वारकरी रोजनिशी

1092. जगासी तारक हरि हा उच्चार । सर्व वेरझार खुटें जेणे ॥१॥ पाहता ब्रह्मांडी व्यापका तो हरी । सबाह्म अभ्यंतरीं भरलासे ॥२॥ एका जनार्दनी रिता ठाव कोठे । पुंडलीक पेठे उभा नीट ॥३॥

1092. जेणे कीर्तनी धरिली निष्ठा । झाला वरिष्ठा तो ॥१॥ पहा प्रल्हाद दैत्यवंशी । झाला देवासी परम पूज्य ॥२॥

1093. विठ्ठल विठ्ठल येणे छंदे । ब्रह्मानंदे गर्जावे ॥१॥ वाये टाळ टाळ्या टाळी । होईल होळी विघ्नांची ॥धृपद॥ विठ्ठल आदी अवसानी । विठ्ठल मनी स्मरावा ॥२॥ तुका म्हणे विठ्ठलवाणी । वदा कानी आईका ॥३॥

1093. देव म्हणे ऐसे आठवाल कोठवर | होईल उशीर समाधीशी ॥१॥ निरंजनी समाधि निरांतर तुम्हांसी | व्यर्थ कसाविसी होऊ नये ॥२॥ निवृत्तीसी पोटी धरिले देवाने | केले समाधान अवधियांचे ॥३॥ ब्रह्मणि ही कळा पुढे मुक्ताबाई | देवा सांगा कांही आम्हांलागी ॥४॥

1093. जो जो काळ कीर्तनी जाय । तो तो हाय सार्थक ॥१॥ घटिका पळही न वचे वांया । चुकवी आपायापासुनी ॥२॥

1093. श्रीगोविंदा मधुसूदना । ऐशा नामांची करिता उच्चारणा । तुटताती यमयातना । नाना पातकियाच्या ॥१॥ माना हाचि रे विश्वास । नामी धरा दृढ वास । आणिक ते सायास । फोलकत न करावे ॥२॥ योगयाग कसवटी । नको नको कोरड्या गोष्टी । वांयाचि हिंपुटी । शिणती मुर्ख ॥३॥ शरण रिघा जनार्दनी । एकपणे मन करुनी । एका जनार्दनी ध्यानी मनी । चिंतन ते असों द्यावे ॥४॥

1094. पंढरीचे वारकरी । ते अधिकारी मोक्षाचे ॥१॥ पुंडलिका दिला वर । करुणाकरे विठ्ठले ॥धृपद॥ मूढ पापी जैसे तैसे । उतरी कासे लावूनि ॥२॥ तुका म्हणे खरे जाले । एका बोले संतांच्या ॥३॥

1094. ज्ञानदेवे देवा घातले वचन | करा समाधान सोपानाचे ॥१॥ समुदायेसी तुम्हा करु बोळवण | ऐसाचि सोपान ब्रह्मकरु ॥२॥ तीर्थावळी वेळे नेमियेले स्थान | तेथे पोचविणे मजलागी ॥३॥ विठ्ठल रुक्माई उभी समाधान | दिधले वचन ज्ञानदेवा ॥४॥

1094. कृष्णाविण दुजे नेणती काया वाचा । जाला पांडवांचा सहकारी ॥१॥ वारिले संकट भक्तांचा अंकित । धांवेचि त्वरित नाम घेता ॥२॥ भोजनाची आस न धरा मानसी । धांवतो त्वरेसी नाम घेता ॥३॥ एका जनार्दनी नामाची आवडी । घालितासे उडी वैकुंठाहुनी ॥४॥

1094. देखोनिया संतमेळा । कीर्तन सोहळा धाव घाली ॥१॥ ऐकावया आपुली नामे । गुणसंभ्रमे नित्य नवे ॥२॥

1095. अमृताची फळे अमृताची वेली । ते चि पुढे चाली बीजाची ही ॥१॥ ऐसियांचा संग देई नारायणा । वोलाचा वचना जयाचिया ॥धृपद॥ उत्तम सेवन सितळ कंठासी । पुष्ट कांती तैसी दिसे वरी ॥२॥ तुका म्हणे तैसे होइजेत संगे । वास लागे अंगे चंदनाच्या ॥३॥

1095. निवृत्तीदेव म्हणे सांगतो या वाचे | राहाणे चौघांचे एकरूप ॥१॥ त्रिवेणीचा ओघ जैसा एके ठायी | तैसी मुक्ताबाई आम्हांमध्ये ॥२॥ ब्रह्माविष्णुहर जैसे एके ठायी | तैसी मुक्ताबाई आम्हांमध्ये ॥३॥ रज तम गुण सत्व गुणाठायी | तैसी मुक्ताबाई आम्हांमध्ये ॥४॥

