वारकरी रोजनिशी

334. ज्याचे गाठी फार पुण्याची ही साठ । मन त्याचे विटे विषयभोगी ॥१॥ मग तो दैवाचा सांगाती निजाचा । सखा तो आमुचा प्राणदाता ॥२॥

334. सकळीच्या पाया माझी विनवणी । मस्तक चरणी ठेवीतसे ॥१॥ अहो श्रोते वक्ते सकळ ही जन । बरे पारखुन बांधा गाठी ॥धृपद॥ फोडिले भांडार धन्याचा हा माल । तेथे मी हामाल भारवाही ॥२॥ तुका म्हणे चाली जाली चहू देशी । उतरला कसी खरा माल ॥३॥

334. वंदावे ते काय निंदावे ते काय |सर्वांसाठी पाहे कोंदाटले ॥१॥ आहे कवणा ठायी नाही कवणा ठायी |ठायींच्या पै ठायी कोंदाटले ॥२॥ रविरश्मीचे तेज सर्वांठायी असे |त्या परि अनायासे बुझतु जाय ॥३॥ भाव तेंचि ब्रह्म ब्रह्म तेचि कर्म |जाणोनिया वर्म म्हणे नामा ॥४॥

334. वैकुंठीचे वैभव पंढरीसी आले । भक्तें सांठविलें पुंडलिकें ॥१॥ बहुतांसी लाभ देता घेतांजाहला । विसावा वोळला पाडुरंग ॥२॥ योग याग साधने करिती जयालागीं । तो उभाचि भक्तालागीं तिष्ठतसे ॥३॥ हीन दीन पापी होतुका भलते याती । पाहता विठ्ठलमूर्ती मुक्त होती ॥४॥

334. नाढळे कधींही पंढरी । नका सांगो त्याची थोरी ॥१॥ मिथ्या करिती ते चार । सोंग कथेचा विस्तार ॥२॥

335. वियोग नाम्याचा न साहे गोपाळा । न जाय राउळा पांडुरंग ॥1॥ पद्माळ्यात तेव्हा राहे विश्वंभर । कळे समाचार रुक्मिणीसी ॥2॥ चलावे मंदिरी स्वामी पुरुषोत्तमा । येईल गे नामा माझा जेव्हा ॥3॥ तयाविण मज दाही दिशा ओस । न लगे चित्तास गोड काही ॥4॥

335. आठवी तव तूचि जवळिके । नाठविसी तरी निजसुखे । आठव ना विसरु पाहे तव । सगुणचि हृदयी एक रया ॥१॥

335. सांज झाल्यावरी हाटा कोण पुसे । सहज ते नासे वाणावाण ॥१॥ नाही तो हाट नाही तो पसारा । पडिला अंधार चहूंकडे ॥२॥ गोणी रिती झाली माप उलंडिले । गिऱ्हाइक गेले जेथिंचे तेथे ॥३॥ अवघे हे नवल नामयाने दाविले । चोखिया लाधले जन्मोजन्मी॥ ॥४॥

335. तुजसाठी मना जाईना येथोनी । राहीन चरणी सद्गुरूचे ॥१॥ मग तुझे काय चाले पाहे तेथे । येता तुज तेथे हाल होती ॥२॥

335. कोण त्याचा पार पावला धुंडिता । पुढे विचारिता विश्वंभरा ॥१॥ अणुरेणु सूक्षमस्थूळा पार नाही । श्रुती नेती त्या ही खुंटलिया ॥धृपद॥ फळात कीटक येवढे आकाश । ऐसी तरुवरास अनेक किती ॥२॥ दाविले अनंते अर्जुनासि पोटी । आणीक त्या सृष्टि कृष्णलोक ॥३॥

335. हात पाय सर्व मिळोनिया मेळा |चला पाहू डोळा म्हणताती ॥१॥ देखणे तर नव्हे देखतील कैसे |देखणाची असे सर्व डोळा ॥२॥ चंचुभुत अंश अंशांत मिळाली |निर्गुणाची खोली देव जाणे ॥३॥ नामा म्हणे तेव्हा तुज पाहो आला |पाहोनि तो ठेला सर्वांभूती ॥४॥

