वारकरी रोजनिशी

289. बागुल पहिला बागुल तो ऐसा | त्याचे नाव म्हणती मासा |शंखासुर बधिला कैसा | चारी वेद आणिले ॥१॥ कृष्णा राहे रे उगला | नाही तर सांगेन त्या बागुला |घुसळणाशी उशीर जाला | रवी सोड गोविंदा ॥धृ.॥ दुसरा बागुल बोलती | नाम कासव म्हणती |जेणे सृष्टी धरिली पृष्ठी | पाय पोटी सुदले ॥कृष्णा. २॥

289. तिही त्रिभुवना ज्याची सात्त वाहे । तो चोरी करिताहे घरोघरी ॥१॥ न कळे न कळे लाघव तयाचे । ब्रह्मादीक साचे वेडावती ॥२॥ वेद शास्त्र श्रुती कुठित पै होती । तया गौळणी बांधिनी धरुनिया ॥३॥ योग मुद्रा साध्न योगी साधिताती । तयांसि नाहे प्राप्ति हेंचि रुप ॥४॥

289. राजा जाय तिकडे ऐश्वर्य संपत्ती । वैभवे चालती समागमे ॥१॥ वसे वनामाजी तेथे सर्व सिध्दी । घेऊनि समृध्दी वसतीपाशी ॥२॥

290. करुनी आरती । नामा आला घराप्रती ॥1॥ तेणे धरियेले व्रता । अन्न न घ्यावे सर्वथा ॥2॥ ऐसा जाणोनिया नेम । अनुभवी पुरुषोत्तम ॥3॥ आषाढी एकादशी । विप्रवेषे ह्रुषिकेशी ॥4॥

290. शून्याशून्याधार शून्यशेजे हरि । शून्यामाजी घरी बिंबलासे ॥१॥ आधी आप पाही शून्याशून्य देही । मग उमजोनी ठायी घेईजे सुखे ॥२॥

290. नामदेवा हाती स्वये दूध प्याला । अपमान केला बादशहाचा ॥१॥ करिता कीर्तन देऊळ फिरविले । प्रत्यक्ष दाविले अवंढ्यासी ॥२॥ अक बरे गाय वत्स मारियेल । किर्तनी उठविले नामदेवे ॥३॥ परिसा भागवते परिस पै दिधला । राजाईने ठेविला आपणापासी ॥४॥

290. हिंगाचिया संगे कापूर नासला । लवणे विध्वंसिला क्षीरयोग ॥१॥ म्हणोनिया संग करावा तो करी । जो हा सौख्यकारी प्राणियाते ॥२॥

290. मै तो तेरे भजन भरोसे अबिनासी॥ मैतो०॥धृ०॥ तीरथ बरतते कछु नही कीनो । बन फिरे है उदासी॥ मैंतो० तेरे॥१॥ जंतर मंतर कछु नही जानू । बेद पठो नही कासी॥ मैतो० तेरे॥२॥ मिराके प्रभु गिरिधर नागर । भई चरणकी दासी॥ मैतो० तेरे॥३॥

290. गोडीपणे जैसा गुळ । तैसा देव जाला सकळ ॥१॥ आता भजो कवणे परी । देव सबाह्य अंतरी ॥धृपद॥ उदका वेगळा । नव्हे तरंग निराळा ॥२॥ हेम अळंकारा नामी । तुका म्हणे तैसे आम्ही ॥३॥

290. हुंबरी समस्त मिळोनि गोपाळी | तया यमुनेच्या पाबळी |कृष्णे मांडिली धुमाळी | कळंबातळी आनंद ॥१॥ वळुनि कांबळ्या वेटी | त्याही बांधिल्या मनगटी |विवाद मांडिला निकटी | धूर्जटी कान्होसी ॥२॥ आता कृष्णा कवणे ठायी | जासी तुजवरी आली डाई |आमची हमामा हुंबरी देई | उभा राहे पै का गा ॥३॥

290. रखितो गोध्नेआं मनाचेनी मने । न पुरे अवसरु धावण्यां धावणें । कुंठित जाहली गति पवनाची तेणे । तो हा नंदाचा नंदन यशोदेचें तान्हें ॥१॥ देखिला देखिला मंडित चतुर्भुज । वैकुठींचा भूपति तेजःपुंज । पहातांचि तय नावडे काही दुजे । ऐसे लाघव याचे सहज ॥२॥