1095. हरिनाम भजन कल्लोळ जेथे सदा । नोहे तेथे बाधा विषयाची ॥१॥ वेदशास्त्र देती ग्वाही । पुराणे तोहि बोलती ॥२॥ नामस्मरणे निरसे भेद । तुटे समुळ कंद संसार ॥३॥ निरसे भोग दुःखव्याधी । तुटे उपाधी शरीर ॥४॥

1095. धन्यरुप झाला काळ । करिता कथा गदारोळ ॥१॥ आजि पोखल्या आयणी । प्रेमसुखाचिया जेवणी ॥२॥

1096. पंढरीसी जा रे आल्यानो संसारा । दीनाचा सोयरा पांडुरंग ॥१॥ वाट पाहे उभा भेटीची आवडी । कृपाळू तांतडी उतावीळ ॥धृपद॥ मागील परिहार पुढे नाही शीण । जालिया दर्षणे एकवेळा ॥२॥ तुका म्हणे नेदी आणिकाचे हाती । बैसला तोचित्ती निवडेना ॥३॥

1096. निवृत्तिदेव म्हणे करिता समाधान | कांही केल्या मन राहात नाही ॥१॥ बांधल्या तळ्याचा फुटलासे पाट | ओघ बारा वाट मुरडताती ॥२॥ बांधल्या पेंढीचा सुटलासे आळा | तृण रानोमाळा पांगलेसे ॥३॥ हरिणीवीण खोपी पडियेली वोस | दशदिशा पाडसे भ्रमताती ॥४॥

1096. जागृती स्वप्नीं आणि सुषुप्ती । तिही अवस्थात हरि म्हणता मुक्ति ॥१॥ ऐसे वेदशास्त्रे गर्जती । विवादतीं पुराणे ॥२॥ नाम निरंतर मुखी सदा । नोहे बाधा भौतिक ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । भुक्तिमुक्तिची नाही कारण ॥४॥

1096. नारद वैष्णवांचा शिरोमणी । नाचे कीर्तनी सर्वदा ॥१॥ देवोचि त्याची पूजा करी । आणि नमस्कारी भेटता ॥२॥

1097. न कळे ते कळो येईल उगले । नामे या विठ्ठले एकाचिया ॥१॥ न दिसे ते दिसो येईल उगले । नामे या विठ्ठले एकाचिया ॥धृपद॥ न बोलो ते बोलो येईल उगले । नामे या विठ्ठले एकाचिया ॥२॥ न भेटे ते भेटो येईल आपण । करिता चिंतन विठोबाचे ॥३॥

1097. देव रुक्माबाई आणिक साधुजन | करिती समाधान निवृत्तीचे ॥१॥ ज्ञानियांनी ऐसी करावी जंव खंती | अज्ञानाचा किती पाड आला ॥२॥ धन्य तुमचा महिमा बोलती पुराणी | दृश्य कांही मनी आठवू नये ॥३॥ आकाशाचे ठायी अभ्रे येती जाती | कोण त्याची खंती करू पाहे ॥४॥

1097. हरिस्मरणीं सावध व्हावे । स्वहित आपुलें विचारावें ॥१॥ तरला प्रल्हाद आणि धुरु । उपमन्यु क्षीरसागरु ॥२॥ एका जनार्दनी छंद । अवघा भरला श्रीगोविंद ॥३॥

1097. नित्यानंदे घोषे करिता हरीचे कीर्तन । श्रोते आणि वक्ते होती परम पावन ॥१॥ आणिकहि लोक तरती त्यांच्या सहवासे । भाळया भोळया भाविकासी लाभ अनायासे ॥२॥

1098. बहुजन्मे केला लाग । तो हा भाग लाधलो ॥१॥ जीव देइन हा बळी । करीन होळी संसारा ॥धृपद॥ गेले मग नये हाता । पुढती चिंता वाटतसे ॥२॥ तुका म्हणे तांतड करू । पाय धरू बळकट ॥३॥

1098. गरुड हनुमंत मुक्ताई सोपान | देव साधुजन आनंदले ॥१॥ मागे पुढे संत पताकांचे भार | मध्ये ज्ञानेश्वर मिरवतो ॥२॥ टाळ आणि विणे मृदुंग गायन | करिती कीर्तन सुस्वरेंसी ॥३॥ जयजयकार ध्वनि करिती सुरगण | वर्षती सुमन स्वर्गीहुनी ॥४॥

1098. मुखाचा व्यापार । करावा हरिनाम उच्चार ॥१॥ पायांचा व्यापार । करावे तीर्थाटन निर्धार ॥२॥ हातांचा व्यापार । करावे दानधर्म सार ॥३॥ एका जनार्दनाचा निर्धार । मुखी नामाचा उच्चार ॥४॥

1098. पाहोनिया हरिकीर्तन । होती प्रसन्न देव तुम्हा ॥१॥ संनकादिक येती भेटी । कथा गोमटी ऐकावया ॥२॥

