वारकरी रोजनिशी

873. जातिविजातीची व्हावयासि भेटी । संकल्प तो पोटी वाहो नये ॥१॥ होणार ते घडो होणाराच्या गुणे । होईल नारायणे निर्मीले ते ॥धृपद॥ व्याघ्राचिये भुके वधावी ते गाई । याचे नांव काय पुण्य असे ॥२॥ तुका म्हणे न करी विचार पुरता । गरज्याची माता पिता खरे ॥३॥

873. जायाचे सोवळे जायाची ही चोळी | जायाची गरसोळी तीहि जाय ॥१॥ जिणे हे जायाचे जिणे ते जायाचे | ते पैल कोणाचे देणे आहे ॥२॥ जायाचा आचार जायाचा विचार | जायाचा भ्रतार क्षणभरी ॥३॥ नामा म्हणे अवघे जिणे ते जायाचे | संतसंगतीने सुख घ्यावे ॥४॥

873. वोखद घेतलिया पाठी । तेणे तुटी होय रोगा ॥१॥ पथ्य साचार साचार । नामी धरा निर्धार ॥२॥ वोखदासी कारण पथ्य । भवरोगीया रामनामे मुक्त ॥३॥ एका जनार्दनी करा । श्रीराम राम उच्चारा ॥४॥

873. संताचिया समागमे । गाऊ नामे आवडी ॥१॥ काय आमचे करील काळ । कळीचे मळ नातळता ॥२॥

874. पाच पाट्या नव खिडकिया । पाळणा पहुडाया निरंजनी ॥१॥ एकवीस सहस्र श्वास हुंकार घाली । माया ते मारिली ज्ञानरूपी ॥२॥

874. शाहाणिया पुरे एकचि वचन । विशारती खुण तेचि त्यासी ॥१॥ उपदेश असे बहुतांकारणे । घेतला तो मने पाहिजे हा ॥धृपद॥ फांसावेना तरि दुःख घेते वाव । मग होतो जीव कासावीस ॥२॥ तुका म्हणे नको राग धरू झोंडा । नुघडिता पीडा होईल डोळे ॥३॥

874. संतसंगतीचे काय सांगू सुख | आपण पारिखे नाही तेथे ॥१॥ साधु तोर जाणा साधु थोर जाणा | साधु थोर जाणा कलियुगी ॥२॥ इहलोकी तोचि सर्वांभूती सम | शरीराचा भ्रम नेणे कदा ॥३॥ नामा म्हणे गाय दूध एक सरे | साधु निरंतर वर्ते तैसा ॥४॥

874. अभिमान नका धरु पोटी । होय अर्थासवें तुटी ॥१॥ म्हणोनि स्मरा रामराम । तेणे पावाल निजधाम ॥२॥ विहित करा आपुलें कांही । आठवा वाचे राम देही ॥३॥ काकुलती येता जना । शरण एका जनार्दनी ॥४॥

874. श्रोते वक्ते होती सुखी । अध्यात्मविखी भाविक ॥१॥ ऐसा केला प्रसंग हरी । आरुष वैखरी वदवूनी ॥२॥

875. शून्य नाही निरशून्य नाही । तेथे पाळणा पाही लावियेला ॥१॥ जातिवीण बाळ उपजले पाही । तेथे परिये देते माय तेही नाही ॥२॥

875. अभिनव सुख तरि या विचारे । विचारावे बरे संतजनी ॥१॥ रूपाच्या आठवे दोन्ही ही आपण । वियोगे तो क्षीण होत नाही ॥धृपद॥ पूजा तरि चित्ते कल्पावे ब्रम्हांड । आहाच तो खंड एकदेसी ॥२॥ तुका म्हणे माझा अनुभव यापरि । डोई पायावरी ठेवीतसे ॥३॥

875. भोळ्या भाविकाचे वचन नुल्लंघी | फिरतसे संगे तयामागे ॥१॥ मी एक अभक्त मी एक अभक्त | मी एक अभक्त पापराशी ॥२॥ नाममाळा दृढ न करी जतन | परि जाणे वर्मखूण संतसंगे ॥३॥ नामा म्हणे नाही तुम्हासी उपमा | आमुचे स्वधर्म शुद्ध नाही ॥४॥

