वारकरी रोजनिशी

3746. गौळणी बांधिती धारणासि गळा । खेळे त्या गोपाळांमाजी ब्रम्ह ॥१॥ धावोनिया मागे यशोदे भोजन । हिंडे रानोरान गाईपाठी ॥धृपद॥ तुका म्हणे सर्व कळा ज्याचे अंगी । भोळेपणालागी भीक मागे ॥२॥ अर्थ :

3746. वाघ्या ३७४६ अहं वाघा सोहं वाघा प्रेमनगरा वारी । सावध होऊनी भजनी लागा देव करा कैवारी ॥१॥ मल्हारीची वारीमाझ्या मल्हारीची वारी ॥धृ.॥ इच्छामुरळीस पाहु नका पडाल. तर नरकद्वारी । बोधबुधला ज्ञान दिवटी उजळा महाद्वारी ॥२॥ आत्मनिवेदन भरित रोडगा निवतील हारोहारी । एका जर्नादनी धन्य खंडेराव त्यावरी कुंचावारी ॥३॥

3747. देखिलासि माती खातां । दावियाने बांधी माता ॥१॥ जाळी घेउनि कांबळी काठी । गाई वळी वेणु पाठी ॥२॥ मोठें भावार्थाचें बळ । देव जाला त्याचे बाळ ॥३॥ तुका म्हणे भक्तांसाठीं। देव धांवे पाठोपाठी ॥४॥

3747. मल्हारीची वारी ३७४७ वारी वो वारी । देई का गा मल्हारी । त्रिपुरा हरी । तुझे वारीचा मी भिकारी ॥१॥ वाहन तुझे घोडयावरी । वरी बैसली म्हाळसा सुंदरी । वाघ्या मुरळी नाचतो परोपरी । आवडी ऐसी पाहीनजेजुरी ॥२॥ ज्ञान कोटंबा घेऊनी आली द्वारी । बोध भंडार लावीन परोपरी । एका जनार्दनी विनवीश्रीहरि । वारी देउनी प्रसन्न मल्हारी ॥३॥

3748. हा गे माझे हाती । पाहा कवळ सांगाती ॥१॥ देवे दिला खातो भाग । कराल तर करा लाग ॥धृपद॥ धाले ऐसे पोट । वरी करूनिया बोभाट ॥२॥ तुका म्हणे घरी । मग कैंच्या या परी ॥३॥

3748. संन्यासी ३७४८ अहो तुम्ही संन्यासीजाला । कामक्रोधजवळींचा नाही गेला । व्यर्थ का विनाश केला । सावध होई ॥१॥ संसार व्यर्थ सांडिला । मुलाबाळातुटी पाडिला । नारायण नाही जोडीला । सावधहोई ॥२॥ वर वर शेंडी बोडी । जानवें तोडुनी धोत्रेफाडी । हाती घेऊनी दंड लाकडी । सावध होई ॥३॥ वर वर म्हणसी नारायण । अंतरी विषयावरीध्यान । कासया संन्यास घेऊन । सावध होई ॥४॥ आता एक विचार।धरी तुं संतांचा आधार । एकाजनार्दनी तत्पर । सावध होई ॥५॥

3749. अवघे अवघीकडे । दिले पाहे मजकडे । अशा सवंगडे । सहित थोरी लागली ॥१॥ का रे धरिला अबोला । माझा वाटा देई मला । सिदोरीचा केला । झाडा आता निवडे ना ॥धृपद॥ भूक लागली अनंता । का रे नेणसी जाणता । भागलो वळिता । गाई सैरा ओढाळा ॥२॥ तुका करुणा भाकी । हरी पाहे गोळा टाकी । घेता झाला सुखी । भीतरी वाटी आणीका ॥३॥

3749. चोपदार ३७४९ ते ३७५० चोपदार आला चोपदार आला ॥धृ.॥ माझे चोपदाराचें रहाणे । आकाश स्वर्ग पहाणे । चतुर्मुख चकीत होऊन । निराकारीची वस्ती दिधलीविष्णुनें ॥१॥ शंख चक्र गदा घेऊन । महादेवी शून्य द्वारपाळ जाण । कळीकाळा टाकीन छेदुन । रंडीचंडी शक्ति टाकीन भेदुन । चोपदार आहे मी जाण॥२॥ आम्हांस नाही उपाय । आम्हांसं नाही बापना माय । खरीचाकरी कोठे करावी । एका जनार्दनीदृढ धरावी ॥३॥

3750. अवघिया दिला गोर । मजकरे पाहीना ॥१॥ फुंदे गोपाळ डोळे चोळी । ढुंगा थापली हाणे तोंडा ॥धृपद॥ आवडती थोर मोटे । मी रे पोरटे दैन्यवाणे ॥२॥ तुका म्हणे जाणो भाव । जीविंचा देव बुझावू ॥३॥

3750. चोपदार प्यारे । हम तो चोपदार प्यारे ॥धृ.॥ देखो सरकारनका दस्त । क्यौरे भाई हुवामदमस्त ॥१॥ जब आईगी साहेबकी चिटी । जाबदेना खुन हैं उलटी । बात बोलने लगे मिठी । चीटीलेगैरे ॥२॥ एका जनार्दन की पायी । वो त्रैलोक्यनकासाई । उनकी क्याकहुं बराई । वोही सबसे न्यारा ॥३॥

3751. (मृदंगपाट्या) मागे पुढे पाहे सांभाळूनि दोनी ठाय । चुकावूनि जाय गडी राखे गडियांसि ॥१॥ मुरडे दंडा दोही तोंडा गडिया सावध करी । भेटतियासंगे तया हाल तुजवरी ॥धृपद॥ गडिया गडी वांटुनि देई । ज्याचा सोडी तेचि ठायी ॥२॥

3751. कोल्हाटीण ३७५१ ते ३७५२ आनंदी सद्गुरु पूर्ण परात्पर अभेदनमियेला । कायावाचामनें शरण गेलो मी त्याला । मूळचा सर्व ठाव तेणे मज दाखविला ज्ञानांजनघालूनि प्रवृत्ति मार्ग खुंटविला । पूर्ण बोध । पाठविला ॥१॥ कोल्हाटीण झाले बाई मीकोल्हाटीण झाले ॥धृ.॥ प्रवृत्तीचे वस्त्र फेडुनीसुखा सुखी रिझलें । परात्पर पर पुरुष पाहूनित्यापाशी मी गेले । अंग संगती करून त्याचे सुखम्यां हरविलें । अधरामृत म्या सेविले । कोल्हाटीणझालें ॥२॥ आशा मनशा तृष्णा ह्या तिन्ही मेळविल्यारांडा । भाव चोहटा वेळू तेथे लावियेला झेंडा । करून उलट प्राणाचा क्रोध तो मारिला मेंढा । ब्रह्मरंध्रीं मिसळलें आला अमृत लोंढा । मग तोअहंकार मेंगा त्यांनी या भुलविलेंसोंगा॥को० ॥३॥ मागे सारून कामे मारिली उफराटी उडी । भ्रांतिलुगडे फिटुनि गेले काया झाली उघडी । पूर्णअनुभव कळुनी त्यासी मांडिली फुगडी । मदनमोहना दादुला घेउन झाले ते हिजडी॥को० ॥४॥ परद्वार म्या केले जन्मसार्थक झाले । पंचवीसदादुले हाती धरुनी उठविले । अंतरगृह सावलीतयेऊनि निश्चळ बसलें । एका जनार्दनी एकी एकपणमुरालें । जन्मजरामरण हरलें॥को० ॥५॥

3752. आम्ही गोवळी रानटे । नव्हो जनांतील धीटे ॥१॥ सिदोरीचा करू काला । एक वाटितो एकाला ॥धृपद॥ खेळो आपआपणांशी । आमची ती आम्हापाशी ॥२॥ म्हणे मिळाले नेणते । तुका कान्होबा भोवते ॥३॥

3752. सगुण गुण माया । आली कोल्हाटीणखेळाया ॥धृ.॥ प्रपंचाचा रोविला वेळु । चहूंशून्यांचा मांडिला खेळु । ब्रह्माविष्णु जयाचे बाळुलागती पाया ॥१॥ आला गडे निर्गुणांचा कोल्हाटी । सोहं शब्दे ढोलगें पिटी । चैतन्याची उघडून दृष्टी । चला जाऊ पाहाया ॥२॥ कोल्हाटीण मारितीऐशी उडी । एकवीस स्वर्गावरती माडी । देखे द्वारखिडकी उघडी । अगाध माया ॥३॥ कोल्हाटीणबसली असे डोळा । जाणे गुरुपुत्र विरळा । एकाजनार्दनीं लीळा । जाती वर्णाया ॥४॥

