वारकरी रोजनिशी

74. गोपीने घृतासी चोरोनी ठेविले । देवासी कळले अंत-र्यामी ॥१॥ सेजे घरी होते ठेविले चोरून । सौंगडे घेऊन गेला तेथे ॥२॥ आज्य घेऊनिया गोपाळांसी देत । आपन भक्षीत प्रेमानंदे ॥३॥ तृप्त होवोनिया गेला क्रीडायासी । पूर्ण नवसासी केले त्याच्या ॥४॥

74. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय चौर्‍याहत्तरावा ॥

74. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ उत्तरकांड ॥ अध्याय चौर्‍याहत्तरावा ॥

74. तव कृष्णाभोवते गोवळ । भासती चतुर्मुखचि सकळ । करीत वेदघोश कल्लोळ । पदे क्रमे निरुक्ते ॥१॥

74. गगनी वोळले येते ते देखिले । दर्पणी पाहिले बिंबलेपण ॥१॥ ते रूप सुरुप सुरूपाचा विलास । नामरूपी वेष कृष्ण ऐसे ॥२॥ सांडुनी धिंटिव जालासे राजीव । सर्वत्र अवेव ब्राह्मपणे ॥३॥ निवृत्ति घडुला सर्वत्र बिंबला । दर्पण वीराला आत्मबोधी ॥४॥

74. गोकुळी चोरी करितो चक्रपाणी गवळणी येउनी सांगती गार्‍हाणी । येणेंमाझें भक्षिलें दही दूध लोणी । पळोनिया येथे आला शारंगपाणी वो ॥१॥ आवरीं आवरीं यशोदे आपुला कान्हा । याच्या खोडी किती सांगु जाणा । याचे लाघव न कळे चतुरानना । यासी पाहता मन नुरे मीपणा वो ॥२॥ एके दिवशी मी आपुले मंदिरी । मंथन करिता देखिला पुतनारी । जवळी येवोनि रवीदंड धरी । म्हणे मी घुसळितों तु राहे क्षणभरी वो ॥३॥ परवां आमुचे घरासी आला । संगे घेउनी गोपाळांचा मेळा । नाचले ऐकत धरें पाहे अचला । धरूं जाता तो पळोनियां गेला वो ॥४॥ ऐसे बहु लाघव केले येणे । किती सांगावे तुज गार्‍हाणे । एका जनार्दनी परब्रह्मा तान्हें । यासी ध्याता खुंटले येणे जाणे वो ॥५॥

75. होय होय वारकरी । पाहे पाहे रे पंढरी ॥१॥ काय करावी साधने । फळ अवघेचि तेणे ॥२॥ अभिमान नुरे । कोड अवघेचि पुरे ॥३॥ तुका म्हणे डोळा । विठो बैसला सांवळा ॥४॥

75. सुखे सेऊ ब्रम्‍हानंदा । गाऊ रामनाम सदा । नोहे मग बाधा । काळदूत यमाची ॥१॥ करु वासुदेव स्‍मरण । तेणे तुटेरे बंधन । खंडेल कर्माचे विंदान । वासुदेव जपतांचि ॥२॥

75. माझिये जननी हरिणी । गुंतलीस कवणे वनी ॥1॥ मुके तुझे मी पाडस । चुकले माये पाहे त्यास ॥2॥ चुकली माझिये हरिणी । फिरतसे रानोरानी ॥3॥ आता भेटवा जननी । विनवितसे दासी जनी ॥4॥

75. हरिवंशपुराण हरिनाम कीर्तन । हरिविण सौजन्य नेणे काही ॥१॥ त्या नरा लाधले वैकुंठ जोडले । सकळ घडले तीर्थाटन ॥२॥

75. कोणासी हे वर्म न कळे तुमचे । ब्रम्हादिक पिसे वेडे झाले ॥१॥ तयांसी न कळे तुमचे लाघव । केली असे माव बाळपणी ॥२॥ वेडावोनी ब्रह्मा लागतसे चरणी । तुमची करणी न कळे कांही ॥३॥ चोखा म्हणे तुमचा ऐसा तो खेळ । असे तो आकळ वेदशास्त्रा ॥४॥

75. रिगुणे हे सर्व व्यापिलेसे जग । यामाजी श्रीरंग वेगळाची ॥१॥ विश्वाकार तोचि पहाता अनुभव । येथील गौरव सद्गुरु जाणे ॥२॥

75. पपइया रे, पिव की वाणि न बोल । सुणि पावेली बिरहुणी रे, थारी रालेली पांख मरोड़॥ चोंच कटाऊ पपइया रे, ऊपर कालोर लूण । पिव मेरा मै पीव की रे, तू पिव कहै स कूण॥

75. छोड़ मत जाज्यो जी महाराज॥ मै अबला बल नाय गुसाईं, तुमही मेरे सिरताज । मै गुणहीन गुण नांय गुसाईं, तुम समरथ महाराज॥ थांरी होयके किणरे जाऊं, तुमही हिबडा रो साज ।