1099. भक्तीप्रेमसुख नेणवे आणिका । पंडित वाचका ज्ञानियांसी ॥१॥ आत्मनिष्ठ जरी जाले जीवन्मुक्त । तरी भक्ती सुख दुर्लभ त्या ॥२॥ तुका म्हणे कृपा करिल नारायण । तरि च हे वर्म पडे ठायी ॥३॥ अर्थ :

1099. सर्व स्वस्ति क्षेम वैष्णव मंडळी | बैसलेती पाळी समाधीच्या ॥१॥ पताकांची छाया दुणावली फार | सिद्ध ज्ञानेश्वर तेव्हा जाले ॥२॥ अजानवृक्षदंड आरोग्य अपार | समाधीसमोर स्थापियेला ॥३॥ कोरड्या काष्टी फुटियेला पाला | तेव्हा अवघियेला नमस्कारी ॥४॥

1099. आवडीने भावे हरिनाम गावे । सप्रेम नाचावें कीर्तनरंगीं ॥१॥ तरती तरती तरती संसार । आणिक विचार दुजा नाही ॥२॥ एका जनार्दनी भावाचे माहेर । तरिजे संसार क्षणमात्रें ॥३॥

1099. भवरोगे जे पिडले लोक । तिही आवश्यक सेवावे ॥१॥ महा मात्रा हरिकीर्तन । उरले रसायन निज निगुती ॥२॥

1100. दुधाळ गाढवी जरी जाली पाहे । पावेल ते काय धेनुसरी ॥१॥ कागाचिया गळा पुष्पाचिया माळा । हंसाची ती कळा काय जाणे ॥धृपद॥ मर्कटे अंघोळी लावियेले टिळे । ब्राम्हणाचे लीळे वर्तू नेणे ॥२॥ जरी तो ब्राम्हण जाला कर्मभ्रष्ट । तुका म्हणे श्रेष्ठ तिही लोकी ॥३॥

1100. मुंग्यांचिये विवरी लागलीसे आग | पुढे आणि मागे जाले नाही ॥१॥ राही रुक्माई आणि सत्यभामा | ओवाळिती प्रेमा ज्ञानेश्वरा ॥२॥ उभारील्या गुढिया आणि तोरणे | छाया सुदर्शन धरियेले ॥३॥ नारा विठा गोंदा भेटला महादा | उभे जागोजागा राहिलेती ॥४॥

1100. आठवावे हरीचे गुण । तेणे मना समाधान ॥१॥ मग न जाय सैरावैरा । चुके जन्माच्या वेरझारा ॥२॥ एका जनार्दनी ध्यान । सदा मनी नारायण ॥३॥

1100. लोंढा आला सात्विकचा । पूर अदभूत या प्रेमाचा ॥१॥ तेणे लागती वोसाणे । स्वानंदचि नामस्मरणे ॥२॥

1101. देव भक्तालागी करू नेदी संसार । अंगे वारावार करोनि ठेवी ॥१॥ भाग्य द्यावे तरी अंगी भरे ताठा । म्हणोनि करंटा करोनि ठेवी ॥धृपद॥ स्त्री द्यावी गुणवंती तिपे गुंते आशा । यालागी कर्कशा करुनी ठेवी ॥२॥ तुका म्हणे साक्ष मज आली देखा । आणीक या लोका काय सांगो ॥३॥

1101. परसा भागवते केला नमस्कार | सारे लहान थोर जमा जाले ॥१॥ सकळांचिया पायी नमियले नमना | केली प्रदक्षिणा समाधीसी ॥२॥ प्रथम पायरी बाहेरील जेथ | उभा पंढरीनाथ भेटावया ॥३॥ देव म्हणे बापा अमृत नेदी पाट | फार केले कष्ट जगासाठी ॥४॥

1101. सर्वकाळ आठवीं पाय । हाचि होय संकल्प ॥१॥ नेणे काही दुजीं मात । जागृती स्वप्नांत हरिविण ॥२॥ समाधि उन्मनी आसनी । शरण एका जनार्दनी ॥३॥

1101. वैराग्याचा मेरु तो गोरा कुंभार । तोडियले कर आणेसाठी ॥१॥ महाव्दारी कथा श्रवण करिता । टाळी वाजविता निघती नवे ॥२॥

1102. वाघे उपदेशिला कोल्हा । सुखे खाऊ द्यावे मला ॥१॥ अंती मरसी ते न चुके । मज ही मारितोसी भुके ॥धृपद॥ येरू म्हणे भला भला । निवाड तुझ्या तोंडे जाला ॥२॥ देह तव जाणार । घडेल हा परउपकार ॥३॥

1102. देव निवृत्ति यांनी धरिले दोन्ही कर | जातो ज्ञानेश्वर समाधीसी ॥१॥ नदीचिया माशा घातले माजवण | तैसे जनवन कालवले ॥२॥ दाही दिशा धुंद उदयास्ताविण | तैसेंचि गगन कालवले ॥३॥ जाऊनि ज्ञानेश्वर बैसले आसनावरी | पुढे ज्ञानेश्वरी ठेवियेली ॥४॥