875. अहोरात्र वाचे वदा । राम गोविंद नामची ॥१॥ तेणे तुटे भेदाभेद । निरसे संसाराच्या कंद ॥२॥ ध्यानीं मनी आणि शयनी । वाचे वदा चक्रपाणी ॥३॥ ध्येय ध्याता ध्यान । आठवावे मधुसुदन ॥४॥

875. मनास व जनांस उपदेश अभिशापासी कारण । मुख्य संभाषण परस्त्रीचे ॥१॥ सहज एकांती बोलू जाता ।

876. तुजवीण येकली रे कृष्णा न गमे राती । तव तुवा नवल केले वेणू घेउनी हाती । आलिये तेचि सोय तुझी ओळखिली गती ॥१॥ नवल हे वालभरे कैसे जोडले जिवा ।

876. नटनाटय तुम्ही केले याच साठी । कवतुके दृष्टी निववावी ॥१॥ नाही तरि काय कळलेचि आहे । वाघ आणि गाय लाकडाची ॥धृपद॥ अभेदचि असे मांडियेले खेळा । केल्या दीपकळा बहुएकी ॥२॥ तुका म्हणे रूप नाही दर्पणात । संतोषाची मात दुसरे ते ॥३॥

876. परिसाचेनि संगे लोह होय सुवर्ण | तैसा भेटे नारायण संतसंगे ॥१॥ कीटकी ध्याता भृंगी जाला तोचि वर्ण | तैसा भेटे नारायण संतसंगे ॥२॥ वनस्पति परिमळु चंदन जाला जाण | तैसा भेटे नारायण संतसंगे ॥३॥ अग्नीस मिळे ते न ये परतोन | तैसा भेटे नारायण संतसंगे ॥४॥

876. इतुकी करावीहे जोडी । रामनामी धरा गोडी ॥१॥ आणिक नलगे साधन । एकले मन जिंका पूर्ण ॥२॥ एका जनार्दनी मन । देवा पायी बांधून ॥३॥

876. अभिमानाच्या भुली । ज्या त्या कर्मी लिप्त झाली ॥१॥ नेणोनिया ज्ञानमूढे । भोगासक्त पुढे पुढे ॥२॥

877. मज तुरंबा का वो जिये तिये । जेणे वेधे हरि सोयरा होये । मज लावा का वो चंदन ऐसिये परीचे । जे लाविलियाची अनादि पुसोनि जाये वो ॥१॥

877. रवीचा प्रकाश । तोचि निशी घडे नाश । जाल्या बहुवस । तरि त्या काय दीपिका ॥१॥ आता हाचि वसी जीवी । माझे अंतरी गोसावी । होऊ येती ठावी । काय वर्मे त्याच्याने ॥धृपद॥ सवे असता धणी । आड येऊ न सके कोणी । न लगे विनवणी । पृथकाची करावी ॥२॥ जन्माचिया गति । येणे अवघ्या खुंटती । कारण ते प्रीति । तुका म्हणे जवळी ॥३॥

877. येता जाता थोर कष्टलो गर्भवासी | पडिलो गा उपवासी प्रेमेविण ॥१॥ बहुतांचा सेवकु जाला काकुळती | न पावे विश्रांति कधी काळी ॥२॥ ऐसे माझे मन सिणले नानापरी | घालीन आभारी संताचिया ॥३॥ वियोगे संतांच्या व्याकुळ चिंतातुर | हिंडे दारोदार दीन रूपे ॥४॥

877. उठता बैसता खेळता बोलता । चालतांनिजता राम म्हणा ॥१॥ आसनी शयनी भोजनी परिपुर्ण । वाचे राम नारायण जप करी ॥२॥ कार्याकारणी समाधीं उन्मनी । राम ध्यानींमनीं जपे सदा ॥३॥ एकांती लोकांती देहत्यागांअंती । रामनाम वस्ती जिव्हेवरी ॥४॥

877. अवघियाचि ज्ञाने अवघींचि जाणे । परि एक नेणे आत्मज्ञान ॥१॥ बोल तितुके बोलचि वरी । परि न चडे पायरी प्राप्तीची ॥२॥

878. कृष्णे वेधिली विरहिणी बोले । चंद्रमा करितो उबारा गे माये । न लवा चंदनु आंगी न घाला विजणवारा । हरिविणे शून्य शेजारू गे माय ॥१॥