75. गौळीयाची ताकपिरे । कोण पोरे चांगली ॥१॥ येवढा त्यांचा छंद देवा । काय सेवा भक्ती ते ॥धृपद॥ काय उपास पडिले होते । कण्याभोवते विदुराच्या ॥२॥ तुका म्हणे कुब्जा दासी । रूपरासी हीनकळा ॥३॥

75. महा दोष होत अगणित । नामे पावत वैकुंठ ॥ चला हात धरुनी जाऊ । माझ्या विठोबाला पाहु ॥ भिमा भरली दोनी थड्या । चला टाकु आत उड्या ॥ बांधु नामाची सांगडी । तेणे उतर पैल थडी ॥

७५. लोभ लहेर अति निझर बाजे । काया डूबे केशवा ॥१॥ संसार समुद्रे तरक गोविंदे । तारले बाप विठला ॥२॥ आन लवेडा हो खेवट न साको । तेरा पार न पाया विठला ॥३॥ होऊ द्या दल सद्रुरु मिलवो तू मोको पार उतार केशवा ॥४॥

75. कांही एक दिवस लोटलियावरी । गोपी तिचे घरी प्रवेशली ॥१॥ म्हणे माझा कुंभ देई वो आणून । येरीने सदन धुंडा-ळिले ॥२॥ म्हणे सये येथे नाही माझे घृत । ऐकोनिया मात क्रोधा-वली ॥३॥ चोरी नवनीत तुझे नाही गेले । माझे काय झाले पुसतसे ॥४॥

75. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय पंचाहत्तरावा ॥

75. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ उत्तरकांड ॥ अध्याय पंचहत्तरावा ॥

75. गोवळी होते राखणाईंत । ते ते म्हणती झाला घात । गाई बुजल्या अकस्मात । पडणपात त्या झाला ॥१॥

75. क्षीराचा क्षीरब्धि क्षरोनिया लोटे । वैकुंठ सपाटे पाटु वाहे ॥१॥ ते माये हरिरुप कृष्णरूप माझे । नेणिजे ते दुजे इये सृष्टी ॥२॥ सांडुंनी उपमा गोकुळी प्रगट । चतुर्भुजपीठ यामुनेतटी ॥३॥ निवृत्ति निकरा वेणु वाहे धरा । यमुने स्थिरस्थिरा नामध्वनी ॥४॥

75. माझा कृष्ण देखिला काय । कोणी तरी सांगा गे ॥धृ.॥ हाती घेऊनिया फूल । अंगणी रांगत आले मूल । हातें सारवित मी चूल । कैसी भूल पडियेली ॥१॥ माथा शोभे पिंपळपान । मेघवर्ण ऐसा जाण । त्याला म्हणती श्रीभगवान । योगी ध्यान विश्रांती ॥२॥ संगे घेऊनि गोपाळ । बाळ खळॆ आळुमाळ । पायी पोल्हारे झळाळ । गळा माळ वैजंयती ॥३॥ एका जनार्दनी माय । घरोघरांप्रती जाय । कृष्णा जाणावें ते काय । कोणी सांगा गे ॥४॥

76. पंढरीची वारी आहे माझे घरी । आणिक न करी तीर्थव्रत ॥१॥ व्रत एकादशी करीन उपवासी । गाईन अहर्निशी मुखी नाम ॥२॥ नाम विठोबाचे घेईन मी वाचे । बीज कल्पांतींचे तुका म्हणे ॥३॥

76. ओले मृतिकेचे मंदिर । आंत सहा जण उंदिर । गुंफा करिताती पोखर । याचा नका करु अंगिकार गा ॥१॥ वासदेव करितो फेरा । तू अद्यापि का निदसुरा । सावध होई रे गव्‍हारा । भज भज तू शारंगधरा गा ॥२॥

76. धन्य ते पंढरी धन्य पंढरिनाथ । तेणे हो पतीत उद्धरिले ॥1॥ धन्य नामदेव धन्य पंढरिनाथ । तयाने अनाथ उद्धरिले ॥2॥ धन्य ज्ञानेश्वर धन्य त्याचा भाव । त्याचे पाय देव आह्या भेटी ॥3॥ नामयाची जनी पालट पै झाला । भेटावया आला पांडुरंग ॥4॥

76. नामसंकीर्तन वैष्णवांची जोडी । पापे अनंत कोडी गेली त्यांची ॥१॥ अनंत जन्मांचे तप एक नाम । सर्वमार्ग सुगम हरिपाठ ॥२॥

76. गोधवने चारी गोपाळांसवे । चोरूनी शिदोऱया त्यांच्या खाय । नाही म्हणोनी खरी आण वाहे। खोटे खरे तेथे न पाहे ॥१॥ ऐसा वैकुंठींचा सांवळा हरी । खेळू खेळे गोकुळा माझारी । बाळपणी केल्या दैत्या भोंवरी । पांडवा साहाकारी हरि जाला ॥२॥

