥ नवलपाहुन बहु भ्याले । या जगामध्ये नाही आले । तेस्वदेहासी मुकले । ऐशापरी नरनारी ठकले ॥३॥ या नवलासी गिळुन । एक राहीला जनार्दन । एकाजर्नादनी शरण । तो नवली नाही भिन्न ॥४॥

3987. तूच मायबाप बंधु सखा आमचा । वित्त गोत जीवलग जीवाचा ॥१॥ आणीक प्रमाण नाही दुसरे आता । योगक्षेमभार तुझे घातला माथा ॥धृपद॥ तूंच क्रियाकर्म धर्म देव तू कुळ । तूंच तप तीर्थ व्रत गुरु सकळ ॥२॥ म्हणे तुकयाबंधु कर्ता कारयिता देवा । तूंच भाव भक्ति पूजा पुरस्कार आघवा ॥३॥

3987. नका धरूं धरू अनुमान । आलेमुसळासी कान । जातीयाची पाळी करी रुदन । वेधियले मन चाटुवाचें ॥१॥ अर्थ करा माझे भाई । नका हिंडु दिशा दाही ॥धृ.॥ उठिला रागावुनी पाटायेउनी बैसला दारवंटा । मोडीला काथवटीचाथाटा । विरवंटानाचतसे॥शाचुलधांवुनी आली बाहेरी । रागावली घारीवरी । शिंके करी मारामारी । घरकुलासी भेडसावी ॥३॥ घरजाहलेंजुनाट वाउगें।पाया निघाला लागवेगे । भिंत उडाली सवेगा कोणीकोणा आवरिना ॥४॥ एका जनार्दनींम्हणे । न कळेवेदांतीया बोलणे । मतवादीयांचे ठाणे । सहज गेलेंउठोनी ॥५॥

3988. करुनि उचित । प्रेम घाली हृदयांत ॥१॥ आलो दान मागायास । थोर करूनिया आस ॥धृपद॥ चिंतन समयी । सेवा आपुलीच देई ॥२॥ तुकयाबंधु म्हणे भावा । मज निरवावे देवा ॥३॥

3988. गुरुकृपा अंजन पावो मेरे भाई । रामबिना कछु खाली नहीं ॥१॥ अंदर राम भीतरराम । जा देखो व्हां रामही राम॥२ । जागत रामसोबत राम । सपनोंमें देखु तो राजाराम ॥३॥ एकाजनार्दनीं भावहि निका । जो देखो सो रामसरिका ॥४॥

3989. गाऊ वाहु टाळी रंगी नाचो उदास । सांडोनि भय लज्जा शंका आस निरास ॥१॥ बळियांचा बळी वो कैवारी आमुचा । भुक्तिमुक्तिदाता सकळा ही सिद्धींचा ॥धृपद॥ मारू शब्दशस्त्रे बाण निःशंक अनिवार । कंटकाचा चुर शिर फोडू काळाचे ॥२॥ म्हणे तुकयाबंधु नाही जीवाची चाड । आपुलिया तेथे काय आणिकाची भीड ॥३॥

3989. आरत्या ३९८९ ते ३९९४ तपेतीर्थव्रतेजयापायीं मिरवती । संत मुनीवृंदे जया सुखासी लाधती ॥१॥ हरिच्यापायालागीं आरती करू । कायावाचामनें चरण दृढधरु ॥२॥ सुरासुर उभे नमना कर जोडोनी । प्रल्हाद नारद अखंड जयाचेध्यानी ॥३॥ एकाएकीविनटला जनार्दन पायी । आरती करिता देहीदेहभाव नाही ॥४॥

3990. सांडूनि वैकुंठ । उभा विटेवरी नीट ॥१॥ आला आला रे जगजेठी । भक्ता पुंडलिकाचे भेटी ॥धृपद॥ पैल चंद्रभागे तिरी । कट धरूनिया करी ॥२॥ तुकयाबंधु म्हणे अंबर । गजर होतो जयजयकार ॥३॥