3753. पाहा रे तमासा तुमचा नव्हे तेथे लाग । देईन तो भाग आलियाचा बाहेरी ॥१॥ जागा रे गोपाळानो ठायी ठायी जागा । चाहुलीने भागा दूर मजपासूनि ॥धृपद॥ न रिघता ठाव आम्हा ठावा पाळतिया । भयाभीत वाया तेथे काय चांचपाल ॥२॥ तुका म्हणे हाता चडे जीवाचिये साठी । मिटक्या देता गोड मग लागते शेवटी ॥३॥

3753. भटीण ३७५३ ते ३७५४ अगे ऐके भटणी । का बोलसीचावटनी । जन्मांतरीं पाळिले म्हणोनि । उपकारफेडिसी ॥१॥ काय बोललीस बोल । अवघासारा फोल । अंगी नाही भक्तीची बोल । भटणीतुझ्या ॥२॥ कामक्रोधे माजली । विषयाने भुलली । गुरुकृपा नाही जाली । भटणी तुजला ॥३॥ अहंकारसोडोनी देई । सद्गुरुसी शरण जाई । भक्तिसुखेंतूं राही । हो भटणी ॥४॥ भट बोलला बोली । भटणीची अहंता गेली । भटणी ती स्थिर जाली । एका जनार्दनाचे पायी ॥५॥

3754. डाई घालुनिया पोरे । त्यांची गुरे चुकवीली ॥१॥ खेळ खेळता फोडिल्या डोया । आपण होय निराळा ॥धृपद॥ मारिती माया घेती जीव । नाही कीव अन्याया ॥२॥ तुका कान्होबा मागे । तया अंगे कळो आले ॥३॥

3754. मी भटीण आले रे भटा । नकोकरूं रिकाम्या चेष्टा । काय बोलतोसि चावटा । उगीच चेष्टा करू नको ॥१॥ म्या भटणीने तुज. पाळिले । पाळिल्याचे बरेच उपकार फेडिले । माझे मज आणुन दिले । त्यांत तुझे काय गेले रेभटा ॥२॥ मजपासूनि वेद की रे झाले । ते म्यांतुझ्या हाती दिधले । शंकासुराने चोरून नेले । माझ्याच भयाने ते परत आणिले रे भटा ॥३॥ त्याच्याच आधाराने मी बोलत आहे । काय रे- मस्ती तुसी आली आहे । मस्ती तुझी भटा ठाऊकआहे । आपले अंतरी शोधुनी पाहे रे भटा ॥४॥ लहानाचा थोर तुला म्या की रे केला । नवअवताराच्या हाती मला । दहावा कलंकी राहिला । तोही जाइल विलया रे भटा ॥५॥ एका जनार्दनींकारण । भटाचें हरपले मीपण । उगाच गेला मौनधरून । चैतन्यरूप पाहिले रे भटा ॥६॥

3755. आता हेचि जेऊ । सवे घेऊ सिदोरी ॥१॥ हरीनामाचा खिचडी काला । प्रेमे मोहिला साधने ॥धृपद॥ चवी चवी घेऊ घास । ब्रम्हरस आवडी ॥२॥ तुका म्हणे गोड लागे । तो तो मागे रसना ॥३॥

3755. कुंटीण ३७५५ सद्गुरुमाय कुंटीण झाली माझी । व्यभिचारा ठेविले सये आजी ॥धृ.॥ अद्वैताचा मज पांघरविला शेला । एकांतासी तिने चालविले मला ॥१॥ पर पुरुषाचे शेजेवरी नेउनी घातली । मागल्याची सोय सोडविती झाली॥भ्रांतीपदरकाढुनी ओढीती झाली । अलिंगन द्यावयासरसावली ॥३॥ वासनेचे कंचुक सोडियेलें । मायामय कुच हे मर्दियेले ॥४॥ जीवशीव मिठी घालीधरी आवळुन । करुन ऐक्यतां माझे चुंबील वदन ॥५॥ अलक्ष पदातीत घातले आसन । देहातीतभोगिला भोग त्याने ॥६॥ एका जनार्दनी भोळी नारीपरपुरुष भोगी निरंतरी ॥७॥

3756. अवघेचि गोड झाले । मागीलये भरी आले ॥१॥ साह्य झाला पांडुरंग । दिला अभ्यंतरी संग ॥धृपद॥ थडिये पावता तो वाव । मागे पाहाता ठाव ॥२॥ तुका म्हणे गेले । स्वप्नींचे जागे झाले ॥३॥

3756. जगझोडी ३७५६ जग झोडी जग झोडी । नांव ठेविलेंलाडी ॥१॥ पाल मांडिले वेशीपाशी । आला गेला भोगितो मशी ॥२॥ नाही लागत अडका रुका॥कामलाटा फुकाचें फुका ॥३॥ एका जनार्दनी जोडी । याची संगत मी न सोडी ॥४॥

3757. तुज सवे येतो हरी । आम्हा लाज नाही तरी । उचलिल्या गिरी । चांग तई वांचलो ॥१॥ मोडा आता खेळ । गाई गेल्या झाला वेळ । फाकल्या ओढाळ । नाही तेच आवरा ॥धृपद॥ चांग दैवे यमुनेसी । वांचलो बुडता । निलाजिरी आम्ही । नाही भय धाक या अनंता ॥२॥ खातो आगी माती । आता पुरे हा सांगाती । भोवता भोवेल । आम्हा वाटते हे चित्ती ॥३॥

3757. कंजारीण ३७५७ हो होरी होहोरी हो । लेवरे रसी । लेनेवाला है पर देनेवाला नहीं । हो.॥देनेवाला हैंपर लेनेवाला नहीं । हो.॥नीसंग आडती । केतानतोडा अकारी पडवा । आधा सान जोडा ।हो.॥ ॥१॥ तेलंगी वाडवा । पुलान पुलवा । साधन करावा । मन आशा फेडवा॥हो.।।२।फुलवान नवरा । अडा तीन तंगी । नीतंग कोडता । तंगीन हाडी।हो.॥ ॥३॥ जनार्दनी पडवा । कंजारिण लढवा । कोकनीक करवा । दातारु बरवा ।हो.॥ ॥४॥

3758. नको आम्हासवे गोपाळ । येऊ ओढाळा तुझ्या गाई ॥१॥ कोण धावे त्यांच्या लागे । मागे मागे येरझारी ॥धृपद॥ न बैसती एके ठायी । धावती दाही दाही वाटा ॥२॥ तुका म्हणे तू राख मनेरी । मग त्या येरी आम्ही जाणो ॥३॥

3758. शंखीण डंखीण ३७५८ते ३७५९ बाहात्तर कोटी कात्यायनी । त्यांतया शंखिणी डंखिणी । तृष्णा वासना पापिणी । जन्मो जन्मी गोविती ॥१॥ मोही कुंकुम कपाळीलावून । विशाल स्वरूप अवगुण लोकांलागीभय दावून । भाविक जन भेडसावी ॥२॥ तृषासनविशाळ । जग मोहियेलें अनुमाळ । घालुनियांमायाजाळ । जग थईथई नाचवी ॥३॥ जग पडलेंभ्रांतींत । विसरले आपुले स्वहित । यांत आहेआपुला घात । हे तो कदा न समजती ॥४॥ वरबेगडाचा रंगा । काय भुललासी जगा । होयगुरुपदीं जागा । याच लागी प्रवृत्ती ॥५॥ एकनाथाचेंविंदान । एकाजनार्दनी जोडे ज्ञान । त्यागूनी गुणअपमान चरणी ध्यान लाविले ॥६॥ 3759. हाट करुनी घरासी आणली बसलीवसरीच्या काठी रे । घरची बाईल बाहेर निघालीवसवसुनलागेपाठीरे ॥१॥ शंखीण बाबा डंखीण । त्या घरी शंखीण बाबा डंखीण रे ॥धृ.॥ चौशेरांचावरण भात केला वर भाजीचा गोळा रे । मोठ मोठेघास घेती भुरळ फिरवी डोळा रे ॥२॥ आठ भाकरीबारापोळ्या धिरडीखादली सोळारे पाणी पिऊनीढेकर दिला मराठी तिचा मोळा रे ॥३॥ बारा सोळालुंगडी नेसली येईना पाठी पोटी रे । नव खणाचीचोळी शिवली उराशी येईना गांठी रे ॥४॥ एकाजनार्दनीं म्हणे बाबा ऐशी बाईल केली रे । तिच्याभयाने सर्व दैवते पळुनियां गेली रे ॥५॥