335. तीन अक्षरी जप पंढरी म्हणे वाचा । कोआटी या जन्मांचा शीण जाय ॥१॥ युगायुगीं महात्म्य व्यासें कथियेले । कलियुगे केले सोपे पुंडलिकें ॥२॥ महा पापराशी त्यांची होय होळी । विठ्ठलनामें टाळी वाजविता ॥३॥ एका जनार्दनी घेता पै दर्शन । जद जीवा उद्धरण कलियुगीं ॥४॥

335. नाही विश्वास जया गाठी । न पाहती दिठी पंढरी ते ॥१॥ अदृष्ट त्यांचे हीन झाले । न देखती पाउले विटेवरी ॥२॥

336. जो जो जो जो रे गोरक्षा । जगदोद्धारा जगदीशा ॥1॥ शुद्ध सुमनांची सेज । भक्तिभावे आत नीज ॥2॥ माता उन्मनी केवळ । निजी निजले गोपाळ ॥3॥ मागे घालुनी आनंदा । सुखे निजे बा गोविंदा ॥4॥

336. कितिये स्तुती स्तवने । स्तविती स्तोत्रे विधि गुणे । विधि ते कर्म करणे । परी नेणती मार्गु ।

336. प्रकरण :- ॥ ज्ञानेश्वर स्तुती ॥ उघडोनी वेदार्थांचा ठेवा । केला तरणोपाय जीवा ॥१॥ ऐसा समर्थ ज्ञानदेव । तया चरणी ठेवा भाव ॥२॥ प्रत्यक्ष प्रचित लोचनी । अस्थि विरती जीवनी ॥३॥

336. विषयांचा लंपट जरी तू नसतासी । मग मना तुज संबंध काई ॥१॥ मग निजसुख सहज तू आपण । साधनांचा सीण कोणासाठी ॥२॥

336. जे जे काही करतो देवा । ते ते सेवा समर्पे ।। भेद नाही सर्वात्मना । नारायणा तुज मज ।। आम्ही दुजे नेणो कोणा । हेंचि मना मन साक्ष ।। तुका म्हणे जगन्नाथा । हे अन्यथा नव्हे की ।।

336. देख देख देख पैल पैल |पैल उभा असे विटेवरी ॥१॥ खोळबुंथीचा आकारू झळके पीतांबरू |सौभाग्य सुंदरु विठ्ठल देव ॥२॥ दान दीक्षा गुरु नामया दातारू |धरावया नागरु केशिराज ॥३॥

336. अनुपम्य सप्तपुर्‍याअ त्या असती । अनुपम्य त्या वरती पंढरीये ॥१॥ अनुपम्य तीर्थ सागरादि असती । अनुपम्य सरती पंढरीये ॥२॥ अनुपम्य देव उदंडे असती । अनुपम्य विठलमूर्ति पंढरीये ॥३॥ अनुपम्य संत वैष्णवांचा मेळ । अनुपम्य गदारोळ पंढरीये ॥४॥

336. पुंडलिके शेत केले । पिकविले अपार ॥१॥ संवगिता नावरे एका । मग सकळ लोका हाकारी ॥२॥

337. पुण्यवंत पाताळ लोकी नेला । दरिद्री तो भाग्यवंत केला । चोरटयाचा बहुमान वाढविला । कीर्तिवानाचा अपमान केला ॥1॥ धुंद झाला तुझा दरबार ॥धृ0॥ वैरियासी दिधली मोक्षसिद्धि । कपटिया दिधली महानिधी ।

337. मन हे लोधले प्रपंचा विसरले । मीपण गेले तुजमाजी । तू आम्हा गोसावी । सुखादि क्षेम न ठेवी ।

337. धन्य धन्य महाराज । केले अनाथाचे काज ॥१॥ घेवोनी अवतार । उतरिला भूमिभार ॥२॥ महापातकी तारिले । ब्रीद त्रिभुवनी गाजले ॥३॥ ज्यांच्या पापा नाही गणती । वैकुंठी त्या केली वस्ती ॥४॥

337. सद्गुरूकृपेने साधीन तुझ्या कळा । वासना अबळा दंडीन मना ॥१॥ मग तू कीलवाणे करिसील भुख । तुझे तूचि सुख नेणसी घेऊ ॥२॥

