वारकरी रोजनिशी

893. अस्त नाही आता एकचि मोहोरा । पासूनि अंधारा दुरि जालो ॥१॥ साक्षत्वे या जालो गुणाचा देखणा । करी नारायणा तरी खरे ॥धृपद॥ आठवू विसरु पडियेला मागे । आले तेचि भागे यत्न केले ॥२॥ तुका म्हणे माझा विनोद देवासी । आम्ही तुम्हा ऐसी दोन्ही नव्हो ॥३॥

893. पाहिले श्री शैल्य निवृत्ती संगम | पापराशी भस्म देखताचि ॥१॥ चालता सुपंथी हृदयी विठ्ठलमूर्ती | मुखी नामकीर्ति गात चाले ॥२॥ अभोळ नरसिंह श्रीवासुदेव | सकळ देवराव व्यंकटाद्री ॥३॥ गेला अरुणाचळा करुनी नमन | चिदंबरा दक्षिणमथुरा कावेरी ॥४॥

893. सकामासी स्वर्गप्राप्ती । ऐशी बोले वेदश्रुती ॥१॥ हाचि घेई अनुभव । सकाम निष्कम भजे देव ॥२॥ भजता निष्काम पै देवा । स्वर्ग मोक्ष कोणे केवा ॥३॥ एका जनार्दनी निष्काम । वाचे वदे रामनाम ॥४॥

893. जे जे येती वारकरी । भेटो हरि धावे त्या ॥१॥ म्हणे माझे अंतरंग । आले जिवलग भेटीसी ॥२॥

894. गुणाचेनी आटोपे आकारले ब्रह्म । भक्तभाग्य सम आले मूर्ति ॥१॥ चैतन्य परिपाठी ठसा घडलासे साकार कृष्णची आकार गोकुळी रया ॥२॥

894. क्षर अक्षर हे तुमचे विभाग । कासयाने जग दुरी धरा ॥१॥ तैसे आम्ही नेणो पालटोचि काही । त्यागिल्याची नाही मागे चाड ॥धृपद॥ प्रतिपादिता तू समविषमाचा । प्रसाद तो याचा पापपुण्य ॥२॥ तुका म्हणे तुम्हा नाना अवगुणी । लागे संपादणी लटिक्याची ॥३

894. जानकीची शुद्धी करावया गेला | हनुमंत उडाला जेथुनिया ॥१॥ आनंदभरित चालतसे मार्ग | हृदयी अनुराग आवडीचा ॥२॥ ते स्थान वंदुनी पावला गोकर्ण | हाटकेश्वरी स्नान करुनिया ॥३॥ आला कोल्हापुरा लक्षुमी दरूषणा | पंचगंगे स्नान करुनिया ॥४॥

894. मुळींच पापाचा नाही लेश । ऐसा घोष नामाचा ॥१॥ ब्रह्माहत्या मात्रागमन । दारूण कठीण पाप हे ॥२॥ तेंही नासें नामे कोटी । उच्चारी होटीं रामनाम ॥३॥ नामे नासे पाप । एका जनार्दनी अनुताप ॥४॥

894. जे जे बोले ते विकळ । नाही विठठली कळवळ ॥१॥ कोरडेंचि शब्दज्ञान । नाही प्रेमाचे जीवन ॥२॥

895. सांवळी प्रतिमा घेउनी सुकुमार । खेळत सुंदर गोकुळी रया ॥१॥ त्या रूपे वेधिले काय करू माय । अवघे निर्गुण होय पाचारिता ॥२॥

895. सर्वरसी मीनले चित्त । अखंडित आनंदु ॥१॥ गोत पति विश्वंभरी । जाला हरी सोयरा ॥धृपद॥ वोळखी ते एका नावे । इतरवाव खंडणा ॥२॥ तुका म्हणे नावे रूपे । दुसरी पापे हरपली ॥३॥

895. कुटुंबासहित जावे जी दरूषणा | केलीसे प्रार्थना सिदोपंती ॥१॥ सहज बोळवण संतांचे दरूषण | म्हणे केले मान्य शीघ्र चला ॥२॥ मग विठ्ठलाने मातापिता वंदियेली | स्थिति सांगितली सिदोपंती ॥३॥ चिरंजीव नांदा म्हणती मातापिता | सुख आमुच्या चित्ता थोर जाले ॥४॥

