वारकरी रोजनिशी

1798. आता काढाकाढी करो गा पंढरिनाथा । नाही तरी वाया गेलो दास ॥१॥ जाणता बैसलो दगडाचे नावे । तिचा स्वभावे प्राण घ्यावा ॥धृपद॥ मनाचा स्वभाव इंद्रियांचे ओढी । पतनाचे जोडी वरी हाव ॥२॥ तुका म्हणे जाली अंधळ्याची परी । आता मज हरी वाट दावी ॥३॥

1798. तुझा तू आहेसी नाम्या एकला एक | वायांचि का शोक वाढविसी ॥१॥ आपण मानसी विचारोनि पाही | सावध नाम्या होई सोय धरी ॥२॥ तुझा तूंचि देव तुझा तूंचि भक्त | आहे पा सिद्धान्त गुरुमुखे ॥३॥ तुझा तूंचि पूज्य तुझा तू पूजिता | भजन भजता तुझा तूंचि ॥४॥

1798. मनोभाव जाणोनि माझा । सगुणरुप धरिले वोजा । पाहुणा सदगुरुराजा । आला वो माय ॥१॥ प्रथम अंतःकरण जाण । चित्तःशुद्ध आणि मन । चोखाळोनी आसन । स्वामीसी केले ॥२॥ अनन्य आवडीचें जळ । प्रक्षाळिलें चरणकमळ । वासना समुळ । चंदन लावी ॥३॥ अहं जाळियल धूप । सदभाव उजळिला दीप । पंचप्राण हे अमूप । नैवेद्य केला ॥४॥

1799. सज्जन तो शब्द सत्य जो मानी । छळी दुर्जन आणिकासी ॥१॥ एक गुण तो केला दो ठायी । ज्याचा त्यास पाही जैसा तैसा ॥धृपद॥ भाविक शब्द बोले वाणीचा । लटिका वाचा वाचाळ तो ॥२॥ परउपकार घडे तोचि भला । नाठ्याळ तयाला दया नाही ॥३॥

1799. तुझ्या माझ्या शेता नाही पेंडवळा | दावियेला डोळा पांडुरंगा ॥१॥ कल्पनेची पेंडी पाप कुंदा काढी | काशा देशोधडी लावियेल्या ॥२॥ त्रिगुणी त्रिफणी धरोनी सूत्रधारी | वेद बैल चारी जुंपियेले ॥३॥ अनाथाचे शेत प्रेमाचा हेलावा शेत राखे देवा पांडुरंगा ॥४॥

1799. धन्य धन्य श्रीगुरुभक्त । गुरुचें जाणती मनोगत ॥१॥ गुरुचरणी श्रद्धा गाढी । गुरुभजनाची आवडी ॥२॥ गुरुचेंनाम घेता वाचे । कैवल्य मुक्ति तेथे नाचे ॥३॥ गुरुचें घेता चरणातीर्थ । भुक्ति मुक्ति पवित्र होत ॥४॥

1800. तुझे नाम मुखी न घेता आवडी । जिव्हा तोचि घडी झडो माझी ॥१॥ हे मज देई हे मज देई । आणिक दुजे काही न मगे तुज ॥धृपद॥ बहिरे कान तुझी कीर्ती नाइकता । पाय न देखता जावोत डोळे ॥३॥ मना तुझे ध्यान नाही नित्य काळ । धिग ते चांडाळ जळो जळो ॥३॥

1800. परियेसी नाम्या सांगतो मी तुज | अंतरीचे गुज भक्तराया ॥१॥ तू माझे आवडते कृपेचे पोसणे | चित्ताचे बसणे करीन तुज ॥२॥ येणे संतसंगे यावे माझ्या गांवा | भोगावया राणिवा वैकुंठीच्या ॥३॥ माझिया कथेची ज्या बहु आवडी | माझी प्रेम गोडी पडीये जया ॥४॥

1800. धन्य धन्य सदगुरुराणा । दाखिविलें ब्रह्मा भुवना ॥१॥ उपकार केला जगी । पावन जालो आम्ही वेगी ॥२॥ पंढरी पाहता । समाधान जाले चित्ता ॥३॥ वेटेवरी समचरण । एका जनार्दनी निजखुण ॥४॥

1801. म्हणसी होऊनी निश्चिंता । हरूनिया अवघी चिंता । मग जाऊ एकाता भजन करू । संसारसंभ्रमे आशा लागे पाठी । तेणे जीवा साटी होईल तुझ्या ॥१॥ सेकी नाडसील नाडसील । विषयसंगे अवघा नाडसील । मागुता पडसील भवडोही ॥धृपद॥ शरीर सकळ मायेचा बांधा । यासी नाही कदा अराणूक । करिती तडातोडी

1801. देवे चहू भुजी दिले आलिंगन । कुरवाळिले वदन चहू करे ॥१॥ धरुनि हनुवटी पाहे कृपादृष्टि । केली सुखवृष्टि करुणाधने ॥२॥ नामदेव ऐसे नाम त्या ठेविले । तेणे अनुभवले प्रेमसुख ॥३॥ हे संत भागवत माझिये आवडी । माझ्या रूपी बुडी देऊनि ठेले ॥४॥

