वारकरी रोजनिशी

498. विक्षेपता नाना उठती कल्पना । पासूनिया जाणा शूद्ध जावे ॥१॥ तरीच ते ज्ञान हृदयी ठसावे । नातरी आघवे व्यर्थ होय ॥२॥

498. थोरपणा आम्ही दिधली तिलांजुळी । तुज वनमाळी पाहिजे तो ॥१॥ तुजहुनी बरे आम्ही एकापरी । पहाता विचारी आपुलिया ॥२॥

498. होय होय वारकरी । पाहे पाहे रे पंढरी ॥१॥ काय करावी साधने । फळ अवघेचि येणे ॥धृपद॥ अभिमान नुरे । कोड अवघेचि पुरे ॥२॥ तुका म्हणे डोळा । विठो बैसला सावळा ॥३॥

498. पंढरिचा देव बहुत कोंवळा । सगुण सांवळा सारथि हा ॥१॥ सारथि सर्वांच्या साक्षिभूत असे । संकटी सायासे गजेंद्रासी ॥२॥ गजें-द्रासी रक्षी गणिका उद्धरी । भिल्लीणीचे करी फळे भक्षी ॥३॥ भक्षी सुदाम्याचे पोहे मुष्टिभरी । नामा ह्मणे हरि गोड मानी ॥४॥

498. ॐकार सह मकार आदि अंत नाही जया । ते पुंडलिक भुलवोनि आणिले या ठायां ॥१॥ भुललें वो माय पुंडलिकांप्रीतीं । उभाचि राहे परी खेद न करी चित्ती ॥२॥ अथरा पुराणांसी वाडशास्त्रें वेदादती॥तो सांवळा श्रीकृष्ण उभा विटे पुंडलिकाचे भक्ति ॥३॥ वेद वेदांतरें मत मतांतरे न कळे श्रुती पै वेवादती । तोएका जनार्दनांचे ह्रुदयी सांवळा घेउनि बुंथी ॥४॥

498. घन:श्याम मूर्ति राजीवलोचन । सांठवले त्रिभुवन उदरामाजी ॥१॥ कौस्तुभ पदके तुळसीमाळा कंठी । कास हे गोमटी पीतांबरे ॥२॥

499. कर्मत्याग करिता पावे अधोगति । भोगिता ही मुक्ति पाविजेना ॥१॥ सांडणे मांडणे दोन्हीही त्यागणे । प्राचिनी वर्तणे निर्विकल्पे ॥२॥

499. भांडणाची रीती आयकिली संती । सोडवील हाती धरूनिया ॥१॥ हा काय देइल विचारी मनासी । येणे कोणत्यासी रोख दिल्हे ॥२॥

499. पंढरीसी जाय । तो विसरे बापमाय ॥१॥ अवघा होय पांडुरंग । राहे धरूनिया अंग ॥धृपद॥ न लगे धन मान । देहभावे उदासीन ॥२॥ तुका म्हणे मळ । नासी तात्काळ ते स्थळ ॥३॥

499. पंढरीचा देव पाहता सगुण । प्रर्‍हादाकारणे सिद्ध झाला ॥१॥ पंढरीचा देव पतित पावन । उभा नारायण विटेवरी ॥२॥ पंढरीचा देव प्रत्यक्ष उदार । बाळ्या भोळ्या पार दावीतसे ॥३॥ नामा ह्मणे देवा कीर्ति वानू काय । आह्यांसाठी सोय लावी बापा ॥४॥

499. अकार तो अकारु मकार तो मकारु । उकाराचा पालाऊ शोभे गे माय ॥१॥ आदि अंत नसे ज्या रुपा वेगळें । ते कैसे वोळले पुंडलिका गे माय ॥२॥ वेद उपरमला पुराणे कुंठीत । शास्त्रांची मती नेणत तया सुखा गे माय ॥३॥ जाणते नेणते सर्व वेडावले । ठकलेचि ठेले सांगु काय गे माय ॥४॥