895. वोखद घेतलिया पाठी । जेवी होय रोग तुटी ॥१॥ तैसे घेता रामनाम । नुरे तेथे क्रोध काम ॥२॥ घडता अमृतपान । होय जन्माचें खंडन ॥३॥ एका जनार्दनी जैसा भाव । तैसा भेटे तया देव ॥४॥

895. जेथे जेणे केला वास । तोचि वाटे त्यास निजग्राम ॥१॥ एरवी सर्वहि भूमंडळ । आहे हे स्थळ याचेचि ॥२॥

896. त्रिभुवनींचे सुख पहावया नयनी । दिनरात्री धणी न पुरे माझी ॥१॥ विटेवरी सांवळा पाहता पै डोळा । मन वेळोवेळा आठवितु ॥२॥

896. मी हे ऐसे काय जाती । अवघड किती पाहाता ॥१॥ नाही होत उल्लंघन । नसता भिन्न दुसरे ॥धृपद॥ अंधाराने तेज नेले । दृष्टीखाले अंतर ॥२॥ तुका म्हणे सवे देव । घेता ठाव दावील ॥३॥

896. असता सुखरूप मातापिता वृद्ध | वैकुंठा स्वानंदे निघोनी गेली ॥१॥ संसाराची चिंता नाही विठ्ठलासी | अखंड वृत्तीसी समाधान ॥२॥ जाले वर्तमान ऐकिले सिदोपंती | परम तेणे चित्ती खेद केला ॥३॥ येउनी परामर्ष घेतला दोघांचा | म्हणे सांभाळ तुमचा करितो देवा ॥४॥

896. वाचे म्हणा रामनाम । तेणे निवारे क्रोध काम । संसाराचा श्रम । नुरे कांही तिळमात्र ॥१॥ न लगे वेदविधि आचार । सोपा मंत्राचा उच्चार । अबद्ध अथवा शुचि साचार । राम म्हणा सादर ॥२॥ एका जनार्दनी धरूनी भाव । वाचे वदा रामराव । भवसिंधूचें भेव नुरे तुम्हा कल्पातीं ॥३॥

896. ज्यांचा विश्वास जडला पायी । हरिवीण काही नेणती ॥१॥ त्याचा करी अंगिकार । निरसी अंधार ममतेचा ॥२॥

897. मायबापे आमुची विठोबा रखुमाई निजाची । त्याचीये गांवींची कोण्ही येतु न्यावया ॥१॥ माझा विसावा ये माहेर वो पंढरपूर ॥धृ॥ ऐसी वाट पहातसे जरू ।

897. कवीश्वरांचा तो आम्हासी विटाळ । प्रसाद वोंगळ चिवडिती ॥१॥ दंभाचे आवडी बहिरट अंधळे । सेवटासि काळे होईल तोंड ॥धृपद॥ सोन्यासेजारी तो लाखेची जतन । सतत ते गुण जैसे तैसे ॥२॥ सेव्य सेवकता न पडता ठावी । तुका म्हणे गोवी पावती ही ॥३॥

897. येऊनि आळंकावती केला क्षेत्रवास | देऊनी चित्तास समाधान ॥१॥ नित्य हरिकथा नामसंकीर्तन | संतांचे दरुशन सर्वकाळ ॥२॥ पंढरीची वारी आषाढी कार्तिकी | विठ्ठल येकाकी सुखरूप ॥३॥ ऐसा बहुत काळ क्रमिलीयावरी | पुत्र अपत्य उदरी होता न दिसे ॥४॥

897. अवघे रामराम वदा । नाही कळिकाळाची बाधा ॥१॥ अवघे वदता नाम । नाममात्रें निष्काम ॥२॥ अवघे रंगुनी रंगले । अवघे नामे उद्धरिले ॥३॥ अवघियां भरंवसा । एका जनार्दनी ऐसा ठसा ॥४॥

897. ज्याचे अंतर तया ठावे । उमटेल बाहेरी क्रियाभावे ॥१॥ म्हणोनिया धीर करा । माजिघरीचे येईल दारा ॥२॥

898. पैल विळाचिये वेळी आंगणी उभी ठेलिये । येतिया जातिया पुसे । विठ्ठल केउता गे माये ॥१॥ पायरऊ जाला संचारू नवल ।

