वारकरी रोजनिशी

43. किन्ने देखा कन्हया प्यारा की मुरलीवाला॥धृ०॥ जमुनाके नीर गंवा चरावे । खांदे कंबरिया काला॥१॥ मोर मुकुट पितांबर शोभे । कुंडल झळकत हीरा॥२॥ मिराके प्रभु गिरिधर नागर । चरन कमल बलहारा॥३॥

43. पवित्र सोंवळी । एक तीच भूमंडळी ॥१॥ ज्यांचा आवडता देव । अखंडित प्रेमभाव ॥धृपद॥ तीच भाग्यवंते । सरती पुरती धनवित्ते ॥२॥ तुका म्हणे देवा । त्यांची केल्या पावे सेवा ॥३॥

43. जै तुज मज झाली भेटी । तुझे पायी पडली माझी मिठी । पंढरीनाथा आता तु कैसा जासी । तुज ओढुनी बांधेन गळियासी ॥ जये देखियेल तुझे मुख गेली गेली माझी तान भुक । पंढरीनाथा ॥ गळा देखिली वैजयंती माळा । माझ्या डोळियासी सुकाळ जाला ॥

४३. मन मेरे गज जिव्हा मेरी काती । माप माप काटो जमकी फासी ॥१॥ कहा करु जाती कहा करू पाती । रामको नाम जपो दीन औ राती ॥२॥ रागबिन रागो सिवबिन सीवो । रामनामबिन कही न जीवो ॥३॥ हम तो भगति करू हरीके गुन गाऊ । आठ प्रहर आपना खसमकू त्यागु ॥४॥

43. दानधर्म आला जगदीश्वर । त्याचेम भरले भांडार ॥१॥ सुशो-भित दिसे मही । दोन लक्ष दिधल्या गायी ॥२॥ तिळ तांदूळ पर्वत । द्रव्ये वांटी अगणित ॥३॥

43. वेणी - अभंग ४३ ते ४७ गोकुळामाजी कृष्णें नवल केले । स्त्री आनि भ्रतारा विंदान दाविले ॥१॥ खेळ मांडिला हो खेळ मांडिला । न कळे ब्रह्मादिका अगम्य त्याची लीळां वो ॥२॥ एके दिनीं गृहा गेले चक्रपाणी । बैसोनी ओसरी पाहे पाळतोनी लोनी ॥३॥ गौळणी आली घरा म्हणे शारंगपाणी । चोरीचे विंदान पाळती पाहसी मनी ॥४॥ चोरी करावया जरी येसी सदनी । कृष्णा धरुनी तुझी शेंडी बांधीन खांबालागुनी ॥५॥ एका जनार्दनी ऐसे बोले व्रजबाळी । दाविलेंअ लाघव ब्रह्मादिका न कळे ते काळी ॥६॥

43. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय त्रेचाळिसावा ॥

43. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ उत्तरकांड ॥ अध्याय त्रेचाळिसावा ॥

43. न कळेचि अदृष्टाची गती । न कळे कर्माकर्माची संभूती । न कळे मृत्यूचीही रीती । कैशी घडवील कोण वेळ ॥१॥

43. वर्ण व्यक्ती सरवे वर्णाश्रम मुखे । ब्रह्मनाम सौख्य योगीजन ॥१॥ ते हे कृष्ण नाम देवकीसबळ । वसुदेवकुळ गोपवेषे ॥२॥ धर्म धरि धार धारण धीरट । निरालंब पीठ सौख्य शोभा ॥३॥ निवृत्ति सौभाग्य ब्रह्म सर्व सांग । गुरुनामे पांग हरे एक ॥४॥

44. काय वाणू आता न पुरे हे वाणी । मस्तक चरणी ठेवीतसे ॥१॥ थोरीव सांडिली आपुली परिसे । नेणे शिवो कैसे लोखंडासी ॥२॥ जगाच्या कल्याणा संतांच्या विभूती । देह कष्टविती परउपकारे ॥३॥ भूतांची दया हे भांडवल संता । आपुली ममता नाही देही ॥४॥

44. तुझी आण वाहीन गा देवराया । बहु आवडसि जिवांपासुनिया ॥१॥ कानडिया विठोबा कानडिया । बहु आवडसि जीवापासूनिया ॥२॥ बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु राया । बहु आवडसि जीवांपासूनिया ॥३॥