878. ऐसे सांडुनिया धुरे । किविलवाणी दिसा का रे । कामे उर भरे । हाती नुरे मृत्तिका ॥१॥ उदार हा जगदानी । पांडुरंग अभिमानी । तुळसीदळ पाणी । चिंतनाचा भुकेला ॥धृपद॥ न लगे पुसावी चाकरी । कोणी वकील ये घरी । त्याचा तोचि करी । पारपत्य सकळा ॥२॥ नाही आडकाठी । तुका म्हणे जाता भेटी । न बोलता मिठी । उगीच पायी घालावी ॥३॥

878. सुख सांगावे संतांपुढे | जेणे सुख अधिक वाढे ॥१॥ आणिक न करावे शहाणे | प्रेम दिठावले झणे ॥२॥ खंडिता कल्पनेचा लाग | त्यासि असावा अनुराग ॥३॥ तोडिता वासनेचा तंतु | त्यासि असावा एकांतु ॥४॥

878. नको कर्म धर्म वार्ता । सुखे करा हरिकथा । भवजन्मव्यथा । येणे तुटे तुमची ॥१॥ सोपे साधनाचे सार । वाचे नरहरी उच्चारी । भयें चुके येरझार । चौर्‍यांशींची ॥२॥ नका वेदशास्त्र पाठ । नामे धरा नीट वाट । पंढरी हे पेठ । भूवैकुंठ महीवरी ॥३॥ म्हणोनि करा करा लाहो । वाचे रामनाम गावो । एका जनार्दनी भावो । दृढ ठेवा विठ्ठलीं ॥४॥

878. अवघेचि हे कर्मफळ । ओढवले सकळ जगत्रया ॥१॥ स्वर्ग मृत्यु पाताळ लोक । कर्मबाधक म्हणोनिया ॥२॥

879. घनु वाजे घुणधुणा । वारा वाजे रूणुझुणा । भवतारकु हा कान्हा । वेगी भेटावा का ॥१॥

879. उपकारी असे आरोनी उरला । आपुले तयाला पर नाही ॥१॥ लाभावरी घ्यावे सापडले काम । आपला तो श्रम न विचारी ॥धृपद॥ जीवा ऐसे देखे आणिका जीवांसी । निखळचि रासि गुणाचीच ॥२॥ तुका म्हणे देव तयांचा पागिला । न भंगे संचला धीर सदा ॥३॥

879. वासनेविरहित होवोनि एकवट | असावे निकट संतसंगे ॥१॥ हेचि माझे तीर्थ हेचि माझे व्रत | करावे दास्यत्व हरिभक्तांचे ॥२॥ नामा म्हणे केशवा तरीच शरणागत | नाही तरी पतित म्हणा माते ॥३॥

879. उत्तम मध्यम कनिष्ठ यांचें नाही काम । जपावे ते नाम आधी आधी ॥१॥ वर्णाश्रम धर्म याचे नाही काम । जपावे ते नाम आधी आधी ॥२॥ रज तम सत्व यांचे नाही काम । जपावे ते नाम आधी आधी ॥३॥ एका जनार्दनी हे परतें सारा । जपा रघुवीरा एका भावे ॥४॥

879. अश्व पाहता तो सोज्ज्वळा । म्हणती निळा शुभ्रासी ॥१॥ तैसे नांवापासी काये । करणी आहे विचित्र ॥२॥

880. पाचा दमांचा घोंगडा नेसेन । उरली मोट ते मी जेवीन गे बाईये ॥१॥ कामारी कामारी कामारी होईन । या गोपाळाचे घर रिघेन गे बाईये ॥२॥

880. कोण पुण्ये यांचा होईन सेवक । जीही द्वंदादिक दुराविले ॥१॥ ऐसे वर्म मज दावी नारायणा । अंतरीच्या खुणा प्रकटोनि ॥धृपद॥ बहु अवघड असे संतभेटी । तरि जगजेठी करुणा केली ॥२॥ तुका म्हणे मग नये वृत्तीवरी । सुखाचे शेजारी पहुडईन ॥३॥

880. भस्म तो होतसे आला जो आकार । नासे प्रपंच सारा नाममंत्र ॥१॥ झाला अनुभव प्रपंचींच ब्रह्म । मना झाला निश्चय संतकृपे ॥२॥ म्होनिया संता जावोनि शरण । साधुनि निजधन नामब्रह्म ॥३॥ नामदेव म्हणे संतांचेनि कृपें। हृदयी नाम सोपे नांदतसे ॥४॥