3990. संत सनकादिक भक्त मिळालेआणिक । स्वानंदे गर्जती पाहुंआले कौतुक ॥१॥ नवल होता हे आरती देवाधिदेवा । स्वर्गीहुनी सुरवरपाहुं येती केशवा ॥२॥ नरनारी बाळा ठक पडिलेंनयना । वोवाळीतां श्रीमुख धणी नपुरे मना ॥३॥ एका जनार्दनी मंगल आरत्या गाती । मिळाले वैष्णव । जयजयकारे गर्जती ॥४॥

3991. कृपाळु भक्तांचा । ऐसा पति गोपिकांचा ॥१॥ उभा न पाचारिता दारी । न संगता काम करी ॥धृपद॥ भाव देखोनि निर्मळ । रजा वोढवी कपाळ ॥२॥ तुकयाबंधु म्हणे न भजा । का रे ऐसा भोळा राजा ॥३॥

3991. आरती अनंतभुजा विठुपंढरीराजा । न चलती उपचार मने सारिली पुजा ॥१॥ परेसी पार नाही न कळे निगमा ठायी । भुललाभक्तिभावालाहोघेतला देही ॥२॥ अनिर्वाच्य शुध्दबुध्द उभा राहिला नीट । एका जनार्दनी पायीजडली वीट ॥३॥

3992. केला अंगीकार पंढरीच्या देवे । आता काय करिती काळ मशक मानवे ॥१॥ घातली बाहेर ती भय होते ज्याच्याने । बैसला आपण तेथे घालुनिया ठाणे ॥धृपद॥ लागो नेदी वारा दुजियांचा अंगासी । हा पुरता निर्धार कळो आला आम्हासी ॥२॥ म्हणे तुकयाबंधु न लगे करावी चिंता । कोणेविशी आता बैसलो हस्तीवरी माथा ॥३॥

3992. दीनदयाळ श्रीगोपाळ व्यापकघननीळा । तंव पदकमळ सेविता कमला नेणेनिजलीळा । धन्य भक्तवत्सला उध्दारिले गोकुळामुरलीनादेंतारिल्याव्रज सुंदरी बाळा॥धृ.।मारुनीबगळा अजगर सगळा धरिला भुजंग काळा । छंदगोपाळा लाऊनी बरवा रचिसी नाना खेळा ॥१॥ यशोदा वेल्हाळा बाहे म्हणे येरे कृष्णा बाळा । भुवनत्रय दाखविले त्वा पसरुनी मुखकमळा॥२॥पदी विमळा वाद्यखळाळा वाकीशोभे बाळा । एकाजनार्दनांनी निजरूपपहातां वेधलेसे डोळा ॥३॥

3993. अगोचरी बोलिलो आज्ञेविण आगळे । परी ते आता न सांडावे कृपाळू राउळे ॥१॥ जाईल रोकडा बोल न पुसती आम्हा । तुझा तुझे म्हणविले पाहा पुरुषोत्तमा ॥धृपद॥ न व्हावा न वजावा न कळता अन्याय । न धरावे ते मनी भलता करी उपाय ॥२॥ म्हणे तुकयाबंधु हीन मी म्हणोनि लाजसी । वारा लागो पाहाताहे उंच्या झाडासी ॥३॥

3993. चरणकमल ज्याचे अतिसुकुमार । ध्वज वजांकुशरेखा चरणी ब्रीदाचा तोडर ॥१॥ ओवाळु आरती मदन गोपाळा । श्यामसुंदर गळावैजयंती माळा ॥२॥ नाभी कमळी ज्याचे ब्रह्मयाचेस्थान । हृदयी पदक शोभे श्रीवत्सलांछन॥३॥मुखकमळ ज्याचे पहाता सुखाच्या कोटी । वेधलेंमानस हारपली दृष्टी ॥४॥ एका जनार्दनी देखियेलेंरूप । रुपचि पाहता अवघे झाले तद्रुप ॥५॥ काकाड आरती

3994. झाली पाकसिद्धि वाट पाहे रखुमाई । उदक तापले डेरा चीकसा मर्दु द्या पाई ॥१॥ उठा पांडुरंगा उशीर झाला भोजनी । उभ्या आंचवणा गोपीका कळस घेउनी ॥धृपद॥ अवघ्या सावचित्त सेवेलागी सकळा । उद्धव अक्रूर आले पाचारू मुळा ॥२॥ सावरीली सेज सुमनयाति सुगंधा । रत्नदीप ताटी वाळा विडिया विनोदा ॥३॥