44. पट्टाची मी राणी वडील मानाची । जे गति मृगाची तेचि मज ॥१॥ जाईन सांगाते न सोडी संगती । निश्चय हा चित्ती दृढ केला ॥२॥ तुझी बाळे घरी कष्टती क्षुधेने । जाई वेगी स्तने पान देई ॥३॥ बाळांकडे जाई पाहे कंठी काळ । न करी उतावीळ मन आता ॥४॥

44. जळोत ती येथे उपजविती अंतराय । सायासाची जोडी माझी तुमचे पाय ॥१॥ आता मज साहे येथे करावे देवा । तुझी घेई सेवा सकळ गोवा उगवूनि ॥धृ॥ भोगे रोगा जोडोनिया दिले आणीका । अरुचि ते हो का आता सकळांपासूनि ॥२॥ तुका म्हणे असो तुझे तुझे मस्तकी । नाही ये लौकिकी आता मज वर्तने ॥३॥

44. अहो नारायणा । मजवरी कृपा का कराना ॥1॥ मी तो अज्ञानाची राशी । ह्मणोन आले पायांपाशी ॥2॥ जनी ह्मणे आता । मज सोडवी कृपावंता ॥3॥

44. हरपली सत्ता मुराली वासना । सांवळाचि नयना दिसतसे ॥ काय करू माय सांवळा श्रीकृष्ण । सांगितला प्रश्न निवृत्तीने ॥

44. मुळीचा संचला आला गेला कोठे । पुंडलीक पेठे विटेवरी ॥१॥ विठोबा देखणा विठोबा देखणा । योगियांचा राणा पंढरिये ॥२॥ भाविका कारणे उभारोनि हात । वाट जो पहात अनुदिनी ॥३॥ चोखा म्हणे ऐसा भक्तांचा कृपाळ । दीनांचा दयाळ पंढरीये ॥४॥

44. बहुतांपरी वानितसे देवा । न कळे केशवा कांही मज ॥१॥ सेवा कैसी करू काय ध्यान करू । न कळे साचार कांही मज ॥२॥ कैसी ती भक्ति करावी देवा । न कळे कांही हेवा दुजा मज ॥३॥ तुमच्या उकच्छष्टाची आस निधार्री । म्हणतसे म्हारी चोखियाची ॥४॥

44. दमुनी इंद्रिये आणिला विवेक । दाखविल सुख आत्मयाचे ॥१॥ मना तुझे मग काय चाले तेथे । राहे पै निवांत आप्णची ॥२॥

44. होरी खेलत है गिरधारी । मुरली चंग बजत डफ न्यारी, संग जुवति ब्रज नारी । चंदन केसर छिरकत मोहन,

44. बादल देख डरी हो, स्याम! मै बादल देख डरी । श्याम मै बादल देख डरी । काली-पीली घटा ऊमड़ी बरस्यो एक घरी । श्याम मै बादल देख डरी ।

44. आशाबद्ध जन । काय जाणे नारायण ॥१॥ करी इंद्रियांची सेवा । पाहे आवडीचा हेवा ॥धृपद॥ भ्रमले चावळे । तैसे उचित न कळे ॥२॥ तुका म्हणे विषे । अन्न नाशियले जैसे ॥३॥

44. झाली आत्मपूजा देव शेजे पहुडला । म्हणोनिया थोर थोर आनंद झाला ॥ वैकुंठीचा देव कैसा पंढरिसा आला । पुंडलिकाचा भाव देखोनि तन्मय झाला ॥ धामणगावी भक्त एक थोर ऐकीला । गरुडावर बैसोनी कैसा धावत आला ॥ बोधला म्हणे थोर आनंदु झाला । हृदयी प्रगटे बोधला निज निजेला ॥

४४. लेआईके कुंभ भराइके । उदका ठाकुरके स्नान करो ॥१॥ ब्यालीस लख जी जलमे होते विठ्ठल भला कसे क्या जत्र जाव तत्र विठ्ठल भला महा आनंद करो सब केला ॥२॥ ले आइके फूल पेहराइके माला ठाकूरकी मै पूजा करू ॥३॥ पहले बास लई है भवरे विठल भला क्या करे ॥४॥

44. तुतारे भोंवारे वाजंत्रे वाजती । अप्सरा नाचती थैयथैय ॥१॥ झणण झणण झांजा गर्जताती । नौबदा वाजती धोधोधोधो ॥२॥ सुरवर येत विमानाची दाटी । करिती पुष्पवृष्टि देवावरी ॥३॥ नारद तुंबर किन्नर गंधर्व । व्योमी गाती सर्व सप्त-स्वरी ॥४॥

44. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय चव्वेचाळिसावा ॥

44. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ उत्तरकांड ॥ अध्याय चव्वेचाळिसावा ॥