3759. मागायास गेलो सिदोरी । तुझ्या मायेघरी गांजियेलो ॥१॥ तुजविण ते नेदी कोणा । सांगता खुणा जिवे गेलो ॥धृपद॥ वायाविण केली येरझार । आता पुरे घर तुझी माया ॥२॥ तुका म्हणे तू आम्हा वेगळा । राहे गोपाळा म्हणउनी ॥३॥

3760. काकुलती येतो हरी । क्षणभरी निवडिता ॥१॥ तुमची मज लागली सवे । ठायीचे नवे नव्हो गडी ॥धृपद॥ आणीक बोलाविती फार । बहु थोर नावडती ॥२॥ भाविके त्यांची आवडी मोठी । तुका म्हणे मिठी घाली जिवे ॥३॥

3760. मुलगी ३७६० आरते येग धाकुटे मुली । हीच कायतुमची बोली ॥१॥ घरादाराचे हितकर्ते । फुटक्या मडक्याचे भोक बुजवितें ॥२॥ अटक मटक नऊवाटा । येऊन बसे दहा दारवंटा ॥३॥ दहा दारवंटातें कोण । तुझ्यांत गेले दोन ॥४॥ फटक माझे सवती । तुला सहाजण सोबती ॥५॥ पडले षडविकारांच्याहाती । सद्गुरुचे पाय धरी चित्ती ॥६॥ सद्गुरु कायदेईल ग मला । तन मन धन अर्पण करील त्याला ॥७॥ संसार जाईल सारा । उद्यां येईल काळाचाफेरा ॥८॥ आम्हीनर नारी पतिव्रता । विष्णुवर करूंसत्ता ॥९॥ एका जनार्दनी केला संग । योगीखेळविला पांडुरंग ॥१०॥

3761. वरता वेंघोनि घातली उडी । कळंबा बुडी यमुनेसी ॥१॥ हरी बुडाला बोंब घाला । घरची त्याला ठावा नाही ॥धृपद॥ भवनदीचा न कळे पार । काळिया माजी थोर विखार ॥२॥ तुका म्हणे काय वाउग्या हाका । हातींचा गमावुनि थिंका ॥३॥

3761. नकटी ३७६१ अभावाचे नाक लावुनिया लोभे । वरदळ भक्ति तैशापरी शोभे ॥१॥ नकटीचा गुण उपहास लोका । दांभिक भक्ति तैशी तुम्ही देखा ॥२॥ काजळ कुंकुमाथां वेणी । नकटी सुंदरम्हणेलकोणी ॥३॥ नकटीचा संग करी तोचि साजे । दांभिकभजनातें देवोचि लाजे ॥४॥ एका जनार्दनींभावेंविण । कुसरिचें भजन ते नकटेपण ॥५॥

3762. अवघी मिळोनि कोल्हाळ केला । आता होता म्हणती गेला ॥१॥ आपल्याला रडती भावे । जयासवे जयापरी ॥धृपद॥ चुकलो आम्ही खेळता खेळ । गेला गोपाळ हातींचा ॥२॥ तुका म्हणे धावती थडी । न घाली उडी आत कोणी ॥३॥

3762. सौरी ३७६२ ते ३७७० हुली गाय हुली शिंगे वासरूंजालें कोसें । प्रकृती पुरुषा भांडण जाले खाटलें जाले वोसें ॥१॥ चाल रामराया । लागे तुझ्या पाया ॥धृ.॥ आनकाई वरिष्ठकाई त्यावरी बैसला खुभा । मिसकिन मामी फुसकुन पादली जावई हागे उभा॥श नाही नर नाही नारी नाही तेथेयोनी । हुसकुनगेले सावले । तेथे परतले दोन्ही ॥३॥ वेणी फणीकाजळ कुंकु केला टाकमटीका । पाठिची बाईलप्रकृति भली संसार करी निका ॥४॥ चांग भांगकरुनी गेली केतकी बना । सोळाजणे लेकरे जालीदादुला नये मना ॥५॥ कार्यास्तव सौरी चाले डौरउजवे करी । मातापुरी यात्रा भरली उदो रेणागिरी॥६।जाती वर्ण कुळधर्मनुरेची आम्हा काही । एकाजनार्दनीं शरण तनु मन तयापायीं ॥७॥

3763. भ्याली जिवा चुकली देवा । नाही ठावा जवळी तो ॥१॥ आहाकटा करिती हाय । हात डोके पिटिती पाय ॥धृपद॥ जवळी होता न कळे आम्हा । गेल्या सीमा नाही दुःखा ॥२॥ तुका म्हणे हा लाघवी मोठा । पाहे खोटा खरा भाव ॥३॥

3763. सहा दादुले केले परि म्या ऐसा नाहींदेखिला दादुला । काया वाचा रमलेंत्याशीं परी म्यांऐसा नाही देखिला दादुला ॥१॥ सौरी झाले सौरीसखे बाई झाले त्याची नवरी ॥धृ.॥ नग्न होऊनीभोगिला पुरुषम्यां ऐसा नाही देखिला दादुला । देतोगोड गोड खाया परीम्या ऐसा नाही देखिला दादुला॥श केला संसार गोड परीम्या ऐसा नाही देखिलादादुला । याचे मनाची पुरविली खोड परींम्यां ऐसानाहीं देखिला दादुला ॥३॥ ऐसी सौरी झाले परीम्या ऐसा नाही देखिला दादुला । एका जनार्दनींनमिले पायी ऐसा नाही देखिला दादुला ॥४॥

3764. काळिया नाथूनि आला वरी । पैल हरी दाखविती ॥१॥ दुसरिया भावे न कळे कोणा । होय नव्हेसा संदेह मना ॥धृपद॥ रूपा भिन्न पालट झाला । गोरे सांवळेंसा पै देखिला ॥२॥ आश्वासीत आला करे । तुका खरे म्हणे देवा ॥३॥

3764. मी सुखाची कन्यका झाले वाढविलीघरीं । देखता पहातांउचलुन नेली चोरी ॥१॥ सौरीझालें बाई आता करू तरी काई ॥धृ.॥ निसुगाचापुत्र झाला जावा नणंदाघरीं । पहाता देखतांउचलुनउचलुन नेली चोरी॥२।बारा सोळा मुले झाली आलेसुनानातु । कंबरे वरीहातु ॥३॥ कैंची बहिण कैचीमाय अतंकाळी देखा । निदानीचे वेळी तुज देव मारीहाकां ॥४॥ लेकुरवाळी बाईलम्हणे तोंडयाचें झांका । एका जनार्दनी म्हणे भवीं भुलु नका ॥५॥

3765. हरी गोपाळांसवे सकळा । भेटे गळ्या गळा मेळवूनी ॥१॥ भाविके त्यांची आवडी मोठी । सांगे गोष्टी जीविंचिया ॥धृपद॥ योगियांच्या ध्याना नये । भाकरी त्यांच्या मागोनि खाये ॥२॥ तुका म्हणे असे शाहाणिया दुरी । बोबडिया दास हाका मारी ॥३॥

3765. सौरी झाले बाई आता करु गत काई । बसवी झालेबाई आता भिन्नभेद नाही ॥१॥ कासरालावुन सासरा मारला दादला टाकुन आले । आत्मलिंग पाहुनिया मदनमस्त झाले ॥२॥ बांधुनबुचडा उघडा माथा विभुतीचा पट्टा । आला गेलाम्हटला नाही धरल्या चारी वाटा ॥३॥ उभी शिंदळघाली गोंधळ हाचि लाभ मोठा । मागे पुढे पाहुं नकावेगीं कामलाटा ॥४॥ लहानथोरम्हटला नाही झालेमी वेडी । एका जर्नादनी बसवी झाले परद्वारगोडी ॥५॥

3766. धाव कान्होबा गेल्या गाई । न म्हणे मी कोण काई ॥१॥ आपुलियांचे वचन देवा । गोड सेवा करीतसे ॥धृपद॥ मागता आधी द्यावा डाव । बळिया मी तो नाही भाव ॥२॥ तुका म्हणे ऐशा सवे । अनुसरावे जीवेंभावे ॥३॥

3766. जातिभ्रष्ट झाली सौरी हिंडे दारोदारी । सावले उचकुनी जगासी दावी डौर वाजवी करी।१॥चाल सख्या रामा । सुख होईल आम्हा ॥धृ.॥ हागरा दादल्या पादरी बायकु जावई देखोनि हांसे । घरची सुन नागवी नाचेपोटीपोर पिसे ॥२॥ शेंबडाव्याही चिपडी विहिण दोघांप्रती मोठी । विहिणलाजुन हळुच पाहे व्याही नाक चाटी ॥३॥ बाईलबाहीरख्याली दादला तिचा भोळा । पर पुरुषपाहुनिया खुणाविती डोळा ॥४॥ ऐसी सौरी गमजाकरी डोर छंदे नाचे । एका जनार्दनी पायी अखंडनाम वाचे ॥५॥

