वारकरी रोजनिशी

833. याती मतिहीन रूपे लीन दीन । आणीक अवगुण जाणोनिया ॥१॥ केला त्या विठ्ठले माझा अंगीकार । ऐसा हा विचार जाणोनिया ॥धृपद॥ जे काही करितो ते माझे स्वहित । आली हे प्रचित कळो चित्ता ॥२॥ जाले सुख जीवा आनंद अपार । परमानंदे भार घेतला माझा ॥३॥

833. चंद्रभागातीरी उभा राहिलासी|भक्तांचे मानसी भाव मात्र ॥१॥ काय पुंडलिके केल्या तपरासीं|जाणोनि मानसी भावमात्रे ॥२॥ भावेंविण देवा सर्वथा नातुडे|नेणती बापुडे बद्धजन ॥३॥ नामा म्हणे माझे माहेर पंढरी|भेटती महाद्वारी संतजन ॥४॥

833. सुखाची विश्रांति सुख समाधान । मनाचे उन्मन नाम गाता ॥१॥ तेंहें नाम सोपे रामकृष्ण हरी । प्रपंच बाहेरी उच्चारिता ॥२॥ अहं भाव द्वेष नुरे ती वासना । द्वैताची भावना दुरी ठाके ॥३॥ एका जनार्दनी नांम हे सोपारे । येणेंचि पै सरे भवसिंधु ॥४॥

833. सुखी सांठविले सुख । हरिखा हरिख भेटविला ॥१॥ आनंदासी आनंद झाला । सद्गुरु भेटला तेचि क्षणी ॥२॥

834. तत्त्वता पै तत्त्व धरिता नये हाता । मग ममतेची चिंता तयासी पुसे ॥१॥ बाई कोणे घरी सांगे वो जिवित्व । परेचे परतत्त्व कोणे धरी ॥२॥

834. बहु उतावीळ भक्तीचिया काजा । होसी केशीराजा मायबापा ॥१॥ तुझ्या पायी मज जालासे विश्वास । म्हणोनिया आस मोकलिली ॥धृपद॥ ॠषि मुनि सिद्ध साधक अपार । कळला विचार त्यासी तुझा ॥२॥ नाही नास ते सुख दिले तयास । जाले जे उदास सर्वभावे ॥३॥

834. देवाचे हे आत्मे ते जाणावे संत|त्यांचे पदी रत सर्वभावे॥१॥ श्रीहरीची भेटी सहजचि होय|श्रम लया जाय जाला आधीं॥२|पापाचे पर्वत भस्म नामाग्नीनें|अभक्तासी हाण नामाविण॥३॥ नामदेव म्हणे नामाग्नीच्या पोटी|नाना पाप कोटी दग्ध हैती॥४॥

834. श्रीरामानें जगाचा उद्धार श्रीरामानें जगाचा उद्धार । करिता उच्चार दो अक्षरीं ॥१॥ पाहता साधन आन नसे दुजे । रामनामे नासे महत्पाप ॥२॥ ब्रह्माहत्यारी वाल्हा नामेंचि तरला । रामायणी मिरविला बडिवार ॥३॥ एका जनार्दनी नामापरतें थोर । नसे बडिवार दुजियाचा ॥४॥

834. सेवकाचि परि स्थापिला पदी । मग त्याचिये बुध्दी कोण तुके ॥१॥ तैसेचि केले मजही देवा । निपेक्ष अवघा दावूनिया ॥२॥

835. सहा चार अठरा धांडोळिती ज्यांते । परी नेणवे सखा तो जवळी असता ॥१॥ सखा निजसुखाचा जवळी असता । पुढे पाहता जाले वेडे चौघेजण ॥२॥

835. अवघे ते दैवाचे विठ्ठल म्हणती वाचे| अवघे कुळ त्यांचे पुण्यवंत ॥१॥ अवघेचि संसारी जाणावे ते धन्य|ज्याचे प्रेम पूर्ण पांडुरंगी ॥२॥ अवघा विठ्ठल भोगिती दिनरातीं|वोळगे किंकरवृत्ति नामा त्याते ॥३॥

835. त्रिकाळ साधन न लगे अनुष्ठान । आसन वसन त्याग नको ॥१॥ सोपे सोपेंक जपा आधी रामनाम । वैकुंठींचे धाम जपतां लाभें ॥२॥ एका जनार्दनी नामाचा प्रताप । तरेल ते खेप चौर्‍यांशींची ॥३॥