1801. वेदान्त सिद्धांत पाहणे ते आटी । जनार्दन भेटी निरसली ॥१॥ आगम निगम कासया दुर्गम । जनार्दन सुवर्म सांगितले ॥२॥ न्यायमीमांसा पांतजली शास्त्रें । पाहता सर्वत्र निवारले ॥३॥ एका जनार्दनी पूर्ण कृपा केली । भ्रांती निरसली मनाची ते ॥४॥

1802. पांडुरंगे ये वो पांडुरंगे । जीवाचे जिवलगे ये वो पांडुरंगे ॥१॥ कनवाळू कृपाळू भक्तंलागी मोही । गजेंद्राचा धावा तुवा केला विठाई ॥धृपद॥ भक्तंच्या कैवारे कष्टलीस विठ्ठले । आंबॠषीकारणे जन्म दाहा घेतले ॥२॥ प्रल्हादाकारणे स्तंभी अवतार केला । विदारूनि दैत्य प्रेमपान्हा पाजिला ॥३॥

1802. जन्मोजन्मी आम्ही बहु पुण्य केले । म्हणोनि विठ्ठले कृपा केली ॥१॥ जन्मोनी संसारी जाहलो त्यांचा दास । माझा तो विश्वाचा पांडुरंगी ॥२॥ आणिका दैवता नेघे माझे चित्त । गोड गाता गीत विठोबाचे ॥३॥ भ्रमर मकरंदा मधासी ती माशी । तैसे या देवासी मन माझे ॥४॥

1802. गुरुच्या उपकारा । उत्तीर्ण नव्हे गा दातारा ॥१॥ माझे रुप मज दाविले । दुःख सर्व हारविलें ॥२॥ तन मन धन । केले गुरुसी अर्पण ॥३॥ एका जनार्दनी आदर । ब्रह्मारुप चराचर ॥४॥

1803. कवणाचे कारण न लगेचि काही । सर्वी सर्वाठायी तू मज एक । कायावाचामन ठेविले तुझ्या पायी । आता उरले काई न दिसे देवा ॥१॥ कवणा पाषाणासी धरूनिया भाव । कवणावरी पाव ठेवू आता । म्हणऊनि निश्चिंत राहिलो मनी । तू चि सर्वा खाणी देखोनिया ॥धृपद॥

1803. मीच माझा देव मीच माझा भक्त | मी माझा कृतार्थ सहज असे ॥१॥ बंध आणि मोक्ष मायेची कल्पना | पडली होती मना भ्रांति कैसी ॥२॥ विठ्ठले विचारे दाखविले सुख | होते जे असंख्य हरपले ॥३॥ नामा म्हणे सोय सांपडली निकी | जालो येकायेकी हरिचा दास ॥४॥

1803. दृष्टी देखे परब्रह्मा । श्रवनीं ऐके परब्रह्मा ॥१॥ रसना सेवी ब्रह्मारस । सदा आनंद उल्हास ॥२॥ गुरुकृपेचे हे वर्म । जग देखे परब्रह्मा ॥३॥ एका जनार्दनी चराचर । अवघे ज्यासी परात्पर ॥४॥

1804. सिणलो दातारा करिता वेरझारा । आता सोडवी संसारापासोनिया ॥१॥ न सुटे चि बाकी नव्हे झाडापाडा । घातलोंसे खोडा हाडांचिया ॥धृपद॥ मायबापे माझी जीवाची सांगाती । ती देतील हाती काळाचिया ॥२॥ पडताळूनि सुरी बैसली सेजारी । यमफासा करी घेऊनिया ॥३॥

1804. अवघा संसार सुखाचा करीन | अवध्या भावे धरीन विठ्ठल एक ॥१॥ अवघा शिणभाग हिरोन घेईन | अवघेंचि तोडिन मायाजळ ॥२॥ अवघा जिवलग हाचि पै होईल | अवघा घेईल भार माथा ॥३॥ अवघा त्रिविधताप क्षणे मावळेल | अवघा चालविल योगक्षेम ॥४॥

1804. देवाचरणीं ठाव । तैसा गुरचरणीं भाव ॥१॥ गुरु देव दोन्ही समान । ऐसे वेदांचे वचन ॥२॥ गुरु देवमाजीं पाही । भिन्न भेद नाही नाही ॥३॥ देवा पुजिता गुरुसी आनंद । गुरुसी पुजिता देवा परमानंद ॥४॥

1805. देवाचा भक्त तो देवासी गोड । आणिकासी चाड नाही त्याची । कवणाचा सोइरा नव्हे च सांगाती । अवघिया हाती अंतरला ॥१॥ निष्काम वेडे म्हणतील बापुडे । अवघिया साकडे जाला कैसा । माझे ऐसे तया न म्हणत कोणी । असे रानी वनी भलते ठायी ॥धृपद॥

1805. भीत नाही भीत नाही | अखंडहि सावध ॥१॥ उघड समाधि उघड समाधि अंतर बुद्धि निर्मळ ॥२॥ गोंविसी कासया गोंविसी कासया | पंढरिराया सांभाळी ॥३॥ नामा म्हणे जगज्जीवना | नारायणा सांभाळी ॥४॥

