वारकरी रोजनिशी

2560. नववा बैसे स्थिररूप । तया नाम बौद्धरुप ॥१॥ संत तया दारी । तिष्ठताती निरंतरी ॥२॥ पुंडलिकासाठी उभा । धन्य धन्य विठ्ठल शोभा ॥३॥ शोभे चंद्रभागा तीर । गरुड हनुमंत समोर ॥४॥

2561. कई ऐसी दशा येईल माझ्या आंगा । चित्त पांडुरंगा झुरतसे ॥१॥ नाठवुनि देह पायाचे चिंतन । अवसान ते क्षण नाही मधी ॥धृपद॥ कई ऐसा पात्र होईन लाभासी । नेणो हृषीकेशी तुष्टईल ॥२॥ तुका म्हणे धन्य मानीन संचित । घेईन ते नित्य प्रेमसुख ॥३॥

2561. मूळची एक सांगतो खूण । एक आधी मग दोन । तयापासाव चार तीन । व्यापिले पांचें परिपूर्णं ॥१॥ ते भरुनी असे उरले । सर्वा ठायी व्यापियलें । जळी स्थळीं सर्व भरले । शेंखीं पाहता नाही उरले ॥२॥ निवृत्ति ज्ञानदेव सोपान । हेचि जाणती प्रेमखुण । समाधी पावले समाधान । नाही उरले भिन्नाभिन्न ॥३॥ शरण एका जनार्दनी । खुण बाणलीं निजमनी । व्यापक दिसे तिही त्रिभुवनी । गेला देहभाव विसरुनी ॥४॥

2562. नाही वागवीत जाणिवेचे ओझे । स्वामिसेवेकाजे निर्धारु हा ॥१॥ आज्ञा ते प्रमाण हा मनी निर्धार । येणे फिटे भार निश्चयेसी ॥धृपद॥ आळीकर आम्ही एकविध चित्ते । तैसे होऊ येते मायबापे ॥२॥ तुका म्हणे माझी ये जातीची सेवा । घातलासे देवावरी भार ॥३॥

2562. एक एक म्हणती सकळ लोक । पाहता एका एक हारपलें ॥१॥ एकाविण एक गणीत नाही देख । ते नित्य वोळख निजे आत्मीया रे ॥२॥ त्वंपद असिपद नाही । ठायींच्या ठायी निवोनि पाही ॥३॥ सच्चिदानंद तिन्ही नाम माया । सूक्ष्म कारण तेथे भुलुं नको वाया ॥४॥

2563. काय नाही माझे अंतरी वसति । व्यापक हा भूती सकळा नांदे ॥१॥ चित्तासी प्रसाद होईल चळण । तेचि ते वळण मनासही ॥धृपद॥ सर्व शिक्त जीवी राहिल्या कुंटित । नाही केले होत आपुले ते ॥२॥ तुका म्हणे दोरी खांब सूत्र्या हाती । नाचवी नाचती जडे तैसी ॥३॥

2563. लक्ष गांवें तरणी । पृथ्वी व्यापी निज करणीं । तो साक्षी अलिप्तपणीं । जोथींच्या तेथे ॥१॥ तैसा आत्म देही । म्हणती त्यासी ज्ञान नाही । तो व्यापुनी सर्वा ठायी । साक्षत्व असे ॥२॥ सदगुरुमुखींचा विचार । जयासी झाला साक्षत्कार । उदेरा ज्ञानभास्कर । अज्ञानतिमिरीं ॥३॥ हिरवा पिवळा । संगे रंग जाला निळा । स्फटिक या वेगळा । आत्मा तैसा ॥४॥

2564. देवाचे निर्माल्य कोण शिवे हाती । संकल्पासी होती विकल्प ते ॥१॥ वाहिले देह हे देवा एकसरे । होईल ते बरे तेणे द्वारे ॥धृपद॥ होता भार त्याची निवारली खंती । येथे आता रिती साठवण ॥२॥ तुका म्हणे इच्छे पावविले कष्ट । म्हणऊनि नष्ट दुरावली ॥३॥