337. स्तुति करू तरी नव्हेचि या वेदा । तेथे माझा धंदा कोणीकडे ॥१॥ परी हे वैखरी गोडावली सुखे । रसना रस मुखे इच्छीतसे ॥धृपद॥ रूप वर्णावया कोठे पुरे मती । रोमी होती जाती ब्रम्हांडे ही ॥२॥ तुका म्हणे तू ऐसा एक साचा । ऐसी तव वाचा जाली नाही ॥३॥

337. काष्ठी अग्नी असे प्रगटे नयनी | काष्ठींही असोनी वेगळाची ॥१॥ तैसे निर्धारिता असे पै सकळा |दाविता निराळा पांडुरंग ॥२॥ तरु बीजी जैसे सर्व व्यापक असे |जळाविण नसे फळ पहा की ॥३॥ नामा म्हणे बीज नासिले ते भोग |तूंचि पांडुरंग आम्हांसाठी ॥४॥

337. अनुपम्य क्षेत्र अनुपम्य देव । नसे तोचि ठाव पंढरीये ॥१॥ अनुपम्य वाहे पुढे चंद्रभागा । अनुपम्य भंगा दोष जाती ॥२॥ अनुपम्य होय पुंडलिक भेटी । अनुपम्य कोटी सुखलाभ ॥३॥ अनुपम्य संत नामाचा गजर । अनुपम्य उद्धार जडजीवां ॥४॥

337. पुढारले विठ्ठल हरी । केली नगरी वैकुंठ ॥१॥ सुदर्शन ठेविले तळी । म्हणे कल्पजळी बुडो नेदी ॥२॥

338. माझे अचडे बचडे छकुडे ग राधे रुपडे । पांघरु घाली ती कुंचडे ॥धृ0॥ हरि माझा गे सावळा । पायी पैंजण वाजे खुळखुळा । याने भुलविल्या गोपिबाळा ॥1॥ हरि माझा गे नेणता । करी त्रिभुवनाचा घोंगता । जो का नांदे त्रिभुवनी ॥2॥ ऐसे देवाजीचे गडी । पेंद्या सुदाम्याची जोडी । बळिभद्र त्याचा गडी ॥3

338. परतोन पाहासी न बोलसी आम्हांसी । तुझीया रूपासी नांव नाही ॥१॥ सांगता नवल पाहता बरळ । मायामृगजळ देखियेले ॥२॥

338. महाविष्णूचा अवतार । प्राण सखा ज्ञानेश्वर ॥१॥ आदिनाथाचा अवतार । निवृत्ती म्हणती साचार ॥२॥ चतुराननाचा अवतार । तो हा सोपान निर्धार ॥३॥ आदिमाया मुक्ताबाई । चांगा उपदेशिला पाही ॥४॥

338. गुरूकृपा जरि पूर्ण असे जया । शरण त्या श्रुतिशास्त्रकथा तया॥ हरिहरादिक किंकर दास हे । म्हणतसे बहेणि कवतूक हे ॥१॥

338. तुज वर्णी ऐसा तुज विण नाही । दुजा कोणी तीही त्रिभुवनी ॥१॥ सहस्रमुखे शेष सिणला बापुडा । चिरलिया धडा जिव्हा त्याच्या ॥धृपद॥ अव्यक्ता अलक्षा अपारा अनंता । निर्गुणा सच्चिदानंद नारायणा ॥२॥ रूप नाम घेसी आपुल्या स्वइच्छा । होसी भाव तैसा त्याकारणे ॥३॥

338. वैकुंठी पाहे तव चतुर्भुज दिसे |परि सुंदर रुप तेथे नाही ॥१॥ क्षीरसागरी पाहे तो तेथे निद्रस्त |परि सुंदर रुप तेथे नाही ॥२॥ द्वारके पाहे तव पाताळी चरण |परि सुंदर रुप तेथे नाही ॥३॥ ह्रॄदयी तव अव्यक्तची दिसे |परि सुंदर रुप तेथे नाही ॥४॥

338. अनुपम्य वाचे वदता पंढरी । होतसे बोहरे महात्पापा ॥१॥ अनुपम्य ज्याचा विठ्ठली जो भाव । अनुपम्य देव तिष्ठे घरी ॥२॥ अनुपम्य सदा कीर्तनाची जोडी । अनुपम्य गोडी मनी ज्यांच्या ॥३॥ अनुपम्य संग संतांचा विसांवा । अनुपम्य भावा पालट नाही ॥४॥