898. वाढलिया मान न मनावी निश्चिंती । भूताचिये प्रीती भूतपण ॥१॥ म्हणऊनि मना लावावी कांचणी । इंद्रियांचे झणी ओढी भरे ॥धृपद॥ एका एकपणे एकाचिया अंगी । लागे रंग रंगी मिळलिया ॥२॥ तुका म्हणे देव निष्काम निराळा । जीवदशे चाळा चळणांचा ॥३॥

898. रखुमाई म्हणे ऐकता जी ताता | संन्यास घ्यावा आता म्हणताती ॥१॥ संतती वाचूनि न घ्यावा संन्यास | ऐसे सांगावे त्यास म्हणितले ॥२॥ निरोपाची वाट पाहे भलत्या मिसे | रखुमाई असे सावधान ॥३॥ असता दुश्चितपणे निरोप पुसिला | जा जा म्हणे दिधला अवसरु ॥४॥

898. न करी आळस रामनाम घेता । वाचे उच्चारिता काय वेंचे ॥१॥ न लगे द्रव्य धन वेचणेंचि कांही । रामनाम गाई सदा मुखी ॥२॥ सोहळे आचार न लगे विचार । पवित्र परिकर नाम मुखी ॥३॥ शुद्ध याति कुळ अथवा चांडाळ । स्त्री अथवा बाळ हो का नीच ॥४॥

898. ज्याचे देणे त्याचे नाम । गावे प्रेम धरुनिया ॥१॥ नाही तरी घडती दोष । अंगी नि:शेष कृतघ्रता ॥२॥

899. यातिकुळ माझे गेले हारपोनी । श्रीरंगावांचुनी आनु नेणे ॥१॥ किती वो शिकवाल मज वेळोवेळा । मी तव गोवळा रातलिये ॥२॥

899. माया साक्षी आम्ही नेणो भीड भार । आप आणि पर नाही दोन्ही ॥१॥ सत्याचिये साठी अवघाचि भरे । नावडे व्यापार तुटीचा तो ॥धृपद॥ पोंभाळिता चरे अंतरीचे दुःख । लांसे फांसे मुख उघडावे ॥२॥ तुका म्हणे नव्हे स्फीतीचा हा ठाव । निवाड्यासी देव साक्षी केला ॥३॥

899. करावे सार्थक रखुमाईने तेव्हा | आरंभिली सेवा अश्वत्थाची ॥१॥ जाणोनी पै देवे उग्र अनुष्ठान | तेथे जाले येणे श्रीपादाचे ॥२॥ देखोनि सत्पात्र केला नमस्कार | सारांश उत्तर बोलियेले ॥३॥ पुत्रवती होई दिधला आसीर्वाद | रखुमाईसी विनोद वाटियेला ॥४॥

899. कळिकाळ बापुडे नामापुढे दडे । ऐसे थोर पोवाडे श्रीरामाचे ॥१॥ ऐसे वर्म सोपे सांडोनी शिणती । वाया हीन होती हांव भरी ॥२॥ असोनिया देही फिरतीते वाया । वाउगाचि तया शीण होय ॥३॥ एका जनार्दनी आत्माराम देही । आसोनी न कळे कांही शिणती वाया ॥४॥

899. झगमगी काजवे । रात्री दिवसा नव्हे ठावे ॥१॥ म्हणोनिया न ये मोला । नाश पदरी असे त्याला ॥२॥

900. ज्याचिये आवडी संसार त्यजिला । तेणे का अबोला धरिला गे माये । पाया दिधली मिठी घातली जीवे गांठी । साऊमा नये जगजेठी उभा ठेला गे माये ॥१॥

900. संता आवडे तो काळाचा ही काळ । समर्थाचे बाळ जेवी समर्थ ॥१॥ परिसत्ता तेथे नाही एकविणे । मोहे न पवे सीण ऐसे राखे ॥धृपद॥ केले अन्याय ते सांडवी उपचारे । न देखे दुसरे नाशा मूळ ॥२॥ तुका म्हणे मुख्य कल्पतरुछाया । काय नाही दया तये ठायी ॥३॥

900. मातापिता घरी आहेती समस्ते |वर्तमान तयाते श्रुत करू ॥१॥ कृपा करुनी यावे तुम्ही आश्रमासी | सनाथ करावयासी कृपादृष्टि ॥२॥ नेऊनी आश्रमा दिधले आसन | केले श्रुत वर्तमान सिदोपंती ॥३॥ अर्घ्य पाद्यपूजा भोजन सारिले | मग वर्तमान पुसिले सिदोपंती ॥४॥

