वारकरी रोजनिशी

1192. कष्ट न करिता योग्य जरी साधी । श्रम ते उपाधि वाउगी का बा ॥१॥ नाम ते सोपे श्रम नाही कांही । उच्चारिता पाही सर्व जोडे ॥२॥ एका जनार्दनी नको योगयाग । म्हणावा श्रीरंग वाचे सदा ॥३॥

1192. भक्त्‍ देवालागी झुरे । देव भक्तातेचि स्मरे ॥१॥ जेवि माउलियेते बाळ । माय बाळाते स्नेहाळ ॥२॥

1193. आता माझे नका वाणू गुण दोष । करितो उपदेश याचा काही ॥१॥ मानदंभासाठी छळीतसे कोणा । आण या चरणा विठोबाची ॥२॥ तुका म्हणे हे तो ठावे पांडुरंगा । काय कळे जगा अंतरीचे ॥३॥ अर्थ :

1193. विमानी बैसली विठ्ठल सुखमूर्ती | घेतला निवृत्ति मध्यभागी ॥१॥ राही रखुमाई बैसले सुरगण | उठली विमाने गंधर्वांची ॥२॥ गोपाळांचे भार उठले तातडीने | चालिली विमाने सुरवरांची ॥३॥ आता त्वरे चला तुम्ही सप्तश्रृंगा | कार्य हे गोविंदा सिद्धि न्यावे ॥४॥

1193. योगयाग तप व्रते आचरितां । नाम सोपे गातांसर्व जोडें ॥१॥ पाहोनिया प्रचीत नाम घे अनंत । तुटे नाना जपे नाम ॥२॥ एका जनार्दनी नामाचा महिमा । वर्णिता उपरमा शेष आला ॥३॥

1193. भक्त् पूजिती भगवंता । भगवंत पूजी आपुल्या भक्ता ॥१॥ ऐसा प्रीतीचा कळवळा । परस्परे हा सोहळा ॥२॥

1194. वांजा गाई दुभती । देवा ऐसी तुझी ख्याति ॥१॥ ऐसे मागत नाही तुज । चरण दाखवावे मज ॥धृपद॥ चातक पाखरू । त्यासी वर्षे मेघधारु ॥२॥ पक्षी राजहंस । अमोलिक मोती त्यास ॥३॥

1194. टाळ हे मृदंग गायने पुढती | रंजविती निवृत्ति अवघेजण ॥१॥ गीतार्थ करिती योगी मुनिजन | रंजविती मन निवृत्तीचे ॥२॥ आत्मसुख एक बोलती बोलणी | ज्ञानराज मनी आठवतो | | ३॥ज्ञानराजे आमुचे निवविले डोळे | आता ऐसे खेळे नाही कोणी ॥४॥ ऐकावा हा अर्थ मुक्‍ताईच्या मुखी | आता ऐसी सखी नाही कोणी ॥५॥

1194. करिता साधनांच्या कोटी । नामाहुनि त्या हिंपुटी ॥१॥ नाम वाचे आठवितां । साधने सर्वा येती हाता ॥२॥ नामापरतां दुजा मंत्र । नाहींनाही धुंडिता शास्त्र ॥३॥ एका जनार्दनी नाम । शुद्ध चैतन्य निष्काम ॥४॥

1194. भक्ती देवाते पूजिले । देवे भक्ता सन्मानिले ॥१॥ ऐसे भजती येरयेरा । जैसे जळ आणि जळगारा ॥२॥

1195. परते मी आहे सहज चि दुरी । वेगळे भिकारी नामरूपा ॥१॥ न लगे रुसावे धरावा संकोच । सहज ते नीच आले भागा ॥धृपद॥ पडिलिये ठायी उच्छिष्ट सेवावे । आरते ते चि देवे केले ऐसे ॥२॥ तुका म्हणे तुम्ही आम्हा जी वेगळे । केले ते निराळे द्विज देवा ॥३॥

1195. अविट बोलणे बोलावे अनादि | जे गुह्य वेदी सांपडेना ॥१॥ कीति पे वैराग्य केले सामराज्य | गुरुत्वासी लाज नाही आली ॥२॥ नाशिवंत शरीर केले अविनाश | घडविला विलास अध्यात्मींचा ॥३॥ अविट बोलणी आठवली मनी | आता त्रिभुवनी दिसेनात ॥४॥

1195. नाम श्रेष्ठ तिही लोकी । म्हणोनि शिव नित्य घोकी ॥१॥ सदा समाधी शयनी । राम चिंती ध्यानीं मनी ॥२॥ अखंड वैराग्य बाणले अंगी । म्हणोनि वंद्य सर्वा जगी ॥३॥ एका जनार्दनी वाचे । नाम वदे सर्वदा साचे ॥४॥