835. सैंध दाटली अक्षरे । माप नव्हे पुरे । केली माझीया दातारे । अतिवृष्टी कृपेची ॥१॥

836. आता आपणया आपण विचारी । सेखी प्रकृती ना पुरूष निर्धारी रया ॥१॥ आता प्रेतांचे अळंकार सोहोळले । की शब्दज्ञाने जे डौरले ।

836. देहभाव आम्ही राहिलो ठेवूनि । निवांत चरणी विठोबाच्या ॥१॥ आमुच्या हिताचा जाणोनि उपाव । तोचि पुढे देव करीतसे ॥धृपद॥ म्हणउनी नाही सुख दुःख मनी । ऐकिलिया कानी वचनाचे ॥२॥ जालो मी निःसंग निवांत एकला । भार त्या विठ्ठला घालूनिया ॥३॥

836. सर्वांभूती भज नमन करी संता|नित्य त्या अच्युता स्मरण करी ॥१॥ ऐसे भजनी विनट सांपडेल वाट|रामकृष्ण नीट वैकुंठीची ॥२॥ न लगती साधने वायांचि बंधने |एक नामे होणे चतुर्भुज ॥३॥ नामा म्हणे थोर नामेंचि सधर |वैकुठी बिढार तया भक्ता ॥४॥

836. उत्तम अधम येथे नाही काम । जपे तू श्रीराम सर्वकाळ ॥१॥ मंत्रतप कांही योगाची धारणा । न लगे नामस्मरणा वांचुनियां ॥२॥ योग याग तप वाउगा बोभाट । अष्टांग नेटपाट न लगें कांही ॥३॥ एका जनार्दनी गावें मुखी नाम । तेणे वारे काम क्रोध सर्व ॥४॥

836. माझी बुध्दि झाली वेडी । दिधली बुडी हरिनामी ॥१॥ नुमजे येथे विगुंतली । न करी बोली आणिक ॥२॥

837. अवघाची शृंगारू डोईजे दुरडी । डोळेची मुरडी परतोनिया ॥१॥ देखिले स्वरूप विठ्ठल नामरूप । पारूषेना चित्त त्याचे चरणाहुनी ॥२॥

837. आले फळ तेव्हा राहिले पिकोन । जरी ते जतन होय देठी ॥१॥ नामेचि सिद्धी नामेचि सिद्धी । व्यभिचारबुद्धी न पवता ॥धृपद॥ चालिला पंथ तो पाववील ठाया । जरि आड तया नये काही ॥२॥ तुका म्हणे मध्ये पडती आघात । तेणे होय घात हाणी लाभ ॥३॥

837. म्हणता वाचे नाम वंदी तया यम |काळादिका सम वंदी तया ॥१॥ ऐसे नाम श्रेष्ठ सकळांसी वरिष्ठ |उच्चारिता नीट वैकुंठ गाजे ॥२॥ तो हा नाममहिमा वाखाणित ब्रह्मा|न कळे तया उपमा आदि अंती ॥३॥ नामा म्हणे पाठे नामाचेनि वाटे|तरी प्रत्यक्ष प्रगटे विठ्ठल हरि॥४॥

837. दानधर्म कोणान घडे सर्वथा । राम नाम घेतं सर्व जोडें ॥१॥ कर्म धर्म कांही न होती सांग । रामनामे पांग फिटे त्याचा ॥२॥ वेदशास्त्रांव्युप्तत्ती पढतां श्रम पोटी । रामनामे कोटी जप घडे ॥३॥ आचार विचार न कळे साचार । एका जनार्दनी निर्धार राम जपा ॥४॥

837. मीचि माझा विस्मय करी । नवल परी देखोनी ॥१॥ कैशी येणे पांडुरंगे । अंगी अंगे लपविली ॥२॥

838. ऐशिया माजी तो निज एकांती राहिला । विठ्ठल अनुसरला भावे एके ॥१॥ नित्य प्रळय निद्रिस्त नित्य प्रळय मृत्यु । कल्पांती जीव जात मायाही नाही तेथ ॥२॥

838. विरोधाचे मज न साहे वचन । बहु होते मन कासावीस ॥१॥ म्हणऊनि जीवा न साहे संगति । बैसता एकांती गोड वाटे ॥धृपद॥ देहाची भावना वासनेचा संग । नावडे उबग आला यांचा ॥२॥ तुका म्हणे देव अंतरे यामुळे । आशामोहोजाळे दुःख वाढे ॥३॥