290. राहो ध्यानी मनी हेचि नित्य रुपडे । जे का वाडेकोडे आले पुंडलिका भेटी ॥१॥ ठेवूनिया विटे दोन्ही चरण सुकुमार । विराजले कर सुंदर कटिप्रदेशी ॥२॥

291. नमुनी ब्राम्हण । म्हणे मज द्यावे अन्न ॥1॥ नामा म्हणे एकादशी । इच्छित द्यावे फराळासी ॥2॥ अन्नावांचोनी आता । मज नकोरे सर्वथा ॥3॥ हातापायांची बेगडी । विप्रे घातली मुरकुंडी ॥4॥

291. शांती दिसे कोहं पर दिसे सोहं । क्षमा हे कोहं कारूण्य सदा ॥१॥ स्नेहाची दिवाळी फेडूनी काजळी । या दिपे वोवाळी जीवशिवी ॥२॥

291. पाहा नामयाचे घरी । सेट्या होऊन धान्य भरी ॥१॥ गोष्टी बोले राजाईसी । सांगू नका नामयासी ॥२॥ विठ्ठल सेटी नाम माझे । कोठे बोलू नका वोजे ॥३॥ ऐस बोलोनी तियेसी । देव आले राऊळासी ॥४॥

291. चंदनाचा संग जालिया निंबासी । चंदनत्व त्यासी ठसावले ॥१॥ तैसा संतसंग कळला हा जाणिजे । विवेक हा कीजे मनामाजी ॥२॥

291. काना चालो मारा घेर कामछे । सुंदर तारू नामछे॥धृ०॥ मारा आंगनमो तुलसीनु झाड छे । राधा गौळण मारू नामछे॥१॥ आगला मंदिरमा ससरा सुवेलाछे । पाछला मंदिर सामसुमछे॥२॥ मोर मुगुट पितांबर सोभे । गला मोतनकी मालछे॥३॥

291. परमेष्ठिपदा । तुच्छ मानिती सर्वदा ॥१॥ हेचि ज्यांचे धन । सदा हरीचे स्मरण ॥धृपद॥ इंद्रपदादिक भोग । भोग नव्हे तो भवरोग ॥२॥ सार्वभौमराज्य । त्यासि काही नाही काज ॥३॥

291. कुस्ती कुस्ती खेळता कासाविसी । शेंबुड खरकटे नाकासी । करे घेऊनि सावकासी । आता बहु भितो यासी ॥१॥ आम्ही तुम्ही सवे जेवू । गाई वळावया जाऊ । त्याच्या मानेवर बुक्या देऊ । जवळ जावयासि आता भिऊ ॥२॥ नामा म्हणे चला जाऊ । हात जोडोनि उभे राहू । पाया पडूनि मागुनि घेऊ । जनी वनी तो कृष्ण ध्याऊ ॥३॥

291. सानुले तानुले राम आणि कृष्ण । गोकुळी विंदान दाविताती ॥१॥ गाई राखिताती लोनी चोरिताती । अकळ खेळताती नानापरी ॥२॥ एका जनार्दनी नये अनुमाना । ब्रह्मादिक चरणा वंदिताती ॥३॥

291. पंढरीमहात्म्य व पांडुरंगाचे वर्णन हा गे पहा विटे उभा । सच्चिदानदांचा हा गाभा ॥१॥ देखे सकळाचेही भाव ।

292. जनसमुदाय मिळाला । धिःकारिती नामयाला ॥1॥ विप्र बोलावुनी वेगे । प्रेत नेले चंद्रभागे ॥2॥ मोठे रचुनी सरण । मध्ये निजविला ब्राम्हण ॥3॥ शय्यागमनी पहूडला । म्हणे अग्नि द्या आम्हाला ॥4॥

292. साउमा जव जाये तव हृदयीच आहे । चित्त विकासून पाहे चित्तामाजी ॥१॥ तव चर्तुभुज हरि हृदयमंदिरी । तया नमन करी विज्ञानेसी ॥२॥

292. प्रकरण :- पांडुरंगाचा वियोग समाजाचे वणर्न भक्तांचा कैवारा न होय पाठमोरा । धांवतसे सैरा तया काजा ॥१॥ धर्माघरी झाडी वाहतसे पाणी । काढिले निर्वाणी आगीतुनी ॥२॥