1102. नित्य वाचे वदे हरि । होय बाहेरी महापापा ॥१॥ ऐसा पुराणीचा बोध । वाचे गोविंदा आठवा ॥२॥ एका जनार्दनी वेदवाणी । नारायणीं स्मरावें ॥३॥

1102. शिंपी सोनार चांभार । ब्रम्हणादि नारी नर ॥१॥ हरीच्या कीर्तने हरीचे भक्त । होऊनि ठेले जीवन्मुक्त ॥२॥

1103. जेथे आठवती स्वामींचे ते पाय । उत्तम ते ठाय रम्य स्थळ ॥१॥ रान अथवा घर एकांत लोकात । समाधान चित्त ते ते घडी ॥धृपद॥ धन्य तो हा काळ सरे आनंदरूप । वाहाता संकल्प गोविंदाचे ॥२॥ तुका म्हणे लाभकाळ ते चि जीणे । भाग्य नारायण उत्तम ते ॥३॥

1103. निवृत्तीने बाहेर आणिले गोपाळा | घातियेली शिळा समाधीसी ॥१॥ सोपान मुक्ताई सांडिती शरीरा | म्हणती धरा धरा निवृत्तीसी ॥२॥ आणिकांची तेथे उद्विग्न ती मने | घालिताती सुमने समाधीसी ॥३॥ नामदेवे भावे केली असे पूजा | बापा ज्ञानराजा पुण्यपुरुषा ॥४॥

1103. नाही अटक काळ वेळ । सदा सोंवळें हरिनाम ॥१॥ भलते वेळीं भलते काळी । वाचे वदा नामावळी ॥२॥ न लगे मुहूर्त अथवा योग । संकल्प सांग मनाचा ॥३॥ एका जनार्दनी नेम । सोपे नाम जपतां ॥४॥

1103. श्रवण कथेचे सादर । करिती नर सभाग्य ते ॥१॥ सुख पावोनिया विश्रांती । मोक्षपदां जाती सुखरुप ॥२॥

1104. तुज न भे भी कळीकाळा । मज नामाचा जिव्हाळा ॥१॥ माझा बळीया नेणसी कोण । संता साहे नारायण ॥धृपद॥ शंख वधिला सागरी । वेद घेउनि आला चारी ॥२॥ कूर्मे दैत्य वधिला जेठी । हात पाय लपवी पोटी ॥३॥

1104. अवघी जयजयकारे पिटियेली टाळी | उठली मंडळी वैष्णवांची ॥१॥ सह मंडळी सारे उठले ऋषीश्वर | केला नमस्कार समाधीशी ॥२॥ पंचद्वारे संत रिघाले बाहेर | सखा ज्ञानेश्वर आळंकापुरी ॥३॥ इंद्रायणी केले अवघ्यांही आचमन | करिती समाधान निवृत्तीचे ॥४॥

1104. नामाचे पोवाडे वर्णिती साबडे । हरिनामें बागडे रंगले ते ॥१॥ नामापरतें आन नेणती सर्वथा । साधन चळथा वाया जाय ॥२॥ नाम निजधीर मानुनी भरंवसा । गाती ते उल्हासा रात्रंदिन ॥३॥ एका जनार्दनी ध्यानी आणि मनी । नाम संजीवनीं जपतसे ॥४॥

1104. श्रीहरिच्या संकीर्तने । तुटली बंधने बहुतांची ॥१॥ होऊनिया उपरती । राजा परीक्षिती उध्दरला ॥२॥

1105. सर्वा भूती द्यावे अन्न । द्रव्य पात्र विचारोन । उपतिष्ठे कारण । तेथे बीज पेरीजे ॥१॥ पुण्य करिता होय पाप । दुग्ध पाजोनि पोशिला साप । करोनि अघोर जप । दुःख विकत घेतले ॥धृपद॥ भूमी पाहाता नाही वेगळी । माळ बरड एक काळी । उत्तम निराळी । मध्यम कनिष्ठ ॥२॥ म्हणोनि विवेके । काही करणे ते निके । तुका म्हणे फिके । रुची नेदी मिष्टान्न ॥३॥

1105. देवसमागमे परतले भार | केला हरिगजर समाधीसी ॥१॥ नव दिवस संत समाधीजवळी | देव चंद्रमौळी कीर्तनासी ॥२॥ शुद्धमार्गेसर दशमी भोजने | विधी नारायणे संपादिली ॥३॥ एकादशी कीर्तन द्वादशी पारणी | मग ऋषि मुनि संतोषले ॥४॥