900. जन्म कर्म अवघे व्यर्थ । ज्ञाते विवेकीं घेती अर्थ ॥१॥ हरि हाचिधर्मा मुख्य । रामकृष्ण उच्चारी मुखें ॥२॥ दिन जाऊ नेदी वाउगा जाण । काळाचे जनन रामकृष्ण ॥३॥ एका जनार्दनी जन्म कर्म धर्म । ब्रह्मार्पण वर्म हेंचि खरें ॥४॥

900. नष्टा सज्जना एकचि वाट । परि अनिष्ट इष्ट फळे ॥१॥ एका उत्तम वैकुंठवास । जाणे निरयास हे एका ॥२॥

901. देऊनिया भेटी मजसी न करी गोठी । लांचावला जीउ पाठी न राहे वो ॥ निष्ठुर म्हणो तरी अपंगीतो माते । व्यापुनी जीवाते उरी उरवितो ॥१॥

901. संतांच्या धीक्कारे अमंगळ जिणे । विश्वशत्रु तेणे सांडी परि ॥१॥ कुळ आणि रूप वाया संवसार । गेला भरतारी मोकलिता ॥धृपद॥ मूळ राखे तया फळा काय उणे । चतुर लक्षणे राखो जाणे ॥२॥ तुका म्हणे सायास तो एके ठायी । दीप हाती तई अवघे बरे ॥३॥

901. श्रीपाद म्हणती याच्या दोषास्तव | माझे पुण्य सर्व लया जाते ॥१॥ सिदोपंत म्हणत तुम्ही दयावंत | सीघ्र गमनार्थ कीजे स्वामी ॥२॥ जाउनी वाराणसी मठी प्रवेशले | मग पाचारिले चैतन्यासी ॥३॥ तुझे कोणी होते सत्य सांग आता | अन्यथा बोलता उरी नाही ॥४॥

901. आनंदे करुनी संसारी असावे । नाम आठवावे श्रीरामाचे ॥१॥ नामाचियां योगे संसार तो चांग । येरव्ही ते अंग व्यर्थ जाय ॥२॥ ऋषी मुनी सिद्ध संत महानुभाव । रामनामे भवा सुखे केला ॥३॥ नामे होयसुख असुअख नामे निरसे दुःख । रामनाम एक हृदयी धरा ॥४॥

901. न सापडे ऐसी कधी । वेळ लागली ते संधी ॥१॥ हरिचे गुण वाचे यावे । श्रवणी श्रवण ते करावे ॥२॥

902. सुख शेजारी असता कळी जाली वो पहाता । देठु फेडुनी सेवता अरळ केले ॥१॥ अंगणी कमळणी जळधरू वोले वरी । वाफा सिंपल्यावरी वाळून जाये ॥२॥

902. ओले मूळ भेदी खडकाचे अंग । आभ्यासासी सांग कार्यसिद्धी ॥१॥ नव्हे ऐसे काही नाही अवघड । नाही कईवाड तोच वरि ॥धृपद॥ दोरे चिरा कापे पडिला कांचणी । अभ्यासे सेवनी विष पडे ॥२॥ तुका म्हणे कैचा बैसण्यासी ठाव । जठरी बाळा वाव एकाएकी ॥३॥

902. चैतन्याश्रम संन्यासी जाले गृहवासी | मुळींच्या प्रकृतीसी ऐक्य केले ॥१॥ हासिन्नले लोक बरवा हा संन्यास | करिती उपहास दर्शनाचा ॥२॥ द्विजी वाळीयेले जगी सांडियेले | सेखी उपेक्षिले आप्तवर्गी ॥३॥ ऐसी बारा वरुषे क्रमिली निगुती | तंव जालीसे संतती चौघेजण ॥४॥

902. पुरुष अथवा नारी आलिया संसारी । वाचे हरी हरी भलत्या भावे ॥१॥ सुफळ संसार एका रामनामे । वाउग्या त्या भ्रमे पतन घडे ॥२॥ जन्ममरणाचा तोडॊनियां फांसा । वेगी हृषिकेशा भजा आधी ॥३॥ एका जनार्दनी किती हे सांगावे । गुंतलेती हावे वाउगें ते ॥४॥

902. नाना मतांतरे शब्दाच्या व्युत्पत्ती । पाठांतरे होती वाचाळ ते ॥१॥ माझया विठोबाचे वर्म आहे दुरी । कैची तेथे उरी देहभावा ॥२॥