76. सत्त्वगुण साधी ज्ञानाचिये सिद्धी । स्थिर होय बुद्धि आत्मारूप ॥१॥ कासया रज तम जगी दिसे अंगी । वाढविसी संगी पापरूप ॥२॥

76. पिया मोहि दरसण दीजै हो । बेर बेर मै टेरहूं, या किरपा कीजै हो॥ जेठ महीने जल बिना पंछी दुख होई हो । मोर असाढ़ा कुरलहे घन चात्रा सोई हो॥

76. आवो सहेल्या रली करा हे, पर घर गावण निवारि । झूठा माणिक मोतिया री, झूठी जगमग जोति । झूठा सब आभूषण री, सांचि पियाजी री पोति । झूठा पाट पटंबरारे, झूठा दिखणी चीर ।

76. आता तरी पुढे हाचि उपदेश । नका करू नाश आयुष्याचा ॥१॥ सकळांच्या पाया माझे दंडवत । आपुलाले चित्त शुद्ध करा ॥धृपद॥ हित ते करावे देवाचे चिंतन । करूनिया मन एकविध ॥२॥ तुका म्हणे लाभ होय तो व्यापार । करा काय फार शिकवावे ॥३॥

76. मागिल्या जन्माचा सांगितला विचार । दाविली साचार साक्ष मज ॥ तेंव्हा माझे मन जाले समाधान । एरवी अनुमान होता मज ॥ साक्षतेची पहावा साक्षतेची घ्यावा । मग समाधान जीवा वाटे थोर ॥ बोधला म्हणे नव्हे हे बोधाची कहाणी । आपले नयनी देखियले ॥

७६. साहेब संकट व्हैस सेवक भजे । चिरकाल न जीवे दौ कुल ह्से तेरी भक्ति न छोडू भावसे भजे ॥१॥ चरन कमा मेरे हिया वसे जैसे अपने धनी प्राणी मरण मांडे । तैसे संतजन राम नाम न छांडे ॥२॥ गंगा गया गोदावरी संसारके कामा । नारायण सो प्रसन्न होये ता सेवक नामा ॥३॥

76. श्रीकृष्ण गोपी संवाद. एकदा श्रीकृष्ण खेळत असता । प्रवेशे अवचिता गोपीगृही ॥१॥ दोही करी तेव्हा नेत्र चोळीतसे । गोपी पुसते काय झाले ॥२॥ कृष्ण ह्मने माझे दुखताती डोळे । उपाय न कळे करू काय ॥३॥

76. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय शहात्तरावा ॥

76. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ उत्तरकांड ॥ अध्याय शहात्तरावा ॥

76. तव ते आधिले मागिले गोपाळ । सारिखेचि धैर्य वीर्य प्रताप बळ । हे देखोनिया विस्मित सकळ । म्हणती व्दिविध कैसेनि हे झाले ॥१॥

76. निरशून्य गगनी अंकुरले एक । ब्रम्हांड कवतुक लीळातनु ॥१॥ ते माये वो हरि गोपिका भोगिती । शुखचक्राकृती कृष्ण मूर्ती ॥२॥ निराभास आस निःसंदेह पाश । तोचि हृषिकेश नंदाघरी ॥३॥ निवृत्ति प्रकार ध्यानाचा विचार । सर्वत्र श्रीधर यशोदेचा ॥४॥

76. नानापरी समजवितें न परी राहे श्रीहरी । दहींभात कालवोनि दिला वेगी झडकरीं । कडेवरी घेऊनियां फिरलें मी द्वारोद्वारीं॥१॥राधे राधे राधे राधे घेई शामसुंदरा । नेई आता झडकरीं आपुलिया मंदिरा ॥धृ.॥ क्षणभरी घरी असता करी खोडी शारंगपाणी । खेळावया बाहेरीं जाता आळ घेती गौळणी । थापटोनि निजवितां पळोनि जातो राजद्वारा ॥२॥ राधा घेउनि हरिला त्वरे जात मंदिरी । हृदयमंचकीं पहुडाविला श्रीहरीं । एका जनार्दनी हरीला भोगी राधा सुंदरीं ॥३॥

77. आलिया संसारा उठा वेग करा । शरण जा उदारा पांडूरंगा ॥१॥ देह हे काळाचे धन कुबेराचे । येथे मनुष्याचे काय आहे ॥२॥ देता देवविता नेता नेवविता । तेथे याची सत्ता काय आहे ॥३॥ निमित्ताचा धणी केला असे प्राणा । माझे माझे म्हणॊनि व्यर्थ गेला ॥४॥