338. भोळा माझा पंढरीनाथ । धावे त्वरित पाचारिल्या ॥१॥ न पाहे मानप्रतिष्ठा त्याची । घेतली ज्याची सुति येणे ॥२॥

339. विठोबा मला मूळ धाडा । धावत येईन दुडदुडां । चरणी लोळेन गडबडा । माझा जीव झाला वेडा ॥1॥ कर ठेवूनि कटावरी । उभा राहिला विटेवरी । मुकुट घातला सरी । कलगी खोविली वरी ॥2॥

339. राज्यपद गाढा पदपाद नसता । हरिनामी वसता सर्वपद ॥१॥ पदाभिमानु काही तोही देही नाही । आला गेला ठायी न संपडे दृष्टी ॥२॥

339. सुख अनुपम संतांचे चरणी । प्रत्यक्ष अलंका भुवनी नांदतसे ॥१॥ तो हा महाराज ज्ञानेश्वर माऊली । जेणे निगमवल्ली प्रगट केली ॥२॥ संसारी आसक्त माया मोहेरत । ऐसे जे पतित तारावया ॥३॥ चोखा म्हणे श्रेष्ठ ज्ञानदेवी ग्रंथ । वाचिता सनाथ जीव होती ॥४॥

339. गुरू गुरू अवघे जाले । उपदेश मांडिले । सद्गुरूकृपेचा न कळे । महिमा कोण ॥१॥

339. पूर आला आनंदाचा । लाटा उसळती प्रेमाच्या ॥१॥ बांधू विठ्ठलसांगडी । पोहुनि जाऊ पैल थडी । अवघे जन गडी । घाला उडी भाई नो ॥धृपद॥ हे तो नाही सर्वकाळ । अमुप अमृतांचे जळ ॥२॥

339. निर्गुण सगुण नव्हे ते समान | तेसे तेंहि जाण योगाभ्यासी ॥१॥ प्रल्हादासी हरि शंख चक्र गदा | सगुण गोविंदा शोभतसे ॥२॥ अर्जुनासी देव उभा पाचारासी | सखा उद्ववासी साक्ष दावी ॥३॥ नामा म्हणे माझा केशिराज भोळा |दाविसी गोपाळा बाललीला ॥४॥

339. अनुपम्य वास पंढरीस ज्याचा । धन्य तो दैवाचा अनुपम्य ॥१॥ अनुपम्य घडे चंद्रभागे स्नान । अनुपम्य दान नाम वाचे ॥२॥ अनुपम्य घडे क्षेत्र प्रदक्षिणा । अनुपम्य जाणा नारीनर ॥३॥ अनुपम्य सोहळा नित्य दिवाळी । अनुपम्य वोवाळी विठोबासी ॥४॥

339. जो देखे एकदां तरी । हे पंढरी-वैकुंठ ॥१॥ सुती तया आली हाता । नाही चिंता मोक्षाची ॥२॥

340. नवल वर्तले नवल वर्तले नवल गुरुचे पायी । कापुर जळूनि गेला तेथे काजळी उरली नाही ॥1॥ साखर पेरुनी ऊस काढिला कान झाला डोळा । निबर बायको भ्रतार तान्हा सासरा तो भोळा ॥2॥

340. हो रे तू विठ्ठला हो रे तू विठ्ठला । हो रे तू गोपाळा । क्षेम देई रे वेल्हाळा ॥१॥ तुज पाहता भुलली पै चित्ता ।

340. ज्ञानेश्वर नामे धरिला अवतार । क्षेत्र अलंकापूर इंद्रायणी ॥१॥ अद्वैत ज्ञानाची करूनी उजरी । टीका ज्ञानेश्वरी ग्रंथ केला ॥२॥ अमृत अनुभवी गुरु गम्य ज्ञान । दाऊनिया जन उध्दरिले ॥३॥ बाराशते अठरा शक शालिवाहन । दुमुर्ख अभिधान संवत्सर ॥४॥

340. गुरू ते जाणावे समुद्रासारिखे । कदाकाळी देखे नुचंबळती ॥१॥ ऐसे ते जाणावे सद्गुरू वेव्हारे । कल्पांती न सरे निजधन ॥२॥