44. मग वस्त्रे देउनी गौरविला । राये बहूत सन्मानिला । चालता मार्गी विचार सुचला । म्हणे टाकवीन तान्हुला निर्जनी ॥१॥

44. मंगल मांगल्य बिरह्म ते सखोल । ब्रह्मरुपे खोल ब्रह्म भोगी ॥१॥ ते हे कृष्ण नाम वोळले त्या नंदा । आनंदे यशोदा गीत गात ॥२॥ विश्वाद्य वेदाद्य श्रुतीसी अभेद्य । ते ब्रह्मपणे वंद्य ब्रह्म भोगी ॥३॥ ॐकार मूर्धनि प्रणव प्रणम्य । वेदादि आगम आंगभूत ॥४॥

44. उठोणि मध्यरात्रीं तेथे आला सांवळा । सुखसेजे पहुडली देखे गोपी बाळा ॥१॥ पती आणि गौळणी एके सेजे पहुडली । बैसोनियां सेजे विपरीत करणी केली ॥२॥ धरुनी गोपी वेणी दाढी पतीची बांधिली । न सुटे ब्रह्मादिकी ऐशी गांठ दिधली ॥३॥ करुनी कारण आले आपुले मंदिरा । यशोदे म्हणे कृष्णा काय केले सुंदरा ॥४॥ जाहला प्राप्तःकाळ लगबग उठे कामिनी । वोढातसे दाढी जागा झाला तो क्षणी ॥५॥ का गे मातलीस दिली दाढी वेणी गांठी । एका जनार्दनी आण वाहे गोरटी ॥६॥

45. काय सांगो आता संतांचे उपकार कार । मज निरंतर जागविती ॥१॥ काय द्यावे त्यासी व्हावे उतराई । ठेविता हा पायी जीवा थोडा ॥२॥ सहज बोलणे हीत उपदेश । करुनि सायास शिकविती ॥३॥ तुका म्हणे वत्स धेनुवेच्या चित्ती । तैसे मज येती साभाळीत ॥४॥

45. तृप्ती भुकेली काय करू माये । जीवनी जीवन कैसे तान्हेजत आहे ॥१॥ मन धाले परी न धाये । पुढत पुढती राजा विठ्ठलु पाहे ॥२॥ निरंजनी अंजन लेइजेत आहे । आपुले निधान कैसे आपणचि पाहे ॥३॥ निवृत्ति गार्हस्थ मांडले आहे । निष्काम अपत्य प्रसवत जाये ॥४॥

45. ऐशा दोधीजणा एकविध भावे । द्यायवासी जीव उभ्या ठेल्या ॥१॥ धन्य धन्य त्यांचा संसार सुफळ । सत्वाचेंचि बळ अंगामध्ये ॥२॥ पाजूनिया येई बाळक्रासी स्तन । आम्ही दोघे जण येथे असो ॥३॥ न टाका मजला सांगोनि निघाली । बिर्‍हाडासी आली लागवेगे ॥४॥

45. न संगता तुम्हा कळो येते अंतर । विश्वी विश्वंभर परिहार चि न लगे ॥१॥ परि हे अनावर आवरिता आवडी । अवसान ते घडी पुरो देत नाही ॥धृ॥ काय उणे मज येथे ठेविलिये ठायी । पोटा आलो तई पासूनिया समर्थ ॥२॥ तुका म्हणे अवघी आवरिली वासना । आता नारायणा दुसरियापासूनि ॥३॥

45. आधी घेतले पदरी । आता न धरावे दुरी ॥1॥ तुम्हा थोराचे उचिते । हेचि काय सांगू तूते ॥2॥ अहो ब्रह्मियाच्या ताता । सखया लक्षुमीच्या कांता ॥3॥ दयेच्या सागरा । जनी ह्मणे अमरेश्वरा ॥4॥

45. चतुरपणे चतुराननु पै भागला । शिवपणे शिवरूपु पै जाहला ॥ हरिपणे हरि अंग रिघाला । या तिहींचा मेळा न दिसे गे माये ॥

45. लावण्याचा गाभा त्रैलोक्याची शोभा । विटेवरी उभा पंढरीये ॥१॥ पाउले गोजिरी श्रीमुख शोभले । ध्यान मिरविले भीमातीरी ॥२॥ वैजयंती माळा किरीट कुंडले । परिधान केले पीत वस्त्र ॥३॥ चोखा म्हणे ऐसा लावण्य पुतळा । तो आम्ही देखिला दृष्टी भरी ॥४॥