1805. श्रीगुरुंचें नाममात्र । तेंचि आम्हा वेदशास्त्र ॥१॥ श्रीगुरुचें चरणत्रीर्थ । सकळा तीर्था करी पवित्र ॥२॥ श्रीगुरुच्या उपदेश । एका जनार्दनी तो रस ॥३॥

1806. कस्तुरी भिनली जये मृत्तिके । तयेसी आणिके कैसी सरी ॥१॥ लोखंडाचे अंगी लागला परिस । तया आणिकास कैसी सरी ॥धृपद॥ तुका म्हणे मी न वजे यातीवरी । पूज्यमान करी वैष्णवांसी ॥२॥ अर्थ :

1806. सांवळी ते मूर्ति ह्रुदयी बिंबली ।देहो बुद्धि पालटली माझी साची ॥१॥ धन्य माझी भक्ति धन्य माझा भाव ।ह्रुदयी पंढरिराव राहतसे ॥२॥ आशा तृष्णा कैशा मावळल्या दोन्ही ।चिंता विठ्‌ठलचरणी जडोनी ठेली ॥३॥ नामयाचे जनी विश्रांति पै झाली ।ह्रुदयी राहिली विठ्‌ठलमूर्ती ॥४॥.

1806. श्रीगुरुचे नाममात्र । तेंचि आमुचे वेदशास्त्र ॥१॥ श्रीगुरुंचे तीर्थ मात्र । सकळ तीर्था करी पवित्र ॥२॥ श्रीगुरुंचे चरणरज । तेणे आमुचे जाहलें काज ॥३॥ श्रीगुरुंची ध्यानमुद्रा । तेंचि आमुचि योगनिद्रा ॥४॥

1807. अनुहात ध्वनि वाहे सकळा पिंडी । राम नाही तोंडी कैसा तरे ॥१॥ सकळा जीवांमाजी देव आहे खरा । देखिल्या दुसरा विण न तरे ॥धृपद॥ ज्ञान सकळांमाजी आहे हे साच । भक्तीविण तेच ब्रम्ह नव्हे ॥२॥ काय मुद्रा कळल्या कराव्या सांगता । दीप न लगता उन्मनीचा ॥३॥

1807. निद्रीस्ताचे शेजे सर्प का उर्वशी ।पाहो विषयासी तैसे आम्ही ॥ १ ॥ ऐसी कृपा केली माझ्या केशीराजे ।प्रतितीचे भोजे एकसरा ॥ २ ॥ मृण आणि सोने भासते समान ।रत्न का पाषाण एकरूप ॥ ३ ॥ पाया लागो स्वर्ग वरी पडो वाघ ।चित्त स्थिती भंग नोहे नोहे ॥ ४ ॥ नामा म्हणे कोणी निंदा आणि वंदा ।झालो ब्रम्हानंदाकार आम्ही ॥ ५ ॥

1807. श्रीगुरुच्या चरणागुष्ठीं । वंदिती ब्रह्मादी देव कोटी ॥१॥ सकळ वेदांचि निजसार । श्रीसदगुरु परात्पर ॥२॥ श्रीगुरु नांव ऐकता कानी । यम काळ कांपतीं दोनी ॥३॥ सदगुरुसी भावे शरण । एका जनार्दनी नमन ॥४॥

1808. नेणे अर्थ काही नव्हती माझे बोल । विनवितो कोपाल संत झणी ॥१॥ नव्हती माझे बोल बोले पांडुरंग । असे अंगसंगे व्यापूनिया ॥धृपद॥ मज मूढा शक्ती कैचा हा विचार । निगमादिका पार बोलावया ॥२॥ राम कृष्ण हरी मुकुंदा मुरारि । बोबड्या उत्तरी हेचि ध्यान ॥३॥

1808. मूर्खाहाती दिले रत्न पारखीसी | तयाच्या मोलासी घेऊ नका ॥१॥ आम्ही तसे जालो आम्ही तैसे जालो | आम्ही तैसे जालो जाणतेची ॥२॥ अंगी नाही बळ होड घाली राया | आम्ही गेलो वाया तेणे न्याये ॥३॥ नामा म्हणे ऐसे केले तयापरी | आम्ही निरंतर तुम्हांसवे ॥४॥

1808. गुरु परमत्मा पुरेशु । ऐसा ज्याचा दृढ विश्वासु ॥१॥ देव तयाचा अंकिला । स्वये संचला त्याचे घरा ॥२॥ एका जनार्दनी गुरुदेव । येथे नाही बा संशय ॥३॥

1809. देवासी लागावे सकळांसी पोसावे । आम्हा न लगे खावे काय चिंता ॥१॥ देवा विचारावे लागे पापपुण्य । आह्मासी हे जन अवघे भले ॥धृपद॥ देवासी उत्पत्ती लागला संहार । आम्हा नाही फार थोडे काही ॥२॥ देवासी काम लागला धंदा । आह्मासी ते सदा रिकामीक ॥३॥

1809. योगाने जोडिली सायासे | ते मज वोळली बोरसे ॥१॥ बरवी कामधेनु गाय | विठाबाई माझी माय ॥२॥ नसता सडा साठवण | तृप्त केले त्रिभुवन ॥३॥ कोटि कुळे वोरसली | पुरोनि अवघींच उरली ॥४॥