1195. भिन्न दावूनिया एक । एकी भिन्नत्वाचे बीक ॥१॥ जेवि बिंब प्रतिबिंब । दोन्ही एकचि ते स्वंयभ ॥२॥

1196. चिंतामणिदेवा गणपतीसी आणा । करवावे भोजना दुजे पात्री ॥१॥ देव म्हणती तुकया एवढी कैची थोरी । अभिमानाभीतरी नागवलो ॥धृपद॥ वाडवेळ जाला सिळे जाले अन्न । तटस्थ ब्राम्हण बैसलेती ॥२॥ तुका म्हणे देवा तुमच्या सुकृते । आणीन त्वरित मोरयासी ॥३॥

1196. जे जे सुख आम्ही अनुभविले मना | त्याचा नारायणा आठव होतो ॥१॥ ऐस पदोपदी निवृत्तिराज कष्टी | कोणकोणाच्या गोष्टी आठवाव्या ॥२॥ ज्येष्ठाच्या आधी कनिष्ठाचे जाणे | केले नारायणे उफराटे ॥३॥ उफराटे फार कळले माझे मनी | वळचणीचे पाणी आढ्या गेले ॥४॥

1196. निवृतीनाथमहाराजांचे नमन नमो गणपति गजानना | नमो सरस्वति मंगलध्याना |नमो अगाध ब्रह्मपरायणा | नमो नमो स्वामी ॥१॥ नमो आदिमायांदि सागरा | नमो चिदानंद दिगंबरा |एकत्व एक सारा | नमो नमो तुज ॥२॥ नमो मत्स्येंद्रनाथा अनादि | नमो सर्वव्यापका बुद्धि |नमो जुनाट युगादि | तुज नमो ॥३॥

1196. कळिकाळा नाही बळ । नाम जपे तो सबळ ॥१॥ ऐसेंअ नाम सदा जपे । कळिकाळा घाली खेपे ॥२॥ हरिचिया दासा साचे । भय नाही कळिकाळाचे ॥३॥ एका जनार्दनी काळ । काळ होय तो कृपाळू ॥४॥

1196. म्हणवूनि तुम्हा नित्य आठविती । या हो या हो म्हणती पांडुरंगा ॥१॥ तुम्ही धावोनिया येता वरावरी । पुरविता श्रीहरि आर्त त्यांचे ॥२॥

1197. भोक्ता नारायण लक्षुमीचा पति । म्हणोनि प्राणाहुती घेतलिया ॥१॥ भर्ता आणि भोक्ता कर्त्ता आणि करविता । आपण सहजता पूर्णकाम ॥धृपद॥ विश्वंभर कृपादृष्टी सांभाळीत । प्रार्थना करीत ब्राम्हणांची ॥२॥ कवळोकवळी नाम घ्या गोविंदाचे । भोजन भक्ताचे तुका म्हणे ॥३॥

1197. गहिनीनाथे मज सांगितल सार | केली ज्ञानेश्वरे व्याख्या त्याची ॥१॥ काढिला शोधून अनुभव मुक्‍ताईने | ते ज्ञान सोपान संपादिले ॥२॥ |अनुभवे निवविला चांगा वटेश्वर | विसोबा खेचर सिद्ध जाला ॥३॥ त्या ज्ञाने जाला चांगदेव विकळ | त्यागियेली सकळ अविद्या माया ॥४॥

1197. धूप पंचारती गंधाक्षता वाहती | पूजिला निवृत्ति वैष्णवांती ॥१॥ प्रेमे आसुरवे येती सकळांचिये डोळा | माळ घाली गळा पुंडलिक ॥२९॥ निवृत्तिदेवे ग्रंथ केला होता सार | ठेविला समोर विठोबाच्या ॥३॥ अवघ्या जनालागी केला नमस्कार | उठावले भार वैष्णवांचे ॥४॥

1197. जेणे नाम धरिले कंठी । धावें त्यांच्या पाठी पोटी ॥१॥ नामे गाता जनी वनी । आपण उभा तेथे जाउनी ॥२॥ नामासाठी मागे धावें । इच्छिअलें तेणे पुरवावे ॥३॥ यातीकुळ तयाचे । न पाहे कांही सांचे ॥४॥

1197. हरी हा भक्तांच्या अंकित राहून त्यांचे कार्य किती प्रेमाने व दक्षतेने करतो अनुरागे भजती देवा । त्यांच्या भावा साक्षी तो ॥१॥ म्हणोनिया मागे पुढे ।

1198. माझा स्वामी तुझी वागवितो लात । तेथे मी पतित काय आलो ॥१॥ तीर्थे तुमच्या चरणी जाहाली निर्मळ । तेथे मी दुर्बळ काय वाणू ॥२॥ तुका म्हणे तुम्ही देवा द्विजवंद्य । मी तो काय निंद्य हीन याती ॥३॥ अर्थ :