3767. आणीके काय थोडी । परि ते फार खोटी कुडी ॥१॥ सदा मोकळीच गुरे । होती फजीत ती पोरे ॥धृपद॥ सदा घालिती हुंबरी । एक एकाचे न करी ॥२॥ तुका म्हणे घरी । माय वेळोवेळा मारी ॥३॥

3767. सांड रांड गमजा नको करू बोल । भक्तिवीण ज्ञान गेले किती करिशी फोल ॥१॥ जन्मा आली व्यर्थ गेली भक्ति नाही केली । माझेमाझें म्हणोनिया गुंतोनिया मेंली॥टिळा टोपीघालुनी माळा म्हणती आम्ही संत । परस्त्रीदेखोनियां चंचळ झाले चित्त॥जगालागीं ज्ञानसांगे म्हणती आम्ही साधु । पोटी दया धर्म नाही तेजाणावें भोंदु॥४॥संत म्हणतील निंदा केली निंदानोहे भाई । शरण एका जनार्दनी लागतसे पायी ॥५॥

3768. बहुतांचे संगती । बहु पावलो फजिती ॥१॥ बरे केले नंदबाळे । मागिलांचे तोंड काळे ॥धृपद॥ माझा करितील तंटा । लपती आलिया बोभाटा ॥२॥ तुका म्हणे काई । किती म्हणो बाप आई ॥३॥

3768. न करी वो चाळा स्वैरीचीया बोला । वेधला जीव नि:संगपणे खातीनवा गोळा ॥१॥ ऐसे नव्हे भले कोणा मानवलें । जग जगी हांसतीमोडीताती डोळे ॥२॥ फुकटचि संग स्वैरीयेचा बरा । दिवाण दारी फजिती थोरी वहातसे वारा ॥३॥ पडले मोकळे ढुंगण आता कैसा संग । मागे पुढेफजिती झाली अठरा झाले दंग ॥४॥ एका जनार्दनींस्वैरी झाली संतपाय धरा । नाही तरी उभ्या बाजारी फजितीचाथारा॥५।

3769. (गौळणींची अवस्था) गाईन ते लीळा चरित्र पवाडे । राखिले संवगडे सहित गाई ॥१॥ चोरिले नवनीत बांधविला गळा । जे तुम्ही गोपाळा छंद केले ॥धृपद॥ मोहिल्या गोपिका पावयाच्या छंदे । केली ते गोविंदे क्रीडा गाऊ ॥२॥

3769. होउनी स्वैरी लुगडें फेडी भलत्यासवें हांसे । हांसत हांसत घर घेतलें कोण मजपुसे ॥१॥ लागला मज चाळा का हो घालतांडोळा । फजितीचा वाटा आला नित्य नवागोळा ॥२॥ मागे पुढे न पाहे कांही म्हणेलकोणी । एका जनार्दनी शरण कायावाचामनीं ॥३॥

3770. (गौळणींची अवस्था) विचार करिती बैसोनि गौळणी । ज्या कृष्णकामिनी कामातुरा ॥१॥ एकांती एकल्या एका च सुखाच्या । आवडती त्यांच्या गोष्टी त्यांला ॥२॥ तर्कवितर्किणी दुराविल्या दुरी । मौन त्या परिचारी आरंभिले ॥३॥

3770. भोळा दादुला बाई म्या केला । संसार सारा नागविला ॥१॥ सौरी होऊन गेलेंसुख नाही झाले । पुनरपि संसारी मी हो आले ॥२॥ चार पांच साहा अठरांसी रतलें । त्यांचे संगें मनचावट हो झाले ॥३॥ एकाएकी संतसंग झाला । एका जनार्दनी संसार तुटला ॥४॥

3771. (गौळणींची अवस्था) स्वये सुखाचे झाले अनुभव । एक एकीपाशी सांगतील भाव । अवघ्या अवघा हा कैसा नवलाव । सर्वसाक्ष तेथे चि त्याचा जीव वो ॥१॥ आपआपणाशी करिती नवल । परि वादावाद न संडिती बोल ।

3771. सासुरवास ३७७१ ते ३७७२ विषयांचे सासुरें दुश्चित बोळवण । प्रांतीचे पांघरूण बुंथी मज ॥१॥ अविवेक अंबुलाअहंकार सासुरा । अविद्येच्या घरामाजी नेलें ॥२॥ तेथे कल्पना हे सासु सदा सासुरवासु । घेऊ नेदीउमस आठवण ॥३॥ आठवणे सवे आठवणआठवत । तेणे पै फुटत हृदय माझे ॥४॥ कामक्रोधदेख भावे आणि दीर । मज आटिताती थोरस्वभाव त्यांचे ॥५॥ मोह म्हातारा सदा द्वारी । असे । धडासी वो पिसे लावितसे ॥६॥ वरीवरीसाबडा पोटींच पै कुडा । दंभ घाली खोडाप्रलोभाचा ॥७॥ इच्छा आणि निंदा सासुरे दासटे । ते मज चिमटे घेपिताती ॥८॥ ममता वोहिणीनंदुला चिंता । ती भेणे एकांता मज ठाव नाही ॥९॥ कामाहातीं मज नाही हो उगडु । निष्कामासी दंडुक्रोध करी ॥१०॥ द्वेषाची जाचणी सदा पैंखोचणी । कोणे घरी पापिणी बोळविलें ॥११॥ माझा भोळा भावो त्यासी नाही ठावो । त्यापाठींसंदेहो श्वान लागे ॥१२॥ त्या भेणे पळालामागुता नाही आला । देशधडी जाला भावोमाझा ॥१३॥ सखी माझी भक्ति भावासवें जाती । कोणा काकुळती येऊ माये ॥१४॥ आर्तीचेनिढळी ठेउनी बाहुली । पहातसे वाटुली माहेराची ॥१५॥ माहेराचे वाटे कोणी न भेटे । मावलीये पैठेकोण करी ॥१६॥ अक्रुरा प्रल्हादा धांव रे उद्धवा । माझ्यासाठी धांवा तुम्ही करा ॥१७॥ नारदामाझ्या धाव रे लवलाही । लागेन तुझ्या पायींजीवेंभावें ॥१८॥ सत्वर हनुमंता उडी घालीं आता॥मजलागीं सर्वथा मूळ यावो ॥१९॥ पृथु चक्रवर्तीजिवलग सांगाती । तुम्ही या निश्चिती मजमूळ ॥२०॥ पैल पुंडलीकाजवळी बापमाया । हर्षेनांदताहे भीमातीरी ॥२१॥ तेथीचे वारकरी त्याचेपाय धरी । नेउनी घाला माहेरी पंढरीसी ॥२२॥ एका जनार्दनी सासुरचि केले । तेंचि माहेर झालेंगुरुकृपें॥२३॥

3772. (गौळणींची अवस्था) आजि का वो तू दिससी दुश्चिती । म्हणीये काम न लगे तुझ्या चित्ती । दिले ठेवू ते विसरसी हाती । नेणो काय बैसला हरी चित्ती वो ॥१॥ सर सर परती झालीस आता भांड । कैसे दाखविसी जगासी या तोंड ।

3772. वृद्धपणी शांती धरा तुम्ही सासुबाई । नरम गरम मागू नका अंती सुख नाही ॥१॥ रात्रंदिवस विचारिता जीव दिक् जाला । मायलेकीराहा तुम्ही मज नेऊन घाला ॥२॥ प्रपंचाचें ताकतुम्ही सांचविलें घरी । संचिताचें दुग्ध लोणीगमाविलें चोरी ॥३॥ वासनेच्या बिडालीका कोंडुनीबाहेर ठेवा । नवहीं द्वारे गुप्त करा ज्ञानदीप लावा ॥४॥ प्राप्त भूमी चारी तुम्ही हात करा वेगी । कल्पनेचीरहाटी होडा धन्य तोचि योगी ॥५॥ चारी मुक्तीत्याचे माथा काळ झेंप घाली । विश्वासाने जाऊंनका जीव मुक्ति झाली ॥६॥ अहेवमणी गळांतुम्ही व्यर्थ बांधियेला । बारा सोळा पुत्र जालेदादला नाही केला ॥७॥ वांझ तुम्ही पुत्र व्यालेतुमचे तुम्हा साजे । इतर स्त्रिया करू म्हणतीमरती लोकलाजे ॥८॥ क्षणिक तुम्ही वृद्ध पहाक्षणिक तरुण बोले । एका जनार्दनी शरण त्यानेरूप केले ॥९॥