2564. परेहूनी कैसे पश्यन्ती वोळले । मध्यमीं घनावलें सोहंबीज ॥१॥ वैखारियेसी कैसे प्रगट पै जाले । न वचे ते बोल एकविध ॥२॥ साक्षात्कारे कैसे निजध्यासा आले । मननासी फावलें श्रवणद्वारे ॥३॥ सुखासुख तेथे जालीसे आटणी । एका जनार्दनी निजमुद्रा ॥४॥

2565. देव तीर्थ येर दिसे जया ओस । तोचि तया दोष जाणतिया ॥१॥ तया बरे फावे देवा चुकविता । संचिलाची सत्ता अंतराय ॥धृपद॥ शुद्धाशुद्धठाव पापुण्यबीजे । पाववील दुजे फळभोग ॥२॥ तुका म्हणे विश्वंभरा ऐसे वर्म । चुकविल्या धर्म अवघे मिथ्या ॥३॥

2565. स्वयंप्रकाशामाजीं केले असे स्नान । द्वैतार्थ त्यागुन निर्मळ जाहलों ॥१॥ सुविद्येचें वस्त्र गुंडोनि बैसलो । भूतदया ल्यालों विभूती अंगी ॥२॥ चोविसापरतें एक वोळखिलें । तेचि उच्चारिले मुळारंभीं ॥३॥ आकार हारपला उकार विसरला । मकरातीत केला प्रणव तो ॥४॥

2566. काय करू सांगतांही न कळे वर्म । उपस्थित भ्रम उपजवितो ॥१॥ मन आधी ज्याचे आले होईल हाता । तयावरी सत्ता केली चाले ॥धृपद॥ अभुकेचे अंगी चवी ना सवाद । मिथ्या ऐसा वाद दुराग्रह ॥२॥ तुका म्हणे आप राखावे आपणा । संकोचोचि कोणा नये आता ॥३॥

2566. झाली संध्या संदेह माझा गेला । आत्माराम हृदयी शेजें आला॥धृ०॥ गुरुकृपा निर्मळ भागीरथी । शांति क्षमा यमुना सरस्वती । असीपदें एकत्र जेथे होती । स्वानुभाव स्नान हे मुक्तास्थिती ॥१॥ सद्बुद्धीचे घालुनि शुद्धासन । वरी सदगुरुची दया परिपुर्ण ।

2567. अमृत अव्हेरे उचंबळले आता । विष आर्त भूता आवश्यक ॥१॥ आदरासी मोल नये लावू केजे । धीर शुद्धबीजे गोमटा तो ॥धृपद॥ खऱ्याचिये अंगी आपणची चाली । लावणी लाविली काय लागे ॥२॥ तुका म्हणे चाडे करा वेंवसाव । आम्हासी तो वाव धीर आहे ॥३॥

2567. स्थूल देह - अभंग स्थूल देहाचा विचार । हाता आलिया साचार । तेथे देहे अहंकार । विरोनि जाये ॥१॥ स्थूल ब्रह्माज्ञान नेत्री । स्थूलभोग जागृति वैखरी । हे नव्हे मी ऐसा अंतरी । बोध झाला ॥२॥ मग देहे मारिता तोडितां । पूजितां का गाजिता । नसे हर्षे खेदवार्ता । तया पुरुषा ॥३॥ एका जनार्दनी । लीन झाला संतचरणी । दर्पणामाजीं बिंबोनि । दर्पणातीत ॥४॥

2568. अनुभवाचे रस देऊ आर्त भूता । सोडू चोजविता पुढे पोती ॥१॥ देवाचा प्रसाद रत्नाच्या ओवणी । शोभतील गुणी आपुलिया ॥धृपद॥ आधी भाव सार शुद्ध ते भूमिका । बीज आणि पिका चिंता नाही ॥२॥ तुका म्हणे ज्याचे नाम गुणवंत । ते नाही लागत पसरावे ॥३॥

2568. सुक्ष्म देह - अभंग ऐसी वाढलिया सद्वासना । तेथे जिराली मनाची कल्पना । इंद्रियें विषय प्राणा । बोध जाला ॥१॥ लिंग विष्णु स्वप्न कंठस्नान । काल्पनिक भोग जाण । वाचा मध्यमा ऐसी खूण । मिळोनि ठेली त्या पदा ॥२॥ तेथे इंद्रिया ऊर्वसी । आलीया सेजेसी । जयाचिया मानसी । कामा नुठी ॥३॥ एका जनार्दनी बोध । अवघा झाला ब्रह्मानंद । लिंग देहाचा खेद । वस्तु जाला ॥४॥