880. काळिकाळावरी नाम । जाले जैसे मनोधर्म । वदतं पुरुषोत्तम । पुण्य जोडे असंख्य ॥१॥ वाचे सदा श्रीराम । तेणे पुरे सर्व काम । मोक्षामार्ग सुगम । नाम उच्चारणें जोडें ॥२॥ आधी पाहिजे विश्वास । म्हणा आम्ही विष्णुदास । पापाच तो लेश । कद नुरे कल्पातीं ॥३॥ धरा वैष्णव सांगात । आणिक नका दुजा हेत । एका जनार्दनी चित्त । रामनामी असों द्या ॥४॥

880. बाप बंधु वेगळा करुनी । इतरा लागुनी बाधक ॥१॥ म्हणोनि परांगनेसवे । सलगी नवजावे एकांती ॥२॥

881. सांवळे परब्रह्म आवडे या जिवा । मने मन राणिवा घर केले ॥१॥ काय करू सये सांवळे गोंवित । आपेंआप लपत मन तेथे ॥२॥

881. क्षणक्षणा सांभाळितो । साक्षी होतो आपुला ॥१॥ न घडावी पायी तुटी । मने मिठी घातली ॥धृपद॥ विचारतो वचना आधी । धरूनि शुद्धी ठेविली ॥२॥ तुका म्हणे मागे भ्यालो । तरी जालो जागृत ॥३॥

881. संतांच्या चरणा द्यावे आलिंगन | जीवे निंबलोण उतरावे ॥१॥ तेथेची निश्चळ राहे माझ्या मना | मग तुज यातना नव्हती काही ॥२॥ संतांचे द्वारीचा होई द्वारपाळ | तुटे मायाजाळ मोहपाश ॥३॥ संतांचे प्रसाद सेविसी उरले | आयुष्य सरले दुणावले ॥४॥

881. काळिकाळावरी नाम । जाले जैसे । मने वाचे रामनाम ॥१॥ तेणे उतराल पैलथडी । चुकेल बेडी चौर्‍याशींची ॥२॥ प्रपंचाचें भोवर जाळें । यांत सगळे अटकाल ॥३॥ काया वाचा आणि मने । एका जनार्दनी आठवावा ॥४॥

881. बुध्दीसि निश्चय नाही साचा । तोचि भ्रांतीचा मुळारंभा ॥१॥ तयाचि नांव म्हणिजे वेडे । असोनि पुढे न देखे हित ॥२॥

882. सांवळीये बुंथी सांवळिया रूपे । सांवळिया स्वरूपे वेधियेले ॥१॥ काय करूंगे माये सांवळे न सोडी । इंद्रिया इंद्रिय जोडी एकतत्त्वे ॥२॥

882. आणूनिया मना । आवघ्या धांडोळिल्या खुणा । देखिला तो राणा । पंढरपूरनिवासी ॥१॥ यासी अनुसरल्या काय । घडे ऐसे वाया जाय । देखिले ते पाय । सम जीवी राहाती ॥धृपद॥ तो देखावा हा विध । चिंतने ते कार्य सिद्ध । आणिका संबंध । नाही पर्वकाळासी ॥२॥ तुका म्हणे खळ । होती क्षणेचि निर्मळ । जाऊनिया मळ । वाळवंटी नाचती ॥३॥

882. आपुले शरीर घालूनिया पुढे | पडे वाडेकोडे सर्वभावे ॥१॥ नाम आवडती नानाभूत सृष्टि | देखेन मी दृष्टि ब्रह्मरूप ॥२॥ विष्णुरूप सर्व भवी अखंडित | मानी सर्वभूत आत्मा माझा ॥३॥ नामा म्हणे सत्य सत्य जे बोलती |ज्यांचे पायींची माती इच्छितसे ॥४॥

882. नामे प्रायश्चिती शिक । हाचि देख परमार्थ ॥१॥ श्रेष्ठ नाम पावन जगी । तरतीं अंगी अधम जन ॥२॥ नेणती यांसी सोपे वर्म । जाणती कर्म सर्वही ॥३॥ कळाकुसरी कांही नका । वाचे घोका रामनाम ॥४॥

882. ब्रम्हीभूत होते काया । श्रीहरि पाया अनुसरता ॥१॥ परि हा विश्वास नुमटे मनी । जाती म्हणऊनि निरया गावा ॥२॥