1198. देवी देवेश शिवी शिवेश | अगम्य सुरस आदिमाया ॥१॥ अष्टदिशा अगोचरे अष्टभुजा संहारकरे | असुरादि मंथन विरे कुलस्वामिनीये ॥२॥ वदताती देव आणि सुरगण | उतरिली विभाने ठायी ठायी ॥३॥ सकळांनी पूजा केली आनंदाने | करिती कीर्तेने अंबेपुढे ॥४॥

1198. समाधीच्या पाळी बैसली सकळी | केला या गोपाळी जयजयकार ॥१॥ निवृत्तीच्या संगे पुंडलिक पांडुरंग | सिद्ध जाले सांग समाधीसी ॥२॥ निवृत्तिदेवे वंदिली सकळांची पाउले | तीर्थ ते घेतले विठोबाचे ॥३॥ पताकांची छाया समाधीसी आली | उतरले खाली निवृत्तिदेव ॥४॥

1198. आपुल्या नामाची आवडी । वैकुंठाहुनी घाली उडी । वारी भक्तांची सांकडी । नामासाठी आपुल्या ॥१॥ ऐसा नामाचा पोवाडा । नाम उच्चारा घडघडा । तेणीं निवारे यमपीडा । साचपणें भक्तांची ॥२॥ एका जनार्दनी नाम । सोपे सोपे हो सुगम । तरावया आन नाही धाम । नामावांचुन सर्वथा ॥३॥

1198. अवघ्या कळा याचे हाती । न करी काय एक श्रीपती । विष पाजिता अमृती । केली तृप्ती प्रल्हादा ॥१॥

1199. वंदिले वंदावे जीवाचिये साठी । किंवा बरी तुटी आरंभीच ॥१॥ स्वहिताची चाड ते ऐका बोल । अवघेचि मोल धीरा अंगी ॥धृपद॥ सिंपिले ते रोप वरीवरी बरे । वाळलिया पुरे कोंभ नये ॥२॥ तुका म्हणे टाकीघाये देवपण । फुटलिया जन कुला पुसी ॥३॥

1199. सप्तंश्रृंगालागी केली प्रदक्षिणा | आता नारायणा सिद्ध व्हावे ॥१॥ मार्गी आदिमाया पूजिली आनंदी | म्हणती धन्य मांदी वैष्णवांची ॥२॥ चालता चालता दिवस जाले फार | होईल उशीर समाधीसी ॥३॥ तीन रात्र तेथे राहिले गोपाळ | मग म्हणती सकळ चला आता ॥४॥

1199. निवृत्तिराज बैसले समाधी सुचित| चिन्मय ते ज्योत उजळली ॥१॥ पुंडलिके मिठी निवृत्तीच्या गला | अवघियांच्या डोळा आसुवे येती ॥२॥ विठोबाचे हृदय आलेंसे भरून| झांकियेले नयन निवृत्तिराजे ॥३॥ पुंडलिके आणिले विठोबासी बाहेर | केला नमस्कार वैष्णवांनी ॥४॥

1199. एका नामासाठी । प्रगटतसे कोरडे काष्ठी । भक्तवचनाची आवडी मोठीं । होय जगजेठी अंकित ॥१॥ एका घरी उच्छिष्ट काढणे । एका द्वारी द्वारपाळपण करणे । एका घरी गुरे राखणे । लोणी खाणे चोरुनी ॥२॥ एकाचि उगेचि धरुनि आस । उभा राहे युगें अठ्ठावीस । एका जनार्दनी त्याचा दास । नामे आपुल्या अंकित ॥३॥

1199. आपणा समान केले त्यासी । धरिले ज्यासी निजहाती ॥१॥ ऐसा देवो कृपासिंधु । म्हणोनि बंधु दीनांचा ॥२॥

1200. आम्हा विष्णुदासा हे चि भांडवल । अवघा विठ्ठल धन वित्त ॥१॥ वाणी नाही घ्यावे आपुलिया हाते । करोनिया चित्ते समाधान ॥२॥ तुका म्हणे द्रव्य मेळविले मागे । हे तो कोणासंगे आले नाही ॥३॥ अर्थ :

1200. वंदिली अंबिका निघाले बाहेर | कीर्तन गजर पुढे होत ॥१॥ गोदातीरी क्षेत्र धन्य त्र्यंबकेश्वर | उतरले भार वैष्णवांचे ॥२॥ म्हणती पांडुरंगे दावियेले स्थळ | निवृत्तिराज विकळ पार जाले ॥३॥ पंचमीचे दिवशी गेले पंचवटी | उतरले तटी गौतमीचे ॥४॥