838. म्हणे दीनबंधू तुम्ही सावध व्हावे |संतांशी नमन नाम वाचे जपावे ॥१॥ नामाविण साधन नाही या कलियुगी|व्यर्थ श्रम होती पाहता मत्ते ॥२॥ मताभिमान करणे नि तुम्ही जाल आड वाटां|अभिमाने ठकविले नारदादि श्रेष्ठा ॥३॥ आलिया जन्मांस आता न करी आळस|नामदेवालागी सांगे जगन्निवास ॥४॥

838. याचा आश्रय झाला आम्हा । या पुरुषोत्तमा विठठलाचा ॥१॥ गाता वाचिता चरित्रे याची । न करी दासांची उपेक्षा हा ॥२॥

838. ऐका नामाचे महिमान । नामे पातकी पावन । तरले ते अधम जन । कलयुगामाझारी ॥१॥ धन्य धन्य राम पावन । सर्व साधनांचे साधन । मोक्ष नामचि पूर्ण । स्मरतांचि जोडे ॥२॥ न लगे आन विधि मुद्रा । न लगे तपांचा डोंगरां । कासया हिंडताती सैरा । नामजपा सादर ॥३॥ भोळ्या भाविकां हे वर्म । दृढ जपावे हो नाम । एका जनार्दनी धाम । पावे वैकुंठीचें ॥४॥

839. नाही जातिकूळ तुझे म्या पुशिले । परी मन मावळले देखोनिया ॥१॥ तुझेंची कुवाडे सांगेन तुजपुढे । तेणे मुक्तीची कवाडे उघडती ॥२॥

839. तुजशी संबंध खोटा । परता परता रे तू थोटा ॥१॥ देवा तुझे काय घ्यावे । आप आपणा ठकावे ॥धृपद॥ जेथे मुद्दल न ये हाता । व्याज मरावे लेखिता ॥२॥ तुका म्हणे ऐसा । त्रिभुवनी तुझा ठसा ॥३॥

839. सकळ संतजन देखोनि नयनीं|टाळिया पिटोनि गाती नाम ॥१॥ म्हणती धन्य भक्त निधडा वैष्णव|ब्रह्मादिका माव न कळे याची ॥२॥ कैसा ऋणिया केला पंढरीनाथ|आहे सदोदित याचेजवळी ॥३॥ पूर्वी तो प्रल्हाद श्रवणी ऐकिला|किंवा हा देखिला संतामधी ॥४॥

839. याचिया रुपाचे चिंतन । करिता तनु मन वेधले ॥१॥ देही नुरता देहभाव । झालो स्वयमेव तेचि रुप ॥२॥

839. सुख बहु असे आम्हा । तुझा गाता नाममहिमा । तेणे अंगी होतसे प्रेमा । नामी दृढता सदोदित ॥१॥ ते नाम सोपे जयराम । भवसिंधुतारक निष्काम । मुखें गाता उत्तमोत्तम । सुलभ आणि सोपारे ॥२॥ नाम नौका जगालागीं । नामे पावन होत कलियुगीं । एका जनार्दनी मुराला अंगी । पावन होय नाम घेता ॥३॥

840. अवघा सुखरूप अवघाची रूपी । अवघाची आपी धरूनी ठेला ॥१॥ नाम ते अवघे उच्चारिसी वेगे । येर ते वाउगे कर्महीन ॥२॥

840. याचि हाका तुझे द्वारी । सदा देखो ऋणकरी ॥१॥ सदा करिसी खंड दंड । देवा बहु गा तू लंड ॥धृपद॥ सुखे गोविसी भोजना । लपवूनिया आपणा ॥२॥ एके एक बुझाविसी । तुका म्हणे ठक होसी ॥३॥

840. ब्रह्ममूर्ति संत जगी अवतरले | उद्धरावया आले दीनजना ॥१॥ ब्रह्मादिक त्यांचे वंदिती पायवणी | नाम घे वदनी दोष जाती ॥२॥ हो का दुराचारी विषयी आसक्त | संतकृपे त्वरित उद्धरतो ॥३॥ अखंडित नामा त्याचा वास पाहे | निशिदिनी ध्यास सत्संगती ॥४॥