2569. काय मज एवढा भार । हे वेव्हार चालवाया ॥१॥ उकल तो जाणे धणी । मज भोजनी कारण ॥धृपद॥ चिंता ज्याची तया शिरी । लेंकरी ते खेळावे ॥२॥ तुका म्हणे शेवट झाला । देव या बोला भोगिता ॥३॥

2569. कारण देह - अभंग आता कारण जे अज्ञान । तेंहीं गेले वोसरोन । बोधाचे आसन । बैसलें तेथे ॥१॥ कारण रुप सुषुप्ति । आनंद भासत हृदयी प्राप्ती । या समस्ताची वस्ती । वस्तु झाली ॥२॥ ऐसा असोन वोहोट झाला । ज्ञानरसें पै भरला । मग सर्वांठायीं देखिलां । आत्मबोध ॥३॥ एका जनार्दनी आत्म्याची भेटी । तेथे उडाली त्रिगुण । मग बोधासी राहटी । जेथे तेथे ॥४॥

2570. एकांती लोकांती करू गदारोळ । लेश तो ही मळ नाही येथे ॥१॥ घ्यावे द्यावे आह्मी आपुलिया सत्ता । न देखो पुसता दुजा कोणी ॥धृपद॥ भांडाराची किल्ली माझे हाती आहे । पाहिजे तो पाहे वान येथे ॥२॥ तुका म्हणे आम्हा विश्वासाच्या बळे । ठेविले मोकळे देवे येथे ॥३॥

2570. महाकारण देह - अभंग महाकारण जे देहज्ञान । त्याचाही साक्षी आत्मा आपण । जैसा सेजे ये आंबा मुरोन । तैसा तो जाण ॥१॥ ऐशीं मुराली तुर्या अवस्था । मग साक्षी जाला परौता । तो मुरोनि वस्तुता । वस्तु जाला ॥२॥ ऐशी विवेकाची राबणूक । विवेक आत्मा वोळख । एका जनार्दनी परम सुख । प्राप्त जाले ॥३॥

2571. स्मरणाचे वेळे । व्हावे सावध न कळे ॥१॥ पडिलो विषयांचे ओढी । कोणी न दिसेसे काढी ॥धृपद॥ भांडवल माझे । वेच झाले भूमी ओझे ॥२॥ तुका म्हणे कळे । तूचि धावे ऐसे वेळे ॥३॥

2571. नवविधा भक्ति - अभंग नवविधा भक्ति नव आचरती । त्याची नामकीर्ति सांगु आता ॥१॥ एक एक नाम घेता प्रातःकाळी । पापा होय होळी क्षणमात्रें ॥२॥ श्रवणें परीक्षिती तरला भूपति । सात दिवसां मुक्ति जाली तया ॥३॥ महाभागवत श्रवण करुनी । सर्वागाचें काम केले तेणे ॥४॥ श्रीशुक आपण करूनी कीर्तन । उद्धरिला जाण परिक्षिती ॥५॥ हरिनाम घोषें गर्जें तो प्रल्हाद । स्वानंदे प्रबोध जाला त्यासी ॥६॥ स्तंभी अवतार हरि प्रगटला । दैत्य विदारिला तयालागीं ॥७॥ पायाचा महिमा स्वये जाणे रमा । प्रिय प्ररुषोत्तमा । जाली तेणे ॥८॥ हरि पदांबुज सुकुमार कोवळे । तेथे करकमळे अखंडित ॥९॥ गाईचिया मागे श्रीकृष्ण पाउले । अक्रुरें घातले दंडवत ॥१०॥ करुनी वंदन घाली लोटांगण । स्वानंदे निमग्न जाला तेणे ॥११॥ दास्यत्व मारुती अचें देहास्थिती । सीताशुद्धि कीर्ति केले तेणे ॥१२॥ सेव्य सेवक भाव जाणे तो मारुती । स्वामी सीतापती संतोषला ॥१३॥ सख्यत्व स्वजाति सोयरा श्रीपति । सर्वभावे प्रीति अर्जुनासी ॥१४॥ उपदेशिली गीता सुखी केले पार्थां । जन्ममरण वार्ता खुंटविली ॥१५॥ आत्मानिवेदन करूनियां बळीं । जाला वनमाळी द्वारपाळ ॥१६॥ औट पाऊल भूमी घेऊनी दान । याचक आपण स्वये जाला ॥१७॥ नवविधाभक्ति नवजणें केली । पूर्ण प्राप्ती जाली तयालागीं ॥१८॥ एका जनार्दनी आत्मनिवेदन । भक्ति दुजेंपण उरले नाही ॥१९॥