883. निरंजन वना गेलिये साजणी । तेथे निर्गुणे माझ्या मनी वेधियेले ॥१॥ सुखाची अति प्रीति जहाली गे ब्रह्मी । श्रीगुरूनिवृत्ति मुनी जाहले गे माय ॥२॥

883. धरिता पंढरीची वाट । नाही संकट मुक्तीचे ॥१॥ वंदू येती देव पदे । त्या आनंदे उत्साहे ॥धृपद॥ नृत्यछंदे उडती रज । हे सहज चालता ॥२॥ तुका म्हणे गरुड टके । वैष्णव निके संभ्रम ॥३॥

883. संतांचे लक्षण ओळखावया खूण | जो दिसे उदासीन देहभावा ॥१॥ सतत अंतरी प्रेमाचा जिव्हाळा | वाचे वसे चाळा रामकृष्ण ॥२॥ त्या संतांचे चरण देखिले मी दृष्टी | जळती कल्प कोटी पापराशी ॥३॥ जयाच्या हृदयी प्रेमाचा जिव्हाळा | जीवे भावे गोपाळा न विसंबती ॥४॥

883. विश्रांतीचे आसन घालुनियां जपा । मंत्र तोचि सोपा रामनाम ॥१॥ सर्व याती वर्णा आहे अधिकार । रामनाम उच्चार सोपा बहु ॥२॥ कल्पना अविद्या टाकुनी उपाधी । रामनामे समाधि उघड दिसे ॥३॥ एका जनार्दनी नाम पवित्र परिकर । साधनाचे सार हेंचि एक ॥४॥

883. विश्वासी ते ऐकता कानी । धरिती मनी आदरे ॥१॥ पूर्वार्जिते उत्तमे होती । आली सत्संगती भेटो ते ॥२॥

884. मन मुरडुनी घातले मनाते । थोरू मारू तेथे होत असे ॥१॥ पुरे पुरे वो आता जिणे ते केउते । येणे वो पंढरिनाथे वेधियेले ॥२॥

884. नाम घेता मन निवे । जिव्हे अमृतचि स्रवे । होताती बरवे । ऐसे शकुन लाभाचे ॥१॥ मन रंगले रंगले । तुझ्या चरणी स्थिरावले । केलिया विठ्ठले । ऐसी कृपा जाणावी ॥धृपद॥ जाले भोजनसे दिसे । चिरा पडोनि ठेला इच्छे । धालियाच्या ऐसे । अंगा येती उद्गार ॥२॥ सुख भेटो आले सुखा । निध सापडला मुखा । तुका म्हणे लेखा । आता नाही आनंदा ॥३॥

884. माझे मायबाप साधुसंतजन |माझे जीवप्राण अंतरीचे ॥१॥ भवभयाहूनि तारियेले मज | बाळेभोळे गुज प्रेम दावी ॥२॥ रंकाहूनि रंक जालो मी सेवक | ब्रह्मादिक देख इच्छिती सुख ॥३॥ नामा म्हणे संतभाग्य अलौकिक | शुद्ध निष्कलंक पुण्यरूप ॥४॥

884. लावुनी आसन बैससी समाधी । तो तो उपाधी सहज लागे ॥१॥ नाममुखीं गातीं जोडे सायुज्यता । उपाधि तत्त्वता दूरी पळे ॥२॥ घडती कोटी यज्ञयागांचें ते फळ । मुखी रामनाम सबळ असो ॥३॥ एका जनार्दनी जयी ऐसा नेम । तोचि पुरुषोत्तम जनामाजीं ॥४॥

884. विठ्ठल नाही ज्या ठाउका । परमार्थचि त्याचा लटिका ॥१॥ करितो ते पोटासाठी । बाष्कळ अवघीच चावटी ॥२॥

885. निळियेच्या निशी विरहिणी पिशी । शेजबाजे कैशी आरळ शेजे ॥१॥ कृष्णसंगे वाली विव्हळ झाली निळी । चंदन अंगी पोळी विरहज्वरे ॥२॥

885. रुची रुची घेऊ गोडी । प्रेमसुखे जाली जोडी ॥१॥ काळ जाऊ नेदू वाया । चिंतू विठोबाच्या पाया ॥धृपद॥ करू भजन भोजन । धणी घेऊ नारायण ॥२॥ तुका म्हणे जीव धाला । होय तुझ्याने विठ्ठला ॥३॥