1809. तारिले वो येणे श्रीगुरुनायके । बोधाचिये कासे लावुनि कवतुके ॥१॥ या भवसागरीं जलासी तुं तारुं । परतोनिया पाहो कैंचा मायापुरु ॥२॥ एका जनार्दनी कडिये । संचला प्रपंच लाउनी थडीये ॥३॥

1810. घेईन मी जन्म याजसाठी देवा । तुझी चरणसेवा साधावया ॥१॥ हरीनामकीर्तन संतांचे पूजन । घालू लोटांगण महाद्वारी ॥धृपद॥ आनंदे निर्भर असो भलते ठायी । सुखदुःख नाही चाड आम्हा ॥२॥ आणीक सायास न करी न धरी आस । होईन उदास सर्व भावे ॥३॥

1810. देह देव्हारा पाट हृदय संपुष्ट | मधी कृष्णमूर्त बैसविली ॥१॥ प्रेमाचे पाण्याने प्रक्षाळिन तुज | आत्मस्वरूप निज पांडुरंगा ॥२॥ भावे केले गंध भक्तीची अक्षता | वाहिली निढळा देवावरी ॥३॥ मन केला मोगरा चित्त केले शेवंती | भक्तीची तुळसी अर्पियेली ॥४॥

1810. गुरु माता गुरु पिता । गुरु आमुची कुळदेवता ॥१॥ थोर पडता सांकडें । गुरु रक्षी मागे पुढे ॥२॥ काया वाचा आणि मन । गुरुचरणींच अर्पण ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । गुरु एक जनार्दनी ॥४॥

1811. देवा तुज मज पण । पाहो आगळा तो कोण ॥१॥ तरी साच मी पतित । तूच खोटा दिनानाथ । ग्वाही साधुसंत जन । करूनि अंगी लावीन ॥धृपद॥ आम्ही धरिले भेदाभेद । तुज नव्हे त्याचा छंद ॥२॥

1811. आषाढी कार्तिकी विसरू नका मज | सांगतसे गुज पांडुरंग ॥१॥ पतित पावन मी तो आहे खरा | तुमचेनि बरा दिसतसे ॥२॥ तुम्ही जाता गांवा हुरहुर माझे जीवा | भेटाल केधवा मजलागी ॥३॥ धांवोनिया देव गळा घाली मिठी | स्फुंदस्फुंदून गोष्टी बोलतसे ॥४॥

1811. आमुचिये कुळीं दैवत सदगुरु । आम्हांसी आधारु पाडुरंग ॥१॥ सदगुरु आमुची माता सदगुरु तो पिता । सदगुरु तो भ्राता आम्हालांगीं ॥२॥ इष्ट मित्र बंधु सज्जन सोयरे । नाही पै दुसरे गुरुवीण ॥३॥ सदगुरु आचार सदगुरु विचार । सदगुरुचि सार साधनांचे ॥४॥

1812. लापणिक शब्दे नातुडे हा देव । मनिचा गुह्य भाव शुद्ध बोला ॥१॥ अंतरिचा भेद जाणे परमानंद । जयासी संवाद करणे लागे ॥धृपद॥ तुका म्हणे जरी आपुले स्वहित । तरी करी चित्त शुद्ध भावे ॥२॥ अर्थ :

1812. आत्मत्वाच्यायोगे पाहू जाता | नाही निरंतर भिन्न देवता ॥१॥ वर्णाश्रम याति कुळ गोत्र | भक्ति सदोदित नामापाशी ॥२॥ नामा म्हणे भय मुळी कांही नाही | अखंडित पाही भक्ति सार ॥३॥

1812. म्या गुरु केला म्या गुरु केला । सर्व बोध तेणे मज दिधला ॥१॥ घालुनिया भक्ति अंजन । दावियेले विठ्ठलनिधान ॥२॥ कान फुकुनि निगुती । दिधले संताचिये हाती ॥३॥ एका जनार्दनी गुरु बरा । तेणे दाविले परात्परा ॥४॥

1813. नव्हे ब्रम्हज्ञान बोलता सिद्ध । जव हा आत्मबोध नाही चित्ती ॥१॥ काय करिसी वाया लटिकाचि पाल्हाळ । श्रम तो केवळ जाणिवेचा ॥धृपद॥ मीच देव ऐसे सांगसी या लोका । विषयांच्या सुखा टोंकोनिया ॥२॥ अमृताची गोडी पुढिलां सांगसी । आपण उपवासी मरोनिया ॥३॥

1813. आम्हांसी चितन अवश्य श्रीरामा | आवडी आणिक आम्हा नाही दुजी ॥१॥ वोळगलो हरि भूतभावा निर्धारी | दिसे चराचरी भावरूप ॥२॥ जे जे पडे दृष्टी आणिक नाही सृष्टी | हरिरूपी भेटी हेंचि दिसे ॥३॥ नामा म्हणे विठ्ठल सर्वांभूती आहे | आणिक उपाये न लगती ॥४॥