2572. पाहा हो देवा कैसे जन । भिन्न भिन्न संचिते ॥१॥ एक नाही एका ऐसे । दावी कैसे शुद्ध हीन ॥धृपद॥ पंचभूते एकी राशी । सूत्रे कैसी खेळवी ॥२॥ तुका म्हणे जे जे जाती । त्याची स्थिति तैशी ते ॥३॥

2572. हरिकथा श्रवण परिक्षिती सुजाण ऐकता आपण अंगें होय । होय न होय ऐसा संशय नाही पुर्वत्व राहे । राहिले गेले देह ज्याचा तो नेणे देहींचे विदेही होय । श्रवण समाधी नीचनवा आनंद ब्रह्माहस्मि न साहे रया ॥१॥ नवविधा भक्ति नवविधा व्यक्ति अवघिया एकची प्राप्ती । एका जनार्दनी अखंडता मुक्तीची फिटे भ्रांति रया ॥धृ.॥ हरीच्या कीर्तने शुक आणि नारद छेदिती अभिमानाचा कंदु । गाता पै नाचतां अखंड पै उल्हास कीर्तनी प्रेमाल्हादु । हरिनाम गजर स्वानंदे हंबरें जिंतिला पायेचा बाधू । श्रोता वक्ता स्वये सुखरुप जाला वोसंडला ब्रह्मानंदु रया ॥२॥ हरीचेनि स्मरणे द्वंद्व दुःख नाही हे भक्ति प्रल्हादा ठायी । कृतांत कोपलिया रोमही वक्र नोहे मनी निर्भयता निज देही । अग्नि विष आप नेदी त्या संताप न तुटे शस्त्राचे घाई । स्मरणाचेनि बळे परिपुर्ण जाला देह विदेह दोन्ही नाही रया ॥३॥ हरिचरणामृत गोड मायेसी उठी चाड लाहे जाली रमा । चरणद्वय भजता मुकलीं द्वंद्वभावा म्हणोनि पढिये पुरुषोत्तमा । हरिपदा लागली शिळा उद्धरली अगाध चरणमहिमा । चरणी विनटोनी हरिपदा पावली परि चरण न सोडी रया ॥४॥ शिव शिव यजिजे हे वेदांचे वचन पृथुराया बाणले पूर्ण । पूज्यपुज्यक भाव सांडोनी सद्भावें करी पुजन । देवी देव दाटला भक्त सांडोनी सद्भावें करी पुजन । देवी देव दाटला भक्त प्रेमे आटला मुख्य हे पूजेचे विधान । त्रिगुण त्रिपुटीं छेदुनियां पूजेमाजीं समाधान रया ॥५॥ हरिचरण रज रेणु वंदूनिया पावना जाला अक्रुर । पावनपणें प्रेमे वोसंडें तेणे वंदी श्वानसुकर । वृक्ष वल्ली तृणा घाली लोटांगण सद्भावें पूजी गौखुर । दंडाचिये परी लोटांगण घाली हरिस्वरुप चराचर रया ॥६॥ जीव जावो जिणें परि वचन नुलंघणें सेवेची मुख्य हा हेतु । या सेवा विनटोनि सर्वस्वें भजोनि दास्य उद्भट हनुमंतु । शास्त्रचेनि बळे न तुटे न बुडे न जलें देही असोनि देहातीतु । जन्ममरण होळी कासे भासें बळी भजनें मुक्त कपिनाथु रया ॥७॥ सख्यत्वें परपार पावला अर्जुन त्यासी न पुसत दे ब्रह्माज्ञान । स्वर्गाची खणखण बाणाची सणसण उपदेशा तेंचि स्थान । युद्धाचिये संधी लाविली समाधी कल्पातीं न मोडें जाण । निज सख्य दोघा आलिंगन पडिले भिन्नपणें अभिन्न रया ॥८॥ बळीची दानदीक्षा कैसी जीवे देउनी सर्वस्वेंसी निजबळे बाधीं देवासी । अनंत अपरंपार त्रिविक्रम सधर आकळिला हृषीकेशी । हृदयींचा हृदयस्थ आकळितां तंव देवची होय सर्वस्वेंसी । यापरि सर्वच देवासी अर्पुनी घरींदारी नांदें देवेशीं रया ॥९॥ भक्ति हे अखंड अधिकाराचे तोंड खंडोनि केले नवखंड । एकएका खंडे एक एक तरला बोलणें हे वितंड । अखंडतां जंव साधिली नाही तंव मुक्त म्हणणे हे पाषांड । बद्धता मुक्तता दोन्ही नाही ब्रह्मात्व नुरे ब्रह्मांड रया ॥१०॥ सहज स्वरुपस्थिती तया नांव भक्ति नवविधा भक्ति भासती । ऐसी भक्तिप्रति अंगें राबे मुक्ति दास्य करी अहोराती । दासीसी अनुसरणें हे तंव लाजिरवाणे मूर्ख ते मुक्ति मागती । एका जनार्दनी एकविधा भक्ति तै चारी मुक्ति मुक्ति होती रया ॥११॥