499. जिही अवलोकिला डोळा । हरील्या त्यांच्या जीवनकळा ॥१॥ ऐसा अनादि हा बुडवणा । आहे ठावा विचक्षणा ॥२॥

500. सिद्धांतीचे सार आत्मा सदोदित । माया ते कल्पित तद्विवर्त ॥१॥ शीव पूर्ण जीव भक्त अविद्यक । होय पूर्ण चोख आत्मज्ञाने ॥२॥

500. असो चिंताग्रस्त प्रेमाचिया आशे । वाढो देव ऐसी कृपा करो ॥१॥ प्रवेशोनी अंतरी कोणाचिया तरी । कोण म्हणे धरी कास माझी ॥२॥

500. बळे बाह्यात्कारे संपादिले सोंग । नाही जाला त्याग अंतरीचा ॥१॥ ऐसे येते नित्य माझ्या अनुभवा । मनासी हा ठावा समाचार ॥धृपद॥ जागृतीचा नाही अनुभव स्वप्नी । जातो विसरुनि सकळही ॥२॥ प्रपंचा बाहेरि नाही आले चित्त । केले करी नित्य वेवसाव ॥३॥

500. सगुण ते ब्रह्म विटेवरी नीट । कोण्या प्राणी कष्ट होऊम नेदी ॥१॥ देऊनिया क्षेम देहू पालटिसी । वृद्ध रूप होसी कर्णसाठी ॥२॥ भजन भक्तांचे मानिसी वचन । नाम नारायणा ह्मणे कांरे ॥३॥ उफराटी वदवी वाल्मिका नामाचा । शतकोटी संख्या प्रविस्तार ॥४॥

500. अकार उकार मकारांपरता सर्वेश्वर । कटी धरुनी कर उभा विटे ॥१॥ नीरा भीवरा संगम पुंडलीक मुनी । नारद वेणुनाद ऐसेंस्थळ लक्षुनी ॥२॥ योगियां हृदयींचे ठेवणें गोमटे । जोडले उद्भटे पुंडलीका ॥३॥ आषाढी कार्तिकी आनंद सोहळा । संताचा मेळा घनवट ॥४॥

500. ज्याचे जैसे भाव तैशा त्या दाविती । स्वानुभव बोलती आपुलाल्या ॥१॥ परी तो एकला सकलांसीही पुरला । ज्याच्या परी झाला तैसा तेथे ॥२॥

501. सुख तेथे दुःख दुःख तेथे सुख । एकी ते अनेक अनेकी एक ॥१॥ देव तेथे भक्त भक्तापाशी देव । जाणा एकमेव भेद नाही ॥२॥

501. तुकाराम रूपे प्रत्यक्ष बोलत । होई सावचित्त सावधान ॥१॥ पाहे परतोनी आपुलिया दिठी । सांगितली गोठी येक कानी ॥२॥

501. म्हणवितो दास ते नाही करणी । आत वरी दोन्ही भिन्न भाव ॥१॥ गातो नाचतो ते दाखवितो जना । प्रेम नारायणा नाही अंगी ॥धृपद॥ पाविजे ते वर्म न कळेचि काही । बुडालो या डोई दंभाचिया ॥२॥ भांडवल काळे हातोहाती नेले । माप या लागले आयुष्यासी ॥३॥

501. शिशुपाळादिका कोठे शुद्ध भाव । उद्धरी केशव उंच नीच ॥१॥ काय कामा पुत्रा कोण आले जाणा । सेखी त्या रावणा कैवल्यदानी ॥२॥ महादुष्ट शंखासुरे नेले वेद । शेवटी गोविंदे सोडविले ॥३॥ पित्याचिये हाती पुत्र वध करी । कृपाळु बा हरी नामा ह्मणे ॥४॥

501. परात्पर परिपुर्ण सच्चिदानंदघन । सर्वा अधिष्ठान दैवतांचें गे माय ॥१॥ ते लाधले लाधले पुंडलिकाचे प्रीती । येत पंढरीप्रती अनायासें गे माया ॥२॥

501. जेणे मंथुनि क्षीरार्णव । काढिली अपूर्व दिव्य रत्ने ॥१॥ त्याचा महिमा वर्णू कैसा । भरोनी आकाशा कोंदला तो ॥२॥