1813. गेलों गुरुलागीं शरण । माझे हारपले मीतुपण ॥१॥ द्वैतभाव गेला देशोधडी । बोध दिठा मज संवगडी ॥२॥ मंत्र सांगे त्रिअक्षर । परात्पर निजघर ॥३॥ जपतां मंत्र लागले ध्यान । सहज खुटलें मीतूंपण ॥४॥

1814. गंगाजळा पाही पाठी पोट नाही । अवगुण तो काही अमृतासी ॥१॥ रवि दीप काळिमा काय जाणे हिरा । आणिका तिमिरा नासे तेणे ॥धृपद॥ कर्पूरकांडणी काय कोंडा कणी । सिंधू मिळवणी काय चाले ॥२॥ परिस चिंतामणि आणिकाचा गुणी । पालटे लागोनि नव्हे तैसा ॥३॥

1814. धन्य माझा जन्म धन्य माझा वंश । धन्य विष्णुदास स्वामी माझा॥१॥ कामधाम माझे केशवाचे पायी । दिननिशी पाहे हारपली॥२॥ शुक सनकादिक जेणे सुखे धाले। ते सुख राहिले माझ्या मनीं॥३॥ जनी म्हणे जगी अलभ्य लाभ झाला । हरी सापडला विटेवरी॥४॥

1814. धन्य श्रीगुरुनाथें । दाखविले पाय तुमचे ॥१॥ मी अभागी दातारा । मज तारिले पामरा ॥२॥ करुनि दास्यत्व । राखियेले माझे चित्त ॥३॥ ऐसा मी हीनदीन । शरण एका जनार्दनी ॥४॥

1815. परिस काय धातु सोने न करीतु । फेडितो निभ्रांतु लोहपागु ॥१॥ काय तयाहूनि जालासी बापुडे । फेडिता साकडे माझे एक ॥धृपद॥ कल्तपरु कोड पुरवितो रोकडा । चिंतामणि खडा चिंतिले ते ॥२॥ चंदनांच्या वासे वसता चंदन । होती काष्ठ आन वृक्षयाती ॥३॥

1815. तीर्थासी जाऊनि काये म्या करावे | वाउगे हिंडावे पंथ तेणे ॥१॥ माझे तीर्थ क्षेत्र पंढरी पे जाण | उघडे निधान दृष्टीपुढे ॥२॥ मागे थोर थोरी हेंचि मे साधिले | माम्यासी दिधले खेचराने ॥३॥

1815. अभिनव गुरुनें दाखविले । ओहं सोहं माझे गिळिले ॥१॥ प्रपंचाचें उगवोनि जाळें । केले षडवैरीयांचें तोंड काळे ॥२॥ उदयो अस्तावीण प्रकाश । स्वये देही दाविला भास ॥३॥ मीपण नाही उरले । एका जनार्दनी मन रमले ॥४॥

1816. तोडुनि पुष्पवटिका फळवृक्षयाति । बाभळा राखती करूनि सार ॥१॥ कोण हित तेणे देखिले आपुले । आणीक पाहिले सुख काई ॥धृपद॥ धान्ये बीजे जेणे जाळोनि सकळे । पेरितो काऱ्हाळे जिरे बीज ॥२॥ मोडोनिया वाटा पुढिलांची सोय । आडराने जाय घेउनि लोका ॥३॥

1816. नामयाने बंद रे घेतिले | विठ्ठलासी जीत धरिले ॥१॥ नामा आलारे म्हणती | भेणे कळिकाळ कांपती ॥२॥ भाव भक्ति करोनि कडी | विठ्ठल पायी जडली बेडी ॥३॥ देह करूनि बंदिठाणा | विठ्ठल सांठविले निधाना ॥४॥

1816. धन्य गुरुकृपा जाहली । अहंता ममता दुर गेली ॥१॥ घालुनि अंजन डोळा । दाविला स्वयं प्रकाश गोळा ॥२॥ बोधी बोधविलें मन । नाही संकल्पासी भिन्न ॥३॥ देह विदेह निरसले । एका जनार्दनी धन्य केले ॥४॥

1817. संसाराच्या भेणे । पळो न लाहेसे केले ॥१॥ जेथे तेथे आपण आहे । आह्मी करावे ते काये ॥धृपद॥ एकातींसी ठाव । तिही लोकी नाही वाव ॥२॥ गावा जातो ऐसे । न लगे म्हणावे ते कैसे ॥३॥

1817. असो आता किती हेचि ठेवाठेवी | कृपा विठ्ठलदेवी केली मज ॥१॥ अंतरींच्या सुखा नाचतसे भोजे | हेंचि निजगुज जाणवले ॥२॥ नामा म्हणे अंतरींचे निजगुज | सांगितले मज पांडुरंगे ॥३॥

1817. सर्वभवें दास झालों मी उदास । तोडिला मायापाश जनार्दने ॥१॥ माझे मज दावियलें माझे मज दावियलें । उघडें अनुभविलें परब्रह्मा ॥२॥ रविबिंबापरी प्रकाश तो केला । अंधार पळविला कामक्रोध ॥३॥ बांधलो होतो मायाममतेच्या पाशीं । तोडिलें वेगेंसी कृपादृष्टी ॥४॥