340. आणीक दुसरे मज नाही आता । नेमिले या चित्ता पासुनिया ॥१॥ पांडुरंग ध्यानी पांडुरंग मनी । जागृती स्वप्नी पांडुरंग ॥धृपद॥ पडिले वळण इंद्रिया सकळा । भाव तो निराळा नाही दुजा ॥२॥ तुका म्हणे नेत्री केली ओळखण । तटस्थ हे ध्यान विटेवरी ॥३॥

340. अमराचे ठेवणे विश्वाचे जीवन |सौभाग्य लावण्य रखुमाईचे ॥१॥ धन्य गौळियांचे जिणे क्रुष्ण बाळपण |यशोदानंदन क्रीडा करी ॥२॥ अंगे स्थूलपणे ब्रह्म खेळा येणे |लीला सामावणे रोमरंध्री ॥३॥ विष्णुदास नामा दैवेचि लहाणे |ज्या घरी खेळणे परब्रह्म ॥४॥

340. अनुपम्य नारीनर ते दैवाचे । अनुपम्य त्यांचे पुण्य देखा ॥१॥ अनुपम्य वास जयांसी पंढरी । प्रत्यक्ष वैकुंठपुरी अनुपम्य ॥२॥ अनुपम्य पहाती विठलरायाते । दरुशने पावती मुक्तीने अनुपम्य ॥३॥ अनुपम्य भक्त नंदिती दैवाचे । अनुपम्य त्यांचे सुख देखा ॥४॥

340. पाचारिताचि पंढरीनाथा । संचरे तत्वता हदयात ॥१॥ ऐसा प्रताप आणिका अंगी । नाही ये युगी विवरिता ॥२॥

341. खंडेराया तुज करिते नवसू । मरू देरे सासू खंडेराया ॥1॥ सासू मेल्यावरी तुटेल आसरा । मरु दे सासरा खंडेराया ॥2॥ सासरा मेलिया होईल आनंद । मरू दे नणंद खंडेराया ॥3॥ नणंद सरता होईन मोकळी । गळा घालीन झोळी भंडाराची ॥4॥

341. माझिये हृदयी बुंथी । ते डोळ्या सगुणप्रीति । वाचे नाम संपत्ति ऐसेचि असो । म्हणोनि तुझे नाम आवडे ।

341. कैसा या लोभे गोवियेला । हा तो आपैसाचि राहिला ॥१॥ मज तो वाटे चोज याचे । खाता खादले खाय साचे ॥२॥ ऐसी काय तुझी भीड । पडली ते न कळे गूढ ॥३॥ चोखा म्हणे भुलवण्या । धन्य नामया शाहाण्या ॥४॥

341. स्वरूप स्थितीचे ज्ञान । वेगळे ते लक्षण । पहावे पै आत्मज्ञान । स्वरूप-स्थिती ॥१॥

341. आता मी अनन्य येथे अधिकारी । होइन कोणे परी नेणे देवा ॥१॥ पुराणीचाअर्थ : आणिता मनास । होय कासावीस जीव माझा ॥धृपद॥ इंद्रियांचे आम्ही पागिलो अंकित । त्याचे रंगी चित्त रंगलेसे ॥२॥ एकाचे ही मज न घडे दमन । अवघी नेमून कैसी राखो ॥३॥

341. धन्य गोकुळ महीतळी मंडन |सुखावले ब्रह्म जाले सगुण ॥१॥ काय न कळे आवडी त्याचा भाव |सुख नेले रे गोंवळी म्हणती देव ॥२॥ आली वैकुंठभुवनी विक्रुति |ते हे पाहावी गौळियांची विश्रांती ॥३॥ योगियांचे ध्यानी उबगले |तया गौळियांचे अनुरागी रंगले ॥४॥

341. अनुपम्य उपासना । अनुपम्य चरणी संताचिये ॥१॥ अनुपम्य भक्ति गोड । अनुपम्य लिगाड तुटत ॥२॥ अनुपम्य पंढरीचा वास । अनुपम्य दैवास दैव त्यांचे ॥३॥ अनुपम्य नाचती वैष्णव । अनुपम्य गौरव तयांचे ॥४॥

341. करुनि चंद्रभागे स्नान । अभिवंदन पुंडलिका ॥१॥ पुजू जाति विठोबासी । वैकुंटवासी ते होती ॥२॥