502. ब्रह्मा विष्णु रूद्र सुजन स्थिति अंत । करिती महत जगी तिन्ही ॥१॥ सत्त्व रज तम गुण धरूनिया । उपाधि आपुलिया करिताती ॥२॥

502. ठेवुनी कर माथा उपदेसी । तत्वंपद प्रणवासी ॥१॥ तो म्या साठविला हृदयभुवनी । सद्गुरूकर वरदानी ॥२॥

502. न कळे तो काय करावा उपाय । जेणे राहे भाव तुझ्या पायी ॥१॥ येऊनिया वास करिसी हृदयी । ऐसे घडे कई कासयाने ॥धृपद॥ साच भावे तुझे चिंतन मानसी । राहे हे करिसी कै गा देवा ॥२॥ लटिके हे माझे करूनिया दुरी । साच तू अंतरी येउनि राहे ॥३॥

502. पांडुरंगा नमू परात्परा नमू । सगुणासी नमू साक्षिभूता ॥१॥ समस्त संबंध साधियेले हरी । रावणादि वैरी उद्धरिले ॥२॥ नामरूपातीता नाही भेटाभेट । म्हटले आहे नीट नामा ह्मणे ॥३॥

502. वर्णिता वेदमती कुंठित पै जाली । पुराणे भागलीं विवादतां ॥१॥ सोपारा सुगम पुंडलिकापाठीं । उभा जगजेठी विटेवरी ॥२॥ लक्ष्मी ते स्वये रुक्मिणी शोभत । विंझणें वारीत सत्यभामा ॥३॥ सांडुनी रत्‍नकिळा गळा तुळसीमाळा । चंदनाचा टिळा केशरयुक्त ॥४॥

502. तारुनिया प्रचंड शिळा । उतरला पाळा मर्कटांचा ॥१॥ करुनि सिंधु पायवाट वधिले थाट राक्षसांचे ॥२॥

503. पौर्णिमेच्या दिनी चंद्र अकळी जाहला । आमावास्ये ठेला पूर्ण कळी ॥१॥ देखिले गे माय विचित्र विलक्षण । जाहले स्वप्न भान जागृतीशी ॥२॥

503. प्रणव-पंढरी विस्तारले क्षेत्र । अर्धमात्रा तेथ चंद्रभागा ॥१॥ बिंदू वेणुनाद अनुहत गोविंद । वाजवितो छंदे जाणती तो ॥२॥

503. चिंतिले ते मनिचे जाणे । पुरवी खुणे अंतरीचे ॥१॥ रात्री न कळे दिवस न कळे । अंगी खेळे दैवत हे ॥धृपद॥ नवसियाचे पुरवी नवस । भोगी त्यास भिन्न नाही ॥२॥ तुका म्हणे समचि देणे । समचरण उभा असे ॥३॥

503. सगुण समान भजती अंतरी । सर्व भूतांतरी असे एक ॥१॥ पहा कोळियाची काय सांगो कीर्ति । विद्या अभ्यासिती मूर्ति पुढे ॥२॥ द्रौपदीचे घरी होते उपवासी । देंठहि लावीसी अक-स्मात ॥३॥ नामा ह्मणे जाण प्रारब्ध कारण । पांडुरंगाविण यति नाही ॥४॥

503. ज्याचे पुराणीं पोवाडे । तो हा उभा वाडेंकोंडें ॥१॥ कटी कर ठेवुन गाढा । पाहे दिगंबर उघडा ॥२॥ धरुनी पुंडलिकाची आस । युगें जाहली अठ्ठावीस ॥३॥ तो हा देव शिरोमणी । एका शरण जनार्दनी ॥४॥

503. तुमच्या कृपामृतजळी । माझी वचनवल्ली अंकुरली । मती विस्तारे फांकली । फळ संभारी हरिनामे ॥१॥