3994. सहस्त्र दीपेंदीप कैशी प्रकाशलीप्रभा । उजळल्या दशदिशा गगना आलीसे शोभा ॥१॥ काकड आरती माझ्या कृष्ण सभागीया । चराचर मोहरलें तुझी मुर्ति पहाया॥२॥कोंदलेसेतेज प्रभा झालीसे एक । नित्य नवा आनंदओवाळीता श्रीमुख ॥३॥आरती करिता तेजप्रकाशले नयनी । तेणे तेजे मीनला एकाएकीजर्नादनी ॥४॥

3995. उठा सकळ जन उठिले नारायण । आनंदले मुनिजन तिन्ही लोक ॥१॥ करा जयजयकार वाद्यांचे गजर । मृदंग विणे अपार टाळ घोळ ॥धृपद॥ जोडोनि दोन्ही कर मुख पाहा सादर । पायावरी शिर ठेवूनिया ॥२॥ तुका म्हणे काय पढियते ते मागा । आपुलाले सांगा सुख दुःख ॥३॥

3995. शेज आरती ३९९५ हरि चला मंदिरा ऐथा म्हणतीगोपीका । भावे वोवाळीती यादव कुळटिळका ॥१॥ एकीकडे राही एकीकडे रखुमाई । भावे वोवाळीतांहरि जाला दो ठायी ॥२॥ अष्टादिक सोळा सहस्त्रज्याच्या सुंदरा । ज्या ज्यांनी प्रार्थीला गेला तयांचियाघरा ॥३॥ एका जनार्दनी हरि तुं लाघवी होसी । इतक्याही भोगुनि ब्रह्मचारीम्हणविसी ॥४॥

3996. घडिया घालुनि तळी चालती वनमाळी । उमटती कोमळी कुंकुमाची ॥१॥ वंदा चरणरज अवघे सकळ जन । तारियेले पाषाण उदकी जेणे ॥धृपद॥ पैस धरुनी चाला ठाकत ठायी ठायी । मौन्य धरुनी काही न बोलावे ॥२॥ तुका अवसरु जाणवितो पुढे । उघडली महाल मंदिरे कवाडे ॥३॥

3996. गणपतीची आरती ३९९६ सदगुरुची चंद्र उदयो पै झाला । वाग्देवी वाक्य गणेश देखिला । चौथी भक्तिज्ञानेंचौथीसी आला । गुरुज्ञानमुर्ति पुर्ण बिंबला ॥१॥ जयदेव जयदेव जय मंगलमुर्ति । कार्यसिध्दी व्रतसंकटचतुर्थी ॥धृ.॥ शुध्द पक्षी ज्ञान वद्य पक्षी सीधचौथी । कार्यसिध्दी तेथेसुर्याची स्थिती । मंत्रयुक्तपुजा अक्षदा हाती । चिद् चैतन्य दुर्वा सद्बुध्द चित्ती ॥२॥ प्रेमाचे मोदक निर भावे क्षीर । प्रबोध लाडुगोड गोड साकर । पंचभुताचे खाजे शोभती कर । महाप्रळयी क्षुधेसी आहार॥३॥नवनीत निजधृताचि धार । नवविद्या भक्ति पुजा उपचार । शुध्दसुमनें ठेवा सायुज्य सार । निजभक्ती भावे करितोंनमस्कार ॥४॥ देई देवा सदगुरुमन उन्मन । सकामनिष्काम कामना पुर्ण । भुक्ती मुक्ती देवो प्रसत्र वदन । कृपा विश्वरुप एका जनार्दन ॥५॥

3997. भीतरी गेले हरी राहा क्षणभरी । होईल फळ धीर करावा ॥१॥ न करी त्वरा ऐके मात । क्षण एक निवांत बैसावे ॥धृपद॥ करूनी मर्दन सारिले पाणी । न्हाले देव अंग पुसी भवानी ॥२॥ नेसला सोनसळा विनवी रखुमाई । वाढिले आता ठायी चलावे जी ॥३॥