1105. अष्टांग साधन न करी वाउगें । धूम्रपान वेगे कासया करिसी ॥१॥ मनी हरि धरी मनी हरि धरी । वाउगा तुं फेरीं पडों नको ॥२॥ साधन फुकट वाउगे ते कष्ट । वेगे धरी हरि वरिष्ठ मनामाजीं ॥३॥ साधन साधिता शिणताती मुनी । तो हरि कीर्तनी नाचतसे ॥४॥

1105. सांगो जाता न कळे वाचा । महिमा कथेचा अपार ॥१॥ श्रवणे पठणे हरिची कीर्ती । नाना याति उध्दारल्या ॥२॥

1106. देवावरी भार । वृत्ति अयाचित सार ॥१॥ देह देवाचे सांभाळी । सार योजे यथाकाळी ॥धृपद॥ विश्वासी निर्धार । विस्तारला विश्वंभर ॥२॥ तुका म्हणे व्हावे । बळ एक चि जाणावे ॥३॥

1106. समाधी परिपूर्ण बैसले ज्ञानेश्वर | उठविले भार वैष्णवांचे ॥१॥ आळंकापुरी सव्य घेतली ते संती | दिली भागीरथी ज्ञानालागी ॥२॥ भैरवापासुनि उगम निरंतर | रानोमाळ झरे तीर्थ गंगा ॥३॥ सैघ इंद्रायणी वाहाती मिळोनी | अखंड क्षणी वोघ जाती ॥४॥

1106. साधकांसी साधता ज्ञान । तंव आडवें येत मायविघ्न ॥१॥ म्हणोनि करा हरिचिंतन । तेणे तुटे भवबंधन ॥२॥ सांडी सांडी थोरपण । व्हावे लीन कीर्तनी ॥३॥ शरण एका जनार्दनी । सांडा अभिमान संतजनीं ॥४॥

1106. सांडूनि गुणदोषांची मात । करावा संघात संतांचा ॥१॥ साधका हे सुगम वाट । वस्ती वैकुंठ पावावया ॥२॥

1107. वर्त्तता वासर । काय करावे शरीर ॥१॥ ठेवा नेमून नेमून । माझे तुमचे पायी मन ॥धृपद॥ नेदाविया वृत्ती । कोठे फांको चि श्रीपती ॥२॥ तुका म्हणे भले । जन्मा येऊनिया ज्याले ॥३॥

1107. श्री सोपानदेव समाधी मग उड्डाण केले गरुडे । गगन आक्रमिले चंडे । वरी आरुढले प्रचंडे । भक्त देव सकळिक ॥१॥ पक्षाचेनि फडत्कार । ग्राम ठाकिला संवत्सर ।

1107. सर्वाभुतीं सारखा भाव । येणे माया तरे जीव ॥१॥ करिता अद्वैतपणें भक्ती । तेणे जीवा जीवन्मुक्ति ॥२॥ हरिनाम भजनाच्या कल्लोळ । जीव घेउनी माया पळे ॥३॥ एक करिता हरिभक्ति । एका जनार्दनी तृप्ती ॥४॥

1107. सुखे भिक्षा मागोन खावे । हरीचे करावे कीर्तन ॥१॥ कलियुगी हे साधन सार । भवसिंधू पार पाववितं ॥२॥

1108. केली प्रज्ञा मनाशी । तई मी दान सत्यत्वेशी । नेईन पायापाशी । स्वामी मूळ पंढरिये ॥१॥ तोवरी हे भरी पोट । केला तो मिथ्या बोभाट । नाही सांपडली वाट । सइराट फिरतसे ॥धृपद॥ ज्यावे आदराचे जिणे । स्वामी कृपा करी तेणे । पाळिल्या वचने । सख्यत्वाचा अनुभव ॥२॥ घडे तैसे घडो आता । मायबापाची सत्ता । तुका म्हणे चिंता । काय पाहे मारगा ॥३॥

1108. भक्ता समागमे हरी । सत्वर आले संवत्सरी । ब्रह्मानंद परोपरी । चरण धरी सोपानदेव ॥१॥ भागीरथी सवे सरिता । धावोनि आली गंगा माता । यमुना सरस्वती उभयता । एकात्मता कर्‍हेमाजी ॥२॥

1108. असंख्य वचने असोनी नसती । कोण तया रीती चालतसे ॥१॥ प्रमाण अप्रमाण देहींचा निवाडा । केलासे उघडा श्रुतींशास्त्रीं ॥२॥ हरि नाम वचन एकचि प्रमाण । हे तो अप्रमाण करील कोण ॥३॥ जनार्दनाचे वचनी द्यावे अनुमोदन । एका जनार्दनी प्रमण तेंचि होय ॥४॥

1108. सोहळा तो देखोनिया । लागती पाया मोक्ष मुक्ति ॥१॥ जये रंगी नाचे हरी । कीर्तनगजरी सत्संगे ॥२॥