504. कळिकेमाजी ज्योती समत्वासी आली । तेचि सामावली दृष्टी ब्रह्मी ॥१॥ सिंधुमाजी जैसे सैंधव मिळाले । तेवी मन झाले ब्रह्मींलीन ॥२॥

504. धन्य धन्य ते पंढरी । जेथे नांदतो श्रीहरी ॥१॥ धन्य धन्य चंद्रभागा । जेथे वृंदा हे पांडुरंगा ॥२॥

504. उद्धाराचा संदेह नाही । याच्या काही सेवका ॥१॥ पांडुरंग अभिमानी । जीवदानी कोंवसा ॥धृपद॥ बुडता जळी जळता आगी । ते प्रसंगी राखावे ॥२॥ तुका म्हणे आम्हासाठी । कृपा पोटी वागवी ॥३॥

504. सहस्रनामाची घालिता लाखोली । तरला हा कोळी वाल्मिक तो ॥१॥ पुराणप्रसिद्ध गोष्टी ह्या ऐकाव्या । प्रत्यक्ष देखा-व्या कोणे ठायी ॥२॥ अंगअनुभवा आपण आणाव्या । तरीच वाणाव्या संतांपुढे ॥३॥ नाही तरी मज वाटे कांनकोडे । सुधा ह्मणे तोंड चवी नेणे ॥४॥

504. स्थूळ ना सुक्ष्म कारण ना महाकारण । यापरता वेगळाचि जाण आहे गे जाय ॥१॥ पुंडलिकाचें प्रेमे मौनस्थ उभा । कोणा न बोले उगला उभा ठेला गे माय ॥२॥ निंद्य वंद्य जगी यावेंभेटीलागीं । दरुशने उद्धार वेगी तया गे माय ॥३॥ ऐसा लाघवी खेळ खेळोनी निराळा । एका जनार्दनी डोळा देखिला गे माय ॥४॥

504. दिनबंधू आत्मयारामा । सुखविश्रामा विश्वजनका ॥१॥ परात्परा पुरुषोत्त्मा । आगमानिगमा जगवंदया ॥२॥

505. पुण्याशी जोडिता पापचि जोडिजे । तेंणेंचि पाविजे अधोगती ॥१॥ सोमयाग श्रेष्ठ करिता पावन । करावे हनन पशु तेथे ॥२॥

505. सांगितले करी रे सुमना । सांगितले करी रे॥धृ॥ शांति मनी धरी । क्रोध दुरी करी । वासना विवरी रे सुमना ॥१॥

505. काय ते विरक्ती न कळेचि आम्हा । जाणो एका नामा विठोबाच्या ॥१॥ नाचेन मी सुखे वैष्णवाचे मेळी । दिंडी टाळघोळी आनंदे या ॥धृपद॥ शांति क्षमा दया ते मी काय जाणे । विठ्ठल कीर्तने वाचूनिया ॥२॥ कासया एकात सेवू तया वना । आनंदे या जनामाजी असो ॥३॥

505. प्रर्‍हाद रक्षिले पांडवा प्रतिपाळिले । तया उभे केले पुंडलिके ॥१॥ बिभिषणा स्थापिले ध्रुवासी अढळ केले । तया उभे केले पुंडलीके ॥२॥ चौद्यादि मर्दिले सुरवर तारीले । तया उभे केले पुंडलीके ॥३॥ अहिल्ये उद्धरिले गजेंद्रा उद्धरिले । तया उभे केले पुंडलीके ॥४॥

505. पंचविसावा श्रीविठ्ठलु । चौविसांवेगळा तयाचा खेळू गे माय ॥१॥ तो पुंडलीका कारणे येथवरी आला । उभा उगा ठेला विटेवरी गे माय ॥२॥ जनी जनार्दन करावय उद्धरण । एका जनार्दनी समचरण साजिरे गे माय ॥३॥

505. देवावीण भक्तांचे संकट । कोणते अरिष्ट निवारित ॥१॥ कोणासी शरण जाते तेव्हा । कळिकाळ जेव्हा आकळू येता ॥२॥

506. केवळ निराभास या जगी जाहला । नाही आन उरला भास काही ॥१॥ संकल्प विकल्प असती मनाचे । छेदियले साचे भवभ्रम ॥२॥