342. ऐसा हा देवाने थोर पवाडा केला । पूर्व अवतारी झाला हयग्रीव ॥1॥ मग अंबऋषिसाठी पडियेला संकटी । मच्छ झाला पोटी समुद्राच्या ॥2॥ होउनी कच्छप पर्वत धरिला । वराहे मारिला दैत्य भार ॥3॥ तयाचा सहोदर मृत्यु नाही ऐसा वर । तेव्हा नारसिंह झाला अवतार ॥4॥

342. निर्गुणाचे रंगी रंगले हे मन । सांवळे सगुण ब्रह्म तेचि ॥ मताभिमानी ऐसा विश्वास न धरिती । वचनी निर्गुण सगुण दोन्ही भिन्न असती ॥

342. पंधरा सतरांचा हो मेळा । कारखाना झाला गोळा । वाजविती आपुल्या कळा । प्रेमबाळा आनंदे ॥१॥ झडतो नामाचा चौघडा । ब्रह्मी ब्रह्मरू पीचा हुडा । संत ऐक ती कोडा । प्रेमबाळा आनंदे ॥२॥

342. वरि वरि वेष संताचा । भीतरी धुमकस इंद्रियांचा ॥१॥ ऐसे संत जाले कली । बोले बोल तो न पाळी ॥२॥

342. लक्षूनिया योगी पाहाती आभास । ते दिसे आम्हास दृष्टीपुढे ॥१॥ कर दोनी कटी राहिलासे उभा । सांवळी हे प्रभा अंगकांती ॥धृपद॥ व्यापूनि वेगळे राहिलेसे दुरी । सकळा अंतरी निर्वीकार ॥२॥ रूप नाही रेखा नाम ही जयासी । आपुल्या मानसी शिव ध्याय ॥३॥

342. डोलत डोलत टमकत चाले | गोजिरी पाऊले घालोतनिया ॥१॥ पायी रुणझुण वाजताती वाळे | गोपी पाहता डोळे मन निवे ॥२॥ सांवळे सगुण मानसमोहन | गोपीमनरंजन म्हणे नामा ॥३॥

342. उपाधिनिर्मळ शोभती चरण |नादबिंदु पूर्ण मध्यभागी ॥१॥ कदंबावरती चढे वनमाळी |शोभती निढळा उर्ध्वपुंड्र ॥२॥ श्रवणी कुंडले शोभती नक्षत्र |श्रीमुख पवित्र दिसो येत ॥३॥ नामा म्हणे मज ढापवेना डोळे |करूणा कल्लोळे देखुनिया ॥४॥

342. अनुपम्य उदार नाम । अनुपम्य सकाम संत ते ॥१॥ अनुपम्य पंढरीसी जाती । अनुपम्य नाचती वाळुवंटी ॥२॥ अनुपम्य टाळ घोळ अनुपम्य रसाळ वाद्यें वाजती ॥३॥ अनुपम्य संतमेळ । अनुपम्य प्रेमळ नाम घेती ॥४॥

342. महर्षी देव स्तविती ज्याते । कृतांजुळी हाते जोडूनिया ॥१॥ तो हा उभा विटेवरी । रम्य तीरी चंद्रभागे ॥२॥

343. बगायाला गेले क्रियमाण शिडी । घालूनिया उडी तेथे आले ॥1॥ पुरवी या नवसा म्हणवी गा देवा । टोंचियेले जीवा गळ देही ॥2॥ आठ चारी फेरे फिरविती त्यासी । पाहती नवसासी पुरले नाही ॥3॥ दुःख सुख तेथे पाहुनी प्रमाण । करिती समान क्रीयमाण ॥4॥

343. डोळांची पाहा डोळा शून्याचा शेवट । नीळबिंदु नीट लखलखित ॥१॥ विसावो आले पातले चैतन्य तेथे । पाहे पा निरूते अनुभवे ॥२॥

343. प्रकरण :- जोहार कोपटी तळपती गाई । हाडाची बेडी पडेल पायी । तोंड चुक विता इज्जत जाई । मनग वाचोनिया । काय कीजे मायबाप ॥१॥

343. लटिक्याचे अवंतणे जेविलिया साच । तयाचा विश्वास काय खरा ॥१॥ ऐसे शब्दज्ञान सांगती उदंड । करणीचे लंड मतवादी ॥२॥