1818. आपण काय सादर । विशी आम्हा का निष्ठुर ॥१॥ केले भक्त तैसे देई । तुझे प्रेम माझ्याठायी ॥धृपद॥ काय पंगतीस कोंडा । एकातासी साकर मांडा ॥२॥ काय एकपण । पोता घालूनि गाठी खूण ॥३॥

1818. कांसवीची पिले पोशिली कृपेने | तैसा मे आत्मज्ञाने सुखी जालो ॥१॥ स्वप्नींचे संतोषे मुके जेवी उल्हासे | की सुखे हांसे नेणताची ॥२॥ पक्षी फळालागी अंतराळी उडाला | न कळे कोठे गेला माग त्याचा ॥३॥ नामा म्हणे खूण अनुभव जाणे | ब्रह्मत्वी पाहाणे केशवचरण ॥४॥

1818. अनुभवें पंथे निरखिता देहभाव । देह नाही विदेही म्हणो वाव । लटिका नसतां साचार कैसा ठाव । गेला गेला समूळ भवाभाव ॥१॥ सदगुरुकृपे कल्याण ऐसे जाहलें । द्वैताद्वैत निरसुनी मन ठेलें॥ध्रु॥ कैंचा भाव अभाव उरला आता । देव म्हणे तोटा नाही भक्ता ।

1819. चित्त तुझ्या पायी । ठेवुनि जालो उतराई ॥१॥ परि तू खोटा केशीराजा । अंतपार न कळे तुझा ॥धृपद॥ आम्ही सर्वस्वे उदार । तुज देऊनिया व्यवहार ॥२॥ इंद्रियांची होळी । संवसार दिला बळी ॥३॥

1819. आम्हा जतन करावया उभा विटेवरी | तळुवटी पंढरी ओढवली ॥१॥ तिही लोकी पिकला जगा जगजीवन | प्राप्ति पाहुन दानु देत असे ॥२॥ चातका चितनी जलधर गगनी | पुढार देऊनि पुंडलिका ॥३॥ विष्णुदास नामा विनवी वेळोवेळा | विठ्ठली जीवनकळा मुरालिसे ॥४॥

1819. सेवेची आवडी । आराम नाही अर्धघडी ॥१॥ नित्य करिता गुरुसेवा । प्रेम पडीभर होत जीवा ॥२॥ आळस येवोची सरला । आराणुकेचा ठावो गेला ॥३॥ तहान विसरली जीवन । भूक विसरली मिष्टान्न ॥४॥

1820. आम्ही पतित म्हणोनि तुज आलो शरण । करितो चिंतन दिवस रात्री । नाही तरी मज काय होती चाड । धरावया भीड तुज चित्ती ॥१॥ आम्हा न तारावे तुम्ही काय करावे । सांगीजोजी भावे नारायणा ॥धृपद॥ अन्याय कोणाचा अंगीकार करणे । तया हाती देणे लाज तेचि ।

1820. तरावया संसार जडजीव प्राणी | नाव नवखणी नवही मुखे ॥१॥ बैसा नावेवरी नाही भेदाभेद | श्रवणाचे छंदे नाव गेली ॥२॥ अठराहि आवले नावेसी लागले | साहि रंग भरले मिरवताती ॥३॥ चहू मुखे जयाचा न कळे विचार | तेवी अगोचर सहस्रमुखा ॥४॥

1820. माझे मज कळलें माझे मज कळलें । नाही परतें केले आपणातुनीं ॥१॥ उदकी लवण पडता न निघे बाहेरीं । तैशी केली परी जनार्दने ॥२॥ एका जनार्दनी एकपणे भाव । सर्वाभूतीं देव दाखविला ॥३॥

1821. काग बग रिठा मारिले बाळपणी । अवघी दैत्यखाणी बुडविली ॥१॥ तो मज दावा तो मज दावा । नंदनंदन जीवा आवडे तो ॥धृपद॥ गोवर्धन गिरी उचलिला करी । गोकुळ भीतरी राखियेले ॥२॥ वधुनि भौमासुरा आणिल्या गोपागना । राज्य उग्रसेना मथुरेचे ॥३॥

1821. माझा भाव तुझे चरणी | तुझे रूप माझे नयनी ॥१॥ सांपडलो एकमेका | जन्मोजन्मी नोहे सुटका ॥२॥ त्वा तोडिली माझी माया | मी जडलो तुझ्या पाया ॥३॥ त्वा मज केलेंरे विदेही | म्या तुज धरिले हृदयी ॥४॥

1821. येव्हढें जया कृपेचे करणे । रंक राज्यपदें मिरवती ॥१॥ तो हा कल्पतरु गुरुजनार्दनु । छेदी देहाभिमानु भवकंदु ॥२॥ कृपेचे वोरसें धांवे कामधेनु । तैसा माझा मनु वेधिलासे ॥३॥ एका जनार्दनी तयावांचुनी कांही । दुजे पाहाणें नाही मनामाजीं ॥४॥

1822. तुजविण देवा । कोणा म्हणे माझी जिव्हा ॥१॥ तरि हो का शतखंड । पडो झडोनिया रांड ॥धृपद॥ काही इच्छेसाठी । करिल वळवळ करंटी ॥२॥ तुका म्हणे कर । कटी तयाचा विसर ॥३॥