77. संत नरहरी सोनार यांचा वासुदेव उठ बा जागा होय पाहे वासुदेवाला । सुदिन उगवला दान आपुले घाला ॥१॥ आणिक हिता गा आला अवचित फेरा । हे घडी सांपडेना कांही दान पुण्‍य करा ॥२॥ ठेविल्‍या स्थिर नोहे घर सुकृते भर । भक्‍तासी भय नाही संत संगती धर ॥३॥

77. चिंतनी चित्ताला । लावी मनाच्या मनाला ॥1॥ उन्मनीच्या मुखा आत । पांडुरंग भेटी देत ॥2॥ कवटाळुनी भेटी पोटी । जनी ह्मणे सांगू गोष्‍टी ॥3॥

77. वेदशास्त्रपुराण श्रुतिचे वचन । एक नारायण सार जप ॥१॥ जप तप कर्म हरिविण धर्म । वा‌उगाचि श्रम व्यर्थ जाय ॥२॥

77. नेणते तयासी नेणता लहान । थोरा थोरपणे दिसे बरा ॥१॥ पावा वाहे वेणु खांदिया कांबळा । रूळताती गळा गुंजहार ॥२॥ मुखी दहीभात कवळ काल्याचे । उष्ठे गोपाळांचे खाय सुखे ॥३॥ चोखा म्हणे ऐसा वैकुंठीचा हरी । गोपाळा गजरी काला वांटी ॥४॥

77. स्नान संध्या जप नित्य अनुष्ठान । करी सावधान आत्मनिष्ठे ॥१॥ फळाशा सांडोनी अहं कर्तव्यता । मोक्ष तो आइता तेथे असे ॥२॥

77. सखी, मेरी नींद नसानी हो । पिवको पंथ निहारत सिगरी रैण बिहानी हो॥ सखिअन मिलकर सीख दई मन, एक न मानी हो । बिन देख्या कल नाहि पड़त जिय ऐसी ठानी हो॥

77. जोसीड़ा ने लाख बधाई रे अब घर आये स्याम॥ आज आनंद उमंगि भयो है जीव लहै सुखधाम । पांच सखी मिलि पीव परसिकै आनंद ठामू ठाम॥ बिसरि गयो दुख निरखि पियाकूं, सुफल मनोरथ काम ।

77. भक्ताविण देवा । कैचे रूप घडे सेवा ॥१॥ शोभविले येर येरा । सोने एके ठायी हिरा ॥धृपद॥ देवाविण भक्ता । कोण देता निष्कामता ॥२॥ तुका म्हणे बाळ । माता जैसे स्नेहजाळ ॥३॥

77. मी कर्ता म्हणती तया पडली भ्रांती । व्यापक श्रीपती नेणवेचि ॥ बालक उपजोनि लावियेले स्तनी । सिकविले कोण्ही तयालागी ॥ सिकविता ऐक पंढरीनायेक । त्यावेगळा आणिक नाही कोण्ही ॥ बोधला म्हणे देव तया जैसा भाव । त्या तैसा उपाव करितसे ॥

७७. जो गुरुदेवत मिले मुरार । जो गुरुदेवत उतरे पार ॥१॥ जो गुरुदेवत वैकुंठ तरे । जो गुरुदेवत जीवन मरे ॥२॥ सत सत सत गुरुदेव । झुट झुट झुट आन सब सेव ॥३॥ जो गुरुदेवत नाम द्दढावे । जो गुरुदेव न दहदिस धावे ॥४॥

77. गोपी गर्व परिहार. यशोदे भोंवल्या मिळाल्या गौळणी । सांगती गार्‍हाणी नानापरी ॥१॥ गोरस भक्षोनि फोडितो भाजन । गोकुळा सोडोनि जाऊ सये ॥२॥ एक गोपी ह्मणे माझ्या घरा येसी । बांधीन खांबासी तुजलागी ॥३॥

77. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय सत्त्याहत्तरावा ॥

77. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ उत्तरकांड ॥ अध्याय सत्त्याहत्तरावा ॥

77. ऐशी अगाध चरित्रे याची । वर्णिता मागला शेष विरंची । लोक म्हणती हा सर्प बिलोंची । कैसेनि पा वांचला ॥१॥

77. करू देईना मज दुध तुप बाई । मथिता दधि तो धरी रवीं ठायी ठायी । हट्टे का कदापि नुमजे समजाविल्यास काई । समजाउनी यातें तुझ्या घरांत नेई नेई ॥१॥ राधे हा मुकुंद कडिये उचलोनि घेइ घेई । रडताना राहिना करु यांस गत काई काई ॥धृ.॥ हरिसी आनंदे राधा मृदु मृदु बोलवीते । पाळण्यांत तुला कृष्णा निजवोणी हालवितें । गुह्मा नेऊनियां दही भात कालवितें । यशोदेसी सोडी कान्हा माझ्याजवळी येई येई ॥२॥ हट्ट मोठा घेतो मला छळितो गे राधे पाहाणें । असाच हा नित्य राधे हरि घरा नेता जाणे । उगाचि हा निश्चळ कैसा राहे त्वा समजावल्यानें । तुझी धरिते हनुवटी यासी गुहां नेई नेई ॥३॥ गोविंदा गोपाळा कृष्ना मुकुंदा शेषशाई । जगज्जीवना गोकुळभुषणा गोपी भुलवणा बाई । उगा नको रडुं कृष्णा यशोदेसी सोडी तूंही । एका जनार्दनी शरण राधे । घेऊन यासी जाई जाई ॥४॥