1109. नेत्र झाकोनिया काय जपतोसी । जव नाही मानसी प्रेम भाव ॥१॥ उघडा मंत्र जाणा राम कृष्ण म्हणा । तुटती यातना गर्भवास ॥धृपद॥ यंत्र मंत्र काही करिसी जडी बुटी । तेणे भूतसृष्टी पावशील ॥२॥ सार तुका जपे बीजमंत्र एक । भवसिंधुतारक रामकृष्ण ॥३॥

1109. नमो अगणित गुणा । नमा आगमगुणनिधाना । नमो कलीविध्वंसगहना । कालहनना तुज नमो ।।१।। प्रेमळ वैष्णव नैष्ठिक पूर्ण । गाती नामसंकीर्तन । हांहा हु हु गंधर्व देवगण । करिती गायन सुस्वर ।।२।।

1109. आमुचे हेचि साधन खरें । नाम बरें जनार्दन ॥१॥ नाही भय आणि चिंता । जन्ममरण वार्ता विसरलो ॥२॥ नाही येणे जाणे मरण धाक । अवघा एक जनार्दन ॥३॥ एका शरण जनार्दनी । जनार्दन जनी वनी ॥४॥

1109. हरीची कथा अमृतरस । गोड ग्रास नामावळी ॥१॥ तेणे करु सर्वदा तृप्ती । क्षुघे निवृत्ती तृषेची ॥२॥

1110. संत मारगी चालती । त्यांची लागो मज माती ॥१॥ काय करावी साधने । काय नव्हे एक तेणे ॥धृपद॥ शेष घेईन उच्छिष्ट । धाय धणीवरी पोट ॥२॥ तुका म्हणे संता पायी । जीव ठेविला निश्चयी ॥३॥

1110. ऐसा सोपान संबोखिला | महा उत्सव आनंद जाला | अभय वर दिधला | गर्जीन्नला देवराणा ॥१॥ म्हणे तूृते न विसंबे | संवत्सरी असेन स्वयभे | या वटेश्वरी सगुण सुलभे | समारंभ प्रतिवर्षी ॥२॥ सिद्धसाधकाचे स्थळ | तो हा वटेश्वर सानुकुळ | यासी म्हणती सोडविल नीळकंठ | शीतळ प्रथम नाम ॥३॥ पूर्वी हे ब्रह्मयाचे स्थान | तेणे येथे तप साधिले गहन | प्रत्यक्ष शंकर सुप्रसन्न | आशीर्वचन बोलिले ॥४॥

1110. आठवण ती हीच असो । वाचे वसो हरिनाम ॥१॥ काया वाचा आणि मन । करु कीर्तन धुमाळी ॥२॥ धरु वैष्णवांचा संग । टाकू कुसंग लाजोनी ॥३॥ म्हणूं आम्ही हरीचे दास । एका जनार्दनी निजदास ॥४॥

1110. हरीचे मनोहर कीर्तन । हेचि साधन कलियुगी ॥१॥ नको आणिका मतांतरी । पडो भवसागरी वहावसी ॥२॥

1111. जैसे तैसे बाळ मातेसी आवडे । बोलता बोबडे शब्द गोड ॥१॥ आपुले आवडी लेववी खाववी । पाहोनिया जीवी सुख वाटे ॥२॥ तुका म्हणे काय देऊ परिहार । काय ते साचार जाणा संत ॥३॥ अर्थ :

1111. सोपान म्हणे देवोत्तमा | पुर्वी येथे होता ब्रह्मा | आणि तुम्ही सर्वोत्तमा | कोणे स्थळी होता देवा ॥१॥ देव म्हणे कथा परिस | कोट्यानुकोटी युगांस |आम्ही होतो पंढरीस | अनंत कल्पे गेली ॥२॥ अनंत भक्तांचिया मेळी | अनंत वंष्णवे भूमंडळी |माजी गवसले सकळी | केली आगळी पुंडलिके ॥३॥ येणे प्रसन्न केले शंकरा | शंकरे मज दाखविले निर्धारा | आपण राहोनि पाठमोरा | विश्व तारिले कीतने ॥४॥

1111. मुखी उच्चार हरिहर । करिताती निरंतर ॥१॥ नित्यरामकृष्णहरी । वदतसे पै वैखरी ॥२॥ करिती देवाचे पै ध्यान । वृत्ति झालीसे तल्लीन ॥३॥ एका जनार्दनी नाम । हेंचि पाववी निजधाम ॥४॥

1111. संतोषतरुचे हे फळ । आले रसाळ पक्कदशे ॥१॥ सेविती ते तृप्त होती । ब्रम्हता पावती सनातन ॥२॥

1112. देवाचिया वस्त्रा स्वप्नी ही नाठवी । स्त्रियेसी पाठवी उंच साडी ॥१॥ गाईचे पाळण नये चि विचारा । अश्वासी खरारा करी अंगे ॥धृपद॥ लेकराची गांड स्वये धावे क्षाळू । न म्हणे प्रक्षाळू द्वीज पाय ॥२॥ तुका म्हणे त्याच्या तोंडावरी थुंका । जातो यमलोका भोगावया ॥३॥