292. संतसंगे शुद्ध होय चित्तवृत्ति । लागेल प्रवृत्ति संतसंगे ॥१॥ यालागी तयांचे करावे दास्यत्व । तेणे निजतत्व सापडेल ॥२॥

292. जमुनाजीको तीर दधी बेचन जावूं॥धृ०॥ येक तो घागर सिरपर भारी दुजा सागर दूर॥१॥ कैसी दधी बेचन जावू एक तो कन्हैया हटेला दुजा मखान चोर॥ कैसा०॥२॥ येक तो ननंद हटेली दुजा ससरा नादान॥३॥

292. मोहीऱ्याच्या संगे । सुत नव्हे आगी जोगे ॥१॥ नाही तरी त्याचे भक्ष । काय सांगणे ते साक्ष ॥धृपद॥ स्वामीचिया अंगे । रूप नव्हे कोणाजोगे ॥२॥ तुका म्हणे खोडी । देवमणी नेदिती दडी ॥३॥

292. कान्होबा निवडी आपुली गोधने ॥धृ.॥पाच पाच पोळ्या तीन भाकरी | दीड कानवला एक पुरी | आम्हा धाडिले वइल्या दुरी | आमची ठकवून खाल्ली शिदोरी ॥ कान्होबा.१॥ परियेसी शारंगधरा | तुझा बैल चुकला मोरा |सांगू गेलो तुझ्या घरा | पाठी लागला तुझा म्हातारा ॥ कान्होबा.२॥ परियेसी हृषीकेशी | गाईम्हशीचे दूध पिशी |वासरे प्याली म्हणून सांगशी | उद्या ताक नाही आम्हासी ॥ कान्होबा.३॥

292. धन्य भाग्य गोकुळींचे राज्य । जेथे क्रीडा केली यादवराजे ॥१॥ काय ते वानु सुख आनंदु । सुख संतोष गोकुळी परमानंदु ॥२॥ एका जनार्दनी जगाचे जीवन । मूर्ति पाहता दिसे सगुण निर्गुण ॥३॥

292. सांगता महिमा पंढरीचा । अपार वाचा वेदांचिये ॥१॥ सहजचि क्षेत्रा जाईन म्हणता । धावे सायुज्यता सामोरी ॥२॥

293. अग्नी लागता अंगासी । घाबरला ह्रुषिकेशी ॥1॥ निजरुपे प्रगटला । चरणी मस्तक ठेविला ॥2॥ सोनसळा वैजयंती । कोटि सूर्य ते लोपती ॥3॥ नामा म्हणे विठोबाला । भला अंतरे पाहिला ॥4॥

293. औट हात चर्म देह बांधवडी । त्रिगुणाची घडी नुगवे रया ॥१॥ सोकरिता घाया काय करील माया । श्रीगुरूच्या पाया विरूळा जाणे ॥२॥

293. वैकुंठ सोपे केलेंसे पायरी । ऐसी हे थोरी काय वानू ॥१॥ तो माझा जीवींचा प्राण हा विठ्ठल । भाविकासी बोल प्रेमाची हे ॥२॥ अमृतासी उणे वाचे उच्चारिता । सुलभ सर्वथा आवडीचे ॥३॥ चोखा म्हणे तो हा विठ्ठल पंढरी । नामयाचे घरी करी कामे ॥४॥

293. संतसंगे होय वैराग्य मनासी । आणील शांतीसी संतसंग ॥१॥ संत हे सर्वांचे शिरोमणि थोर । पाहिजे निर्धार एकनिष्ठा ॥२॥

293. कुबजाने जादु डारा । मोहे लीयो शाम हमारारे॥ कुबजा०॥धृ०॥ दिन नही चैन रैन नही निद्रा । तलपतरे जीव हमरारे॥ कुब०॥१॥ निरमल नीर जमुनाजीको छांड्यो । जाय पिवे जल खारारे॥ कु०॥२॥ इत गोकुल उत मथुरा नगरी । छोड्यायो पिहु प्यारा॥ कु०॥३॥

293. मजसवे नको चेष्टा । नव्हे साळी काही कोष्टा ॥१॥ बैस सांडोनि दिमाख । जाय काळे करी मुख ॥धृपद॥ येथे न सरे चार । हीण आणीक व्यापार ॥२॥ तुका विष्णुदास । रस जाणतो नीरस ॥३॥