2573. कोणाचिया न पडो छंदा । गोविंदासी आळवू ॥१॥ बहुतांची बहु मते । अवघे रिते पोकळ ॥धृपद॥ घटापटा डहुळी मन । होय सीण न करू ते ॥२॥ तुका म्हणे पांडुरंग । भरू भाग आला तो ॥३॥

2573. सार - अभंग वेदामाजी ओंकार सार । शास्त्रासार वेदान्त ॥१॥ मंत्रामाजीं गायत्री सार । तीर्थ सार गुरुचरणी ॥२॥ ज्ञान सार ध्यान सार । नाम सार सर्वांमाजीं ॥३॥ व्रतामाजी एकादशीं सार । द्वादशी सार साधनी ॥४॥ पूजेमाजीं ब्रह्माण सार । सत्य सार तपामाजीं ॥५॥ दानामाजीं अन्नदान सार । कीर्तन सार कलियुगी ॥६॥ जनामाजीं संत भजन सार । विद्या सार विनीतता ॥७॥ जिव्हा उपस्थ जय सार । भोग सार शांतिसुख ॥८॥ सुखामाजीं ब्रह्मासुखसार । दुःख सार देहबुद्धी ॥९॥ एका जनार्दनी एका सार । सर्व सार आत्मज्ञान ॥१०॥

2574. एकवेळ करी या दुःखावेगळे । दुरिताचे जाळे उगवूनि ॥१॥ आठवीन पाय हा माझा नवस । रात्री ही दिवस पांडुरंगा ॥धृपद॥ बहु दूरवरी भोगविले भोगा । आता पांडुरंगा सोडवावे ॥२॥ तुका म्हणे काया करीन कुरवंडी । ओवाळूनि सांडी मस्तक हे ॥३॥

2574. कलिप्रभाव - अभंग २५७४ ते २५८३ येऊनि नरदेही वाया जाय । नेणे संतसंग कांही उपाय ॥१॥ कली वाढलासे अधम । ब्रह्माण सांडिती आपुलें कर्म ॥२॥ शुद्ध याति असोनि चित्त । सदा नीचाश्रय करीत ॥३॥ देवपूजा नेणे कर्म । न घडे स्नानसंध्या धर्म ॥४॥ ऐसा कलीचा महिमा । कोणी न करी कर्माकर्म ॥५॥ एका जनार्दन शरण । घडो संतसेवा जाण ॥६॥

2575. आणीक म्या कोणा यावे काकुळती । कोण कामा येती अंतकाळी ॥१॥ तू वो माझी सखी येसी पांडुरंगे । लवकरी ये गे वाट पाहे ॥धृपद॥ काया वाचा मने हेचि आस करी । पाउले गोजिरी चिंतीतसे ॥२॥ तुका म्हणे माझी पुरवी हे आस । घाली ब्रम्हरस भोजन हे ॥३॥