840. जग रामनाम म्हणे । तया का न येती विमाने ॥१॥ नवल स्मरणाची ठेव । नामी नाही अनुभव ॥२॥ नष्ट गणिका राम म्हणे । तिसी वैकुंठींचे पेणे ॥३॥ एका जनार्दनी ध्यात । राम पाहे ध्याना आंत ॥४॥

840. याचिलागी तुमचा करितसे धावा । रात्रंदिवस देवा आळवूनि ॥१॥ नेणे जप तप स्नान संध्या विधी । जड माझी बुध्दि प्रज्ञाहीन ॥२॥

841. मन हे धाले मन हे च धाले पूर्ण विठ्ठलचि झाले । अंतरबाह्य रंगुनी गेले विठ्ठलची ॥१॥ विठ्ठल म्हणता हरले पाप पदरी आले पुण्य माप । धाला दीनाचा मायबाप विठ्ठलची ॥२॥

841. आम्ही जाणो तुझा भाव । दृढ धरियेले पाव ॥१॥ फांकु नेदू चुकाविता । नेघो थोडे बहु देता ॥धृपद॥ बहुता दिसाचे लिगाड । आले होत होत जड ॥२॥ तुका म्हणे आता । नेघो सर्वस्व ही देता ॥३॥

841. संतांचा महिमा कोण जाणे सीमा | सीणला हा ब्रह्मा बोलवेना ॥१॥ संतांची हे कळा पाहता न कळे | खेळोनिया खेळ वेगळाची ॥२॥ संतांचिया पारा नेणे अवतारा | म्हणती याच्या पारा कोण जाणे॥३॥ नामा म्हणे धन्य धन्य भेट जाली | कल्पना निमाली संतापायी जाणे ॥४॥

841. श्रीराम श्रीराम सदा ज्याचे वाचा । त्या प्राणियासी साचा दंडवत ॥१॥ घेईन पायवणी वंदीन मस्तकी । देईन हस्तकीं क्षेम त्यासी ॥२॥ तयाचा भार वाहे अंकीतपणें । नोहेचि उत्तीर्ण जन्मोजन्मी ॥३॥ एका जनार्दनी श्रीराम वाचे । वदता पातक नासें कोटी जन्मांचें ॥४॥

841. भावे आळविता देवा । लागला हाती जुनाट ठेवा । दैव मोडीनी आले दैवा । सुख विश्रांती पावलो ॥१॥

842. उपदेश उपरती ज्ञान ध्यान एकनिष्ठ । विज्ञान ते आटले रे दृश्यादृश्य तेथे दृष्ट । आदिअंत हरपला सर्व ब्रह्म एक वाट । नित्य नेम चालता रे होय वैकुंठ प्रगट ॥१॥

842. ऋण वैर हत्या । हे तो न सुटे नेंदिता ॥१॥ हे का नेणा पांडुरंगा । तुम्ही सांगतसा जगा ॥धृपद॥ माझा संबंध तो किती । चुकवा लोकाची फजिती ॥२॥ तुका म्हणे याचि साठी । मज न घेता नये तुटी ॥३॥

842. कर्दळी फळ कर्पूर परिमळे भिन्न | परि दोहींचे जन्म ते एकत्र जाण | आत्मा की परमात्मा अभेद की भिन्न | चंद्र सोमकांत शून्य महाशून्य ॥१॥ सूर्य सूर्यकांतु प्रकाश एकु | साधुसंत आरति रावो ना रंकु ॥२॥ भ्रमरांच्या रुंजी मकरंद उधळती | असाध्य साधनी लागल्या ज्योती |

842. गाणे बाणे मुर्तीकडें । राम अध ऊर्ध्व मागे पुढे ॥१॥ मुखी उच्चारिता नाम । जिव्हेंमाजीं वसे राम ॥२॥ श्रुति मृदंग टाळ घोळ । ते नाद राम सकळ ॥३॥ एका जनार्दनी नित्य गात । श्रोता वक्ता जनार्दन तेथे ॥४॥

842. मजही भीड नुलंघवे । जे त्या पुसावे मनोगत ॥१॥ सर्वही भावे सेवाऋणी । मजचि करुनी सोडियले ॥२॥

843. उपदेश अगोचर उपदेशी मदालसा पुत्रालागी रहीवासु । ध्यानरूप येक करी सर्वाघटी महेशु । जातीधर्म लोपी बाळ करी तू आळसू । उठी जाय योगपंथे जेथे वैकुंठनिवासु ॥१॥