293. अरे अरे कान्ह्या वेल्हाळा | तू रे बरविया गोपाळा |तुज देखियले डोळा | रे धनुवा हुंबरती ॥१॥ माते दे वो शिदोरी | ऐसे म्हणतसे मुरारी |मी जाईन वो दुरी | धेनु चारावया लागी ॥२॥ आले वेले चिले मेके | सुरण मिरगोडी पै तिखे |दह्या वाचोनि नव्हे निके | शिदोरी ताके कालवू ॥३॥ वडजा वाकुडा पेंदा सुदामा | हेचि पातिकर आम्हा |तेथे विष्णुदास नामा | उच्छिष्ट शिते वेचितसे ॥४॥

293. योगी शिणताती साधनकपाटीं । तया नोहे भेटी कांही केल्या ॥१॥ तो हरी गोकुळीं बाळवेषे खेळे । पुरती सकळ मनोरथ ॥२॥ गोपिका तयासी कडेवरी घेती । वालादुला म्हणती माझे माझे ॥३॥ एका जनार्दनी जया जैसा हेत । तैसा पुरवीत देवराव ॥४॥

293. भेटावया भक्तजना । उभाचि राणा पंढरीचा ॥१॥ अवलोकितो दिशा चारी । येती वारकरी ज्या पंथे ॥२॥

294. ऐका हो नामयाचा जन्म मूळसंचित ॥धृ0॥ हिरण्यकश्यपकुळी नामा प्रर्‍हाद । पद्मीणी नाम माझे श्रेष्‍ठ दासीचे पद ॥1॥ दुसरा जन्म याचा अंगद रामभक्त । मंथरा नाम माझे भरते मारिली लात ॥2॥ द्वापारी कृष्णसेवा उद्धव जन्मला । कुबज्या नाम माझे देवे उद्धार केला ॥3॥

294. दीपके माजी दीपक दीप्तीसरे । बिंबोनी सहज बिंबि न मिळे ॥१॥ बिंब नाही पाहासील काई । ठायींच्या ठायी होऊनि राही ॥२॥

294. शिणले वेद चारी । साही नेणती निर्धारी ॥१॥ तो आपुलिया लाजा । धांवे भक्ताचिया काजा ॥२॥ ज्ञानियाची भिंत वोढी । गोरियाचे मडके घडी ॥३॥ माळी सांवत्यास । खुर्पू लागे सावकाश॥ ॥४॥

294. थोरपणा दूरी टाकूनिया जाण । संतांसी शरण जाय वेगी ॥१॥ तुझी सर्व चिंता हरेल चित्ताची । स्थिरता मनाची होय तरी ॥२॥

294. तोती मैना राधे कृष्ण बोल । तोती मैना राधे कृष्ण बोल॥धृ०॥ येकही तोती धुंडत आई । लकट किया अनी मोल॥तोती मै०॥१॥ दाना खावे तोती पानी पीवे । पिंजरमे करत कल्लोळ॥ तो०॥२॥ मिराके प्रभु गिरिधर नागर । हरिके चरण चित डोल॥ तो०॥३॥

294. भाव देवाचे उचित । भाव तोचि भगवंत ॥१॥ धन्यधन्य शुद्ध जाती । संदेह कैचा तेथे चित्ती ॥धृपद॥ बहुत बराडी । देवा वरी आवडी ॥२॥ तुका म्हणे हे रोकडे । लाभ अधिकारी चोखडे ॥३॥

294. श्रीराममाहात्म्य रामजन्म. कुळगुरु वशिष्ठ सांगे नृपवरा | असती गरोदरा तुझ्या कांता ॥१॥ धर्म शास्त्र ऐसे डोहळे पुसावे | त्यांचे पुरवावे मनोरथ ॥२॥

294. यशोदेचा हरी जाय यमुनातीरी । वाजवीतो मुरली पोवा नानापरी ॥१॥ छंदे छंदे वाजे वृंदावनीं फुजें । वेधले मन माझे नाठवें कांही ॥२॥ ऐसे येणे पिसे लाविले गे माये । एका जनार्दनी पाहिला यादवराय ॥३॥