78. आता उघडी डोळे । जरि अद्यापि न कळे । तरी मातेचिया खोळे । दगड आला पोटासी ॥१॥ मनुष्य देहा ऐसा निध । साधील ते साधा सिद्ध । करुनि प्रबोध । संत पार उतरले ॥२॥

78. संत नामदेवांचा वासुदेव बाबा अहंकार निशी घनदाट । गुरुवचनी फुटली पहाट । माता भक्ति भेटली बरवंट ॥१॥ तिने मार्ग दाविला चोखट गा । नरहरी रामा गोविंदा वासुदेवा ॥२॥

78. देहाचा पालट विठोबाचे भेटी । जळ लवणा गाठी पडोन ठेली ॥1॥ धन्य मायबाप नामदेव माझा । तेणे पंढरिराजा दाखविले ॥2॥ रात्रंदिवस भाव विठ्‌ठलाचे पायी । चित्त ठायींचे ठायी मावळले ॥3॥ नामयाचे जनी आनंद पै झाला । भेटावया आला पांडुरंग ॥4॥

78. काळ वेळ नाम उच्चारिता नाही । दोन्ही पक्ष पाही उद्धरती ॥१॥ रामकृष्ण नाम सर्व दोषा हरण । जडजीवा तारण हरि एक ॥२॥

78. प्रकरण :- ॥ परिपूर्णता - समाधान ॥ आम्हा आनंद झाला आम्हा आनंद झाला । देवोचि देखिला देहामाजी ॥१।। देखणे ऊडाले पाहणे लपाले । देवे नवल केले देहामाजी ।।२।। मागे पुढे देव रिता ठाव कोठे । हृदयींच भेटे देही देवो ।।३।।

78. दुधाचिये चाडे गायीचे सेवन । आंब्योच पाळण फळालागी ॥१॥ तैसे कर्म करी फळाशा धरून । रजोगुणी जाण वोळखावा ॥२॥

78. म्हारी सुध ज्यू जानो त्यू लीजो॥ पल पल ऊभी पंथ निहारूं, दरसण म्हाने दीजो । मै तो हू बहु औगुणवाली, औगण सब हर लीजो॥ मै तो दासी थारे चरण कंवलकी, मिल बिछड़न मत कीजो ।

78. झुलत राधा संग । गिरिधर झूलत राधा संग॥धृ०॥ अबिर गुलालकी धूम मचाई । भर पिचकारी रंग॥ गिरि०॥१॥ लाल भई बिंद्रावन जमुना । केशर चूवत रंग॥ गिरि०॥२॥ नाचत ताल आधार सुरभर । धिमी धिमी बाजे मृदंग॥ गिरि०॥३॥

78. विश्वाचा जनिता । म्हणे यशोदेसि माता ॥१॥ ऐसा भक्तांचा अंकित । लागे तैसी लावी प्रीत ॥धृपद॥ निष्काम निराळा । गोपी लावियेल्या चाळा ॥२॥ तुका म्हणे आले । रूपा अव्यक्त चांगले ॥३॥

78. मेरु तळवटी पाच पिंपळ । खाले वरोडा सेंडा वरी मूळ रे ॥ पाचहि पिंपळा एकचि फळ । त्याणे पक्षि गिळिला समुळ रे ॥ ऐक मी सांगेन पक्षियाची सोये । बाप नाही त्यासा भाये रे ॥ हात नाही त्यासी पाय रे । तो पक्षीविण उडोनिया ये रे ॥

७८. संटा मरका जाय पुकारे । पढे नही हमही पच हारे ॥१॥ राम कहे कर जाल बजारे चटीया सवे बगारे ॥२॥ राम नाम जप गोकरे । हिरदे हरजीको स्मरण धरे ॥३॥ वसुधा वसकीनी सब राजे विनती करे पट रानी । पुत प्रर्‍हादका कही नही माने तिन तो और ठानी ॥४॥

78. निशी प्राप्त होता भ्रताराचे शेजे । गोपिका ती निजे आनंदाने ॥१॥ संधी पाहोनिया प्रवेशला देव । करीत लाघव काय तेव्हा ॥२॥ भ्रताराचे दाढी कांतेची ते वेणी । एकत्र करोनी ग्रंथी देत ॥३॥ करूनि कौतुक निघोनिया गेला । अरुणोदय झाला तये-वेळी ॥४॥