843. नाही मागितला । तुम्हा मान म्या विठ्ठला ॥१॥ जे हे करविली फजिती । माझी एवढी जना हाती ॥धृपद॥ नाही केला पोट । पुढे घालूनि बोभाट ॥२॥ तुका म्हणे धरूनि हात । नाही नेले दिवाणात ॥३॥

843. वैष्णवा घरी सर्वकाळ | झणझणिती टाळ ॥१॥ कण्या भाकरीचे खाणे | गाठी रामनाम नाणे ॥२॥ बैसावयासी कांबळा | द्वारी तुळसी रंगमाळा ॥३॥ घरी दुभे कामधेनु | तुपावरी तुळसीपानु ॥४॥

843. देही असोनिया विदेही प्रकार । रामनाम उच्चार ज्याचे मुखी ॥१॥ तोचि तरेल ऐसा नाही बोल । दरुशने तारील मूढ जना ॥२॥ देही तो विदेही समाधिस्थ सर्वदा । रामनाम मुखी सदा जया असे ॥३॥ एका जनार्दनी नित्य गात । श्रोता वक्ता जनार्दन तेथे ॥४॥

843. मस्तक माझा पायावरी । या वारकरी संतांच्या ॥१॥ प्रतिवर्षी पंढरपुरा । जाती महावव्दरा हरि भेटी ॥२॥

844. उपदेश ब्रह्मज्ञान पुत्रा ऐक रे बीज । सांडी सांडी मायामोहो मुक्त विचरे रे सहज । आशा मनसा गुंफो नको सोहं धरी का रे नीज । अखंड गुरूचरणी मौन्य धरी का रे काज ॥१॥

844. तू पांढरा स्पटिक मणी । करिसी आणिका त्याहुनि ॥१॥ म्हणोनि तुझ्या दारा । न येती ठकती दातारा ॥धृपद॥ तुझी ठावी नांदणूक । अवघा बुडविला लौकीक ॥२॥ तुका म्हणे ज्याचे घेसी । त्यास हेचि दाखविसी ॥३॥

844. रविरश्मि धरोनि स्वर्गी जाऊ येईल | परि साधुसंगतीचा पार नकळे नकळे ॥१॥ वैतरणी उतरोनि वैकुंठा जाऊ येईल | परि साधुसंगतीचा पार नकळे नकळे नकळे ॥२॥ स्वप्नीचा ठेवा साचहि होईल | परि साधुसंगतीचा पार नकळे नकळे नकळे ॥३॥ मायबाप बंधू भगिनी मिळे योनी | परि साधुची मिळणी भाग्ययोगे ॥४॥

844. शुचि अथवा अशुचि । परि श्रीरामनाम ज्याचे मुखी ॥१॥ तोचि त्रैलोकी पावन । तिन्ही देवांसि समान ॥२॥ त्यांचे होता दरुशन । घडे त्रिवेणीचे स्नान ॥३॥ एका जनार्दनी देही । सदासर्वदा तो विदेही ॥४॥

844. महासुखा पारणे होये । आनंद राहे लिगटोनी त्या ॥१॥ ऐशिया पावविलो विश्रांती । निमग्न वृत्ती इंद्रियांच्या ॥२॥

845. उपदेश मदालसा देहो निर्मिला कैसा । आलासी कवण्या वाटा मातेचिया गर्भवासा । जो पंथ वोखटा रे पचलासी कर्मकोठा । अविचार बुद्धि तुझी पुत्रराया अदटा ॥१॥

845. बोलतो निकुरे । नव्हती सलगीची उत्तरे ॥१॥ मागे संतापले मन । परपीडा ऐकोन ॥धृपद॥ अंगावरी आले । तोवरी जाईल सोसिले ॥२॥ तुज भक्तांची आण देवा । जरि तुका येथे ठेवा ॥३॥

845. आजी महासुखे सृष्टी भरली भाग्यवंती | जालीसे विकृती पापा तापा ॥१॥ चालिले देखोनि वैष्णव जगजेठी | उभविती वैकुंठी गुडिया देव ॥२॥ आले आले रे हरीचे डिंगर | वीर वारीकर पंढरीचे ॥३॥ ज्याची चरणधुळी उधळे गगनपंथे | ब्रह्मादिका तेथे जाली दाटी ॥४॥