294. पुंडलीक पांडुरंग । संतसंग पदयाळे ॥१॥ चंद्रभागा वाळवंट । भूवैकुंठ पंढरी ॥२॥

295. अपूर्व कोणे एके काळी । देव सभेच्या मंडळी ॥1॥ करी त्रैलोक्य भ्रमणा । करी वाहे ब्रम्हवीणा ॥2॥ देती सर्वही सन्मान । सिद्ध साधू योगी जन ॥3॥ सांगे अपूर्व काहाणी । म्हणे नामयाची जनी ॥4॥

295. जिणे देउनी देही निःशंक होईजे । मा मरणे मरण तयासी म्हणिजे ॥१॥ जिणे ते काई मरणे ते काई । जिणे मरणे दोन्ही चोजवेना ॥२॥

295. प्रकरण :- ॥ समाजाचे वर्णन ॥ बहुत प्रकार बहुत या जगाचे । काय वानू त्याचे गुणदोष ॥१॥ नीच हे याति अनामिक नांव । तेथे भावाभाव कोण कैचा ॥२॥ चाहाड चोर जार भ्रष्ट ते साचे । हीनत्व जन्मांचे पदरी आहे ॥३॥

295. संत महावैद्य भवरोग फेडिती । सांगे ते गति ऐक त्यांची ॥१॥ अर्धमात्रा रस देउनिया जीव । रोग दूरी सर्व करिताती ॥२॥

295. भजु मन चरन कँवल अविनासी । जेताइ दीसे धरण-गगन-बिच, तेताई सब उठि जासी । कहा भयो तीरथ व्रत कीन्हे, कहा लिये करवत कासी । इस देही का गरब न करना, माटी मै मिल जासी ।

295. गौरव गौरवापुरते । फळ सत्याचे संकल्प ॥१॥ कठिण योगाहुनि क्षेम । ओकलिया होतो श्रम ॥धृपद॥ पावले मरे सिवेपाशी । क्लेश उरतती क्लेशी ॥२॥ तुका म्हणे बहु आणी । कठिण निघालिया रणी ॥३॥

295. राजा म्हणे इच्छा तुझिये मानसी | डोहळे मजसी सांग आता ॥१॥ येरी म्हणे ऐसे वाटतसे जीवा | कनिष्ठासी द्यावा राज्यपट ॥२॥ ज्येष्ठासी धाडावे दुरी दिगंतरा | न ये समाचार त्याचा आम्हा ॥३॥ जनांत हे निंद्य वेदबाह्य कर्म | करिता अधर्म पाप बहू ॥४॥

295. रूपे सुंदर सांवळा गे माये । वेणू वाजवीं वृदांवना गोधनें चारिताहे ॥१॥ रुणझुण रुणझुण वाजवी वेणु । वेधीं वेधले आमुचे तनमुन वो माये ॥२॥ गोधनें चारी हाती घेऊनी काठी । वैकुंठीचा सुकुमार गोपवेषे जगजेठी ॥३॥ एका जनार्दनी भुलवी गौळणी । करिती तनुमनाची वोवाळणी वो माये ॥४॥

295. सर्वस्वे उदार । देता न म्हणे साने थोर ॥१॥ ते हे पंढरीये धेंडे । उभे पुंडलिकापुढे ॥२॥

296. नारद सांगे मृत्युलोकी । हरिश्चंद्र पुण्यश्लोकी ॥1॥ कैसा सत्त्वाचा समुद्र । ऐसा नाही नृपवर ॥2॥ नारदाची ऐकून गोष्‍ट । सुखावला तो वसिष्‍ठ ॥3॥ कोप विश्वामित्रा आला । कैसा वाढविता शिष्‍याला ॥4॥

296. सायखडियाचे बिक । अचेत करी परिपाक । जनदृष्टीचे कवतुक । स्फुरे वेगी ॥१॥

296. येथे तो संग आहे दुर्जनांचा । म्हणोनी शीण त्याचा होत आहे ॥१॥ यातीचा प्रकार अमंगळ खाणार । मद्य मांस आहार करिताती ॥२॥ मुखे ते वाईट बोलती कश्मळ । तेणे हळहळ जीव करी ॥३॥ चोखा म्हणे ऐसा पडिलो काचणी । सोसू हे जाचणी कोठवरी ॥४॥

296. संत होती खरे भवार्णवी तारू । जाणती उतारू प्राणियाचा ॥१॥ कासे लाविताती निष्ठेचिया बळे । नेती कृपाळ पैलतीरा ॥२॥