78. राधाविलास - अभंग ७८ ते १०२ एके दिनीं प्रातः काळी । कृष्णें घेतलीसे आळी । देखोनिया उदय मेळी । सुर्यबिंब ॥१॥ देई देई मज ते आई । रडत बैसला हो बाई । काय सांगो हो सई । या बाळाते ॥२॥ मांडिलें विंदान । न कळे कोना महिमान । रडतां राहिना पुर्ण । तो देखे राधिका ॥३॥ राधा म्हणे कृष्णांसी । का रे चोरा रडतोसी । येरु म्हणे गोळा दे मजसी । मग मी न रडे ॥४॥ उचलोनी काखेसी घेतला । तंव तो रडतां राहिला । यशोदा म्हणे राधिकेला । नेई घरा कृष्णतें ॥५॥ घेऊनियां झडकरीं । घरी आली सत्वरीं । सुमनांचे सेजेवरी । पहुडविलें कृष्णा ॥६॥ घरी देखोनी एकांत । चुबन देउनि बोले माते । अससी धाकुटी बहुत । नचले कांही ॥७॥ तंव बोले वनमाळी । थोर होतो हेचि वेळी । डोळे झांकीं तू वेल्हांळीं दावी विंदान ॥८॥ नेत्र झाकिता ते क्षणी । जाहला निमासुर तरुणी । षोडश वर्षी मोक्षदानी । देखे राधिका ॥९॥ धांउनी घातालीसे मिठी । हरुष न समाये पोटी । शयन सुखें गोष्टीं । करी कृष्णांसी ॥१०॥ असता सुखें एकांतासी । भ्रतार आला ते समयासी । उभा राहुनि द्वारासी । हांक मारी ॥११॥ ऐकता भ्रतारांचें वचन । घाबरलें राधिकेचें मन । धरी कृष्नाचे चरण । सान होई ॥१२॥ कृष्ण बोले हास्यमुखे । मंत्र विसरलो या सुखें । आता होणार ते सुखें । होवो यावरी ॥१३॥ भक्तांचे मानसींचा चोर । पाहूनिया तो विचार । पुर्ववत साचार होऊनि रडे ॥१४॥ दही भात कालवुनी । ठेविला पुढे आणुनी । बोले आनयासी प्रती वचनी । क्षणभरी बैसा ॥१५॥ जेवितसे कृष्णनाथ । क्षणभरी बैसा स्वस्थ । ऐकतांचि ऐशीअ मात । निवांत बैसे ॥१६॥ मग द्वार उघडिविलें । राया कृष्णाते देखिले । मन ते मोहिलें । अनायांचे ॥१७॥ आनया बोले राधिकेसी । गृहीं नगमें तुजसी । क्षणभरी कृष्णासी । आणीत जाई ॥१८॥ तुमची आज्ञा प्रणाम । म्हणोनि वंदिले चरण । एका जनार्दनी समाधान । पावले दोघे ॥१९॥

78. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय अठ्ठाहत्तरावा ॥

78. वत्से वत्सप वनांतरी । माजी परमात्मा श्रीहरी । खेळता खेळ नानापरी । पुढे धेनुक देखिला ॥१॥

78. निराळ निरसी जीवाशीवरसी । सर्व ब्रह्म समरसी वर्ते एक ॥१॥ ते रूप परिकर कृष्णमूर्ति ठसा । गोपिकाकुंवसा नंदाघरी ॥२॥ संसाराचे तारू ठाममाण दिसे । शाम प्रभावसे तये ब्रह्मी ॥३॥ निवृत्ति घनदाट कृष्ण घनःश्याम । योगी जनाध्यान नित्यरूपे ॥४॥

79. का रे नाठविसी कृपाळु देवासी । पोसितो जनासी एकला तो ॥१॥ बाळा दुधा कोण करिते उप्तत्ति । वाढवी श्रीपति सवे दोन्ही ॥२॥ फुटती तरुवर उष्णकाळमासी । जीवन तयांसी कोण घाली ॥३॥ तेणे तुझी काय नाही केली चिंता । राहो त्या अनंता आठवूनि ॥४॥

79. पांगुळ जालो देवा नाही हात ना पाय । बैसलो जयावरी सैराट ते जाय । खेटिता कुंप कांटी खुंट दरडी न पाहे । आधार नाही मज कोणी बाप ना माये ॥१॥ दाते हो दान करा जाते पंढरपुरा । न्या मज तेथवरी अखमाचा सोयरा ॥धृ॥ हिंडता गव्हाने गा शिणलो दारोदारी । न मिळे चि दाता कोणी जन्म दुःखाते वारी ।

79. पुंडलिके नवल केले । गोपिगोपाळ आणिले ॥1॥ हेचि देंई ह्रुषिकेशी । तुझे नाम अहर्निशी ॥2॥ नलगे आणिक प्रकार । मुखी हरि निरंतर ॥3॥ रुप न्याहाळिन डोळा । पुढे नाचेन वेळोवेळा ॥4॥