1200. नारा महादा गोंदा विठा जाले विकळ | झाकियेली शीळ समाधीची ॥१॥ गंधर्व आणि देव चिंतावले भारी | दीर्घध्वनि करी नारा विठा ॥२॥ गोंदा आणि महादा सांडिती द्षरीर | विसोबा खेचर फार कष्टी ॥३॥ लोपलासे भानू पडला अंधार | गेला योगेदवर निवृत्तिराज ॥४॥

1200. आपुल्या नामा आपण वाढवी । भक्तपणस्वयें मिरवीं । अवतार नाना दावी । लाघव आपुले ॥१॥ करी भक्तांचे पाळण । वाढवी त्यांचे महिमान । तयासी नेदी उणीव जाण । वागवी ब्रीद नामाचे ॥२॥ करी नीच काम नाही थोरपण । खाय भाजींचें आनंदें पान । तृप्त होय एका जनार्दनी । तेणे समाधान होतसें ॥३॥

1200. आले शरण त्याचा करी प्रतिपाळ । न म्हणे हा दुर्बळ सदैव काही ॥१॥ नेदी लागो वारा कल्‍पनेचा तया । न वजे पासोनिया दुरी कोठे ॥२॥

1201. सुखाचे व्यवहारी सुखलाभ जाला । आनंदे कोंदला मागे पुढे ॥१॥ संगती पंगती देवासवे घडे । नित्य नित्य तेचि साच ॥धृपद॥ समर्थाचे घरी सकळ संपदा । नाही तुटी कथा कासयाची ॥२॥ तुका म्हणे येथे लाभाचिया कोटी । बहु वाव पोटी समर्थाचे ॥३॥

1201. सुंदर नारायण गौरविले फार | केला नमस्कार वैष्णवांनी ॥१॥ सुरस सर्व॑ तीथे आदि पुरातन | केली नारायणे तीर्थयात्रा ॥२॥ विसोबा खेचर परिसा भागवत | अनेक ते संत बसविले ॥३॥ मध्ये निवृत्तिराज पांडुरंग पुंडलिक | पाहाती कौतुक गौतमीचे ॥४॥

1201. परिसा भागवत करितसे शोक | म्हणती देवा दुःख अति जाले ॥१॥ द्वादशी समाधि दिधली निवृत्तीसी | जाले उदासी अवघेजण ॥२॥ देव म्हणे उठा करा आता पूजा | घालू पुष्पशेजा समाधीसी ॥३॥ उठले सकळ होताती विकळ | गेले ते गोपाळ समाधीसी ॥४॥

1201. विचारिता तुज नामाची नसे । नामरुपी तुझे स्वरुप भासे ॥१॥ नाम आरामता पाउनी पठण । यापरी स्मरिजे या नांव पठण ॥२॥ गर्जत नामी जो जो शब्द उठी । शब्दानुशब्दा पडतसे मिठी ॥३॥ एका जनार्दनी नित्य स्मरे नाम । नामरुप जाला आत्माराम ॥४॥

1201. आळी करिता नामदेव । जेविती स्वयमेव सांगाते ॥१॥ सांवत्याचे उदरी बैसे । पुंडलिका वसे दृष्टीपुढे ॥२॥

1202. काय देवे खाता घेतले हातीचे । आले हे तयाचे थोर भय ॥१॥ म्हणता गजरे राम एकसरे । जळती पापे थोरे भयधाकें॥धृपद॥ काय खोळंबले हात पाय अंग । नाशिले हे सांग रूप काय ॥२॥ कोण लोकी सांग घातला बाहेरी । म्हणता हरी हरी तुका म्हणे ॥३॥

1202. सहसमुदायेसी उठावे शारंगधरा | हरिहरेश्‍वरा जाऊ आता ॥१॥ उठले वैष्णव आणि हृषिकेशी | आले त्र्यंबकासी निवृत्तिराज ॥२॥ एकादशी व्रत वद्य ज्येष्ठ मासी | उत्सव निवृत्तीसी देवे केला ॥३॥ दादद्षी पारणे सोडिती वैष्णव | समारंभ देव करितसे ॥४॥

1202. पांच दिवस उत्सव केला निवृत्तीसी | काला आमावास्येसी त्र्यंबकेश्वरी ॥१॥ प्रतिपदेसी हरि निघाले बाहेरी | कीर्तन गजरी पुढे होत ॥२॥ कांही ऋषीश्वर राहियेले तेथे | गेले बहुत ते आळंकापुरी ॥३॥ गरुडावरी सिद्ध जाले नारायण | चालली विमाने गंधर्वांची ॥४॥

1202. नाम घेता हे वैखरी । चित्त धांवें विषयांवरी ॥१॥ कैसे होता हे स्मरण । स्मरणामाजी विस्मरण ॥२॥ नामरुपा नव्हता मेळा । नुसता वाचेचा गोंधळ ॥३॥ एका जनार्दनी छंद । बोलामाजीं परमानंद ॥४॥