885. आकल्प आयुष्य व्हावे तया कुळां| माझिया सकळा हरिच्या दासा ॥१॥ कल्पनेची बाधा न हो कोणे काळीं| हे संत मंडळी सुखी असो ॥२॥ अहंकाराचा वारा न लागो राजसा| माझ्या विष्णुदासा भाविकांसी ॥३॥ नामा म्हणे तया असावे कल्याण| ज्या मुखी निधान पांडुरंग ॥४॥

885. देवासी तुष्टण्या एक युक्ति आहे । रामनाम गाय मुखी सदा ॥१॥ काया वाचा मने संतासींशरण । तेणे नारायण तुष्ट होय ॥२॥ नामापरतें साधन आणीक नाही दुजे । एका जनार्दनी निज नाम सार ॥३॥

885. विदयामाने गर्वताठा । धरुनि प्रतिष्ठा वाढविती ॥१॥ नेणती जेणे देव हाती । लागे ते युक्ति हारविली ॥२॥

886. निळिये निकरे कामधेनु मोहरे । निळेपणे सरे निळे नभी ॥१॥ घुमत घुमत निळेमाजी मातु । निळेपणी देतु क्षेम कृष्णी ॥२॥

886. वेळोवेळा हेचि सांगे । दान मागे जगासि ॥१॥ विठ्ठल हे मंगळवाणी । घेऊ धणी पंगतीसी ॥धृपद॥ वेचतसे पळे पळ । केले बळ पाहिजे ॥२॥ तुका म्हणे दुश्चित नका । राहो फुका नाड हा ॥३॥

886. भाग दुसरा. श्रीज्ञानदेवमहाराजांची आदी जगत्रयजीवन अंतर्निष्ठ ज्ञान | तरी संतासी शरण रिघिजे भावे ॥१॥ हेचि भक्ति ज्ञान वैराग्याचे निधी | विवेकेसी बुद्धि नांदे माझी ॥२॥

886. कळिकाळसी दरारा । रामनाम स्मरण करा ॥१॥ भुक्ति मुक्ति लागती पाया । करिता दया वैष्णवांनी ॥२॥ सुगम सोपे हेंचि वर्म । नको श्रम मज दुजा ॥३॥ एका जनार्दनी नाम सार । नाही बडिवार दुसरा ॥४॥

886. विश्वास याचा न वाटे जया । विन्मुख तया नरदेहो ॥१॥ जाईल भोगावया योनी । दु:खदायिनी चौर्‍यांयशी ॥२॥

887. येणे रूपे पाहावासी तरि असुमाय होसी । माझ्या मना नाकळसी सांवळ्या ॥१॥ सगुणपणाची तुझी पडिलिसे मिठी । केली जीवासाठी सांवळ्या ।

887. आणीक ऐसे कोठे सांगा । पांडुरंगा सारिखे ॥१॥ दैवत ये भूमंडळी । उद्धार कळी पाविते ॥धृपद॥ कोठे काही कोठे काही । शोध ठायी स्थळासी ॥२॥ आनेत्रींचे तीर्थी नासे । तीर्थी वसे वज्रलेप ॥३॥

887. बैसोनि एकांती गुरुगम्य गोष्टी | वेदांत परिपाठी शास्त्र बोध ॥१॥ नित्यशुद्धबुद्ध निर्विकार पूर्ण | उमेसी जे ज्ञान शिव सांगे ॥२॥ तेचि सच्चिदानंद साकार जीव प्राण | शरीर जाय क्षीण जयापरी ॥३॥ तेचि हे सर्व विठोबाचे नाम | निराईस प्रेम गहिनीनाथी ॥४॥

887. देवासी तो प्रिय एक नाम आहे । म्हणोनि तू गाये सदोदित ॥१॥ कला हे कौशल्या अवघे विकळ । मंगळां मंगळ रामनाम ॥२॥ एका जनार्दनी नाम मुखी गाता । मुक्ति सायुज्यता पाठी लागे ॥३॥

887. शहाणे तेचि परस्त्रीपाशी । क्षणहि सहवासी न बैसती ॥१॥ येती जाती तरी ते दुरी । चौघाभीतरी त्याचिसवे ॥२॥

888. जीवाचिया जीवा प्रेमभावाचिया भावा । तुज वांचुनी केशवा अनु नावडे ॥१॥ जीवे अनुसरलिये अझुनी का नये । वेगी आणावा तो सये प्राणु माझा ॥२॥