845. अवचट मुखी म्हणता राम । सर्व दुरितें होती भस्म ॥१॥ नामापुढे पाप रहे । ऐसा कोण वदताहे ॥२॥ घडता पातकांच्या राशी । तोही नेला वैकुंठासी ॥३॥ भाविकांशी वर्म सोपे । राम मुखें जपावे ॥४॥

845. मावळली खंती । देही देहाची विस्मृती ॥१॥ पांडुरंग ध्यानी मनी । रुप बैसले लोचनी ॥२॥

846. श्रीगुरू देवराया प्रणिपातु जो माझा । मनादि मूळ तूचि विश्वव्यापका बीजा । समाधी घेई पुत्रा स्वानंदाचिया भोजा । पालखी प्रौढलिया नाशिवंत रे माया ॥१॥

846. बुद्धीचा जनिता लक्ष्मीचा पति । आठविता चित्ती काय नव्हे ॥१॥ आणिका उपाया कोण वाटी मन । सुखाचे निधान पांडुरंग ॥धृपद॥ गीत गावो नाचो छंदे वावो टाळी । वैष्णवाचे मेळी सुखरूप ॥२॥ अनंत ब्रम्हांडे एके रोमावळी । आम्ही केला भोळी भावे उभा ॥३॥

846. ध्वजा कुंचे गरुडटके | वैष्णव चालिले नेटिके ॥१॥ आले वैष्णवांचे दळ | भेणे पळे कळिकाळ ॥२॥ तुळसी मंजरीचे भाले | देखोनि यमदूत पळाले ॥३॥ ऐकोनी नामाचा गजर | प्रेमे डुल्लतसे शंकर ॥४॥

846. आंबे केळी द्राक्ष घडु । रामनामापुढें अवघे कडू ॥१॥ नाम गोड नाम गोड । हरी म्हणता पुरे कोड ॥२॥ गूळ साखर कायसी निंकीं । अमृताची चवी जाली फिकी ॥३॥ एका जनार्दनी पडली मिठी । चवी घेतली ती कधीच नुठी ॥४॥

846. भावे वोजावली भूमिका । वरी कृपाघन वोळला निका । संती बीज दीधला फुका । तेचि पेरिले तोचि क्षणी ॥१॥

847. मदालसा म्हणे पुत्रा तू मुक्त होतासी । संसारमायामोहे का रे बद्ध जालासी । सिद्ध ते विचारी पा जेणे सुखीया होसी ॥१॥ चेई तू रे तानुलिया जाई श्रीगुरूशरण ।

847. नलगे मायेसी बाळे निरवावे । आपुल्या स्वभावे ओढे त्यासी ॥१॥ मज का लागला करणे विचार । ज्याचा जार भार त्याचे माथा ॥धृपद॥ गोड धड त्यासी ठेवी न मगता । समाधान खाता नेदी मना ॥२॥ खेळता गुंतले उमगूनी आणी । बैसोनिया स्तनी लावी बळे ॥३॥

847. आला वैष्णवांचा मेळ | पळाला हो कळीकाळ ॥१॥ आले आले हरिदास | कळीकाळा वरी घाला कास ॥२॥ कल्मशा पडियेला धाक | तो हि देऊ न शके हाक ॥३॥ पैल नाम केशवाचा | सवे मेळू वैष्णवांचा ॥४॥

847. देठीचें फळ देठी पिके । न तोडितां जो चवी चाखे ॥१॥ गोड साखरसें साखरसें । रामनाम रसे चवी आले ॥२॥ न तोडी न फोडी सगळेंची सेवी । ब्रह्मादिका तो वाकुल्या दावी ॥३॥ एका जनार्दनी घेतली गोडी । जीव गेला तरी चवी न सोडी ॥४॥

847. शोधूनी अन्वये वंशवंशावळी । परंपरा कुळी उच्चारण ॥१॥ म्हणविले पूर्वी जैसे होते तैसे । केले सामरस्ये समाधान ॥२॥

848. आधी चरे पाठी प्रसवे । कैसी प्रतिदिनी गाभासी जाये रे । विऊनिया वांझ झाली रे । ती उन्हाळा मासा वोळली रे कान्हो ॥१॥