903. प्रभा कळिकादीप शून्याकार हे स्वरूप । मुनीजनमानसीचे सुख येकलेपणे ॥ बिंब अर्धबिंब अर्थमातृका तुर्या नातळे ज्यासी । भानु तो दिठी केवी धरावा ।

903. अमर आहा अमर आहा । खरे की पाहा खोटे हे ॥१॥ न म्हणा देह माझा ऐसा । मग भरवसा कळेल ॥धृपद॥ कैचा धाक कैचा धाक । सकिळक हे आपुले ॥२॥ देवचि बरे देवचि बरे । तुका म्हणे खरे तुम्ही ॥३॥

903. पाहतील ग्रंथ सभाश्रेष्ठ महाजन | वैदिक शास्त्रज्ञ पुण्यश्लोक ॥१॥ देहांत प्रायश्चित्त असे या बोलिले | विचारूनि भले हित करा ॥२॥ म्हणती द्विजवर आणिक नाही उपाय | संस्कारे देह करा शुद्ध ॥३॥ श्रीपाद म्हणती अवश्य करीन | देह हे दंडीन अनुतापे ॥४॥

903. भवरोगासी वोखद । रामनाम हेंचि शुद्ध ॥१॥ येणे तुटे रोग व्यथा । भुक्ति मुक्ति वंदिती माथा ॥२॥ न लगे आणिकाचे काम । वाचे वंदें रामनाम ॥३॥ पथ्य एक शुद्ध क्रिया । एका जनार्दनी लागे पाया ॥४॥

903. न वाटे हे सांगता खरे । न येता बरे स्वानुभवा ॥१॥ बुध्दि मलीन झाली कामे । संसारभ्रमे मन वेडे ॥२॥

904. पंढरपुरीचा निळा लावण्याचा पुतळा । विठो देखियेला डोळा बाईये वो ॥१॥ वेधले वो मन तयाचिया गुणी । क्षणभर न विसंबे विठ्ठलरूक्मिणी ॥२॥

904. काम नाही काम नाही । जालो पाही रिकामा ॥१॥ फावल्या त्या करू चेष्टा । निश्चळ दृष्टा बैसोनि ॥धृपद॥ नसत्या छंदे नसत्या छंदे । जग विनोदे विव्हळतसे ॥२॥ एकाएकी एकाएकी । तुका लोकी निराळा ॥३॥

904. म्हणती सकळ द्विज जावे प्रतिष्ठाना | तेथुनी पत्र आणा ते वंद्य करू ॥१॥ नाही जाती कुळ वर्ण अधिकार | क्षेत्री वैश्य शूद्र द्विज नोहे ॥२॥ नव्हो देवगण यक्ष ना किन्नर | ऋषि निशाचर तेही नव्हो ॥३॥ ते आम्ही अविनाश अव्यक्त जुनाट | निजबोधे इष्ट स्वरूप माझे ॥४॥

904. योग याग तप नलगे साधन । वाचे रामकृष्ण जपे आधी ॥१॥ कायिक वाचिक मानसिक भाव । तेणे सर्व ठाव एकरुप ॥२॥ संसार सांकडें भ्रमिष्टासी पडे । उच्चारिता नाम तया न पडे सांकडे ॥३॥ एका जनार्दनी नेम हाचि राम । सोपे ते वर्म गूढ नको ॥४॥

904. नाही वारी पळमात्र घडी । गेले कल्पकोडी यांचिपरि ॥१॥ आता कधी मोकळा होसी । मग या पावसी परमार्था ॥२॥

905. सुखाचिये गोठी सुख आले भेटी । तया लाभासाठी जीव वेचिलागे माय ॥ तव अवचिते सगुणरूप भरलेसे नयनी । बोलता अंगणी म्या वो देखियेले ॥१॥

905. हाती घेऊनिया काठी । तुका लागला कलेवरा पाठी ॥१॥ नेऊनि निजविले स्मशानी । माणसे जाळी ते ठाकणी ॥धृपद॥ काढिले ते ओढे । मागील उपचाराचे पुढे ॥२॥ नाही वाटो आला भेव । सुख दुःख भोगिता देव ॥३॥