506. भवभ्रम निरसी रे बापा । भवभ्रम निरसी रे॥धृ॥ काय करू इतरे । बहु ज्ञाने । चित्त भयातुर रे बापा ॥१॥

506. जेथे वैष्णवाचा वास । धन्य भूमी पुण्य देश ॥१॥ दोष नाही ओखदासी । दूत सांगे यमापाशी ॥धृपद॥ गरुडटकयांच्या भारे । भूमि गर्जे जयजयकारे ॥२॥ सहज तया जना छंद । वाचे गोविंद गोविंद ॥३॥

506. एक अंजनी उत्पन्न । एका खांबी अवतरण ॥१॥ ते पावले दोघे जण । नरसिंह हनुमंत आपण ॥२॥ एक सिंहनाद करी । एक भुभु:कार करी ॥३॥ एक सीताशुद्धी करी । एक प्रर्‍हादा कैवारी ॥४॥

506. सुंदरु बाळपणाची बुंथी घेऊनी श्रीपती । सनकादिकां गाती तेथे कुंठित गे माय ॥१॥ ब्रह्मा वेडावले ते वेंडावलें । पुंडलिकाधीन झाले गे माय ॥२॥ इंद्र चंद्र गुरु उपरमोनी जया सुखा । तो वाळूवंटी देखा संतासवें गे माय ॥३॥ ऐसा नटधारी मनु सर्वांचे हरी । एका जनार्दनाचे करी उच्छिष्ट खाय ॥४॥

506. देव नसता भक्तांची विघ्ने । कोण जन्ममरणे निवारिते ॥१॥ कोणासी म्हणते धावा धावा । करिता कुडावा कोण दुजा ॥२॥

507. सरिता येऊनिया चढती ब्रह्मगिरी । परी ज्ञानी न धरी जन्म काही ॥१॥ चंदनासी होय बाभुळत्व प्राप्ती । परी ज्ञानी शिवती जन्म काही ॥२॥

507. अरे चित्ता चिंतन तेचि कीजे । व्यास पराशर चिंतुनि गेले ते हृदयी स्मरिजे॥धृ॥ भृंगीए करी चिंतन आळी । तद्रुप ते रमिजे । चिंतुनिया हरी चिन्मय होशिल हेचि मला उमजे ॥१॥

507. माझ्या विठोबाचा कैसा प्रेमभाव । आपणचि देव होय गुरू ॥१॥ पडिये देहभावे पुरवी वासना । अती ते आपणापाशी न्यावे ॥धृपद॥ मागे पुढे उभा राहे सांभाळीत । आलिया आघात निवारावे ॥२॥ योगक्षेम त्याचे जाणे जडभारी । वाट दावी करी धरूनिया ॥३॥

507. निर्णुण सगुण नव्हे ते समान । तैसे तेंहि जाण यो-गाभ्यासी ॥१॥ प्रर्‍हादासी हरी शंख चक्र गदा । सगुण गोविंदा शोभतसे ॥२॥ अर्जुनासी देव उभा पाचारिसी । सखा उद्धवासी साक्ष दावी ॥३॥ नामा ह्मणे माझा केशिराज भोळा । दावितो गोपाळा बाळलीळा ॥४॥

507. अभक्त सभक्त दोघांसी सारखा दिसे । लवनीं जैसे नदिसे दुजेपण गे माय ॥१॥ ऐसा परात्पर सोइरा पुंडलिकाचे पाठी । मौन्य वाक्पुटी धरुनी गे माय ॥२॥ पुण्य पाप सर्व देखतसे दृष्टी । चालवी सर्व सृष्टी गे माय ॥३॥ ऐसा वेषधारी उभा भीवरेतीरीं । एका जनार्दनी अंतरी दृढ ठसावें गे माय ॥४॥

507. धराल जरी चित्ती न लगेचि तरी वेळ । आहेती सकळ कळा हाती ॥१॥ क्षणेचि सगुण क्षणेंचि निर्गुण । क्षणेंचि प्रसन्न होता दासा ॥२॥