1112. पूवकथा संवत्सरनगरी | सांगितली असे अवधारी | मग शोषाद्रि पर्वतावरी | गरुड शिखरी उभा असे ॥१॥ धन्य धन्य हा सोपान | धन्य समाधि संपूर्ण | प्रत्यक्ष येऊनि नारायण | अभयदान दिधलेंसे ॥२॥ अनंत वैष्णव प्रेमळ | दिडी पताका टाळ घोळ | रामकृष्ण नाम सरळ | भक्त सर्वकाळ नाचती ॥३॥ दिव्य उतरली विमाने | देव वर्षेती सुमने |इंद्र चंद्र देवगणे | लोटांगण घालती ॥४॥

1112. महा मात्रा हरीचे नाम । तरती अधमादि अधम । हाचि कालिमाजीं धर्म । नामापरते न देखे ॥१॥ जगी नाम तारक नौका । आन उपाय नाही देखां । साधन साधिता साधकां । नामापरते थोर नाही ॥२॥ धरा विश्वास बांधा गांठी । नाम जप जगजेठी । एका जनार्दनी भय पोटी । नाही तुम्हा काळाचे ॥३॥

1112. पतना न्यावे जिही दोषी । कीर्तनी तयांसी हा रस ॥१॥ जैसे बीज भाजल्याअंती । नुगवेचि शेती पेरिल्य ॥२॥

1113. उरा लावी उर आळंगिता कांता । संतासी भेटता अंग चोरी ॥१॥ अतीत देखोनि होय पाठीमोरा । व्याह्यासी सामोरा जाय वेगी ॥धृपद॥ द्वीजा नमस्कारा मनी भाव कैचा । तुर्कांचे दासीचा लेंक होय ॥२॥ तुका म्हणे तुम्ही क्रोधासी न यावे । स्वभावा करावे काय कोणी ॥३॥

1113. सोपान समाधी बैसला | सकळी पुष्पवर्षाव केला | जयजयकारे भूगोल कोंदला | आनंद दाटला महीवरी ॥१॥ धन्य धन्य हा सोपान | वर्णितसे श्रीभगवान | क्षणोक्षणी माझी आठवण | उद्विग्न मन होतसे ॥२॥ नारद तुंबर अक्रूर उद्धव | पुंडलिकादि करूनि सर्व | मुनिदेवगण गंधर्व | स्तुतिस्तव बोलती ॥३॥ म्हणती चौघेजण भाग्याचे | जे निदान ब्रह्मादिकांचे | ते निजध्यान शंकराचे | सकळ जीवांची जीवनकळा ॥४॥

1113. टाकूनिया निंदा स्तुतीचे वचन । तया नारायण जवळीं आहे ॥१॥ न लगे उपवास पारणे कारणे । सुखे नारायण घरा येती ॥२॥ ठायींच बैसोनि जपे नामावळी । पुर्ण कर्मा होळी होय तेणे ॥३॥ एका जनार्दनी धरिता पायी भाव । रमेसह देव घरी नांदें ॥४॥

1113. भूती उपद्रव दिधला । ताडिला अथवा निस्तेजिला । तेणे चित्ती दाहो जाला । अधिभौतिक बोलिला तो ताप ॥१॥

1114. ब्रम्हज्ञान जरी कळे उठाउठी । तरि का हिंपुटी वेदशास्त्रे ॥१॥ शास्त्रांचे भांडण तप तीर्थाटन । पुरींचे भ्रमण याजसाठी ॥धृपद॥ याजसाठी जप याजसाठी तप । व्यासे ही अमुप ग्रंथ केले ॥२॥ याजसाठी संतपाय हे सेवावे । तरि च तरावे तुका म्हणे ॥३॥

1114. सद्गुरु सागरा दीनबंधु| अनाथनाथा सुरैक सिंधु | चातकाते कृपाबिंदु| प्रसाद द्यावा ॥१॥ गुरु आणि गणपति पुरातन| सिद्धांत वेदांत जुनाट जुना | दयाळा पातकहरणा | रक्षी रक्षी स्वामिया ॥२॥

1114. सोपा मंत्र द्वदश अक्षरीं । वाचे जपे तुं निर्धारी । अंतकाळी हरी । न विंसबे तुजसी ॥१॥ धन्य धन्य मंत्रराज । तेणे साधिले बहुकाज । आम्हं सांपडले निज । वैकुंठभुवनाचें निर्धारे ॥२॥ मन करी गा बळकट । जपे वरिष्ठावरिष्ठ । एका जनार्दनी वाट । सोपी मग सहजची ॥३॥ १११५ येणेंचि नामे तारिले बहुता । दोषी तो पुरता अजामेळ ॥१॥