296. अच्छे मीठे फल चाख चाख, बेर लाई भीलणी । ऎसी कहा अचारवती, रूप नही एक रती । नीचे कुल ओछी जात, अति ही कुचीलणी । जूठे फल लीन्हे राम, प्रेम की प्रतीत त्राण ।

296. न संडी अवगुण । वर्मे मानीतसे सिण ॥१॥ भोग देता करिती काई । फुटता यमदंडे डोई ॥धृपद॥ पापपुण्यझाडा । देता तेथे मोठी पीडा ॥२॥ तुका म्हणे बोला । माझ्या सिणती विठ्ठला ॥३॥

296. येतसे दशरथ सुमित्रा मंदिरी | देखता सामोरी येती जाली ॥१॥ न माये आनंद तियेचे मानसी | ठेवी मस्तकासी चरणांवरी ॥२॥ घालोनी आसन प्रक्षाळी चरण | सर्वांगी लेपन तीर्थोदके ॥३॥ गंध धूप दीप पुष्पांचिया माळा | अर्पनी तांबुला उभी राहे ॥४॥

296. आदि नाटक सर्व व्यापक व्यापुनी निराळा । गोप गोधनें गौळणीयांसी लाविला चाळा ॥१॥ मनमोहन कृष्ण यशोदेचा बाई । चोरी करी नानापरी धरिता न सांपडे बाई ॥२॥ जयाचे विंदान न कळे ब्रह्मादिका वो माये । ठकविलें देवा आपणाचि काला खाये ॥३॥ एका जनार्दनी ऐसा चौदेहा वेगळा । पुराणे वेडावलीं न कळे अगम्य ज्याची लीला गे माये ॥४॥

296. ऐक्यरुपे हरिहर । उभा कटींकर विटेवरी ॥१॥ तो म्या देखिेयेला दिठी । भूवैकुंठी पंढरीये ॥२॥

297. इंद्रसभे झाला वाद । करु रायासी सावध ॥1॥ येरीकडे ब्रम्हऋषी । कृपे वोळला शिष्यासी ॥2॥ नवी व्याली जैसी गाय । पक्षी अंडजी झेपाय ॥3॥ बाप माझा तैशापरी । होय शिष्याचा साहाकारी ॥4॥

297. आपी आप माये तेजी तेज समाये । पवनी पवन माये पृथ्वी जाये ॥१॥ हंस कोठे गेला तू पाहो विसरला । भ्रमेंचि भलला कोहं शब्दे ॥२॥

297. प्रकरण :- ॥पांडुरंगाचा वियोग॥ आई रखुमाई आठवे सत्यभामा । धरिलासे प्रेमा मजवरी ॥१॥ संत समारंभ आठवे मानसी । गजर वाळुवंटी आठवे तो ॥२॥ आठवे निरा आणि ती भिवरा । आठवे माहेरा पंढरीये ॥३॥

297. एका मते संत धन्वंतरी जाण । मंत्रवादी पूर्ण भासताती ॥१॥ वाचविले जीव सर्पदृष्टीपासव । सामर्थ्य अपूर्व वाटतसे ॥२॥

297. आवो सहेल्या रली करा हे, पर घर गावण निवारि । झूठा माणिक मोतिया री, झूठी जगमग जोति । झूठा सब आभूषण री, सांचि पियाजी री पोति । झूठा पाट पटंबरारे, झूठा दिखणी चीर ।

297. पावे ऐसा नाश । अवघिया दिला त्रास ॥१॥ अविटाचा केला संग । सर्व भोगी पांडुरंग ॥धृपद॥ आइताच पाक । संयोगाचा सकळिक ॥२॥ तुका म्हणे धणी । सीमा राहिली होऊनी ॥३॥

297. दशरथ राजा उठिला तेथुनी | कौसल्ये सदनी जाता जाला ॥१॥ पाहातसे दृष्टी तेव्हा श्रावणारी | न माये अंतरी तेज तिचे ॥२॥ तुझिये मानसी होती जे डोहाळे | सांग वो वेल्हाळे मजपाशी ॥३॥ उदरांत असे भक्तांचा कैवारी | तेथे कैची उरी देहभावा ॥४॥

297. पांघुरला घोंगडे काळे । वृदांवनी गोपाळा माजी खेळे । काला वाटीं निजांगें गोपाळ । खेळ खेळे नानापरी ॥१॥ पाहती देव बैसोनि विमानी । ब्रह्मादिक ध्याती जया मनी । आराध्यदैवत सनकादिकांचे हृदयभुवनीं । शिवादि पायावणी वंदिती ॥२॥