1202. उंच पदी ठाव । करा स्वीकारुनी भाव ॥१॥ अवघी कृपा तयावरी । दासांविशी उदार हरी ॥२॥

1203. उत्तम त्या याति । देवा शरण अनन्यगति ॥१॥ नाही दुजा ठाव । काही उत्तम मध्यम भाव ॥धृपद॥ उमटती ठसे । ब्रम्हप्राप्ति अंगी दिसे ॥२॥ भाविक विश्वासी । तुका म्हणे नमन त्यासी ॥३॥

1203. आपुलिया अंगे साहित्य श्रीरंगे | पूजियेले सांग संतसाधू ॥१॥ निवृत्तिदेवे केली विठोबाची पूजा | उभारिल्या ध्वजा पताकांच्या ॥२॥ पश्‍चिमेसी स्थळ अनादि समूळ | उघडिली शीळ समाधीची ॥३॥ म्हणती योगेश्वर अनादि या शेजा | चिद्रत्ने ती पूजा केली असे ॥४॥

1203. जयजयकारे टाळी पिटिली सकळी | चालली मंडळी वैष्णवांची ॥१॥ पंढरीचा पोहा निघाला बाहेरी | कीर्तन गजरी पुढे होत ॥२॥ विठोबा रखुमाई बैसली गरुडावर | केला नमस्कार वैष्णवांनी ॥३॥ म्हणती तीर्थयात्रा जाली यथासांग | पाहिले प्रसंग समाधीचे ॥४॥

1203. शुकादिक योगी रंगले श्रीरंगी । नाम पवित्र जगी जपा आधी ॥१॥ साधने साधितां कष्ट होती जीवा । नाम सोपे सर्वा गोड गाता ॥२॥ परंपरा नाम वाचे ते सुगम । सनकादिक श्रम न करिती ॥३॥ एका जनार्दनी नाम ते पावन । वाचे उच्चारिता जाण श्रम हरे ॥४॥

1203. उष्मे न तपेचि सुधाकर । सीते न पीडे वैश्वानर ॥१॥ तेवि हरिभक्तांते हरी । नेदी बुडो भवसागरी ॥२॥

1204. भय हरीजनी । काही न धरावे मनी ॥१॥ नारायण ऐसा सखा । काय जगाचा हा लेखा ॥धृपद॥ चित्त वित्त हेवा । समर्पून राहा देवा ॥२॥ तुका म्हणे मन । असो द्यावे समाधान ॥३॥

1204. तुळसी बेल पुष्पे समर्पिली वर | पाहाती ऋषीवर पहिली पूजा ॥१॥ नारा विठा गोंदा पाठविला महादा | झाडावया शेजा पुढे जाले ॥२॥ सभोंवती जागा झाडिली निर्मळ | अनादि हे स्थळ निवृत्तिराजा ॥३॥ संभोंबते दीप लाविले समाधी | म्हणती पूजा आधी केली असे ॥४॥

1204. गेले दिगंबर ईश्वर विभूति | राहिल्या त्या कीर्ति जगामाजी ॥१॥ वैराग्याच्या गोष्टी ऐकिल्या त्या कानी | आता ऐसे कोणी होणे नाही ॥२॥ सांगतील ज्ञान म्हणतील खूण | नयेचि साधन निवृत्तीचे ॥३॥ |परब्रह्म डोळा दावू ऐसे म्हणती | कोणा नये युक्ति ज्ञानोबाची ॥४॥

1204. वेदांचे वचन शास्त्रांचे अनुमोदन । पुराणीं कथन हेंचि केले ॥१॥ कलियुगामाजीं नाम एक सार । व्यसाची निर्धार वचनोक्ति ॥२॥ तरतील येणे विश्वासी जे नर । तत्संगें दुराचार उद्धरती ॥३॥ एका जनार्दनी ऐसा हा अनुभव । प्रत्यक्ष सांगे देव उद्धवासी ॥४॥

1204. एकाचिया हुंडया भरी । एका दास्यत्व ॥१॥ एकाची हा पेरी शेते । घरे हाते शाकारी ॥२॥

1205. आयुष्य मोजावया बैसला मापारी । तू का रे वेव्हारी संसाराचा ॥१॥ नेईल ओढोनि ठाउके नसता । न राहे दुश्चिता हरीविण ॥धृपद॥ कठीण हे दुःख यम जाचतील । कोण सोडवील तया ठायी ॥२॥ राहतील दुरी सज्जन सोयरी । आठवी श्रीहरी लवलाही ॥३॥