1114. देवाशी प्रेमाचे भांडण आणिक तो युक्ति नाही माझया हाती । आहे मूढमति म्हणूनिया ॥१॥ वारंवार तुम्हा करितो सूचना ।

1115. गायत्री विकोनी पोट जे जाळिती । तया होय गति यमलोकी ॥१॥ कन्येचा जे नर करिती विकरा । ते जाती अघोरा नरकपाता ॥धृपद॥ नाम गाऊनिया द्रव्य जे मागती । नेणे तया गति कैसी होय ॥२॥ कैसी होय गती तेच हो जाणती । आम्हासी संगती न लगे त्यांची ॥३॥

1115. तू सद्गुरु आनंद भरित | तुझा आदि ना अंत |तू प्रकाणा प्रकाशमंत | तुज नमो स्वामिया. ॥१॥ बुद्धिपालका वैभवा | तू देवाधिदेवा | तू जाणसी अंतरींचा गोवा | उगवी उगवी स्वामिया |॥२॥ तू सत्त्वरू्पाची चोघडी | आणि परेची पैलथडी | बोधभावे करी उघडी | पार उतरी स्वामिया ॥३॥ तू विश्रांतीचे स्थळ | तू निर्गुणानिगुण निर्मळ | निवृत्तिमतीचा विशाळ | पुरवी आळ सोपानाची ॥४॥

1115. आम्ही तो जिवे वेच केला । तुमच्या बोलावरी देवा तव ते तुम्हासी ठावे ॥१॥ किती वेळ दावावे बोलोनि ॥२॥ जैसी असो तैसीचि तरी ।

1116. साधूच्या दर्शना लाजसी गव्हारा । वेश्येचिया घरा पुष्पे नेसी ॥१॥ वेश्या दासी मुरळी जगाची वोवळी । ते तुज सोवळी वाटे कैशी ॥२॥ तुका म्हणे आता लाज धरी बुच्या । टांचराच्या कुच्या मारा वेगी ॥३॥ अर्थ :

1116. स्पष्ट जोडोनिया कर | मी दासानुदास अपार | प्रार्थना करुनि नमस्कार | उतरी पार भवाब्धि ॥१॥ निवृत्ति मुक्ताई परियेसी | योगीराज जाला उदयासी | वद्य कार्तिक मासी | आळंकापुरी जावे लागे ॥२॥ ज्ञानदेवे मागितला मान | देव वैष्णवांचे आगमन |येऊनि गंधर्वाचे विमान | विधि नारायण संपादिला ॥३॥ इंद्रनीळ पर्वत पुरातन | पुर्वी येथे ब्रह्मयाचे स्थान |कोंडण्यपुरी अंबिकाभुवन | महाब्रह्म योग माया ॥४॥

1116. देवाचे ते ध्यान । आठवावे रात्रदिन ॥१॥ मुगुट कुंडले मेखळा । कांसे शोभे सोनसळा ॥२॥ शंख चक्र गदा पद्म । सदा उदार मेघःश्याम ॥३॥ ऐसा हृदयी आठवा । एका जनार्दनी सांठवा ॥४॥

1116. ऐकिला तुमचा अगाध महिमा । दोषिया अधमा तारितसा ॥१॥ म्हणोनिया जी आलो शरण । सत्य मानू संतवाणी ॥२॥

1117. राउळासी जाता त्रास मानी मोठा । बैसे चोहोटा आदरेशी ॥१॥ न करी स्नान संध्या न म्हणे रामराम । गुरुगुडीचे प्रेम अहर्नीशी ॥धृपद॥ देवाब्राम्हणासी जाईना शरण । दासीचे चरण वंदी भावे ॥२॥ सुगंध चंदन सांडोनिया माशी । बैसे दुगपधीशी अत्याआदरे ॥३॥

1117. धन्य कऱ्हेचे पाठारी | इंद्रनीळ पर्वत महागिरी | जेसे आळंकापुरी | तैसे पुण्यक्षेत्र हे ॥१॥ ऐसे अनुमानिले स्थळ | पुर्वापार निमळ | सिद्धी पाववी आळ | माय बापा ॥२॥ | मग सुमूहत अमृतयोग | सिद्ध संकेत ज्ञानमार्ग | पहिला चंद्र स्वांग | गमन केले योगिराजे ॥३॥ निवृत्ति सोपान मुक्‍ताई | आळंकापुरीहुनी आले पाही | मृदंग वाजती घाई | कीर्तन नवाई काय सांगू ॥४॥

1117. जयाचीं ती अनंत नामे । अनंत अवतार अनंत जन्में ॥१॥ अगाध श्रीहरीचा महिमा । त्याचा पार नेणे ब्रह्मा ॥२॥ अवतार चरित्र नामे । परिसतां निवारे कर्मे ॥३॥ जे जे अवतारी देव सगुण । गाईले निर्गुणाचे गुण ॥४॥