508. अग्निच्या पाठारी पिके जरी पिक । तरी ज्ञानी सुखदुःख भोगितील ॥१॥ काळोखामाजी जैसे शून्य हारपे । मायोपाधि लोपे तया ज्ञानी ॥२॥

508. सूर्याचिया योगे वर्तत हे जन । लागे त्यासी कोण क्रिया त्यांची ॥१॥ तैसा जाण आत्मा करूनि अकर्ता । वोळखावे चित्तामाजी संती ॥२॥

508. सकळ धर्म मज विठोबाचे नाम । आणीक ते वर्म नेणे काही ॥१॥ काय जाणो संता निरविले देवे । करिती या भावे कृपा मज ॥२॥ तुका म्हणे माझा कोण अधिकार । तो मज विचार कळो यावा ॥३॥ अर्थ :

508. उचितानुचिता भजे पंढरीनाथा । न बोले सर्वथा वर्गे तुझी ॥१॥ बिभिषणा तुवा दिधली नगरी । कीर्ति चराचरी वाखा णिती ॥२॥ ध्रुव प्रल्हाद अंबऋषि नारद । हरिश्चंद्र मुचकुंद करोनिया ॥३॥ नामा ह्मणे आता जन्मजन्मांतरी । करीन ऋणि हरी तुज आता ॥४॥

508. ओहं सोहं यापरतें प्रमाण । जघन सघन विटेवरीं ॥१॥ भीवरासंगम पुडंलीक दृष्टी । सम कर कटी उभा हरी ॥२॥ वेदांचे जन्मस्थान विश्रांति पै मूर्ति । त्रैलोक्य कीर्ति विजयध्वज ॥३॥ एका जनार्दनी पुराणासी वाड । पुरवितसे कोड भाविकांचें ॥४॥

508. न कळती तुझिया मावा । दैत्या देवा आणि मानवा ॥१॥ कैसे तुझे रुप नाम । कोण कूळयाति धर्म ॥२॥

509. पुण्य जोडुनिया स्वर्गासी जाईजे । पापासी सेविजे अधोगती ॥१॥ दानधर्म करी भोग इहलोक । त्रिविधही एक रूप जाण ॥२॥

509. जळामाजी जेवी कमळणीचे पत्र । असोनी एकत्र लिप्त नव्हे ॥१॥ तैसा देही जाण आत्मा सर्वगत । परी तो निश्चित वेगळाची ॥२॥

509. उदंड शाहाणे होती तर्कवंत । परि नेणवेचि अंत विठोबाचा ॥१॥ उदंडा अक्षरा करोत भरोवरी । परि नेणेवेची थोरी विठोबाची ॥२॥ तुका म्हणे नाही भोळेपणाविण । जाणीव ते सिण रिते माप ॥३॥ अर्थ :

509. निरंतर नाम जपे | पिता प्रल्हादास कोपे |उदरा आला वैरिरुपे | म्हणवूनि घायी त्रासला ॥१॥ कोपे कोपला नरहरी | कवण तयाते सांवरी |खटखटा वाजती दांतोरी | दैत्यावरी उठावला ॥२॥ हांक देऊनि अवचिती | आंदोळली त्रिजगती |समुद्र पाणी उसळती | उलथो पाहाती गिरिवर ॥३॥ सिंहवदन प्रगटला | मर्गजू अवचिता उतटला |भेणे वासुकी मोवाळला | गजबजिला पाताळी ॥४॥

509. विठ्ठल सांवळा पंढरीये उभा । धन्य त्यांची शोभा सोभतसे ॥१॥ पुंडलिका मागे कर ठेवुनी कटी । समपाय विटीं देखियेला ॥२॥ राही रखुमाई शोभती त्या बाही । बैष्णव दोही बाही गरुडपारीं ॥३॥ एका जनार्दनी पाहुनिया । ध्यान मनाचे उन्मन होत असे ॥४॥

509. नगरी नेली वैकुंठासी । कीर्ति हे ऐसे अदभुतचि ॥१॥ कंस वधिला भौमासुर । महिमा अपार हा घोष ॥२॥