2575. मंत्रतंत्राची कथा कोण । गाइत्री मंत्र विकिती ब्राह्मण ॥१॥ ऐसा कलीमाजी अधर्म । करिताती नानाकर्में ॥२॥ वेदशास्त्री नाही चाड । वाया करिती बडबड ॥३॥ एका जनार्दनी धर्म । अवघा कलीमाजी अधर्म ॥४॥

2576. आम्हा सकळा हे । तुझ्या नामाचेंचि बळ ॥१॥ करू अमृताचे पान । दुजे नेणो काही आन ॥धृपद॥ जयाचा जो भोग । सुख दुःख पीडी रोग ॥२॥ तुका म्हणे देवा । तुझे पायी माझा हेवा ॥३॥

2576. कलीमाजी नोहे अनुष्ठान । कालीमाजीं नोहे हवन । कालीमाजीं नोहे पठण । नोहे साधन मंत्राचें ॥१॥ नोहे योगयागाविधी । नसती अंगी ते उपाधी । वाढतसे भेदबुद्धी । नोहे सिद्धि कोणती ॥२॥ न चले कर्माचें आचरण । विधिनिषेधांचे महिमान । लोपली तीर्थे जाण । देवप्रतिमा पाषाण ॥३॥ न ठाके कोणाचा कोठे भाव । अवघा लटिका वेवसाव । एका जनार्दनी भेव । जेथे तेथे वसतसे ॥४॥

2577. आर्त माझ्या बहु पोटी । व्हावी भेटी पायाची ॥१॥ यासी तुम्ही कृपावंता । माझी चिंता असो द्या ॥धृपद॥ तळमळ करी चित्त । अखंडित योगे ॥२॥ तुका म्हणे पढंरिनाथा । जाणे व्यथा अंतरिची ॥३॥

2577. कोणासी न कळे अवघे जहाले मूढ । म्हणती हे गुढ वाया शास्त्र ॥१॥ आपुलाला धर्म नाचरती जनी । अपीक धरणी पीक न होय ॥२॥ अनावृष्टी मेग न पडे निर्धार । ऐसा अनाचार कलीमाजी ॥३॥ एका जनार्दनी नीचाचा स्वभाव । न कळे तया भाव कोण कैसा ॥४॥

2578. बहु जन्मांतरे फेरे । केले येरे सोडवी ॥१॥ आळवितो करुणाकरे । विश्वंभरे दयाळे ॥धृपद॥ वाहवतो मायापुरी । येथे करी कुढावा ॥२॥ तुका म्हणे दुजा कोण । ऐसा सीण निवारी ॥३॥

2578. पंडित शास्त्री होती नीच याती । त्यांचे ऐकताती नीति ते धर्म ॥१॥ स्वमुखें ब्राह्मण न करती अध्ययन । होती भ्रष्ट जाण मद्यपी ते ॥२॥ नीचाचें सेवक करती घरोघरी । श्वानाचिये परी पोट भरती ॥३॥ एका जनार्दनी आपुलीं स्वधर्म । सांडुनियां वर्म होती मुढ ॥४॥ २५७९ या पोटाकारणें न करावे ते करिती । वेद ते विकिती थोर याती ॥१॥ नीचासी शब्दज्ञान सांगती ब्राह्मण । ऐकती ब्रह्माज्ञान त्यांचे मुखें ॥२॥ श्रेष्ठवर्ण होउनी नीचकर्म करिती । कांही न ते भीती पुण्यपापा ॥३॥ एका जनार्दनी सांडोनि आचार । करिती पामर नानामतें ॥४॥

2579. कराल ते काय नव्हे जी विठ्ठला । चित्त द्यावे बोला बोबडिया ॥१॥ सोडवूनि घ्यावे काळचक्रा हाती । बहुत विपत्ती भोगविल्या ॥धृपद॥ ज्याले जेऊ नेदी मारिलेचि मरो । प्रारब्धा ते उरे मागुताले ॥२॥ तुका म्हणे दुजा खुंटला उपाय । म्हणऊनि पाय आठविले ॥३॥