3773. (गौळणींची अवस्था) भरिला उलडूनि रिता करी घट । मीस पाणियाचे गोविंदाची चट । चाले झडझडा उसंतूनि वाट । पाहे पाळतूनि उभा तोचि नीट वो ॥१॥ चाळा लावियेले गोप गोपीनाथे । जाणे आवडीचे रूप जेथे तेथे ।

3773. हळदुली ३७७३ हळदुली वाटुनी वाटिला पाटा । अवगुणाचा नोवरा हळदुली उटा ॥१॥ नागवानोवरा नागवी नोवरी । दोघे बसली चराचरी ॥२॥ नागवा नवरा नवरी नेसला । नागव्या नवरीने नवरावेढि ला ॥३॥ सभामंडपी ते दोघे । एका जनार्दनींनाचती भोगें। ॥४॥

3774. (गौळणींची अवस्था) आजि नवल मी आले येणे राणे । भेटी अवचिती नंदाचिया कान्हे । गोवी सांगती वो सकळ ही जन । होते संचित आणियेले तेणे वो ॥१॥ गेले होउनि न चले आता काही । साद घालिता जवळी दुजे नाही ।

3774. लग्न ३७७४ एका जनार्दनाचे लग्नसिध्दीसी । घटिताथे पहावया मिनले चवदा भुवनांचे ज्योतिषी ॥१॥ योग तिही एक तीथ तीही एक । राशी तोहीएक नक्षत्र तेही एक । सद्गुरुचरणीं एकाएक तोहीजाला ॥२॥ वर्ष तेही एक मास तोही एक । बारायोग पहाता एकाएक जाले ॥३॥ घटिका तोही एकपळ तेंही एक । शोधिता सुक्ष्म एकाएकचि जाले ॥४॥पहातां जनी जनार्दनी जाली एक नाडी । म्हणवोनि एका जनार्दनी उभविली गुढी ॥५॥

3775. (गौळणींची अवस्था) मै भुली घरजानी बाट । गोरस बेचन आये हाट ॥१॥ कान्हा रे मनमोहन लाल । सब ही बिसरू देखे गोपाल ॥धृपद॥ काहा पग डारू देखे आनेरा । देखे तो सब वोहिन घेरा ॥२॥

3775. अष्टपादी ३७७५ पहिले कोठेच नव्हते काही । चंद्र सूर्यतारा नाही । अवघे शुन्यच होते पाही । कान्होबा तेंरेतें रे ते ॥१॥ तेथे एक ढालगज निर्माण झालीं । तिने पहा एवढी ख्याती केली । इंद्रादिकास म्हणेबाहुली । अमरपुरीतिचीघरकुलीं । कान्होबा ॥२॥ ती मुळची कर्णकुमारी । तिचा बाप तो ब्रह्मचारी । तो जन्मला तियेचे उदरी । ऐसीपहातांनवलपरी॥कान्होबा ॥३॥ तिने बापची दादला केला । कोणवाईटम्हणेया बोला । अवघे तिच्याच बोलणेचाला । तरी कैवल्य सुख तुम्हांला॥कान्होंबा ॥४॥ तोतियेसी शिवला नाही । वांझ गीण झाली पाही । व्याली पाचपंचवीस पोरे तिही । ऐसे तियाचे नवलपाही । कान्होंबा ॥५॥ ऐसी व्याली सकळ सृष्टी । न पडता भ्रताराचे दृष्टी । एका जनार्दनी या गोष्टी । विचारा सद्गुरूच्या मुखीं॥कान्होबा ॥६॥

3776. (गौळणींची अवस्था) हरीबिन रहिया न जाये जिहिरा । कबकी थाडी देखे राहा ॥१॥ क्या मेरे लाल कवन चुकी भई । क्या मोहिपासिती बेर लगाई ॥धृपद॥ कोई सखी हरी जावे बुलावन । बार हि डारू उसपर तन ॥२॥

3776. गोपाळ ३७७६ माझे वासनेची दृढ जाली । आंतविषयाची गुळपोळी । आम्हा निजवूनि बोधांचेपाळी ।ते त्वांगट केलीरेवनमाळी ॥१॥ कान्होबासांडी पा आपुली खोडी । तुझे स्वरूपी आमचीगोडी ॥धृ.॥ माझ्या अवघ्या अकरा गाई । त्या बाठेविल्या तुझ्या पायी । आम्हा निजवुनी निज वस्तुठायीं । त्याचे दुभतें त्वा केले काई रे ॥२॥ जीवाबैसती माझी चौघडी । नेली चोरून लिंगदेहघोंगडी । केली सबाह्य उघडीं । तुझ्या संगतीची कोणगोडी रे ॥३॥ माझा सुंदर सुरस वेणु । त्याचा नादत्वां नेलांचोरूनु । गुणी नि:शब्द केलासे गुणु । सखीवाचा नेली खुंटुनु रे ॥४॥ वेधी बांधले आमुचे मन । त्वांचोरीले जीवचैतन्य । एका पावलाजनार्दन । तेणेंखेळेमेळे समाधान रे ॥५॥

3777. (गौळणींची अवस्था) भलो नंदाजीको डिकरो । लाज राखीलीन हमारो ॥१॥ आगळ आवो देवजी कान्हा । मै घरछोडी आहे मान्हा ॥धृपद॥ उनसु कलना नव्हे तो भला । खसम अहंकार दादुला ॥२॥

3777. वेणू ३७७७ अधरीं धरूनि वेणु । वेणु वाजविला । कोणी नेणु ॥१॥ प्रातःकाळी तो वनमाळी । घेऊनिजातो धेनु ॥२॥ उभी मी राहे वाट मी पाहे । केव्हा भेटेले मम कान्हु ॥३॥ एका जनार्दनीवाजविला वेणु । ऐकता मन जाले तल्लीनु ॥४॥

3778. (गौळणींची अवस्था) नका काही उपचार माझ्या शरीरा । करू न साहावे बहु होतो उबारा । मनोजन्य व्यथा वेध झाला अंतरा । लवकरी आणा नंदाचिया कुमरा वो ॥१॥ सखिया वेशिया तुम्ही प्राणवल्लभा । निवेदिला भाव आर्तभूत या लोभा ।

3778. कान्होंबा ३७७८ पहिले कोठेच नव्हते कांही । चंद्रपर्य तारा नाही । अवघे शून्यच होते पाही । कानोबा ते रे ते रे ते ॥१॥ तेथे एक ढालगजनिर्माण झाली । तिने पहा एवढी ख्याती केली । इंद्रादिकांस म्हणे बाहुली । अमरपुरी तिचीघरकुली॥कानोबा० ॥२॥ ती मूळची कर्णकुमारी । तिचा बाप तो ब्रह्मचारी । तो जन्मला तियेचेउदरीं । ऐसी पाहता नवलपरी॥कानोबा० ॥३॥ तिने बापची दादला केला । कोण वाईट म्हणेया बोला । अवघे तिच्याच बोलणे चाला । तरीकैवल्यसुख तुम्हांला॥कानोबा० ॥४॥ तो तियेसीशिवला नाही । वांझ गर्भिण झाली पाही । व्यालीपांच पंचवीस पोरे तीही । ऐसे तियेचे नवलपाही । कानोबा० ॥५॥ ऐशी व्याली ते सकळसृष्टी । न पडता भ्रताराचे दृष्टी । एका जनार्दनी यागोष्टी । विचारा सद्गुरुच्या मुखी । कानोबा० ॥६॥

3779. (गौळणींची अवस्था) पडिली भुली धावते सैराट । छंद गोविंदाचा चोजविते वाट । मागे सांडोनि सकळ बोभाट । वंदी पदांबुजे ठेवुनि ललाट वो ॥१॥ कोणी सांगा या गोविंदाची शुद्धी । होते वाहिले लपाला आता खांदी ।

3779. पांखरू ३७७९ कृष्णा एक पाखरू आहे । तेमुखाविणचारा खाये रे । डोळे नाही परी ते पाहे । वाचेवीणस्वयें गाये रे ॥१॥ सख्या त्याचे नांव कान्होंबा । कृष्ण म्हणती सर्व रे । त्याचे वास्तव्य कोठे आहे । पर नाही परी ते उडे रे ॥२॥ तिही लोकी हिंडतें । त्रिभुवन त्याला थोडेरे ॥३॥ त्याचे नखांत आकाशबुडे । तो सन्मुख चहुकडें रे ॥४॥ अहो त्यालामायबाप दोन्ही नाही रे । एकपणेंवीण पहातीजनार्दनाचे पायी रे ॥५॥