1205. पुष्करिणीकांठी वैष्णवांचे भार | देव ऋषीश्वर जेवताती ॥१॥ अवघिया पात्रे वाढली नारायणे | सोडिती पारणे निवृत्तिराज ॥२॥ विठोबा रखुमाईने घेतला निवृत्ति | जेविताती पंक्ति गोपाळांच्या ॥३॥ जेवले वैष्णव आणि हृषिकेशी | गेले आचमनासी पुष्करिणीते ॥४॥

1205. नानापरी खेद आठविती मना | आता नारायणा सिद्धि न्यावे ॥१॥ समाधीसी केली आरति पंचारती | राहिली निवृत्ति स्वरूपी तुझ्या ॥२॥ सुखाचे साधन जाली चौघेजणे | केली नारायणे बोळवण ॥३॥ पंचक्रोशावरी उभे ठेले भार | केला नमस्कार समाधीसी ॥४॥

1205. नामेंचि तरलें नामेंचि तरले । जडजीव उद्धरिले कलियुगी ॥१॥ ऐसे नाम समर्थ नाम विख्यात । नामेंचि पवित्र नरनारी ॥२॥ पापांचे पर्वत नामाग्नीनें शांत । येरा कोण मात नामापुढे ॥३॥ एका जनार्दनी तारक हे नाम । पावती निजधाम गाता वाचे ॥४॥

1205. एकोबाची सेवा करी । वाहे घरी जीवन ॥१॥ गंधाक्षता तुळशीमाळा । पुरवी सोहळा करी ऐसा ॥२॥

1206. होऊ नको काही या मना आधीन । नाइके वचन याचे काही ॥१॥ हटियाची गोष्टी मोडून टाकावी । सोई ही धरावी विठोबाची ॥धृपद॥ आपुले आधीन करूनिया ठेवा । नाही तरि जीवा घातक हे ॥२॥ तुका म्हणे जाले जे मना आधीन । तयांसी बंधन यम करी ॥३॥

1206. निवृत्तिदेवासाठी स्फुंदती ऋषीवर | लाविला पदर डोळियांसी ॥१॥ गरुडावर पुंडलिके घातियेला साज | जाती निवृत्तिराज समाधीसी ॥२॥ चालती विमाने वाजतसे घंटा | उठा आता भेटा अवघेजण ॥३॥ समाधीभोंवते कुंकुमाचे सडे | पाहती निवाडे योगीराज ॥४॥

1206. शेवटची समाधि जाली जसी तैसी | तुज हृषिकेशी समर्पिली ॥१॥ आपुल्या सत्ताबळे चालविले हरि | विष्णुदासावरी कृपा केली ॥२॥ |नेणो कैसा होईल समाधीचा प्रसंग | बोलिलेति अंगे पांडुरंगा ॥३॥ मुकियाला वाचा दिधली श्रीरंगे | इच्छिला प्रसंग सिद्धी नेला ॥४॥

1206. चांडाळादि तरले । महादोषी उद्धरले ॥१॥ नाम पावन पावन । नामापरतें थोर कोण ॥२॥ नामाग्नीनें न जळे । ऐसे दोष नाही केले ॥३॥ वाल्मिक म्हणती दोषी । नाम उच्चारिता वंद्य सर्वांसी ॥४॥

1206. अंतर कोणा नेदी सहसा । आपुलिया दासा सांभाळी ॥१॥ परम कृपावंत हरी । नामोच्चारी प्रगट होय ॥२॥

1207. नामाविण काय वाउगी चावट । वाया वटवट हरीविण ॥१॥ फुकट चि सांगे लोकाचिया गोष्टी । राम जगजेठी वाचे नये ॥धृपद॥ मेळवूनि चाट करी सुरापान । विषयांच्या गुणे मातलासे ॥२॥ बैसोनि टवाळी करी दुजयाची । नाही गोविंदाची आठवण ॥३॥

1207. काय म्या बोलावे किती माझी मति | तुम्ही रमापति गोड केले ॥१॥ विश्वरूप घडी उघडिली धडफुडी | आता काय थोडी कृपा म्हणू ॥२॥ चिन्मय लहरी येती उन्मळुनी | दया नारायणी थोर केली ॥३॥ समाधि चरित्र केले यथामति | रखूमाईचा पति आर्जदिला ॥४॥

1207. एकचि नाम उच्चारिले । गणिकें नेलें निजपदीं ॥१॥ नाम घोकी कोली वाल्हा । दोष जाहला संहारा ॥२॥ नामे परीक्षिती उद्धरिला मुक्त जाहला सर्वांथीं ॥३॥ एका जनार्दनी नाम । भवतारक निष्काम ॥४॥

1207. कल्पोकल्पी युगायुगी । व्यवसाय हाचि तुम्हालागी ॥१॥ करावे दासाचे पाळण । निवारुनि त्यांचा शिण ॥२॥