1822. मन जाले उन्मन वासना तल्लीन | देखे हरिचरण सर्वांठायी ॥१॥ गुरुशिष्य मात हरपला दृष्टांत | प्रत्यक्ष त्वरित हरि जाला ॥२॥ नामा म्हणे पाहे रूप चहू बाही| दिशाद्रुम दाही हरि दिसे ॥३॥

1822. साधावया परमार्था । साह्य नव्हती माता पिता ॥१॥ साह्म न होताव्याहीं जांवई । आपणा आपणा साह्म पाही ॥२॥ साह्म सदगुरु समर्थ । तेंचि करिती स्वहित ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । नोहें एकपणावांचून ॥४॥

1823. आम्हा सर्वभावे हे चि काम । न विसंभावे तुझे नाम ॥१॥ न लगे करावी हे चिंता । तरणे करणे काय आता ॥धृपद॥ आसनी भोजनी शयनी । दुजे नाही ध्यानी मनी ॥२॥ तुका म्हणे कृपानिधी । माझी तोडिली उपाधी ॥३॥

1823. आम्ही परीट चोखट | शुद्ध केले खटनट ॥१॥ बोध साबण लाऊनी ठायी | डाग उडविला पाही ॥२॥ शांति शिळेवरी धुतले | ज्ञानगंगे निर्मळ जाले ॥३॥ परब्रह्म होउनी ठेलो | नामा म्हणे सुखरूप जालो ॥४॥

1823. रात्रीची प्रौढी नोहे सुर्याचा प्रकाश । तोवंरींचे भास आंधाराचा ॥१॥ सुर्याचे उदयीं अंधार हा नासे । तैसे अज्ञानें नासे ज्ञान सर्व ॥२॥ एका जनार्दनी सदगुरुवांचुनी । प्रकाश तो मनी नोहे कांही ॥३॥

1824. नव्हे काही कवणाचा । भाव जाणवला साचा ॥१॥ म्हणोनि तुझ्या पायी । जीव ठेविला निश्चयी ॥धृपद॥ शरीर जायाचे कोंपट । याची काय खटपट ॥२॥ तुका म्हणे वायाविण । देवा कळो आला सीण ॥३॥

1824. अठ्ठावीस युगे उभा चंद्रभागे | परी पालटची नेघे पांडुरंग ॥१॥ उभा उगेपणे पुंडलिकाचेनी सुखे | आहे तेथे लक्ष जैसा तैसा ॥२॥ प्रेम रसरंगे प्रीतीचेनी पांगे | सदा संतसंगे खेळ करी ॥३॥ जो नलभे योगे यागे आणि देहत्यागे | तो सांपडला सर्वांगे हृदयी धरा ॥४॥

1824. संसाई परजनीं बुडतों महाडोहीं । सोडविण्या येई गुरुराया ॥१॥ गुरुराया धांवे लवदसवडी । जाती एकघडी युगाऐसी ॥२॥ माझी चित्तवृत्ती अज्ञान हेंगाय । एका जनार्दनी पाय दावी डोळा ॥३॥

1825. नेघे तुझे नाम । न करी सांगितले काम ॥१॥ वाढे वचने वचन । दोष उच्चारिता गुण ॥धृपद॥ आता तुझ्या घरा । कोण करी येरझारा ॥२॥ तुका म्हणे ठायी । मजपाशी काय नाही ॥३॥

1825. आम्ही देह केले दुकान | तेथे सांठविले ब्रह्मज्ञान ॥१॥ एके खेपे पै लाभ जाला | आम्हा पंढरिनाथ भेटला ॥२॥ पुण्य सत्वाची केली तागडी | ब्रह्म तुकून बांधिली पुडी ॥३॥ तुझा दास मी वाणिया भला | नामा केशवचरणी विनटला ॥४॥

1825. सांपडले होतो भ्रमाचियां जाळीं । मायामोहकल्लोळीं भ्रमत होतो ॥१॥ परी जनार्दने केलोंसे मोकळा । दवडुनी अवकळा आशा तृष्णा ॥२॥ मीनाचिये परीतळमळ संसारी । माझे माझे भोवरीं दृढ धरित ॥३॥ ते परतें करुनी केलेंसे सरते । आपणापरौतें जाऊ नेदी ॥४॥

1826. रज्जु धरूनिया हाती । भेडसाविली नेणती । कळो येता चित्ती । दोरी दोघा सारिखी ॥१॥ तुम्हा आम्हा मध्ये हरी । जाली होती तैसी परी । मृगजळाच्या पुरी । ठाव पाहो तरावया ॥धृपद॥ सरी चिताकभोवरी । अळंकाराचिया परी । नामे जाली दुरी । एक सोने आटिता ॥२॥ पिसांची पारवी । करोनि बाजेगिरी दावी । तुका म्हणे तेवी । मज नको चाळवू ॥३॥

1826. आता मज भय नाही पे कोणाचे | जन्ममरणाचे दुःख गेले ॥१॥ बद्ध मोक्षाची फिटली काजळी | समाधि लागली समाधीसी ॥२॥ नामा म्हणे मज सर्वही साधन | खेचर चरण न विसंबे ॥३॥