343. कैसे करू ध्यान कैसा पाहो तुज । वर्म दावी मज याचकासी ॥१॥ कैसी भक्ती करू सांग तुझी सेवा । कोण्या भावे देवा आतुडसी ॥धृपद॥ कैसी कीर्ती वाणू कैसा लक्षा आणू । जाणू हा कवण कैसा तुज ॥२॥ कैसा गाऊ गीती कैसा ध्याऊ चित्ती । कैसी स्थिती मती दावी मज ॥३॥

343. यमुने पाबळी देखियली मूर्ति |तळपती दिप्ती तेजोमय ॥१॥ सांवळे सुंदर ओंकार वर्तुळ |मध्ये घननीळ पाचारितो ॥२॥ सुरंग ओतली प्रेमतनु छाया |तेणे तुझी माया काय वाणू ॥३॥ नामा म्हणे विठो चातुर्य करुणा |गुणागुणी किरणा प्रभा भासे ॥४॥

343. अनुपम्य पुराणं सांगर्ती सर्वथा । अनुपम्य तत्त्वता पंढरीये ॥१॥ अनुपम्य योग अनुपम्य याग । अनुपम्य अनुराग पंढरीये ॥२॥ अनुपम्य ध्यान । अनुपम्य धारणा । अनुपम्य पंढरीराणा विटेवरी ॥३॥ अनुपम्य क्षेत्र तीर्थ ते पवित्र । अनुपम्य गोत्र उद्धरती ॥४॥

343. न देखे जो पंढरीनाथ झाला हाहाभूत जन्म त्याचा ॥१॥ वाया गेला पतना नेला । नाही आठविला हरि म्हणून ॥२॥

344. शेष बाणाते पुसत । कोणे काजा आला येथ ॥1॥ बाण करी अहाकार । मुखे पडलीया धूर ॥2॥ वृक्ष पाडी हो मक्षिका । तैसे येथे झाले देखा ॥3॥ काय शिखंडीचे बाण । करिती भीष्माचे पतन ॥4॥

344. शुद्धमतीगती मज वोळला निवृत्ति । त्याने पदोपदी प्रीति स्वरूपी वो माय ॥१॥ आता मी जाईन आपुलिया गांवा । होईल विसावा सुखसागरी वो माय ॥२॥

344. शुन्याचा शेवट डोळा पाहा निराळा । नीळबिंदु सांवळा प्रकाशला ॥ ब्रह्म ज्योतिरूप विसावले जेथ । अनुभव साद्यंत पहा तुम्ही ॥

344. जोहार मायबाप जोहार । तुमच्या महाराचा मी महार ॥१॥ बहु भुकेला जाहलो । तुमच्या उष्ट्यासाठी आलो 1 ॥२॥ बहु केली आस । तुमच्या दासाचा मी दास ॥३॥ चोखा म्हणे पाटी । आणिली तुमच्या उष्ट्यासाठी ॥४॥

344. सद्गुरूचे नाम नाही ज्याचे मुखी । तो जाणावा सुतकी सर्व काळ ॥१॥ ऐसे ते जाणावे गुरूद्रोही अभक्त । केला तो परमार्थ वाया जाय ॥२॥

344. निगमाचे वन । नका शोधू करू सीण ॥१॥ या रे गौळियांचे घरी । बांधले ते दावे वरी ॥धृपद॥ पीडलेती भ्रमे । वाट न कळता वर्मे ॥२॥ तुका म्हणे भार । माथा टाका अहंकार ॥३॥

344. विटेवरी समचरण सुंदर |बाळ सुकुमार यशोदेचे ॥१॥ वाळे वांकी गर्जे तोडर चरणी |नाद झणझणी वाजताती ॥२॥ कांसे कसियेला पीत पीतांबर |लोपे दिनकर तेणे प्रभा ॥३॥ नामा म्हणे नाही तुझ्या रुपा पार |तेथे मी किंकर काय वानू ॥४॥

344. उपदेश अनुपम्य खुण । विटे समचरण शोभले ॥१॥ अनुपम्य सदैव भाग्य ज्यांचें । अनुपम्य वाचे नाम गाती ॥२॥ अनुपम्य जाती पंढरीये । अनुपम्य वस्ती होय पंढरीये ॥३॥ अनुपम्य ते भाग्याचे । विठ्ठल वाचे आळविती ॥४॥

344. धिक् त्याचे जन्मांतर । न देखे पंढरपुर महापापी ॥१॥ अहारे कर्मा बलवत्तरा । नेला अघोर भोगावया ॥२॥