2580. डौरलो भक्तीसुखे । सेवू अमृत हे मुखे ॥१॥ संतसंगे सारू काळ । प्रेमसुखाचा कल्लोळ ॥धृपद॥ ब्रह्मादिकांसी शिराणी । तो हा आनंद मेदिनी ॥२॥ नाही वैकुंठीचा पाग । धावे कथे पांडुरंग ॥३॥

2580. कलियुगामाजीं थोर जाले पाषांड । पोटासाठीं संत जाले उदंड ॥१॥ नाही विश्वास संतदया मानसी । बोलती वायांविण सौरस अवघा उपहासी ॥२॥ वेद पठण शास्त्रें संभाषे पुराणमत । अवघे बोधोनि ठेविती बोलती वाचाळ मत्त ॥३॥ देव भजन संतपुजन तीर्थ महिमान न कळे मुढ । ऐसे कलियुगीं जाले जाणत जाणत दगडा ॥४॥ एका जनार्दनी काया वाचा राम जपा । सोपे हे साधन तेणे नोहे पुण्यपापा ॥५॥

2581. फोडिले भांडारे । माप घेऊनिया खरे ॥१॥ केली हरीनामाची वरो । मागितले आता सरो ॥धृपद॥ देशांत सुकाळ । झाला हारपला काळ ॥२॥ घ्यावे धणीवरी । तुका म्हणे लहान थोरी ॥३॥

2581. अल्प ते आयुष्य धन कलीं । मर्यादा हे केली संतजनीं ॥१॥ जनमय प्राण न घडें साधन । नोहे तीर्थाटन व्रत तप ॥२॥ असत्याचे गृह भरले भांडार । अवघा अनाचार शुद्धबुद्ध ॥३॥ एका जनार्दनी म्हणोनि । येते कींव । बुडताती सर्व महाडोहीं ॥४॥

2582. आनंदाचे डोही आनंदतरंग । आनंदचि अंग आनंदाचे ॥१॥ काय सांगो जाले काहीचियाबाही । पुढे चाली नाही आवडीने ॥धृपद॥ गर्भाचे आवडी मातेचा डोहळा । तेथींचा जिव्हाळा तेथे बिंबे ॥२॥ तुका म्हणे तैसा ओतलासे ठसा । अनुभव सरिसा मुखा आला ॥३॥

2582. कोण मानील हा नामाचा विश्वास । कोण होईल उदास सर्वभावे ॥१॥ कलियुगामाजीं अभाविक जन । करती उच्छेदन भक्तिपंथा ॥२॥ नानापरीचीं मतें नसती दाविती । नानामंत्र जपती अविधीनें ॥३॥ एका जनार्दनी पातकाची राशी । नाम अहर्निशी न जपती ॥४॥

2583. म्हणऊनि धरिले पाय । अवो माय विठ्ठले ॥१॥ आपुलेंचि करूनि घ्यावे । आश्वासावे नाभिसे ॥धृपद॥ वाढली ते तळमळ चित्ता । शम आता करावी ॥२॥ तुका म्हणे जीवी वसे । मज नसे वेगळा ॥३॥

2583. वंदुं अभाविक जन । ऐकावेंक साधन पावन । कलियुगीं अज्ञान । अभाविक पै होती ॥१॥ न कळे श्रुती वेदशास्त्र । पुराण न कळे पवित्र । ज्ञान ध्यान गायत्री मंत्र । जप तप राहिले ॥२॥ यज्ञ यागादिक दान । कोणा न कळे महिमान । अवघे जाहले अज्ञान । न कळे कांही ॥३॥ लोपले मंत्र औषध । गाईस न निघे दुग्ध । पतिव्रता ज्या शुद्ध । व्यभिचार करिती ॥४॥ ऐसियानें करावे काय । तिही ध्यावें विठ्ठल पाय । एका जनार्दनी ध्याय । विठ्ठल नाम आवडी ॥५॥

2584. कल्याण या आशीर्वादे । जाती द्वंद्वे नासोनि ॥१॥ आश्वासिले नारायणे । प्रेमदाने अंतरिच्या ॥धृपद॥ गेली निवारोनि आता । सकळ चिंता यावरी ॥२॥ तुका म्हणे गाता गीत । आले हित सामोरे ॥३॥