905. विधी वेद विरुद्ध संपर्क संबंध | नाही भेदाभेद स्वस्वरूपी ॥१॥ अविधी आचरण परम दूषण | वेदोनारायण बोलियेला ॥२॥ स्वधर्म अधिकार जातीपरत्व भेद | उचित ते शुद्ध ज्याचे तया ॥३॥ म्हणोनिया संती अवश्य आचरावे | जना दाखवावे वर्तोनिया ॥४॥

905. रामकृष्ण ऐसे नाम । सुलभ सोपे ते सप्रेम । उच्चारिता नित्य नेम । तया पेणे वैकुंठ ॥१॥ नका करु आळस कोणी । लहान थोर धरा मनी । तुटेल आयणी । जन्म आणि मृत्यूची ॥२॥ आहे मज भरंवसा । एका जनार्दनी ठसा । आळस नका करु सहसा । लहान थोर सकळ ॥३॥

905. नाही विठोबाचे प्रेम । गाणीव श्रम वृथाचि तो ॥१॥ काय करिती आपुल्या दैवा । भुली वैभवा जाणिवेच्या ॥२॥

906. भेटिसी गेलिये तव तेचि जालिये । भुललि ठेलिये मज न कळे काही । परतलिये दृष्टी जव मागुता न्याहाळी । तव काळी ना सांवळी मूर्ति चोजवेना ॥१॥

906. कीर्तन चांग कीर्तन चांग । होय अंग हरीरूप ॥१॥ प्रेमेछंदे नाचे डोले । हारपले देहभाव ॥धृपद॥ एकदेशी जीवकळा । हा सकळा सोयरा ॥२॥ तुका म्हणे उरला देव । गेला भेव त्या काळे ॥३॥

906. हेचि आम्हा श्रेष्ठ बोलिले परनिष्ठ | असता दुर्घट परी सेव्य ॥१॥ पांडवांचे कुळ शोधिता निर्मळ | कुंद जार गोळ बुद्धिकांसी ॥२॥ भक्ति हे सरती जाति न सरती | ऐसी आत्मस्थिती स्वसंवेद्य ॥३॥ दुर्वास वसिष्ठ अगस्ति गौतम | हे ऋषि उत्तम कुळीचे कैसे ॥४॥

906. सोपा मंत्र वाचे हरीहरी म्हणा । तुटेल बंधना यमाचिया ॥१॥ न करी आळस हाचि उपदेश । येणे सावकाश तरती जगी ॥२॥ कलीमाजी सोपे रामनाम ध्यान । यापरतें साधना आन नाही ॥३॥ एका जनार्दनी न करी आळस । रामनाम घोष मुखें करी ॥४॥

906. नीच यातीसी संगती । आवडे ज्या अहोराती ॥१॥ तोचि ओळखावा दोषी । दुराचारी पापराशी ॥२॥

907. जागृती पुसे साजणी । कवण बोलिले अंगणी । निरखिता वो नयनी । वृंदावनी देखियला ॥१॥

907. न बोलेसी करा वाचा । उपाधीचा संबंध ॥१॥ एका तुमच्या नामाविण । अवघा सीण कळतसे ॥धृपद॥ संकल्पाचे ओढी मन । पापपुण्य सवेचि ॥२॥ तुका म्हणे नारायणी । पावो वाणी विसावा ॥३॥

907. देऊनिया पत्र निघाली सत्वर | करूनि नमस्कार सकळांसी ॥१॥ जाउनी राहिले भोगावती तीरी | तीर्थयात्रा बरी संपादिली ॥२॥ अनाथे पतिते शरणागत दीने | अनाथ करणे कृपादृष्टी ॥३॥ केली ब्रह्मसभा बैसले वरिष्ठ | होते तैसे स्पष्ट निवेदिले ॥४॥

907. नामधारक हो का भलता । त्याचे चरणी ठेवीन माथा ॥१॥ न म्हणे उत्तम अधम । मुखी जपता रामनाम ॥२॥ यातीकुळाचें कारण । नाही नामविण ॥३॥ नाम जपे तोचि श्रेष्ठ । एका जनार्दनी वरिष्ठ ॥४॥

907. नेणोनिया आपपर । करी भलत्यासवे वैर ॥१॥ वावदूक ते काजेविण । तोडूनी सांडी सविधान ॥२॥

908. मने करूनि कुटिल उकलुनि शृंगारे । ते लावण्याच्या अपारे पडिले वो माये ॥१॥ माझे कुटिळपण गेले कुटिळपण गेले । गोविंदे बोजाविले निजरूप वो माये ॥२॥