79. नित्यनेम नामी ते प्राणी दुर्लभ । लक्ष्मीवल्लभ तया जवळी ॥१॥ नारायण हरि नारायण हरि । भुक्ति मुक्ति चारी घरी त्यांच्या ॥२॥

79. कमति वाळिले धमति वाळिले । सर्व हारपले जेथिचे तेथे ।।१।। विधीते वाळिले निषेधा गिळिले । सर्व हारपले जेथिंचे तेथे ।।२।। वेदाते वाळीले । शास्त्राते वाळीले । सर्व हारपले जेथिंचे तेथें॥ ।।३।। चोखा म्हणजे माझा संदेह फिटला । देहीच भेटला देव आम्हा ।।४।।

79. वेदशास्त्र जया नाहीची प्रमाण । अशुची तो जाण अंतर्बाह्य ॥१॥ तामसी तो खरा वोळखावा नर । तपासी अघोर कल्पकोटी ॥२॥

79. घर आंगण न सुहावै, पिया बिन मोहि न भावै॥ दीपक जोय कहा करू सजनी, पिय परदेस रहावै । सूनी सेज जहर ज्यू लागे, सिसक-सिसक जिय जावै॥ नैण निंदरा नही आवै॥

79. छोडो चुनरया छोडो मनमोहन मनमो बिच्यारो॥धृ०॥ नंदाजीके लाल । संग चले गोपाल धेनु चरत चपल । बीन बाजे रसाल । बंद छोडो॥१॥ काना मागत है दान । गोपी भये रानोरान ।

79. काय दिनकरा । केला कोंबड्याने खरा ॥१॥ का हो ऐसा संत ठेवा । भार माझे माथा देवा ॥धृपद॥ आडविले दासी । तरि का मरती उपवासी ॥२॥ तुका म्हणे हाती । कळा सकळ अनंती ॥३॥

79. ये माझ्या मंदिरा विठोबा उदारा । तोडुनिया थारा अविद्येचा ॥ कुवासना कुबुध्दी मुळी हीन छेदी । अहंकारासी बंदी घालुनिया ॥ घालुनी सिंहासन वरी बैसे आपण । स्वामी हे गुणरत्न पंढरीचे ॥ बोधला म्हणे हरि किंकर तुझे द्वारी । नामक्रीडा करी अखंडित ॥

७९. घरकी नार त्यागे अंधा । परनारीसे घाले धंदा ॥१॥ जैसे सिंबल देख सुवा बिगसाना । अंतकी बार मुवाल पटना ॥२॥ पापीका घर अग्नीमाह । जलत रहे मिटवे कबना ॥३॥ हरकी भक्त न देखे जाय । मारग छोड अमारग पाय ॥४॥

79. उभयता तेव्हा कलह करिताती । आण वाहाताता परस्परे ॥१॥ सोडू जो पाहती सत्वर ग्रंथिका । न सुटे ब्रह्मादिका कदाकाळी ॥२॥ सोडिता सुटेना जाळिता जळेना । कापिता कापेना कांही केल्या ॥३॥ स्त्रियेलागी तेव्हा भ्रतार बोलत । तुजसंगे मृत्यु मज आला ॥४॥

79. ॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ युद्धकांड ॥ अध्याय एकोणऐंशीवा ॥

79. ऐसे विचारुनिया मनी । म्हणे सौगडिया सारंगपाणी । बैल चांगला दिसतो नयनी । परी धारुं कैसा देईल ॥१॥

79. निरासि निर्गुण नुमटे प्रपंच । विषयसुख साच नाही नाही ॥१॥ ते रूप गोजिरे कृष्णमूर्ति ठसा । तो गोपाळ समरसा माजि खेळे ॥२॥ चित्ताची राहाविते आपणचि द्रष्टे । नेतसे वैकुंठा नाम घेता ॥३॥ निवृत्तिसी ध्यान सर्व जनार्दन । वैकुंठ आपण गोपींसंगे ॥४॥

79. एके दिवशी शारंगपाणी । खेळत असता राजभुवनी । तेव्हा देखिली नयनी । गौळणी ते राधिका ॥१॥ मीस करुनी पाणीयाचें । राधा आली तेथे साचे । मुख पहावया कृष्णाचे । आवड मोठी ॥२॥ देव उचलोनि घेतला । चुंबन देउनि आलंगिला । सुख संतोष जाहला । राधेलागीं ॥३॥ यशोदा म्हणे राधिकेसी । क्षणभरी नेई गे कृष्णासी । कडे घेउनी वेगेंशीं आणिला घरा ॥४॥ हृदयमंचकीं बैसविला । एकांत समय देखिला । हळूच म्हणे कृष्णाला । लहान असशी ॥५॥ कृष्णा म्हणे राधिकेसी । मंत्र आहे मजपाशी । थोर होतो निश्चयेंसी । पाहे पा आता ॥६॥ वैकुंठाचा मन मोहन । सर्व जगांचे जीवन । एका जनार्दनी विंदान । लाघव दावी ॥७॥