510. दुर्जनाच्या संगे दुर्जनत्व प्राप्ती । कैंचि त्या विश्रांती साधकाशी ॥१॥ सज्जन संगती करिता तेचि रूप । आनंदाचा दीप बाणताती ॥२॥

510. घटमठ नाममात्र । व्योम व्याकप सर्वत्र ॥१॥ तैसा विश्वी विश्वंभर । वोळखीजे परात्पर ॥२॥

510. आधारावाचुनी । काय सांगसील काहाणी ॥१॥ ठावा नाही पंढरीराव । तोवरी अवघेचि वाव ॥धृपद॥ मानिताहे कोण । तुझे कोरडे ब्रम्हज्ञान ॥२॥ तुका म्हणे ठेवा । जाणपण एक सवा ॥३॥

510. वैकुंठाहूनि केले धांवणे | भक्त प्रल्हादाकारणे ॥१॥ नरहरि पावला पावला | महापापा पळ सुटला ॥२॥ शंख चक्र पद्म गदा | ना भी ना भी रे प्रल्हादा ॥३॥ पावला गरुडध्वज | नामया स्वामी केशवराज ॥४॥

510. अणुरेनुपासोनी सब्राह्म भरला । भरुनी उरला संतापुढें ॥१॥ उघडाची दिसे सर्वा ठायी वसे । मागणेंचि नसे दुजे कांही ॥२॥ कर ठेऊनि कटी तिष्ठत रहाणे । वाट ते पाहनें मागेल कांही ॥३॥ चंद्रभागा तीर पुंडलिकासमोर । एका जनार्दनी हरिहर उभे राहाताती ॥४॥

510. नारायणा तुमच्या चरणी । भक्ति मुक्तिचिया खाणी ॥१॥ मोक्ष सर्वदा तिष्ठत । चरणी जोडोनिया हस्तक ॥२॥

511. मायिक हे सृष्टि कल्पिक जाहली । अनादि घडली जाणिजेसु ॥१॥ देहभास नित्य नूतन भासती । शुद्ध स्वय ज्योति जुनाटची ॥२॥

511. गुळेविण कैची गोडी । जाणॊ येईल आवडी ॥१॥ तैसा देव भावेवीण । केवी जाणावा आपण ॥२॥

511. अनाथांची तुम्हा दया । पंढरीराया येतसे ॥१॥ ऐसी ऐकोनिया कीर्ती । बहु विश्रांति पावलो ॥धृपद॥ अनाथांच्या धावा घरा । नामे करा कुडावा ॥२॥ तुका म्हणे सवघड हित । ठेवू चित्त पायापे ॥३॥

511. तडक फुटला अंबरी | आला प्रल्हाद कैवारी ॥१॥ आला आला हांक देतु | सिंहनादे रे गर्जतु ॥२॥ दैत्या दचकु नरहरी | नामया स्वामी नरकेसरी ॥३॥

511. सकळीं ध्याइला सकळीं पाहिला । परी असे भरला जैसा तैसा ॥१॥ युगानुयुगीं मीनले व्यापारी । परी न पवेचि सरी पुंडलीका ॥२॥ मापे केली परी नये अनुमाना । योगियांच्या ध्याना वोथबंला ॥३॥ एकाजनार्दनी मापचि आटचें । मोजणे खुंटविलें पुंडलिकें ॥४॥

511. नरकासुरा वधिले जेणे । मुरुसी मर्दुनी घेतले ठाणे । वृत्रासुराचे हरिले जिणे । तारकासुरा प्राणहानी केली ॥१॥

512. जन्ममरणाते नाहीच गणित । सूर्य जैसा होत उदय अस्त ॥१॥ वासनेच्या योगे न निमे कल्पना । याचि लागी नाना योनी भोगी ॥२॥

512. जन तेचि जनार्दन । ऐसे श्रुतीचे वचन ॥१॥ म्हणवोनी जनी आहे । देव विवेके तू पाहे ॥२॥