888. पुराणीचा इतिहास । गोड रस सेविला ॥१॥ नव्हती हे आहाच बोल । मोकळे फोल कवित्व ॥धृपद॥ भावे घ्या रे भावे घ्या रे । एकदा जा रे पंढरिये ॥२॥ भाग्ये आलेति मनुष्यदेहा । तो हा पाहा विठ्ठल ॥३॥

888. बैसलिया दोघे भ्रतारवल्लभे | उदरीचा गर्भे तेचि ध्यान ॥१॥ भक्ति नवमास भरले पूर्ण दिवस | आले वैराग्य डोळस मूर्तिमंत ॥२॥ विठ्ठल आवडी ठेवियेले नाम | निराईस प्रेम गहिनीनाथी ॥३॥

888. जगामाजीं कीर्ति ऐक श्रीराम । वाउगा तु श्रम न करी जना ॥१॥ सदा सर्वकाळ आठवी वेळोवेळां । मग सुखसोहळा काय उणें ॥२॥ येणे यातायाती चुकती संसार । भवभ्रम निर्धार दुरी ठाके ॥३॥ सांपडलें वर्म आम्हा इह जनीं । एका जनार्दनी नाम गाऊ ॥४॥

888. शुध्द सात्विकी ब्राम्हण । सत्वरजमिश्रित क्षत्रिय जाण् ॥१॥ रजतमे वैश्य निर्माण । शूद्रा तमो निर्मिता ॥२॥

889. मी माझे म्हणता ठकचि ठेलिये । आपुले जाति कूळ विसरूनी गेलिये ॥१॥ गुणाचा दुकाळ पडिला देशी । निर्गुणासी कैसी रातलिये ॥२॥

889. कर्म धर्म नव्हती सांग । उण्या अंगे पतन ॥१॥ भलत्या काळे नामावळी । सुलभ भोळी भाविका ॥धृपद॥ प्रायिश्चत्ते पडती पाया । गाती तया वैष्णवा ॥२॥ तुका म्हणे नुपजे दोष । करा घोष आनंदे ॥३॥

889. व्रतबंध दीक्षा उपदेश गायत्री | ॐकार मूळमंत्री स्वर सोळा ॥१॥ केले वेदपठण काव्य आणि व्याकरण | जालासे निपुण शास्त्रवक्ता ॥२॥ मग पुष्करादि तीर्थे पाहावी समस्ते | अनुताप चित्ते धरियेला ॥३॥ वैराग्यपुतळा ज्ञानगम्य मूर्ति | निघालासे भक्ति तीर्थाटणा ॥४॥

889. जया नामाचा विश्वास । धन्य तेंचि हरिचे दास । वंदीन पायंस । वारंवार तयांच्या ॥१॥ कुळ तारिले सकळ । वाचे नामावळी अढळ । गाती रामनाम सरळ । नोहे क्षण आराणूक ॥२॥ ते भाग्याचे नरीनर । ज्यांचा ऐसा निर्धार । एका जनार्दनी साचार । दृढ भाव रामनामी ॥३॥

889. जाईल तेथे तेचि फळ । दु:खकल्लोळ यमजाच ॥१॥ हरिभक्तीसी विन्मुख होती । ते ते जाती अध:पता ॥२॥

890. पेंडारा दाऊनिया थोकसी । देखिले पण केवी जाये अंग लपविसी । तरी वेधा काय करिसी । मा शहाणपण तुझे नव्हे रे गोंवळा ॥१॥

890. पाहा रे हे दैवत कैसे । भक्तीपिसे भाविका ॥१॥ पाचारिल्या सरिसे पावे । ऐसे सेवे बराडी ॥धृपद॥ शुष्क काष्ठी गुरुगुरी । लाज हरी न धरीता ॥२॥ तुका म्हणे अर्धनारी । ऐसी धरी रूपडी हा ॥३॥

890. आला द्वारावती पाहिली कृष्णमूर्ति | जे मोक्ष विश्रांति मुमुक्षूंची ॥१॥ धरी मच्छावतार केला शंखोद्धार | देव मुक्तीमाहेर पांथिकांचे ॥२॥ तेथोनि सत्वर आला पिंडारका | मंगळहडीहुनी द्वारका देखियली ॥३॥ सुवर्णाची नगरी ब्राह्मणा दिधली | ते पुरी पाहिली सुदामयाची ॥४॥