80. हरि हरि तुम्ही म्हणा रे सकळ । तेणे मायाजाळ तुटतील ॥१॥ आणिक नका पडू गाबाळाचे भरी । आहे तिथे थोरी नागवण ॥२॥ भावे तुळसीदळ पाणी जोडा हात । म्हणावे पतित वेळोवेळा ॥३॥ तुका म्हणे हा तंव कृपेचा सागर । नामासाठी पार पाववील ॥४॥

80. देश वेष नव्हे माझा सहज फिरत आलो । करू सत्ता कवणावरी कोठे स्थिर राहीलो । पाय डोळे ह्मणता माझे तींही कैसा मोकलिलो । परदेशी नाही कोणी अंध पांगुळ जालो ॥१॥ आता माझी करी चिंता दान देई भगवंता । पाठी पोटी नाही कोणी निरवी सज्जन संता ॥धृ॥ चालता वाट पुढे भय वाटते चित्ती । बहुत जन गेली नाही आली मागुती ।

80. झाडलोट करी जनी । केर भरी चक्रपाणी ॥1॥ पाटी घेऊनिया शिरी । नेऊनिया टाकी दुरी ॥2॥ ऐसा भक्तिसी भुलला । नीच कामे करु लागला ॥3॥ जनी ह्मणे विठोबाला । काय उतराई होऊ तुला ॥4॥

80. सात पाच तीन दशकांचा मेळा । एक तत्त्वी कळा दावी हरि ॥१॥ तैसे नव्हे नाम सर्वत्र वरीष्ठ । तेथे काही कष्ट न लागती ॥२॥

80. देवा नाही रूप देवा नाही नाम । देव हा निष्काम सर्वाठाई ।।१।। डोळियाचा डोळा दृष्टीच भासला । देव प्रकाशला आदिअंती ।।२॥ नवल वाटले नवल वाटले । देव कोंदाटले मागे पुढे॥ ॥३॥ चोखा म्हणजे माझा संदेश फिटला । देव प्रगटला देहामाजी ॥४॥

80. जन्मजन्मांतरी वासनेचा भ्रष्ट । मोक्ष हा वरिष्ट केवी साधे ॥१॥ जैसा तो काउळा अमंगळी प्रितीं । राजहंसपंगति कैची तया ॥२॥

80. साजन घर आओनी मीठा बोला॥ कदकी ऊभी मै पंथ निहारू थारो, आया होसी मेला॥ आओ निसंक, संक मत मानो, आया ही सुक्ख रहेला॥ तन मन वार करू न्यौछावर, दीज्यो स्याम मोय हेला॥

80. जमुनाजीको तीर दधी बेचन जावूं॥धृ०॥ येक तो घागर सिरपर भारी दुजा सागर दूर॥१॥ कैसी दधी बेचन जावू एक तो कन्हैया हटेला दुजा मखान चोर॥ कैसा०॥२॥ येक तो ननंद हटेली दुजा ससरा नादान॥३॥

80. जेविताही धरी । नाक हागतियेपरी ॥१॥ ऐसियाचा करी चाळा । आपुलीच अवकळा ॥धृपद॥ सांडावे मांडावे । काय ऐसे नाही ठावे ॥२॥ तुका म्हणे करी । ताक दुधा एकसरी ॥३॥

80. राम माझा बाप । राम माझी माये । राम निजसोय दाखविली ॥१॥ राम माझ भाव । राम माझी बहिण । राम अंत:करणी । सदा वाये ॥२॥ माये आणी बाप । मावू या बहिणी । गोवियेले यांनी मायाजाळी ॥३॥ कोण्ही न विचारी । माझे काही हित । भुलविले चित्त नानापरी ॥४॥

८०. जैसी भुखे प्रति अनाज । तृखावत जलसे ती काज ॥१॥ जैसी मूढ कुटुंब परायण । तैसी नामे प्रीत नारायण ॥२॥ जैसी पर पुरखा रत नारी ॥३॥ लोभी नर धनका हितकारी । कामी पुरखा कामिनी प्यारी । ऐसी नामी प्रीत मुरारी ॥४॥

80. गोपीगोप तेथे पातली त्वरित । हांसती समस्त देखो-निया ॥१॥ कृष्ण ह्मणे कैसी बांधिसी मजला । बांधिले तुजला भगवंते ॥२॥ पाया पडती रडोनी बोलती । सोडवा म्हणती आह्मां-लागी ॥३॥ पाहोनी किवे त्यांची दया आली चित्ता । कृपेने पाहाता मुक्त झाला ॥४॥