297. वीटे साजिरी पाउले । कटी कर विराजले ॥१॥ तेचि आठवती मनी । चित्त राहिले चिंतनी ॥२॥

298. विश्वामित्रे तत्क्षणी । सिद्ध आश्रमा येउनी ॥1॥ बैसे येउनी आश्रमासी । करी मातंग यागासी ॥2॥ सहस्‍त्र अवदान आहुती । होता प्रगटली शक्ति ॥3॥ विश्वामित्रे तयेवेळे । देवी वरदानाचे बळे ॥4॥

298. अनंती अनंत तत्त्वता तव एक । विरुळा जाणे एक बिंबताहे ॥१॥ एका तेजी बहु बहु तेज दृष्टी । एकतत्त्व सृष्टि मेळु शिवी ॥२॥

298. केधवा सुटेन ऐस जाले जीवा । गोवियेले देवा कांही येथे ॥१॥ आता झडकरी धांवे लवकरी । सोडवी बाहेरी मजलागी ॥२॥ प्राण हा कंठी धरीला तुजसाठी । निर्वाण दृष्टी पाहसी काय ॥३॥ चोखा म्हणे वांया चालिलासे वेळ । आला असे काळ निकट दिसे ॥४॥

298. संतांपासी असे ज्ञानाची निजशक्ति । अज्ञाननिवृत्ति होय तेणे ॥१॥ यालागी संतासी जावे लोटांगणी । रिघावे शरण मनोभावे ॥२॥

298. अब तो मेरा राम नाम दूसरा न कोई॥ माता छोडी पिता छोडे छोडे सगा भाई । साधु संग बैठ बैठ लोक लाज खोई॥ सत देख दौड आई, जगत देख रोई ।

298. दुर्बळ हे अवघे जन । नारायणी विमुख ॥१॥ सांडोनिया हात जाती । पात्र होती दंडासी ॥धृपद॥ सिदोरी ते पापपुण्य । सवेसिण भिकेचा ॥२॥ तुका म्हणे पडिला वाहो । कैसा पाहा हो लटिक्याचा ॥३॥

298. न बोलेचि कांही इसी काय जाले | भूते झडपिले निश्चयेसी ॥१॥ माझिये अदृष्टी नाही हा नंदन | म्हणोनिया विघ्न ओढवले ॥२॥ निवारी हे विघ्न वैकुंठनायका | रक्षी या बाळका सुदर्शने ॥३॥ तुझा मी किंकर आजी अंबुजाक्षा | द्यावी मज भिक्षा हेचि आता ॥४॥

298. चतुर्भुज शामसुंदर । गळा गुण्जींचे हार । निढळीं चंदन शोभे परिकर । मिरवे नंदरायाचा किशोर ॥१॥ हाती काठी खांदी कांबळी । गाई राखे यमुनेचे पाबळी । नाचती गोपाळ धुमाळी । पृष्टी जाळी दहींभात ॥२॥

298. विठोजी कृपेचा सागर । दीनबंधु करुणाकर ॥१॥ म्हणोनिया स्तवित संत । होऊनि याचे चरणी रत ॥२॥

299. नाना वाजंत्र्यांच्या ध्वनी । राजा आरुढला वहनी ॥1॥ राव प्रवेशला वनी । अवघी श्वापदे मारुनी ॥2॥ आश्रमी आणायासी राव । केले ऋषीने लाघव ॥3॥ मृग कनकाचा साजरा । आला रायाच्या सामोरा ॥4॥

299. स्वभावे विचारता मही । सम ब्रह्म दिशा दाही । एकु एकला पाही । सर्वाघटी बाईये वो ॥१॥

299. माझा तो समय निकट दिसे आला । लेख तो लेखिला तैसे झाले ॥१॥ जन्मोनी पोसणा तुमचाच दास । आता निकट सहवासी अंतरलो ॥२॥ उच्छिष्टाची आस सरलीसे दिसे । प्रारब्धयासरसे वोढवले ॥३॥ चोखा म्हणे माझा दंडवत पायी । करी आता साई कृपेची तू ॥४॥