345. माझा हा विठोबा येईल गे केव्हा । जेवीन मी तेव्हा गोणाबाई ॥1॥ जाउनी राउळा तयासी तू पाहे । लवकरी बाहे भोजनासी ॥2॥ भरलिया रागे क्रोध त्याचा साहे । लवकरी बाहे भोजनासी ॥3॥ ज्ञानेश्वराघरी असेल बैसला । जाउनी विठ्‌ठला पाहे तेथे ॥4॥

345. चहु शून्याचा भेद कैसा पहावा देही । ब्रह्मरंध्री नि:संदेही निजवस्तू ॥ सांवळे सकुमार बिंदुचे अंतरी । अर्धमात्रे वरी विस्तारले ॥

345. जोहार मायबाप जोहार । मी विठोबारायाचा महार । हिशेब देतो तारोतार । लंबे बाकीचा कारभार । मज नफराचे शिरी की जी मायबाप ॥१॥ सकाळींच मी निजून उठतो । आईबापाचे नांवे पांच ग्रास घेतो ।

345. कैसे एक नवल वर्तले । सांगता न ये ऐसे वो देखिले । मन माझे चकित पै झाले । विवेकासी गूढ वो पडिले॥धृ॥

345. मन वोळी मना । बुद्धी बुद्धी क्षण क्षणा ॥१॥ मीच मज राखण जालो । ज्याणे तेथेचि धरिलो ॥धृपद॥ जे जे जेथे उठी । ते ते तया हाते कुंटी ॥२॥ भांजणी खांजनी । तुका साक्ष उरला दोन्ही ॥३॥

345. कमळगर्भ मनी थोर चिंता करी |पद्मठसे वरी उमटताती ॥१॥ नीलोत्पल जैसे चरण वानू कैसे |सुकुमार राजस विठ्ठलाचे ॥२॥ लावण्यसागरू रुप पाहो ठेली |द्रुष्टी पै खुंटली रुक्मिणीची ॥३॥ नामा म्हणे विठोचे चरण सकुमार |तेथे वाहे धार गंगादेवी ॥४॥

345. अनुपम्य ज्ञान अनुपम्य मतें । अनुपम्य सरते पंढरीयें ॥१॥ अनुपम्य वेद अनुपम्य शास्त्र । अनुपम्य पवित्र पंढरीये ॥२॥ अनुपम्य भक्ति अनुपम्य मुक्ति । अनुपम्य वेदोक्ती पंढरीये ॥३॥ अनुपम्य कळा अनुपम्य सोहळा । अनुपम्य जिव्हाळा पंढरीये ॥४॥

345. नेमूनिया ठेविले जेथे । वसती तेथे ते देव ॥१॥ ऐसा समर्थ पंढरीनाथ । तो हा मोहित भक्तिसुखा ॥२॥

346. अहो मांडियला खेळ । बुद्धि रंग बुद्धिबळ ॥1॥ कैचा शह आला । प्याद्याखाली फरजी मेला ॥2॥ शहबाजु झाली । जनी म्हणे मात केली ॥3॥

346. आकाश जे दिसे दृष्टीचिया पोटी । शून्यत्वासी घोटी चैतन्यांत । अर्थ पाहता सांकडे ऐकता । कैसे करू आता निवृत्ति सांगे ।

346. प्रकरण :- ॥ पांडुरंगाला शेवटचे मागणे ॥ पुढे आता मज उपजवी पंढरी । अथवा हरिदासा घरी देई जन्म ॥१॥ हेचि वारंवार मागणे तुम्हा देवा । विसावीया जीवा मायबापा ॥२॥ अंतकाळी मज परदेशी केले । माझेंचि फळले पाप दिसे ॥३॥

346. तू माझी माझी माउली मी तुझे बाळक । करितसे कौतुक नामी तुझे ॥१॥ तू माझी माउली मी तुझे वासरू । करितसे हुंकारू नामी तुझे ॥२॥

346. ब्रम्ह न लिंपे त्या मळे । कर्माअकर्मा वेगळे ॥१॥ तोचि एक तया जाणे । पावे अनुभविले खुणे ॥धृपद॥ शोच अशौचाचे संधी । तन आळा तनामधी ॥२॥ पापपुण्या नाही ठाव । तुका म्हणे सहज भाव ॥३॥