3780. (गौळणींची अवस्था) काय उणे का करीतोसी चोरी । किती सांगो तुज नाइकसी हरी । परेपरता तू पळोनि जासी दुरी । अनावर या लौकिका बाहेरी वो ॥१॥ माया करुणा हे करिते बहुत । किती सोसू या जनांचे आघात ।

3780. पिंगळा ३७८० ते ३७८३ पिंगळा महाद्वारी बोली बोलतो देखा । डौर फिरवितोडुगडुग ऐका ॥धृ.॥ वरल्या आळीलातुम्हीं सावध रहावे । पाटीलबुवाला मग लावुन सवे । चिठी येईल बा मग पडेल ठावें ॥१॥ मधल्याआळीला एक बायको फिरे । तिजला तुम्ही साधामग पडेल पुरें । नाही तरी पाटलोंबा तिची पळतीलगुरें ॥२॥ आणिक बारे सुटेल तांतडी । पाटीलबुवाची मग पडेल माडी । तिची पाच पोरेंलागतील देशोधडीं ॥३॥ आणिक एक ऐका कैंचेनवल झाले । गांवच्या पांड्यांनी पाटलासीनागविलें । साऱ्या कागदाचे शुन्य एकच केले ॥४॥ हिंडता फिरतांना एक शकुन सांगे । त्याच्या सत्तेनेह्या आळीस वागे । संता घरचा बा एक तुकडामागे ॥५॥ हे जरी न ऐकाल तरी दुसरा येईल । सरते शेवटी बा काळ बांधुन नेईल । एका जनार्दनीबा आमुचे काय जाईल ॥६॥

3781. (गौळणींची अवस्था) आलिये धावति धावति भेट होईल म्हुण । तव ते टळली वेळ वो माझा उरला सीण ॥१॥ आता काय करू सांग वो मज भेटेल कैसा । हरीलागी प्राण फुटे वो थोरी लागली आशा ॥धृपद॥ लाविती उशीर बहुती बहु ओढिती ओढा । सांभाळिता सांग असांग दुःख पावल्ये पीडा ॥२॥

3781. पिंगळा महाद्वारीं । बोली बोलतो देखा । शकुन सांगतो तुम्हा हा एक ऐका ॥१॥ डुगडुगऐका डुगडुग ऐका॥धु.।पिंगळा बैसोनिकळसावरी । तेथोनि गर्जती नानापरी । बोल बोलतोअति कुसरी । सावध ऐका ॥२॥ किलबिलकिलबिल । चिलबिल चिलबिल । तुलमिलतुलमिल । तुलबिल तुलबिल ॥३॥ तुमचेगांवीचाएक ठाणेदार । गावच्या पाटलाची एक थोरली नार । तिशी रतला तो करी विचार । एका जनार्दनी बोले । सारासार विचार ॥४॥

3782. (गौळणींची अवस्था) घाली कवाड टळली वाड राती । कामे व्यापिली का पडिली दुश्चित्ती । कोणे लागला गे सदैवेचे हाती । आजि शून्य शेजे नाही दिसे पती वो ॥१॥ बोले दूतिकेशी राधा हे वचन । मशी लाघव दाखवी नारायण ।

3782. वरल्या आळीच्यांनो सावध ऐका । गांवहापांचांचा यासी भुलू नका । पिंगळा बोलता बोला । तुम्ही सांडा गलबला ॥१॥ डुग डुग डुग दादा । डुग डुग डुग दादा ॥धृ.॥ चिलबिल चिलबिल । बोली बोलतो बोल । अर्थ पहाता दिसे सखोल । ब्रह्मा विष्णु महेश भुलले सकळ ॥२॥ चिल्यापिल्याच्या भारा । हाचि सांडा पसारा । गुंतलेयाची हावाधरूनी विचारा । तुलमिल तुलमिल करतीनारी आणि नर ॥३॥ विचक्षण तोचि जाणे येथीलअर्थ । येरा न कळे आपआपुला स्वार्थ । शरण एकाजनार्दनीं न सांडी हा पंथ । तुटेल खुंटेल अवघेजाहलें एक येथ ॥४॥

3783. (गौळणींची अवस्था) मिळोनि गौळणी देती यशोदे गाऱ्हाणी । दहि दुध तुप लोणी शिंकी नुरेचि काही । मेळवुनी पोरे तेथे रिघे एकसरे । वेगी आणोनी सामोरे तेथे लोणी खाय ॥१॥ हरी सोंकला वो सोंकला वो सोंकला तो । वारी तुज लाज नाही तरी ।

3783. डुग डुग डुग डुग । डुगडुगोनि गेलेचार युग । कामक्रोधाचेनि लागवेगें । या मनामागेधांवत ॥१॥ हित नोहे गा सर्वथा । गेले हरपोनीपाहतां । भुलले मायेने सर्वथा । यमपंथासी जाती ॥२॥ यमपुरीच्या वाटे । जीवासी आघातआहेत मोठे । संचित-क्रियामाणाचे सांठे । ते वांयाजाऊं पाहे ॥३॥ जे भले सात्विक संत । जेनिशिदिनी हरिभक्त । त्यांसी माझा नमस्कार येत । गुरुसी शरण जा वेगी ॥४॥ गुरुसी गेलियाशरण । काय करील जन्ममरण । स्वरूपी लागेलअनुसंधान । निज निधान प्रगट होय ॥५॥ आतांएक सांगतो शकुन मोठा । तुज लागला एक्याबायकोचा चपेटा । तिच्या चांगुलपणाला सुभटा । भुलू नको सर्वथा ॥६॥ आणीक ऐक तिचीकरणी । विष्णूस लाविले वृंदेच्या स्मशानी । नारदाचीनारदी करुनी । साठ पुत्र जन्मविले ॥७॥ यालागींतिचा पदरू नोहे बरा । अंती दगा देईल सारा । अजून तरी हित विचारा । दान करा पीडा टळे ॥८॥ तिने बहुतांसी दगा दिधला । ईश्वरासारिखाभुलविला । ब्रह्मयासी वेध लाविला । रत झालाकन्येशीं ॥९॥ नवा ठायी फाटला झगा । तो न येउपयोगा । विषय भोगीत अंगा । तो मज दानपिंगळिया ॥१०॥ काळीमीच काळे चिरगुट । पदराबांधून मीतूंपणाचें मीठ । त्रिवर्ग करोनी रोकडेनीट । ओवाळून टाकी आता ॥११॥ तेणे टळेलतुझी पीडा । चुकेल मीतूंपणाचा झगडा । स्वरूपीहोईल आनंद गाढा । श्रीजनार्दन प्रसादें ॥१२॥ एका जनार्दनी प्रेमबोध । पिंगळा भाकीतसे प्रबोध । प्रगट होय सोहं बोध । श्रीजनार्दन प्रसादें ॥१३॥

3784. (गौळणींची अवस्था) आत हरी बाहेर हरी । हरीने घरी कोंडिले ॥१॥ हरीने कामा घातला चिरा । वित्तवरा मुकविले ॥धृपद॥ हरीने जीवे केली साटी । पाडिली तुटी सकळांसी ॥२॥

3784. वटवाघूळ ३७८४ पूर्वी पंक्तीस केला भेद । नाही । अंत:करण शुद्ध । झाले वटवाघूळ प्रसिद्ध ॥१॥ वटवाघुळ झाले बाई । करावे काई । उपायनाहीं ॥धृ.॥ वट वाघुळीचा जन्म घेऊन । घेतलेउरफाटे टांगुन । तोंडी नरक भरला जाण ॥१॥वटवाघळीची यातना मोठी । भोगिल्या लक्षचौयाऐंशी कोटी । जन्ममरणाच्या तुटल्यागांठी ॥३॥ एका जनार्दनी वटवाघुळ झालें॥सद्गुरूला शरण गेले । जन्ममरण चुकविले ॥४॥

3785. (गौळणींची अवस्था) हरीने माझे हरीले चित्त । भार वित्त विसरले ॥१॥ आता कैसी जाऊ घरा । नव्हे बरा लौकिक ॥धृपद॥ पारखियांसी सांगता गोष्टी । घरची कुटी खातील ॥२॥