848. ब्राम्हण तो नव्हे ऐसी ज्यासी बुद्धी । पाहा श्रुतीमधी विचारूनि ॥१॥ जयासी नावडे हरीनाम कीर्तन । आणीक नर्तन वैष्णवाचे ॥धृपद॥ सत्य त्याचे वेळे घडीला व्यभिचार । मातेसी वेव्हार अंत्यजाचा ॥२॥ तुका म्हणे येथे मानी आनसारिखे । तात्काळ तो मुखे कुष्ट होय ॥३॥

848. भक्त केशवाचे आले | दूत यमाचे पळाले ॥१॥ भक्त हरीचे चालिले | हाती हरिनामाचे भाले ॥२॥ तळपे शांतीचे ओढण | घेती स्वानंदे उड्डाण ॥३॥ नामा म्हणे निजदास | कळिकाळाचे भरवसे ॥४॥

848. जीवामाजी घालुनी जीव । परिसी अर्थ तोगौरव ॥१॥ तै सिद्धि पावे कार्य सर्व । भव विभव निवारे ॥२॥ व्यापक तो सर्वदेशी । भरुनी उरला सर्व साक्षी ॥३॥ राम व्यापकु सर्वदेशीं । ऐशीं कल्पना जयासी ॥४॥

848. पावलो प्रसाद इच्छा केली तैसी । झाले या चित्तासी समाधान ॥१॥ मायबाप माझा उभा कृपादानी । विटे सम जोडुनि पदांबुजे ॥२॥

849. गायी तिचे निरंजनी वाडे रे । तीसवे तिन्ही पाडे रे । तिने दैत्य मारिले कुवाडे रे । गाईचे सांगता बहूत पवाडे रे कान्हो ॥१॥

849. ब्राम्हण तो याती अंत्यज असता । मानावा तत्वता निश्चयेसी ॥१॥ रामकृष्णनामे उच्चारी सरळे । आठवी सांवळे रूप मनी ॥धृपद॥ शांति क्षमा दया अळंकार अंगी । अभंग प्रसंगी धैर्यवंत ॥२॥ तुका म्हणे गेल्या षडऊर्मी अंगे । सांडुनिया मग ब्राम्‍हण तो ॥३॥

849. यम सांगू गेला वैकुंठा | देवा सांभाळा जी आपुल्या मठा |आम्ही नवजाऊ तयाचिया वाटा | वैष्णव दूत नागवती ॥१॥ कुंभिपाक पडला ओस | दूता लागला त्रास |देवा कोपेल महेश | म्हणोनी सांगावया आलो ॥२॥ देवा तुम्ही एक वोखटे केले | गंगेसि मृत्युलोकासी पाठविले |तेणे थोर कार्य नाशिले | हा प्रसाद गौतमाचा ॥३॥ ऐसे वैष्णवदूती गांजिलो | तुजप्रति सांगावया आलो |देवे पाहिजे मना आणिलो | माझे साह्य करावे स्वामी ॥४॥

849. लोह परिसासी झगटे । मग काळिमा कैची भेटे ॥१॥ तैसे विनटो रामनामा । पहिलेंपण कैंचें आम्हा ॥२॥ गंगा मीनली सागरी । ती परतेना ब्रह्मागिरि ॥३॥ नीच रतली रायासी । तिची कोण म्हणेल दासी ॥४॥

849. सुखे जन्मातरे घेऊ । नामे आळवू श्रीहरीची ॥१॥ नाही आम्हा त्याचे कोडे । संसार बापुडे ते काये ॥२॥

850. तिही त्रिपुटी तिचे वाडे रे । सवालक्ष चरावया जाय रे । ते दैत्यापाठी हुंबरत लागे रे । भक्ता घरी दुभे सानुरागे रे कान्हो ॥१॥

850. एक करिती गुरु गुरु । भोवता भारु शिष्यांचा ॥१॥ पुंस नाही पाय चारी । मनुष्य परी कुतरी ती ॥धृपद॥ परस्त्री मद्यपान । पेंडखान माजविले ॥२॥ तुका म्हणे निर्भर चित्ती । अधोगती जावया ॥३॥

850. यम सांगे दूता कानी | तुम्ही जाता मेदिनी |विष्णुभक्त चुकवुनि | येर बांधोनि आणा ॥१॥ दूत सांगता यमा | दिंडीपुढे चाले नामा |ते नागविती आम्हा | विष्णुदूत म्हणोनी ॥२॥ जे नेणती धर्मवेळा | वाचे न उच्चारिती गोपाळा |तयासि जाचवावे वेळोवेळा | एकविस कुळांसहित ॥३॥ जे न करिती हरिची भक्ती | तयांसी जाचवावे पुढता पुढती |रघुनाथनाम जयाच्या कंठी | त्याच्या वाटे नवजावे ॥४॥