1208. संत गाती हरीकीर्त्तनी । त्यांचे घेइन पायवणी ॥१॥ हेचि तप तीर्थ माझे । आणीक मी नेणे दुजे ॥धृपद॥ काया कुरवंडी करीन । संत महंत ओंवाळीन ॥२॥ संत महंत माझी पूजा । आन भाव नाही दुजा ॥३॥

1208. समाधि श्रवण करिती निशिदिनी | त्यासि चक्रपाणि देईल भेटी ॥१॥ समाधि श्रवणाचा धरील जो विश्वास | नाही नाही दोष पातकांचा ॥२॥ समाधि विरक्‍ताची पतिता वाराणसी | कोटि कुळे त्याची उद्धरील ॥३॥ जो कोणी बसेल समाधिश्रवणा | तया प्रदक्षिणा पृथ्वीची हे ॥४॥

1208. नाम एक उच्चारिता । गणिका नेली वैकुंठपंथा । नामे पशु तो तत्त्वता । उद्धरिला गजेंद्र ॥१॥ ऐसा नामाचा बडिवार । जगी सर्वांसी माहेर । नामापरतें थोर । योगयागादि न होती ॥२॥ नामे तरला कोळी वाल्हा । करा नामाचा गलबला । नामे एका जनार्दनी धाला । कृत्यकृत झाला संसार ॥३॥

1208. कळासलेती युगायुगी । नेणा शीणभाग अंगी ॥१॥ भक्ताचिये हाकसवे । क्षणे तेथेचि प्रगट व्हावे ॥२॥

1209. जाले भांडवल । अवघा पिकला विठ्ठल ॥१॥ आता वाणी काशासाठी । धीर धरावा च पोटी ॥धृपद॥ आपुल्या संकोचे । म्हणऊनि तेथे टांचे ॥२॥ घेतो खऱ्या मापे । तुका देखोनिया सोपे ॥३॥

1209. श्री ज्ञानदेव महाराजांच्या भेटीविषयी श्री नामदेवाची आळ. सद्द्गुरू सखया नाथा पंढरीराया | ठेवी डोई पाया कृपेसाठी ॥१॥ नाही गांठी पुंजी तंव कृपेजोगी | झालो हतभागी भक्तीवीण ॥२॥ हतभाग्या कैंची समर्थाची भेटी | घाली घट्ट मिठी संतापायी ॥३॥

1209. उत्तम अथवा चांडाळ । अधम खळाहुनी खळ ॥१॥ तेही तरले एका नामे । काय उपमें आन देऊं ॥२॥ एका जनार्दनी नाम । गाता सकाम मुक्ति जोडे ॥३॥

1209. जयाची तुम्हासी करणे चिंता । तयाते पुरविता आनकळित ॥१॥ आलिया गेलियाचेनी हाते । सभाग्य तयाते धरु धावा ॥२॥

1210. शुद्ध ऐसे ब्रम्हज्ञान । करा मन सादर ॥१॥ रवि रसा सकळा शोषी । गुणदोषी न लिंपे ॥धृपद॥ कोणासवे नाही चोरी । सकळांवरी समत्व ॥२॥ सत्य तरी ऐसे आहे । तुका पाहे उपदेशी ॥३॥

1210. आळंकापुरीस पांडुरंग गेले | समाधिस्थ केले ज्ञानदेवा ॥१॥ उरकोनी सोहळा संगे संतमेळा | विठोबा राहिला आळंदीस ॥२॥ पाहे चक्रपाणि नाम्या डोळ्या पाणी | कंठ तो दाटुनि उगा आहे ॥३॥ पुसे रुक्मिणीकांत का रे तू निवांत | नाम्या शोकाक्रांत कोण्या दुःखे ॥४॥

1210. अवघ्या लोकी जाहलीं मात । नामे पतीत तरती ॥१॥ तोचि घेउनी अनुभव । गाती वैष्णव नाम ते ॥२॥ तेणे त्रिभुवनी सत्ता । उद्धरती पतिता अनायासें ॥३॥ एका जनार्दनी गाजली हांक । नाम दाहक पापांसी ॥४॥

1210. जागे आपुल्या उचितावरी । सावधान हरि सर्वदा ॥१॥ परि हा कळो नेदी भेद । वाटे प्रालब्ध फळ देते ॥२॥

1211. अग्नि हा पाचारी कोणासी साक्षेपे । हिंवे तोचि तापे जाउनिया ॥१॥ उदक म्हणे काय या हो मज प्यावे । तृषित तो धावे सेवावया ॥धृपद॥ काय वस्त्र म्हणे यावो मज नेसा । आपुले स्वइच्छा जग वोढी ॥२॥ तुकयास्वामी म्हणे काय मज स्मरा । आपुल्या उद्धारा लागूनिया ॥३॥