45. बैसोनी एकांती बोले गुजगोष्टी । घालोनिया मिठी चरणासी ॥१॥ बहु दीस झाले वाटतसे खंती । केशवा भेटती बाई मज ॥२॥ तुम्हांसी तो चाड नाही आणिकांची । परी वासना आमुची अनिवार ॥३॥ सोयरा म्हणे चला जाऊ तेथवरी । गुजगोष्टी चारी बोलू कांही ॥४॥

45. विवेक-सांगाती जयासी जोडला । थारा तो मोडला पातकांचा ॥१॥ तो आम्ही विवेक केलासे कैवारी । मना तुझी करी कोण चिंता ॥२॥

45. साजन घर आया हो । साजन घर आया हो, म्हारे मन भाव्या हो । दरसन पायो आज सुख भारी, विरह दुख सब जाया हो ।

45. कीत गयो जादु करके नो पीया॥धृ०॥ नंदनंदन पीया कपट जो कीनो । नीकल गयो छल करके॥१॥ मोर मुगुट पितांबर शोभे । कबु ना मीले आंग भरके॥२॥ मिरा दासी शरण जो आई । चरणकमल चित्त धरके॥३॥

45. ढेकरे जेवण दिसे साचे । नाही तरि काचे कुंथाकुंथी ॥१॥ हे ही बोल ते ही बोल । कोरडे फोल रुचीविण ॥धृपद॥ गव्हाचिया होती परी । फके वरी खाऊ नये ॥२॥ तुका म्हणे असे हातीचे कांकण । तयासी दर्पण विल्हाळक ॥३॥

45. तरुणपण भर देही । पुढे नाठवे काही । भ्रांती हे येत डोळा । तेणे पडिलो वाही । माझे माझे म्हणता रे अंती न चले काही । गुरुवचन भावबळे । विश्वासे राही ॥ रामकृष्ण वासुदेवा । घरी संतसंग सेवा । त्याणेची हीत होईल । मग पावसील देवा । वाया तु नवजासी करी गुरुची सेवा । आता तरी सावध होई का भुललासी मुढा ।

४५. एक अनेक व्यापक पूरक जद देखो तद सोई । माया चित्रबिचित्र विमोहेत बिर्ला बूझे कोई ॥१॥ सब गोविंद है सब गोविंद है गोविंद बिन नही होई । सूत एक मनसतसहंस है जैसे ओतप्रोत प्रभु सोई ॥२॥ जलतरंग और फेन बुदबुदा जलते भिन्नन होई । यह प्रपंच परब्रम्हाकी लीला औ बिचारत आन न होई ॥३॥ मिथ्या परम अर सुपन मनोरथ सत पदारथ जान्या । सुकिर्त मनसा गुरुपदेशी जागृतीही मन मान्या ॥४॥

45. बाळलेणे संस्कार. ब्राह्मण आशिर्वाद देती । नंदा पुसोनि निघती ॥१॥ चलाचला म्हणती लोक । पाहू नंदाचे बालक ॥२॥ नरनारी हो अलं-कार । शृंगारिले सर्वपूर ॥३॥

45. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय पंचेचाळिसावा ॥

45. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ उत्तरकांड ॥ अध्याय पंचेचाळिसावा ॥

45. परी ते कर्म बळोत्तर । नेदी राहो वृत्ति स्थिर । झोंबोनिया विखार । आणिला ओढोनि लोभावरी ॥१॥

45. ज्ञानेसी विज्ञान उन्मनी निमग्न । द्वैत रुपे भग्न उरो नेदी ॥१॥ तोचि हा गोपाळ गोपीसंगे खेळे । गो गोपाळ मेऴे नंदाघरी ॥२॥ दष्य द्रष्टा सर्व तितिक्षा उपरती । श्रुतीसी संपत्ति तेथे जाण ॥३॥ निवृत्ति सधर गोरक्ष गयनी । ब्रह्मरुपी पूर्णी समरसे ॥४॥

45. उभयतां बैसोनि क्रोधे बोलती । कैशीं जाहलीं करणी एकमेक रडतीं ॥१॥ गोदोहन राहिले दिवस आला दुपारी । धाउनी शेजारी येती पहाती नवलपरी ॥२॥ शस्त्रे घेउनिया ग्रंथीं बळे कपिती । कपितांचि शस्त्रे आन कापें कल्पांती ॥३॥ घेऊनियां अग्नि लाविताती दाढी वेणी । न जळेचि वन्ही ऐशी केली कृष्णें करणी ॥४॥ ऐसा समुदाव लक्षावधि मिळाला । बोल बोलती बोला भलतेंचि बरळा ॥५॥ धावूंनिया नंदनारायतें सांगती । एका जनार्दनी नवल विपरित गती ॥६॥