908. प्रारब्धा हाती जन । सुख सीण पावसे ॥१॥ करिता घायाळांचा संग । अंगे अंग माखावे ॥धृपद॥ आविसा अंगे पीडा वसे । त्यागे असे बहु सुख ॥२॥ तुका म्हणे जीव भ्याला । अवघ्या आला बाहेरी ॥३॥

908. ऐकोनी ऐसी नावे हासिन्नले ब्राम्हण | नामांचे अभिधान सांगा आम्हा ॥१॥ येक म्हणती नामापाशी काय आहे | ज्ञाना वाहात आहे पखालीसी ॥२॥ ज्ञानदेव म्हणे तोही माजा आत्मा | वेगळिक आम्हा तया नाही ॥३॥ मारिती आसुड म्हैशियाचे पाठी | तोचि वळ उठे ज्ञानदेवा ॥४॥

908. राम म्हणोनि दीन येती काकुलती । त्याच्या यातनेचे दोषे सांगावे किती ॥१॥ काय साचलें नाठवे पाप । नामे निष्पाप महादोषी ॥२॥ चित्रगुप्त जव पाहे वही । कोरडे पान रेघही नाही ॥३॥ खोडी ना मोडीसमुळ उडे । एका जनार्दनी नामे पाप झडे ॥४॥

908. नेणोनि पारिखे । आत्मा आपणा न देखे ॥१॥ न देखोनि दुजे काही । आपींआप असे पाही ॥२॥

909. माझी शंका फिटले । लाजा सांडिले । अवघे घातले । मज निरसूनिया ॥१॥

909. आशा ते करविते बुद्धीचा तो लोप । संदेह ते पाप कैसे नव्हे ॥१॥ आपुला आपण करावा विचार । प्रसन्न ते सार मन ग्वाही ॥धृपद॥ नावे रूपे अंगी लाविला विटाळ । होते ते निर्मळ शुद्ध बुद्ध ॥२॥ अंधळ्यासी नये देखण्याची चाली । चाले ऐसी बोली तुका बोले ॥३॥

909. जयाचे दरुषण होताची दुरुनी | सर्व जाय पळोनी पाप ताप ॥१॥ तीर्थासी पावन कलिमलछेदन | देवाचे कल्याण जयाचेनी ॥२॥ ते पाय सादृश्य देखिले आजि दृष्टी | याग सहस्र कोटी न तुकती ॥३॥ जयांच्या हृदयी वेदांचा निवास | शास्त्रे रहिवास केला होय ॥४॥

909. अवघे जन्म उत्तम । वाचे स्मरा रामनाम ॥१॥ अवघे वदती नाम साचे । धन्य धन्य ते दैवाचे ॥२॥ संतसंग सदा । अवघा तया हाचि धंदा ॥३॥ अवघे वर्ण उत्तम । भेदाभेद नाही काम ॥४॥

909. पदार्थ मात्र पाहो जाता । प्रगटे अवचिता त्यामाजी ॥१॥ ऐसा वेध लाविला मना । विसरो आपणा नेदीचि ॥२॥

910. शामाचिया घरा वासना नेती । मने मन गुंती तये रूपी ॥१॥ बिंबाचे स्वरूप छाया पै घनदाट । दिननिशी अविट शामतेज ॥२॥

910. जळो आता नांव रूप । माझे पाप गाठींचे ॥१॥ संताचिया चरणरजे । उतरू ओझे मातीचे ॥धृपद॥ लटिक्यांचा अभिमान । होता सीण पावविते ॥२॥ तुका म्हणे अरूपींचे । सुख साचे निनावे ॥३॥

910. घेऊनिया पत्र केली प्रदक्षिणा | साष्टांगी ब्राह्मणा नमन केले ॥१॥ मागोनिया म्हैसा नेवाशासी आले | प्राकृत पै केली गीतादेवी ॥२॥ निवृत्ती म्हणती ऐके ज्ञानदेवा | अनुभव करावा अमृता ऐसा ॥३॥ आदिशक्तिमाता वंदुनिया म्हाळसा | मग तेथुनी सरिसा चालियेले ॥४॥