3785. टिटवी ३७८५ एक ग्रामावरी जाऊन । एक नदीतीरपाहून । तेथे टिटवी करी शयन । दोन्ही पायांतखडा धरून गा ॥१॥ टिटवी यमाची तराळीण । टिटाव टिटाव टिटाव । तीड तीड तीडजाणगा ॥धृ.॥ मरेल चौगुल्याची सून । पाटलाचेचौघेजण । कुळकाची लाडकी सून । आतांगांवांत राहिले कोण गा ॥२॥ देशमुख देशपांडेचौधरी जाण । शेटे महाजन नेईन । चौगुल्याचेजवळ मरण । आता गांवात नाही कोण गा ॥३॥ ।नाईक वाड्यासी धरी । शेलकी देशमुखाची पोरी । याची गणना कोण करी । आता गांवात नाहींथोरी गा ॥४॥ आता गांवा वचनें हीन सारा॥केवढा टिटवीचा दरारा । गांवात हिंडतां चुकेल । फेरा । महारामांगांचा तुला आसरा गा ॥५॥ लव्हार । सुतार बलुते बारा । माळी तेली वाण्यास दरारा॥सुनेकरासी दिधला थारा । म्हणोनि हरिभजनकरा गा ॥६॥ आता नाही कोणासी कोण । शेवट मारीन मी नेऊन । माझे संगतीं मांगीण । एका जनार्दनी लहान थोरपण गा ॥७॥

3786. (गौळणींची अवस्था) बाळपणी हरी । खेळे मथुरेमाझारी । पायी घागरिया सरी । कडदोरा वांकी । मुख पाहे माता । सुख न माये चित्ता । धन्य मानव संचिता । वोडवले आजि ॥१॥ बाळ चांगले वो । बाळ चांगले वो । म्हणता चांगले । वेळ लागे तया बोले ।

3786. पोपट ३७८६ पढो माझ्या आत्मारामा । राधा कृष्णाचेंहे ध्यान । पिंजऱ्यामध्ये गुंतलासीं । तुज सोडवील । कोण ॥धृ.॥ चौऱ्यांशी लक्ष योनी । वनी तू । तरी हिंडसी । प्रमदा विष फळी अति त्वरे धांवघेसी । घेऊनियां दोही पक्षी । पाहती तुज । न्यावयासी ॥१॥ पिंजरा घडविला पंचभूतांचाकुसरी । नव द्वारे सोळा सांधे । प्रभा पडली । भीतरी । लाविली प्राचीनाची दोरी । बांधिलानिज मंदिरी ॥२॥ हिरवा तुझा रंग । गुंज वर्णदोन्ही डोळे । चोंच आहे तुझी लाल । बोल तुझाहा मंजुळ । राघवा तू बोल माझ्या सख्या अमोलिक । बोल ॥३॥ अचळ तू चंचळ मोठा हिंडे तीनहीताळ । तुला जपला काळ । बोका केव्हा घालिल । गळ । जरी जाशी उडोनियां । पूर्व सुकृताचें फळ ॥४॥ सत्य गुरु दत्त दाता । तारक मंत्र तुज देई । तोचतुला सोडवील । यम करील काई । पावशीलचिंतामणी । एका जनार्दनी पायी ॥५॥

3787. (गौळणींची अवस्था) होते बहुत दिवस मानसी । आजि नवस हे फळले नवसी । व्हावी भेटी ते झाली गोविंदासी । आता सेवा करीन निश्चयेसी वो ॥१॥ स्थिर स्थिर मजसी साहे करा । बहु कष्ट सोसिल्या येरझारा ।

3787. सर्प ३७८७ ते ३७८८ स्वरूपमंदीरी होते मी एकली । मायासांजवेळ अविद्येचे बिळी । माझे तुझे चालतांपाऊली । मोहो भुजंगे धरिली करांगुळी ॥१॥ लोभसर्प डंखला करू काय । स्वार्थ संपत्तीने जडझाला पाय । आशालहरी तापला माझा देह । तृप्तीवारा घाली वोगुरूमाय ॥२॥ विषय निंब बहु गोडीयेआला । भजनगुळ तोमज कडु झाला । वित्तहानींचागळा झेंडुआला । असत्य शुद्धाच्या येताती गुरूळावो ॥३॥ कामिनी कामाची डोळा आले पित्त । रसस्तुति निंदा काळे झाले दांत । विकल्प वासनेच्यामुंग्या धांवत । स्त्री पुत्र लोभे जीवा पडलीभ्रांत ॥४॥ मीतपणाचीथोर आली भुली । मी येथेकोण वोळखी मोडली । अहं विवेके काया जडझाली । सद्गुरू गारूडी बोलवा माऊली ॥५॥ गुरूगारूडी आला धावुनी । बोधवैराग्याचे पाजीलेंपाणी । विवेक अंजन घातले नयनी । सोहं शब्दवाजवी नाम ध्वनी ॥६॥ मिथ्याभूतमय अवघीब्रह्मस्थिती । अभयस्वरूपी लाविली विभुतीं । उतरला सर्प निवारली भ्रांती । एका जनार्दनींआलीसे प्रचीती ॥७॥

3788. (गौळणींची अवस्था) एकली राना गोविंदा सवे । गेले ठावे ते झाले ॥१॥ मज न म्हणा न म्हणा शिंदळी । नाही विषम जवळी आतळले ॥धृपद॥ नव्हती देखिली म्या वाट । म्हणोनि हा धीट संग केला ॥२॥

3788. वासुकी सर्प मोठा दारुण । क्रोधेबैसला बिळी जाऊन । सहज मी तेथे केले गमन । तमोगुणें घातले सारवण । तेथून नष्ट आला धावून । त्याने मजवर झडप घातली जाण ॥१॥ सापचावला । अगागागा । अबाबाबा । अताताता । अरेरेरे । साप चावला ॥२॥ याची जात मोठी कठिण । मायाभुली पडला येऊन । माझे जडावलें मन॥गरगर गिरकी आली दारुण । साप चावला ॥३॥ या गिरकीचें नाही भय । मी केले सहस्र अन्याय । तोचि दडपिला हा पाय । आता कोण वांचवीलठाव । साप चावला ॥४॥ माझा देवावर हवाला । सत्य गुरु दत्त दाता । तारक मंत्र तुज देई । तोचतला सोडवील । यम करील काई । पावशीलचिंतामणी । एका जनार्दनी पायी ॥५॥

3789. (गौळणींची अवस्था) गोरस घेउनी साते निघाल्या गौळणी । तव ती कृष्णाची करणी काय करी तेथे । झाला पानसरा मिठी घातली पदरा । आधी दान माझे सारा मग चाला पंथे ॥१॥ सर जाऊ दे रे सर जाऊ दे रे सर जाऊ दे परता । मुळी भेटलासी आता ।

3789. विंचू ३७८९ ते ३७९० सहजीं सहज स्वये स्थिती । स्वभावें॥भावना आर्तक आली स्थिती । अलक्ष लक्षणामां विकार उत्पत्ती । हा हा मज विंचवे खादलें॥अवचितीं ॥१॥ अहं विंचवे खादले करू काय॥किती मीपणा ब्रह्मांडी भरला माय । अष्टांगीये चढला तेणे तळमळी होय । कर्मभोग आदळितो । हातपाय ॥२॥ जीव शिवाचिये संधीमाजीं होता । i तो मज झोंबता मी काय करू आता । धरी मारी । तंव रिघाला आतवता । कांही केलिया वो नुतरे । सर्वथा ॥३॥ अतिचिंतेच्या थोर येताती तिडका॥वित्तहानीच्या वेगी उठती भडका । द्वंद्वबाधेचा न । साहे धडका । विषयविलोभाच्या आदळती थडका ॥४॥ बहुमान ते थोर तळमळ । कामिनीकामाची नित्यजळजळ । पुत्रलोभाचे लागती इंगळ । लोकलाजेचीअंगी लागे कळ ॥५॥ नित्यनिंदेची खरस येततोंडा । कर्मस्वेदाचा सर्वांगी चाले लोंढा । त्याचाउतारु नव्हे नव्हे उदंडा । जेथे झोंबला ते नेती जेनिधाना । माझी मज न साहे उदरवेदना । वेगींपाचारा निजगुणी जनार्दना । त्याचे नामे निरसेव्यथा नाना ॥७॥ ऐसिये अनुतापे तापली अनुदिन । भाव सद्गुरुजी पातला आपण । अनन्यगतीं धरितांतयाचे चरण । तेणे हस्तक मस्तकी रक्षा केलीपूर्ण ॥८॥ भावे लागता गे मज त्याचिया पाया । त्याने कळ सोडोनी मोकळी केली काया । ब्रह्माहमस्मि विंचु आणिला गे ठायां । थोर तळमळमाझी गेली विलया ॥९॥ विंचु उतरतां मीपणामाजीठक । तेणे सहित उतरिले विषय विख । बंधमोक्ष । अहं सोहं सुखःदुख । वेदने सहित उतरविलें । देख ॥१०॥ एका जनार्दनी आलागे निजगुणी । विष उतरुनी तेणे केले अगुणी । स्वानंद कोंदला । आनंद गिळुनी । देहविदेह गेले विसरुनी ॥११॥