46. कोण पुण्ये यांचा होईन सेवक । जिही द्वंद्वंदिक दुराविले ॥१॥ ऐसी वर्मे मज दावी नारायणा । अंतरींच्या खुणा प्रकटोनी ॥२॥ बहु अवघड असे संत भेटी । तरी जगजेठी करुणा केली ॥३॥ तुका म्हणे मग नये वृत्तीवरी । सुखाचे शेजारी पहुडईन ॥४॥

46. बरवा वो हरि बरवा वो । गोविंद गोपाळ गुण गरुवा वो ॥१॥ सांवळा वो हरि सांवळा वो । मदनमोहन कान्हो गोवळा वो ॥२॥ पाहता वो परि पाहता वो । ध्यान लागले या चित्ता वो ॥३॥ पढिये वो हरि पढिये वो । बापरखुमादेविवरु घडिये वो ॥४॥

46. निघोनिया दखो आली त्या तटाका । झाली एकमेका मेटी तेथे ॥१॥ परस्परे दु:ख देखता वाढले । धैर्याचेंचि बळ केले त्यांनी ॥२॥ देहभाव कांही नाठवे तयांसी । गुंतोनी मोहासी जीव देती ॥३॥ नामा ह्मणे देवे सोडवावे त्यांसी । हे तो अने-कांसी आटोपेना ॥४॥

46. तुजसवे आम्ही अनुसरलो अबळा । नको अंगी कळा राहो हरी हीन देऊ ॥१॥ सासुरवासा भीतो जीव ओढे तुजपाशी । आता दोहिवीशी लज्जा राखे आमुची ॥धृ॥ न कळता संग जाला सहज खेळता । प्रवर्तली चिंता मागिलांचियावरि ॥२॥ तुका म्हणे असता जैसे तैसे बरवे । वचन या भावे वेचुनिया विनटलो ।

46. आह्यी जावे कवण्या ठाया । न बोलसी पंढरीराया ॥1॥ सरिता गेली सिंधूपाशी । जरी तो ठाव न दे तिसी ॥2॥ जळ कोपले जळचरासी । माता न घे बाळकासी ॥3॥ ह्मणे जनी आले शरण । जरी त्वा धरिलेंसे मौन्य ॥4॥

46. तुझी नाही केली सेवा । दुःख वाटतसे जीवा ॥1॥ नष्‍ट पापीण मी हीन । नाही केले तुझे ध्यान ॥2॥ जे जे दुःख झाले मला । ते तू सोशिले विठ्‌ठला ॥3॥ क्षमा करी देवराया । दासी जनी लागे पाया ॥4॥

46. चंचळ चांदिणे सोमविणे भासले । तेज निमाले रविबिंबेविणे ॥ जगत्रजिवनु म्हणे जगाशी कारण । ते अणुप्रमाण तेथे दिसे ॥

46. विठोबा पाहुणा आला आमुचे घरा । निंबलोण करा जीवे भावे ॥१॥ पंचप्राण ज्योती ओंवाळुनी आरती । ओंवाळीला पती रखुमाईचा ॥२॥ षड्रस पक्कानाने विस्तारिले ताट । जेवू एकवट चोखा म्हणे ॥३॥

46. माझे मन तुमचे चरणी । तूंचि माझा देवा धणी ॥१॥ धरणे घेऊनी दारांत । बैसलेंस नाम गात ॥२॥ दुजा धंदा कांही नेणे । तुमचे कृपेचे पोसणे ॥३॥ द्वारी बैसोनी हांका मारी । म्हणे चोख्याची महारी ॥४॥

46. विवेके श्रवण करीन वेदांत । साधीन अद्वैत-ब्रह्मनिष्ठा ॥१॥ तुजपुढे बोले पण हाचि मना । तू धरी आत्मयाची ॥२॥

46. चाकर राखो जी । चाकर राखो जी गिरधर लाल । चाकर रहूँ बाग लगाऊँ, नित उठ दरसन पाऊँ ।

46. कीसनजी नही कंसन घर जावो । राणाजी मारो नही॥धृ०॥ तुम नारी अहल्या तारी । कुंटण कीर उद्धारो॥१॥ कुबेरके द्वार बालद लायो । नरसिंगको काज सुदारो॥२॥ तुम आये पति मारो दहीको । तिनोपार तनमन वारो॥३॥