299. संतसंगे योग संतसंगे याग । संतसंगे प्रयोग जोडे मना ॥१॥ यालागी आवडी धरावी संतांची । प्रत्यक्ष मोक्षाची वाट हेचि ॥२॥

299. जागो बंसी वारे जागो मोरे ललन । रजनी बीती भोर भयो है घर घर खुले किवारे । गोपी दही मथत सुनियत है कंगना के झनकारे । उठो लालजी भोर भयो है सुर नर ठाढ़े द्वारे ।

299. वाजतील तुरे । येणे आनंदे गजरे ॥१॥ जिंकोनिया अहंकार । पावटणी केले शिर ॥धृपद॥ काळा नाही वाव । परिश्रमा कोठे ठाव ॥२॥ तुका म्हणे आता । सोपे वैकुंठासी जाता ॥३॥

299. रावणे हे केले लग्नामाजी विघ्न | असे की स्मरण तुजलागी ॥१॥ आणी रे धनुष्य मारीन रावणा | लंका बिभीषणा देईन मी ॥२॥ अंगद सुग्रीव जांबुवंत वीरा | हनुमंत पाचारा लवकरी ॥३॥ टाकोनी पर्वत बुजवा रे सागरा | पायवाट करा जावयासी ॥४॥

299. खेळे कान्हा यमुनेचे तटी । राखितो गोधनें घेउनी हाती काठी ॥१॥ पांघुरला घोंगडें रत्नजडित गे माये । नंदरायाचा खिल्लारी तो होय ॥२॥ गोप गोंधने सवंगडे नानापरी । दहींभात काला वांटितो शिदोरी ॥३॥ एका जनार्दनी खेळे नानापरी । वेधोनि नेलें मन नाठवे निर्धारी ॥४॥

299. विठो लावण्याची राशी । जननयनासी पाहुणेरु ॥१॥ पाहतिया तटस्थ लागे । फिरोंचि मागे विसरती ॥२॥

300. ऋषि अंगणी कामिनी । लोळती येउनी दोघीजणी ॥1॥ तुम्हा दिला कोणे त्रास । त्याचा करीन मी ग्रास ॥2॥ आम्ही बोलिलो रायासी । घेत नाही उचितासी ॥3॥ ऐसे बोलता वचन । राव कोपला दारुण ॥4॥

300. बाहिजु भीतरी भीतरलेपणा उरी । उरी उरैल साचारी जेणे निवविजे ॥ तेथिचिया सारा मुसे मुसल्या आकारा । सोय सांडू नको येरझारा चुकतील ॥१॥

300. देहांत अवसान भरलेसे दिसे । म्हणोनी पंढरी निवासे मोकलिले ॥१॥ कमाचे संचित प्रालब्धाचा भोग । न सुटे भागा भाग निढळीचा ॥२॥ तया अक्षरासी न पडेचि उणे । भोग तो भागणे सुखदु:ख॥ ॥३॥ चोखा म्हणे देवा तुझ्याकडे काय । आमुचे ते होय पूर्व कर्म ॥४॥

300. रकारासे दीजे काना । व्यंजनाने उच्चारणा ॥१॥ म्हणे मंत्र बीजयुक्त । जे का शंकराचे उक्त ॥२॥

300. दरस म्हारे बेगि दीज्यो जी ओ जी अन्तरजामी ओ राम खबर म्हारी बेगि लीज्यो जी आप बिन मोहे कल ना पडत है जी ओजी तडपत हू दिन रैन रैन मे नीर ढले है जी

300. परब्रह्म पूर्ण आले माझे घरी | न कळे अंतरी नृपाचिया ॥१॥ करी ती बडबड होती भूतचेष्टा | पाचारा वसिष्ठा लवकरी ॥२॥ येऊनि वसिष्ठ पाहे कौसल्येसी | नावरती त्यास अष्ट्भाव ॥३॥ राजा म्हणे कसे विपरीत जाले | वसिष्ठा झडपिले महाभूते ॥४॥

300. लाहे लाहे सोडीत गोधनें । भोंवते गोपाळ वेष्टित तारांगणे । शोभला तो बाळवेषें परिपुर्ण । वेधु लाविला आम्हांसी तेणे वो ॥१॥ छंदे छंदें वाजवितो वेणु । आमुचा गुंतला तेथे जीवप्राणू । नाठवे दुजा हेत कांही आनु । तो हा नंदनंदुनु यशोदचा ॥२॥