910. तुज सगुण जरी ध्याऊं तरी तुं परिमित होशी । तुज निर्गुण जरी ध्याऊं तरी तू लक्षा न येसी । साचचि वेद पुरुषा न कळे श्रुति अभ्यासेंसी । तो तु नाभाचा जो साक्षी शब्दे केवी आतुडसी ॥१॥ राम राम रामा सच्चिदानंद रामा । भवसिंधु तारक जयतुं मेघःश्यामा । अनंत कोटी ब्रह्मांडधीशा अनुपम्य महिमा । अहं सोहं ग्रासुनी हे तो मागतसे तुम्हा ॥२॥

910. परस्त्रीसंगे घडती दोष । बुडे वंश पापे त्या ॥१॥ यमधर्म घाली बंदी । नव्हे कधी सुटिकाचि ॥२॥

911. कासयाची चाड मज नाही वो साजणी । एकल्या निर्गुणी वेधियेले वो माये ॥१॥ पवन वेगाचेनि अंतरले तुम्हासी । आता मागुती वो कैसी परतेन वो माये ॥२॥

911. निंदा स्तुती करवी पोट । सोंग दाखवी बोभाट ॥१॥ जटा राख विटंबना । धीर नाही क्षमा मना ॥धृपद॥ शृंगारिले मढे । जीवेविण जैसे कुडे ॥२॥ तुका म्हणे रागे । भलते चावळे वाउगे ॥३॥

911. तिन्ही देव जैसे परब्रह्मीचे ठसे | जगी सूर्य जैसे प्रकाशले ॥१॥ धन्य तो निवृत्ती धन्य तो सोपान | धन्य तो निधान ज्ञानदेव ॥२॥ उपजताचि ज्ञानी हे वर्म जाणोनि | आले लोटांगणी चांगदेव ॥३॥ प्रत्यक्ष पैठणी भटी केला वाद | बोलविला वेद म्हैसीपुत्रा ॥४॥

911. रामचरित्र - अभंग ९११ ते ९२५ दशरथ संतानहीन जाला । पुत्रजन्ययाग केला ॥१॥ सांगे वसिष्ठ आचार्य । धर्मशास्त्र ऐके राय ॥२॥ पुसों जावं जी डोहळीयां । जे जे प्रिया मागती ॥३॥

911. पापासवे जिणे ज्याचे । वृथाचि त्याचे झालेपण ॥१॥ भोगिता भोग रडे मग । म्हणे मी जगनिंदय झालो ॥२॥

912. आजिवरी होते मी मोकाट । तव डोळे फुकट मोडा तुम्ही ॥१॥ समर्थाचे अंगी पडले अवचिती । तुम्हा ऐसी किती चाळविली ॥२॥

912. भिक्षा पात्र अवलंबणे । जळो जिणे लाजिरवाणे । ऐसियासी नारायणे । उपेक्षीजे सर्वथा ॥१॥ देवा पायी नाही भाव । भक्ती वरी वरी वाव । समर्पीला जीव । नाही तो हा व्यभिचार ॥धृपद॥ जगा घालावे साकडे । दीन होऊनि बापुडे । हेचि अभाग्य रोकडे । मूळ आणि अविश्वास ॥२॥ काय न करी विश्वंभर । सत्य करिता निर्धार । तुका म्हणे सार । दृढ पाय धरावे ॥३॥

912. गीता गीता गीता त्रिवार बोलता | पाप जाय तत्वता मोक्ष जोडे ॥१॥ गीतेचा महिमा बोलवेना वाचे | बंधने जीवाची दूर होती ॥२॥ येक येक अक्षर कोटी अश्वमेध | फळ हे प्रसिद्ध पुराणोक्त ॥३॥ येकचि तो श्लोक वाचीलिया नेमे | अंती परमधाम प्राप्त होय ॥४॥

912. एकपणेंविण प्रसवला । विदेही जन्मला श्रीराम ॥१॥ पूर्वी पितामहाचा पिता । तया प्रसन्न सुभानु होता ॥२॥ यालागी सुर्यवंशीं तंव पिता । जन्म जाला श्रीराम ॥३॥ एका जनार्दनी श्रीराम । सर्वहरतील श्रमा ॥४॥

912. ठायी मीचि नाही म्हणे । हारपलो भ्रांतिगुणे ॥१॥ लोका म्हणे धावा धावा । मज अपणा भेटवा ॥२॥

913. मीपण माझे हरपले । शेखी ठकची विशेखी पडिले बाईये ॥१॥ काय सांगो तुम्हा कैचा हा गोवळु । न म्हणे वेळु आम्हा घरी ॥२॥