46. करावी ते पूजा मनेचि उत्तम । लौकिकाचे काम काय असे ॥१॥ कळावे तयासि कळे अंतरीचे । कारण ते साचे साच अंगी ॥धृपद॥ अतिशया अंती लाभ किंवा घात । फळ देते चित्त बीजा ऐसे ॥२॥ तुका म्हणे जेणे राहे समाधान । ऐसे ते भजन पार पावी ॥३॥

46. त्रिभुवनामाजी पंढरी थोर । तेथील सेठ्या पुंडलिक भला रे ॥ पतित पावन जडमूढ भारी । तया स कौल दिल्हा रे ॥ निंदक दुर्जन कंटक भारी । कौल नाही तयाला रे ॥ अनंत कोटी पुण्य जयांचे । तोचिये पेठेसी आले रे ॥

४६. सुफल जन्म मोको गुरू किना । दु:ख बिसार सुख अंतर दिना ॥१॥ ग्यान जन मोको गुरू दिना । रामनाम बिन जीवन मन हिना ॥२॥ नामदेव स्मरण कर जाना । जगजीवनसे जीव समाना ॥३॥

46. अक्षवाहण संस्कार. पाटावरी बैसविती । गोपी अक्षवाणे करिती ॥१॥ ब्रह्मादिक न देखती माथा । त्यासी लविती अक्षता ॥२॥ नव्हे प्राकृत बाळक । परस्परे म्हणती लोक ॥३॥

46. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय सेहेचाळिसावा ॥

46. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ उत्तरकांड ॥ अध्याय शेहेचाळिसावा ॥

46. बैसला होता पाटावरी । तोचि थरारिला ते अवसरी । निसटोनिया पृष्ठीवरी बैसला । अवचिता निघाते ॥१॥

46. ग्रासूनी भान मान दृश्य द्रष्टा भिन्न । आपण चिद्घन वैकुंठी रया ॥१॥ ते रुप सखोल कृष्ण रुपे खेळे । नंदयशोदेमेळे गोपीसंगे ॥२॥ नित्यता प्रकाश सर्व पूर्ण सार । आपण श्रीधर सर्व सुखे ॥३॥ तेंची हे रुपडे कृष्णनामे पिकले । यमुने स्थिरावले वेणू वार्ता ॥४॥

46. नंदे आणिविलें उभयंता राजबिंदी । गोवळे आणि गोवळी भोवंतीं जनांची मांदी ॥१॥ येवोनि चावडीये उभयंता रडती । म्हणे नंदराव कैशी कर्मांची गती ॥२॥ अकावरी बैसोनी सांवळा गदगदा हांसें । विंदान दाविले तुज बांधिलें असे ॥३॥ आमुची तू शेडीं काल बांधीन म्हणसी । न कळे देवाची माव देवे बांधिलें तुजसी ॥४॥ आता माझी गती कैशीं हरी ते सांगा । करुणाभरीत देखोनि गेले लागह वेगा ॥५॥ एका जनार्दनी करूणाकर मोक्षदानी । सहज दृष्टी पाहता सुटली ग्रंथी दोनी ॥६॥

47. जे का रंजले गांजले । त्यासी म्हणे जो आपुले ॥१॥ तोचि साधु ओळखावा । देव तेथेंचि जाणावा ॥२॥ मृदु सबाह्य नवनीत । तैसे सज्जनाचे चित्त ॥३॥ ज्यासी आपंगिता नाही । त्यासी धरी जो हृदयी ॥४॥

47. राम बरवा कृष्ण बरवा । सुंदर बरवा बाईयांनो ॥१॥ केशव बरवा माधव बरवा । गोपाळ बरवा बाईयानो ॥२॥ बापररुमादेविवरु त्रिभुवनी गरुवा । विठ्ठलु बरवा बाईयांनो ॥३॥

47. पारधी तो झड घालोनी पातला । घालावया घाला एकसरे ॥१॥ भयाभीत झाली पांचही ते काळी । वासना गुंतली एकमेका ॥२॥ वडील कुरंगी येऊनि त्यापाशी । लागोनी पायांसी काय बोले ॥३॥ नको मारू पति तृषेने पीडिला । मारी तू मजला तया आधी ॥४॥

47. कामे नेले चित्त नेदी अवलोकु मुख । बहु वाटे दुःख फुटो पाहे हृदय ॥१॥ का जी सासुरवासी मज केले भगवंता । आपुलिया सत्ता स्वाधीनता ते नाही ॥धृ॥ प्रभातेसि वाटे तुमच्या यावे दर्शना । येथे न चले चोरी उरली राहे वासना ॥२॥ येथे अवघे वांया गेले दिसती सायास । तुका म्हणे नास दिसे झाल्या वेचाचा ॥३॥