890. भवरोगियांसी औषध हे नाम । सेवावे परम आवडीने ॥१॥ सर्वकाळ करा नामाचे चिंतन । सदा समाधान होय तेणे ॥२॥ एका जनार्दनी रामनामी वृत्ती । वृत्तीची निवृत्ती सहज होय ॥३॥

890. जाणिवेचे ज्ञान । तर्कवादाचे जल्पन ॥१॥ काय करु तो गोमटा । भरला अहंकाराचा फाटा ॥२॥

891. अवचिता परिमळु झुळकला अळुमाळु । मी म्हणे गोपाळु आला गे माये । चांचरती चांचरती बाहेरी निघाले । ठकचि मी ठेले काय करू ॥१॥

891. बहुत सोसिले मागे न कळता । पुढती काय आता अंध व्हावे ॥१॥ एकाचिये अंगी हे ठेवावे लावून । नये भिन्ना भिन्न चांचपडो ॥धृपद॥ कोण होईल तो ब्रम्हांडचाळक । आपणेचि हाक देईल हाके ॥२॥ तुका म्हणे दिली चेतवूनि सुणी । कौतुकावाचूनि नाही छळ ॥३॥

891. ऐसा नित्यानित्य चालता सुपंथी | पदोपदी कीर्ति नामघोष ॥१॥ आला आळंकापुरी इंद्रायणी-तीरी | स्नानसंध्या करी देवपूजा ॥२॥ देखोनी सुब्राह्मण केलेसे नमन | वंदिले चरण सिदोपंती ॥३॥ कोण तुमचा गाव आलेति कोठुन | काय अभिधान गमन कोठे ॥४॥

891. जपजाप्य मंत्र नको यंत्र तंत्र । वर्णिजें जगत्र रामनाम ॥१॥ पाउला पाउली घडतसें यज्ञ । तेणे सर्व पुण्य हाती जोडे ॥२॥ संतांची संगतीं नामाचा निजध्यास तेणे । जोडे सौरस हाती मग ॥३॥ होई सावधान म्हणे जनार्दन । एकनाथ पूर्ण होईल धन्य ॥४॥

891. जारण मारण स्तंभन मोहन । वशीकरण उच्चाटण विध्वंसन आवडती ॥१॥ येणेचि मिरविती जगी । अशुचि अनुरागी निरंतर ॥२॥

892. पैल तो गे काऊ कोकताहे । शकुन गे माये सांगताहे ॥१॥ उड रे उड रे काऊ तुझे सोन्याने मढीन पाऊ । पाहुणे पंढरीरावो घरा कै येती ॥२॥

892. आश्चर्य या वाटे नसत्या छंदाचे । कैचे दिले साचे करोनिया ॥१॥ दुजियासी तव अकळ हा भाव । कराया तो जीव साक्षी येथ ॥धृपद॥ एकी अनेकत्व अनेकी एकत्व । प्रकृतिस्वभावत्व प्रमाणेचि ॥२॥ तुका म्हणे करू उगवू जाणसी । कुशळ येविशी तुम्ही देवा ॥३॥

892. आश्रमविधी करावे पालन | परी विठ्ठलाचे मन तीर्थाटणी ॥१॥ जाणोनी अंतर म्हणे सिदोपंत | आपुले मनीचा हेत पुरता कीजे ॥२॥ जावे हो सत्वर यावे स्वस्ति क्षेम | पावले आश्रम सिदोपंत ॥३॥ विठ्ठले गमन केले तेव्हा तीर्थाटणा | मुख्य मुख्य स्थाना अनुक्रमे ॥४॥

892. सांगेन ते धरा पोटी । वाया चावटीं बोलु नये ॥१॥ एक नाम वदता वाचे । कोटी जन्माचें सार्थक ॥२॥ चुके जेणे वेरझार । करी उच्चार रामनाम ॥३॥ एका जनार्दनी साधन सोपे । संगतों जपे श्रीराम ॥४॥

892. जुनाट पारखी । पारखिले सनकादिकी ॥१॥ आता कोण काढी खोडी । मोडू जाता फाडोवाडी ॥२॥

893. आजि शुभ लवे लोचनु हरिखे सांगताहे शकुनु स्वप्न देखिले सुंदरी । अलंकार लेववा चंदन चर्चावा जाति जुती पार्यातिके शेंवती करा आइती सेजारी । शेला काढा मेचुचा हा दिन दैवाचा । सोहळा तो आमुचा मंदिरी गे माये ॥१॥