1826. दासां दुःख झाले फार । वेगी करा प्रतिकार ॥१॥ सुख मानिले संसारी । दासा दुःख झाले भारी ॥२॥ सोडुनियां मी स्वधर्म । आचरलों नीच कर्म ॥३॥ सेवा केली नीच याती । द्रव्यलोभें घाताघातीं ॥४॥

1827. व्यवहार तो खोटा । आता न वजो तुझ्या वाटा ॥१॥ एका नामा नाही ताळा । केली सहस्रांची माळा ॥धृपद॥ पाहो जाता ठायी । खेळसील लपंडायी ॥२॥ तुका म्हणे चार । बहु करितोसी फार ॥३॥

1827. कोटी दिवाळया दसरे | आम्हा हेचि जाले पुरे ॥१॥ घरोघरी ओवाळणी | विठ्ठल देखिला नयनी ॥२॥ जाला सुखाचा शेजार | करा नामाचा गजर ॥३॥ नामयाचा स्वामी आला | ब्रह्मादिका आनंद जाला ॥४॥

1827. जन्मोजन्मींचे संचित । गुरुपायीं जडले चित्त ॥१॥ तेंतो सोडिल्या न सुटे । प्रेमतंतु तो न तुटे ॥२॥ दुःखे आदळलीं वरपडा । पाय न सोडी हा धडा ॥३॥ देह गेला तरी जावो । गुरुचरणी दृढ भावो ॥४॥

1828. लटिकाचि केला । सोंग पसारा दाविला ॥१॥ अवघा बुडालासी ॠणे । बहुतांचे देणे घेणे ॥धृपद॥ लावियेली चाळा । बहू दावूनि पुतळा ॥२॥ तुका म्हणे हात । आह्मी आवरीली मात ॥३॥

1828. मी म्हणे उरले पोटी माया बालक | पाहे तंव कौतुक तेंही नाही ॥१॥ तेथिचे तेथे दंपत्य लोपले | कळिकाळे मंथिले नामे थोर ॥२॥ तेचि घेऊनि ठेलो मी येथे लोपलो | ब्रह्मींच गुंतलो ब्रह्ममाळे ॥३॥ नामा म्हणे चैतन्य चैतन्या मिळाले | अरूप रूपे ठेले आपणांमाजी ॥४॥

1828. न सोडी रे मना गुरुजनार्दना । संसार बंधना सोडविले ॥१॥ संसार अजगर झोंबला विखार । धन्वंतरी थोर जनार्दन ॥२॥ जनार्दन ऐसी माउली परियेसी । बहु कष्टे सायासी जोडियेली ॥३॥ एका जनार्दनी परब्रह्मा । हेंचि जाणा धर्म कर्म ॥४॥

1829. दाखवूनि आस । केला बहुतांचा नास ॥१॥ थोटा झोंडा शिरोमणी । भेटलासी नागवणी ॥धृपद॥ सुखाचे उत्तर । नाही मुदलासी थार ॥२॥ तुका म्हणे काय । तुझे घ्यावे उरे हाय ॥३॥

1829. मज तुज निगदले निगदले | राहे कळिकाळा उगले ॥१॥ अरे खंडले एके बोले | समर्थ होता अंगिकारले ॥२॥ नाम्याने संसारिक जिंकिले | केशवचरणी मन ठेविले ॥३॥

1829. न सोदी रे मना गुरुजर्नादना । संसार बंधना सोडविले ॥१॥ संसार अजगर झोंबला विखार । धन्वंतरी थोर जनार्दन ॥२॥ जनार्दन ऐसी माउली परियेसी । बहु कष्टे सायासी जोडियेली ॥३॥ जनार्दने रंक तारियेला एका । संसारी हा सखा जनार्दन ॥४॥

1830. ठाव नाही बुड । घरे वसविसी कुड ॥१॥ भलते ठायी तुझा वास । सदा एरवी उदास ॥धृपद॥ जागा ना निजला । होसी धाला ना भुकेला ॥२॥ न पुसता भले । तुका म्हणे तुझे बोले ॥३॥

1830. सहस्रनामाचे वाटगे | खांदी घेतले नेटगे ॥१॥ देवा पाती तुझी देवा पाती तुझी | सरकत माझी भक्तिभावे ॥२॥ पंढरिये गेलो हाटा | दुकान मांडिले वाळवंटा ॥३॥ वैष्णवांची भरली सात | गिन्हाईक पातले बहुत ॥४॥

1830. कोण पार नेई भवनदींतुनीं । सदगुरुवांचुनी तुम्हालांगीं ॥१॥ अनंत उपाय जरी तुम्ही केले । पार पावविलें नव जाय ॥२॥ नाना तीर्थयात्रा घडल्या तुम्हांसी । परी संतोषासी न पावल ॥३॥ व्रतें तपें यज्ञें दानें चित्तशुद्धि । परी निजपदीं स्थिर नोहे ॥४॥

1831. लाज ना विचार । बाजारी तू भांडखोर ॥१॥ ऐसे ज्याणे व्हावे । त्याची गाठी तुजसवे ॥धृपद॥ फेडिसी लंगोटी । घेसी सकळांसी तुटी ॥२॥ तुका म्हणे चोरा । तुला आप ना दुसरा ॥३॥