47. ऐक बापा ह्रुषिकेशी । मज ठेवी पायांपाशी ॥1॥ तुझे रुप पाहीन डोळा । मुखी नाम वेळोवेळा ॥2॥ हाती धरिल्याची लाज । माझे सर्व करी काज ॥3॥ तुजविण देवराया । कोणी नाही.े सखया ॥4॥

47. स्वर्ग जयाची साळोंखा । समुद्र पाळी पिंड देखा । शेषासारिखी बैसका । जो आधार तिही लोका ॥ लिंग देखिले देखिले । त्रिभुवनी विस्तारले ॥ मेघधारी स्नपन केले । तारापुष्पी वरी पूजिले ।

47. व्यापक व्यापला तिन्ही त्रिभुवनी । चारी वर्ण बाणी विठू माझा ॥१॥ शंख चक्र करी वैजयंती माळा । नेसला पिवळा पितांबर ॥२॥ कटावरी जेणे कर हे ठेविले । ध्यान मिरविले भीमातीरी ॥३॥ चोखा म्हणे आनंदाचा कंद । नाम हे गोविंद मिरवले ॥४॥

47. माझे माझे म्हणुनी गुंतले हावभरी । वाया या संसारी मृगजळा ॥१॥ आपली आपण करा आठवण । संसार बंधन तोडा वेगी ॥२॥ नाम निज नौका विठ्ठल हे तारू । भवाचा सागरू उतरील ॥३॥ हाचि पे विश्‍वास धरावा अंतरी । म्हणतसे महारी चोखियाची ॥४॥

47. दहाही इंद्रिये गोवीन हरिपदी । मग तुझी बुद्धी हारपेल ॥१॥ यालागी तू मना इंद्रियांसमवेत । होय शरणागत अच्युताचा ॥२॥

47. सांचो प्रीतम । सांचो प्रीतम साँवरो मेरो । झूठे जगत के नाते सारे, साँचा नाता तेरो ।

47. कुंजबनमो गोपाल राधे॥धृ०॥ मोर मुकुट पीतांबर शोभे । नीरखत शाम तमाल॥१॥ ग्वालबाल रुचित चारु मंडला । वाजत बनसी रसाळ॥२॥ मिरा कहे प्रभु गिरिधर नागर । चरनपर मन चिरकाल॥३॥

47. नव्हे आराणूक संवसारा हाती । सर्वकाळ चित्ती हाचि धंदा ॥१॥ देवधर्म सांदी पडिले सकळ । विषयी गोंधळ गाजतसे ॥धृपद॥ रात्रि दीस न पुरे कुटुंबाचे समाधान । दुर्लभ दर्शन ईश्वराचे ॥२॥ तुका म्हणे आत्महत्या रे घातकी । थोर होते चुकी नारायणी ॥३॥

47. तुझीया सत्तेने हाले तुझीया सत्तेने बोले । सांग विठ्ठल माये माझे ॥ साच की लटके विचारी मनासी । हा बोला कोणासी ठेवसील ॥ हे मृतिकेचे भांडे भुसी वोतीयेले । वोंकारे फोडिला टाहो तेथे ॥ सकळ देहीचा चाळकु बुधी खेळवणा । तुची एकु, नाही बा आणिक दुजा तेथे ॥

४७. मै अपराधी बाप मै अपराधी । साचिली तुम्हारी भक्ति न साधी ॥१॥ घणो अग्यान अगीना भंगी । कीय काम कुसग । संगी ॥२॥ यहू अग्यान इही वरी घाटो । निखर कमाई नछट नाटो ॥३॥ कीया दान गोष्पद सब जाने । पैटा परबस मेर प्रवाने ॥४॥

47. नंदवसुदेवभेट. द्रव्य द्यावयासी । नंद गेला मथुरेसी ॥१॥ तेथे भेटे वसुदेव । पुसे सुखी आहा सर्व ॥२॥ कंसावे मानसी । घात इच्छी गोकुळासी ॥३॥

47. आल्हादयुक्त गोपिका आली आपुले सदनी । नंदासहित मोक्षदानी प्रवेशलें भुवनी ॥१॥ म्हणे यशोदा बा कृष्णा न करी तू खोडी । बोलती गोपिका वाईट त्या जगझोडी ॥२॥ एका जनार्दनी माझा अपराध नाही । जया जैसा भाव तया तोचि देही ॥३॥

47. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय सत्तेचाळिसावा ॥

47. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ उत्तरकांड ॥ अध्याय सत्तेचाळिसावा ॥

47. ऐकोनी गजबजिली दैत्यसभा । धाकेंचि कंसही ठाकला उभा । तव बीभत्सा माळभळभटाची शोभा । देखते झाले सकळही ॥१॥

47. गगनवाड दृष्टी सर्व तत्व शेखी । जीव शिव शेखी कारण सिध्द ॥१॥ तेची हे सांवळे स्वरुप गोजिरे । कृष्णनाम खरे नंदाघरी ॥२॥ पृथ्वीचे तळवट अनंत विराट । आपण वैकुंठ गोपीसंगे ॥३॥ निवृत्ति तत्पर लक्षते स्वानंद । नित्यता आनंद ब्रह्मानंदे ॥४॥

48. तुम्ही संत मायबाप कृपावंत । काय मी पतित कीर्ति वानू ॥१॥ अवतार तुम्हा धराया कारण । उद्धराया जन जड जीव ॥२॥ वाढवया सुख भक्ति भाव धर्म । कुळाचार नाम विठोबाचे ॥३॥ तुका म्हणे गुण चंदनाचे अंगी । तैसे तुम्ही जगी संतजन ॥४॥

48. अष्टांगयोगे न सिणिजे । यम नेम विरोध न कीजे रया ॥१॥ वाचा गीत गाईजे वाचा गीत गाइजे । गाता गाता श्रीवणी ऐकिजे रया ॥२॥ गीताछंदे अंग डोलिजे । लीला विनोदे संसार तरिजे रया ॥३॥ बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु नामे । जोडे हा उपावो किजे रया ॥४॥

48. वडील कुरंगी काय बोले त्यासी । सांगते धर्मासी पूर्वीलीया ॥१॥ बांधोनी मारिता घडे महादोष । पाजी उदकास सोडोनिया ॥२॥ पुऊनिया जळ येऊ तुजपाशी । मग सावकासी करी काज ॥३॥ आमुचा विश्वस नाही तुज जरी । मागशी त्यापरी भाक देऊ ॥४॥

48. तुझे दास्य करू आणिका मागो खावया । धिग् जाले जिणे माझे पंढरीराया ॥१॥ काय गा विठोबा तुज आता म्हणावे । शुभाशुभ गोड तुंम्हा थोरांचे नावे ॥धृ॥ संसाराचा धाक निरंतर आम्हासी । मरण भले परि काय अवकळा तैसी ॥२॥ तुझा शरणागत शरण जाऊ आणिकासी । तुका म्हणे लाज कवणा हे का नेणसी ॥३॥

48. पोट भरुनी व्यालासी । मज सांडुनी कोठे जासी ॥1॥ धिरा धिरा पांडुरंगा । मज का टाकिले निःसंगा ॥2॥ ज्याचा जार त्यासी भार । मजला नाही आणिक थार ॥3॥ विठाबाई मायबहिणी । तुझे कृपे तरली जनी ॥4॥

48. मूळ ना डाळ शाखा ना पल्लव । तो हा कैसा देव आम्हा घरी ॥ निर्गुणपणे उभा सगुणपणे शोभा । जिवी शिवी प्रभा दाविता हे ॥

48. सकळा आगराचे जे मूळ । तो हा सोज्वळ विठू माझा ॥१॥ वेदांचा विचार शास्त्रांची जे गती । तोचि हा श्रीपती विठू माझा ॥२॥ कैवल्य देखणा सिध्दांचा जो राणा । भाविकासी खुणा विठू माझा ॥३॥ चोखा म्हणे माझ्या हृदयी बिंबला । त्रिभुवनी प्रकाशला विठू माझा ॥४॥

48. माय तू माउली अनाथांची देवा । धांवे देवाधिदेवा लवलाहे ॥१॥ पतित पावन नाम गाजे त्रिभुवनी । भक्त शिरोमणी तुम्ही देवा ॥२॥ अनाथांचे धांवणे करणे चक्रपाणी । सकळ मुगुटमणी विज्टला तू ॥३॥ मज अव्हेरिता कोण म्हणेल थोरी । म्हणतसे महारी चोखियाची ॥४॥

48. मना तुझी सर्व वहने हिरोनी । नेली ते बांधोनी विवेके हो ॥१॥ बैसोनी हृदयात होय तू ध्यानस्थ । संकल्पाचा हेत वंचुनिया ॥२॥