3790. (गौळणींची अवस्था) हरी तुझी कांति रे सांवळी । मी रे गोरी चांपेकळी । तुझ्या दर्शने होईन काळी । मग हे वाळी जन मज ॥१॥ उगला राहे न करी चाळा । तुज किती सांगो रे गोवळा । तुझा खडबड कांबळा । अरे नंदबाळा आलगटा ॥धृपद॥ तुझिये अंगी घुरट घाणी । बहु खासी दुध तुप लोणी । घरिचे बाहेरिल आणोनी । मी रे चांदणी सकुमार ॥२॥

3790. विंचु चावला वृश्चीक चावला । कामक्रोध विंचु चावला । तम घाम अंगासीआला ॥धृ.॥ पंचप्राण व्याकुळ झाला त्याने माझाप्राण चालिला । सर्वांगाचा दाह झाला ॥१॥ मनुष्यइंगळी अती दारूण । मज नांगा मारीला तीणे । सर्वांगी वेदना जाण । त्या इंगळीची ॥२॥ ह्याविंचवाला उतारा । तमोगुण मागे सारा । सत्वगुणलावा अंगारा । विंचू इंगळी उतरे झरझरा ॥३॥ सत्व उतारा देऊन । अवघा सारिला तमोगुण । किंचित् राहीली फुणफुण । शांत केलीजनार्दने ॥४॥

3791. (गौळणींची अवस्था) सात पाच गौळणी आलिया मिळोनी यशोदे गाऱ्हाणे देती कैसे । काय व्यालीस पोर चोरटे सिरजोर जनावेगळे ची कैसे। दहि दुध लोणी शिंका नुरे चि काही कवाड जैशाचे तैसे ।

3791. बैल ३७९१ अरुता ये बैला । का रे वेड्याबैला ॥१॥ काय बोले वेडी । कोण उपटितोपेंढी ॥२॥ पेंढी उपटणार तूचि जाला । पुरता । विचार करुनी बोला ॥३॥ काय बोलते पशु भांड । देवद्वारी काय पुजीसी आंड ॥४॥ काय बेटा बेकूबढोरगा । हा मोठा शहणा पोरगा ॥५॥ असे ढोरनसावें घरी । आम्हा वाचूनी तू भिकारी ॥६॥ सभाग्यासी काय करावयाचे बैल । यात्रेला कशानेजाईल ॥७॥ आम्ही ब्राह्मण अनुष्ठानी । नित्यगांजा सुरापानी ॥८॥ आम्ही नित्य करितो स्नानवरवर धुतों अंतरी बकध्यान ॥९॥ तरी अधिकआमुचा महिमा । शेण सारवावया नाही तुम्हा ॥१०॥ उगा राहे नाही तरी हाणीन रांगे । माझीतिखट आहेत शिंगे ॥११॥ उठोनी वोझे तुजवरघालीन । वोस रानांत नेऊन पाडीन ॥१२॥ बैलतरी कवणाचा । पार्वती शंकराचा ॥१३॥ एकाजनार्दनी भले । तिणें आपुलें स्वहित केले ॥१४॥

3792. (गौळणींची अवस्था) विरहतापे फुंदे छंद करिते जाती । हा गे तो गे सावधान सवेंचि दुश्चिती । न सांभाळुनि अंग लोटी पाहे भोवती । वेगळीच पडो पाहे कुळाहुनि याती वो ॥१॥ खुंटलीसी झाली येथे अवघियांची गती । आपुली परावे कोण नेणे भोवती ।

3792. गाय ३७९२ ते ३७९३ चहू सडी दुभे ब्रह्मीयाचे मुंजी । बळीदान खुजी तीर्थ पायी ॥१॥ पैल मोहरीमोहरी । पैल मोहरी मोहरी ॥२॥ सिंह वदन गायप्रल्हादा घरी । पंढरी पंढरी पुंडलिका ॥३॥ गुणागुण जनी विजनी । एका जनार्दनीदुभतसे ॥४॥

3793. (गौळणींची अवस्था) ये रे कृष्णा खुणाविती खेळो भातुके । मिळालिया बाळा एके ठायी कवतुके । कळो नेदी माया त्यासचि ते ठाउके । खेळतोंसे दावी लक्षलक्षापे मुके ॥१॥ अखंडित चटे त्यांनी लावियेला कान्हा । आवडे तया ते वाहाती संकल्प मना ।

3793. संतनाम गाय संतनाम गाय । संतनामगाय कामधेनु ॥१॥ दासर्वकाळ दुभेभक्तालागी । उणेपहाता अंगी धांव घाली ॥२॥ नाममुख स्तनालागला पान्हावे । अभक्त न पाहे धाव पाठी ॥३॥ जनी जनार्दन दुहिला आवडी । उभविली गुढीएकनाथें ॥४॥

3794. (गौळणींची अवस्था) खेळता मुरारी जाय सरोवरा तिरी । तव नग्नचि या नारी तेथे देखियेल्या । मांडिले विंदान ख्याल सुखाचे संधान । अंग लपवूनी मान पिलंगत चाले ॥१॥ ख्याल मांडिला रे ख्याल मांडिला रे । पाया पडता रे न सोडी नेदी साउला रे ॥धृपद॥

3794. एडका ३७९४ एडका मदन तो केवळ पंचानन ॥धृ.॥ धडक मारिली शंकरा । केला ब्रह्मयाचामातेरा । इंद्र चंद्रासी दरारा । लाविलाजेनेंतो केवळपंचानन ॥१॥ धडक मारीली नारदा । केलारावणाचा चेंदा । दुर्योधना मारीली गदा । घेतलाप्राण । तो केवळ पंचानन ॥२॥ भस्मासुर मुकलाप्राणासी । तेचि गती झाली वालीसी । विश्वामित्रासारखा ऋषि । नाडीला जेनें । तो केवळपंचानन ॥३॥ शुक देवानी ध्यान धरोनी । एडकाआणिला आकळोनी । एका जनार्दनाचे चरणी । बांधिला जेणे । तो केवळ पंचानन ॥४॥

3795. (गौळणींची अवस्था) धरिला पालव न सोडी माझा येणे । काही करिता या नंदाचिया कान्हे । एकली न येते मी ऐसे काय जाणे । कोठे भरले या अवघड राने रे ॥१॥ सोडी पालव जाऊ दे मज हरी । वेळ लागला रे कोपतील घरी ।

3795. कुत्रे ३७९५ ये रे कुत्तु ये । आम्हा विटाळ करूनको । आपली भाकर घे । दे रे धन्या दे । विटाळराहीला । तुजखाली । आवरुन आपला घे आताहे कुत्रेमातलें । मीच म्हणूनीगुंतले । फार कुस मोठीकेली । जीवा तुझी खोटी झाली । उपाशी मरतोपाही बरे । अमृताचे सारें । घर एक सकाळ कायखासी । तूच मुद्दल कोठे रहाशी । एवढे ज्ञान झालेकोठे । सद्गुरुचे देणे मोठे । सद्गुरु तुला आहेकारे । सर्वाचंटी तोच की रे । आम्ही तर म्हणतोकुत्रा तुला । अविद्येने धतोरा दिला । ब्राह्मणाशीअविद्या म्हणसी । देहे ब्राह्मण कैसा होशी । श्रेष्ठजन्म वेद बोलती । येवढे भले तरी का मरती । हरिभक्ता अमर होती । ते कळे कैसे आपण व्हावेतैसे । होईनासी कारे । जात गोत पाहीनाशी की रे । हे तुला ज्ञान कशाने झाले । एका जनार्दन गुरुकृपेकळो आले ॥१॥

3796. (गौळणींची अवस्था) गाई गोपाळ यमुनेचे तटी । येती पाणिया मिळोनी जगजेठी । चेंडू चौगुणा खेळती वाळवंटी । चला चला म्हणती पाहू दृष्टी वो ॥१॥ ऐशा गोपिका त्या कामातुरा नारी । चित्त विव्हळ ते देखावया हरी । मिस पाणियाचे करितील घरी । बारा सोळा मिळोनी परस्परी वो ॥धृपद॥ चिरे चोळीया त्या धुता विसरती । ऊर्ध्व लक्ष लागले कृष्ण मूर्ती । कोणा नाठवे हा कोण कुळ याती । झाल्या तटस्थ सकळा नेत्रा पाती वो ॥२॥