850. रामनामावांचुनी । श्रेष्ठ नाही दुजे कोणही ॥१॥ हाचि अनुभव मना । घेई घेई सत्य जाणा ॥२॥ नको वाउगी खटपट । एका जनार्दनी सोपी वाट ॥३॥

850. आटीतो आटणी । करुनि इंद्रिया दाटणी ॥१॥ कवळूनिया नामापाशी । तुमच्या ठेवितो सायासी ॥२॥

851. काळी कोसी कपिला धेनु रे । तिचे दुभते काय वानू रे । तिसी बापमाय दोन्ही नाही रे । ते असक्रिया वेगळी पाहे रे कान्हो ॥१॥

851. एका पुरुषा दोघी नारी । पाप वसे त्याचे घरी ॥१॥ पाप न लगे धुंडावे । लागेल तेणे तेथे जावे ॥धृपद॥ काही दुसरा विचार । न लगे करावाचि फार ॥२॥ असत्य जे वाणी । तेथे पापाचीच खाणी ॥३॥

851. सांडोनि नित्य नेम कर्म | बोलती कळिकाळाचे वर्म ॥१॥ नामधारक नामाचे | जाले डिंगर केशवाचे ॥२॥ टाळ मृदंग वाजती | टके पताका शोभती ॥३॥ कंठी तुळसीच्या माळा | वज्र पंजराचा टिळा ॥४॥

851. वाऊगाची सोस करितोसी तू मना । चिंती तुं चरणा विठोबाच्या ॥१॥ अविनाश सुख देईल सर्वदा । वाचे वदा सदा रामनाम ॥२॥ तारिले पातकी पावन कलियुगी । नामनौका जगी तारावया ॥३॥ भवसिंधु पार रामनाम सार । न करी विचार दुजां कांही ॥४॥

851. आठवला तो माझिये मनी । कटी कर दोन्ही वसविता ॥१॥ न गमे दिवस न गमे राती । लागते खंती फुटे ॥२॥

852. आगरीचे क्षीर सागरी पैल । डोंगरी दुभते गाय रे ॥ दोहो जाणे त्यांचे दुभते । जेवित्याची मेली माय रे ॥१॥

852. जळते संचित । ऐसी आहे धर्म नीत ॥१॥ माझ्या विठोबाचे पाय । वेळोवेळा मनी ध्याय ॥धृपद॥ नेदी कर्म घडो । कोडे आडराणे पडो ॥२॥ तुका म्हणे मळ । राहो नेदी ताप जाळ ॥३॥

852. वैष्णवांचे घरी मांडिला पाहुणेर | नामाचा वोगर वाढियेला ॥१॥ घ्यारे ताटभरी जेवा धणीवरी | आनंद गजरी रामनाम ॥२॥ होईल पाईरव दुर्जना न सांगावे | एकांति सेवावे नामा म्हणे ॥३॥

852. श्रीराम श्रीराम वाचे म्हणता । तेणे सायुज्यता हाता लागे ॥१॥ श्रीराम श्रीराम ध्यान जयासी । तोची तपराशी पावन झाला ॥२॥ श्रीराम श्रीराम ज्याची वाणी । धन्य धन्य जनी पावन तो ॥३॥ एका जनार्दनी श्रीराम ध्यात । निरंतर चित्त रामनामी ॥४॥

852. आठविता याचे पाय । गेले निरसोनि संसारभय ॥१॥ अवघा काळ अवघी वेळ । स्मरणे याचिया सुमंगळ ॥२॥

853. साई खडियाते देखोनिया माते । तैसा संसाराते येत रया ॥१॥ सोय ध्यान उन्मनी पाचांची मिळणी । सत्रावीचे कानी गोष्टी सांगे ॥२॥

853. संतापाशी बहु असावे मर्यादा । फलकटाचा धंदा उर फोडी ॥१॥ बासर तो भुंके गाढवाचेपरी । उठे पाठीवरी यम दंड तेणे ॥धृपद॥ समयो नेणे ते वेडे चाहाटळ । अवगुणाचा ओंगळ मान पावे ॥२॥ तुका म्हणे काय वाया चाळवणी । पिटपिटघाणी हागवणीची ॥३॥