512. येथे नाही उरो आले अवतार । येर ते पामर जीव किती ॥१॥ विषयांचे झणी व्हाल लोलिंगत । चेवलिया अंत न लगे भंग ॥धृपद॥ वाहोनिया भार कुंथसील ओझे । नव्हे तेचि माझे थीता त्याग ॥२॥ तुका म्हणे कैसी नाही त्याची लाज । संती केशीराज साधियेला ॥३॥

512. कायरे गडगडित दुमदुमीत | ब्रह्मकतह उलथू पहात ॥१॥ तो देव आला रे नरहरी | आता कवण सांवरी ॥२॥ प्रल्हादासी दिधले जैत्य | हर्षे नामा गुढी उभारित ॥३॥

512. पुंडलिकें उभा केला । भक्त भावाच्य आंकिला ॥१॥ युगें जाले अठठावीस । उभा मर्यादा पाठीस ॥२॥ सम पाउली उभा । कटी कर कर्दळीगाभा ॥३॥ गळा वैजयंती माळ । मुगुट दिसतो तेजाळ ॥४॥

512. पाचारिता यावे बोळविता जावे । हे तो न संभवे तुम्हापाशी ॥१॥ जेथिल तेथेचि प्रगटाल रुपडे । आपुल्या सुरवाडे भक्ताचिया ॥२॥

513. ब्रह्म जयाचिये बोधेचि पावत । ते जगी शाश्वत गुरुमूर्ति ॥१॥ शब्दज्ञाने जया गुरू उपदेशिती । नाही त्यासी मुक्ति कदाकाळी ॥२॥

513. मृगजळी तृषा हरे । हे तो वाउगी उत्तरे ॥१॥ तैसे नाशवंत देव । मानिलिया ज्ञान वाव ॥२॥

513. हीच त्याची पंचभूते । जीवन भाते प्रेमाचे ॥१॥ कळवळा धरिला संती । ते निगुती कैवाड ॥धृपद॥ हाच काळ वर्तमान । समाधान ही संपत्ती ॥२॥ तुका म्हणे दिवसराती । हेचि खाती अन्न ते ॥३॥

513. पहाहो कडकडिले गगनी | भेणे कांपते मेदिनी ॥१॥ तो देव दैत्या अंतकु | होय भक्तांसी पाळकु ॥२॥ भोजे प्रल्हाद नाचतु | नामया स्वामी रे अनंतु ॥३॥

513. ध्वज वज्रांकुश शोभती चरणी । तो उभा रंगणीं वैष्णवांचे ॥१॥ झळकतसे हाती पद्म आणि गदा । पुंडलिक वरदा उभा विटे ॥२॥ चरणी भागीरथी गंगा ती शोभली । भक्तांची क्षाळिलीं महात्पापें ॥३॥ एका जनार्दनी सकळ तीर्थराव । उभा राह प्रभव विटेवरी ॥४॥

513. बहुता येणे नागविले । हरुनी सर्वस्वही नेले ॥१॥ करु जाता याची गाठी । जिवी जिवा घाली मिंठी ॥२॥

514. सद्गुरूवाचूनी संसारी तारक । नसेचि निष्टंक आन कोण्ही ॥१॥ इंद्र चंद्र देव ब्रह्मांदी करूनी । संशयाची श्रेणी छेदती ना ॥२॥

514. देव न लभे तानमाने । शब्दज्ञाने सर्वथा ॥१॥ संत समागमाविण । नारायण साधेना ॥२॥

514. दीप न देखे अंधारा । आता जतन हेचि करा ॥१॥ नारायण नारायण । गाठी धन बळकट ॥धृपद॥ चिंतामणीपाशी चिंता । तत्वता ही न येल ॥२॥ तुका म्हणे उभयलोकी । हेचि निकी सामग्री ॥३॥

514. वैकुंठिहूनि धांवत आला | खांबा आड उभा ठेला ॥१॥ खांब गडगडिला गडगडिला | वीर नरसिंह पावला ॥२॥ पावला नामया स्वामी | जग उद्धरिले त्याचे नामी ॥३॥