1211. नामा म्हणे देवा ज्ञानदेव सृष्टी | पडेल का दृष्टी पुन्हा आता ॥१॥ ज्ञानाचा वियोग जडला हृद्रोग | भेटीचा प्रयोग करा देवा ॥२॥ ज्ञानदेव माझा दाखवा या वेळी | जीव तळमळी त्याच्याविण ॥३॥ संत अंतरला सखा जाला दूर | आता पंढरपूर कैसे कंठू ॥४॥

1211. नित्य काळ वाचे जया नाम छंद । तयासी गोविंद मागे पुढे ॥१॥ घात आघात निवारित । छाया पीतांबरी करीत ॥२॥ ऐसा भक्तांचा अंकीत । राहे उभाची तिष्ठत ॥३॥ एका जनार्दनी वेध । वेधामाजीं परमानंद ॥४॥

1211. जिही धरुनी हरि मनी । ह्रदयी वदनी रंजविला ॥१॥ त्यांचा झाला अंकित ऐसा । घरिंचा जैसा म्हणियारा ॥२॥

1212. भक्ती देवाघरचा सुना । देव भक्तचा पोसणा ॥१॥ येर येरा जडले कैसे । जीवा अंगे जैसे तैसे ॥धृपद॥ देव भक्तची कृपाळु माता । भक्ती देवाचा जनिता ॥२॥ तुका म्हणे अंगे । एक एकाचिया संगे ॥३॥

1212. तरीच येईन पंढरीस | दृष्टी देखेन ज्ञानेश ॥१॥ ज्ञानदेवा भेटी व्हावी | ऐशी सोय देवा लावी ॥२॥ ऐशियाच्या कृपादाने | तुम्हा संगती नाचणे ॥३॥ पंढरीचे जे का सुख | जाणे तो एक भाविक ॥४॥

1212. भाग्यांचें भाग्य धन्य ते संसारी । सांठविती हरि हृदयामाजीं ॥१॥ धन्य त्यांचे कुळ धन्य त्याचे कर्म । धन्य त्याचा स्वधर्म नाम मुखा ॥२॥ संकटीं सुखात नाम सदा गाय । न विसंबे देवराया क्षण एक ॥३॥ एका जनार्दनी धन्य त्यांचे दैव । उभा स्वयमेव देव घरी ॥४॥

1212. ज्याचा केला अंगिकार । चालवी भार त्याचा हा ॥१॥ ऐसा आहे कृपावंत । सद्गुरुनाथ दीनांचा ॥२॥

1213. बरया बरवंट । विटे चरण सम नीट ॥१॥ ते म्या हृदयी धरिले । तापशमन पाउले ॥धृपद॥ सकळ तीर्था अधिष्ठान । करी लक्ष्मी संवाहन ॥२॥ तुका म्हणे अंती । ठाव मागितला संती ॥३॥

1213. ज्ञानदेव पहावा डोळा | ऐसे वाटते विठ्ठला ॥१॥ जगजेठी जगत्पाळ | माझी पुरवावी आळ ॥२॥ तुम्हा काय अवघड | लीळे झेला गिरिगड | ३॥ कल्पतरुतळी वास |त्या घडे का उपवास ॥४॥ माझ्या कृपाळुवा देवा | हांकेसरसा घेशी धांवा ॥५॥

1213. भाग्याचें ते नारीनार । गाती निरंतर मुखी नाम ॥१॥ धन्य धन्य त्याचा जन्म । सुफळ सर्व कर्म धर्म ॥२॥ उपासना त्यांची निकी । सदा नाम गातीं मुखी ॥३॥ नामापरते आन । त्यासी नाही पै साधन ॥४॥

1213. ज्याचा केला अंगिकार । न मानी भार त्याचा हा ॥१॥ चंद्रहास्य अर्जुनाचा । पुंडलिकाचा कैवारी ॥२॥

1214. मासं चर्म हाड । देवा अवघीच गोड ॥१॥ जे जे हरीरंगी रंगले । काही न वचे वाया गेले ॥धृपद॥ वेद खाय शंखासुर । त्याचे वागवी कलेवर ॥२॥ तुका म्हणे ऐसा । बराडी या भक्तीरसा ॥३॥

1214. जयामुखीं नाममंत्र । तया जग हे पवित्र ॥१॥ नाम वंदें ज्याची वाचा । देव हृदयी वसे साचा ॥२॥ नामी प्रीति अखंड ज्यासी । मोक्ष तया करी वसे ॥३॥ एका जनार्दनी नाम । हेंचि चैतन्य निजधाम ॥४॥

1214. ज्या ज्या भक्ती जेथे जेथे । पाचारिले ज्या ज्या आर्थे । तुम्ही जाउनिया तेथे । साह्य केले श्रीहरी ॥१॥