2584. वेषधार्‍याच्या भावना - अभंग २५८४ ते २६०८ कलिमाजीं दैवते उघड दिसती फार । नारळ आणि शेंदुर यांचा भडिमार ॥१॥ लटिका देव लटिका भक्त लटिके सर्व वाव । सात धान्याचें धपाटे मागती काय त्यांचा बडिवार ॥२॥ तेल रांधा मागती मलीदा वरती काजळ कुंकूं । फजीतखोर ऐसे देव तयाचे तोडावर थुंकु ॥३॥ एका जनार्दनी सर्वभावे सोपा पंढरीराव । तया सांडोनी कोण पुसे या देवाची कायसी माव ॥४॥

2585. हरीनाम वेली पावली विस्तार । फळी पुष्पी भार वोल्हावली ॥१॥ तेथे माझ्या मना होई पक्षिराज । साधावया काज तृप्तीचे या ॥धृपद॥ मुळींचिया बीजे दाखविली गोडी । लवकरचि जोडी झालियाची ॥२॥ तुका म्हणे क्षणक्षणा जातो काळ । गोडी ते रसाळ अंतरेल ॥३॥

2585. भक्त रागेला तवकें । देव फोडोनि केले कुटकें ॥१॥ कटकट मूर्ति मागुती करा । मेण लावुनी मूर्ति जडा ॥२॥ न तुटे न जळे कांही न मोडे । त्या देवाचे केले तुकडे ॥३॥ रांडवा म्हणती आगे आई । कैसा देव फोडिला बाई ॥४॥ जवळींच शुद्ध असता देवो । भक्तांसी पडीला सदेवो ॥५॥ शाळीग्रामक शुद्ध शिळा । हारपलीया उपवास सोळा ॥६॥ चवदा गांठींचा बांधिला दोरा । तोही अनंत नेला चोरा ॥७॥ अनंतासी अंतु आला । भक्ता तेथे खेदु जाहला ॥८॥ एका जनार्दनी भावो । नाही तंव कैंचा देवो ॥९॥

2586. बरवे ऐसे आले मना । नारायणा या काळे ॥१॥ देव आह्मा प्राणसखा । झाले दुःखा खंडण ॥धृपद॥ जन्मांतरिंच्या पुण्यरासी । होत्या त्यासी फळ आले ॥२॥ तुका म्हणे निजठेवा । होईल देवा लाधलो ॥३॥

2586. देव म्हणती मेसाबाई । पूजा अर्चाकरिती पाही ॥१॥ नैवेद्य वहाती नारळ । अवघा करिती गोंधळ ॥२॥ बळेंचि मेंढरें बोकड मारिती । सुकी रोटी तया म्हणती ॥३॥ बळेंचि आणिताती अंगा । नाचताती शिमगी सोंगा ॥४॥

2587. जरि आड यती लाज । कैसे काज साधते ॥१॥ करणे केले उठाउठी । पायी मिठी घातली ॥धृपद॥ समर्पीला जीव भाव । धरिला भाव अखंड ॥२॥ तुका म्हणे आड काही । काळ नाही घातला ॥३॥

2587. प्रेमे पूजी मेसाबाई । सांडोनिया विठाबाई ॥१॥ काय देईल ती वोंगळा । सदा खाय अमंगळा ॥२॥ आपुलीये इच्छेसाठी । मारी जीव लक्ष कोटी ॥३॥ तैसी नोहे विठाबाई । सर्व दीनाची ती आई ॥४॥

2588. पात्र शुद्ध चित्त ग्वाही । न लगे काही सांगणे ॥१॥ शूर तरी सत्यचि व्हावे । साटी जीवे करूनि ॥धृपद॥ अमुपच सुखमान । स्वामी जन मानवे ॥२॥ तुका म्हणे जैसी वाणी । तैसे मनी परिपाक ॥३॥

2588. सांडोनिया विठाबाई । का रे पूजितां मेसाई ॥१॥ विठाबाई माझी माता । चरणी लागो इचे आता ॥२॥ अरे जोगाई तुकाई । इजपुढें बापुड्या काई ॥३॥ एका जनार्दनी माझी आई । तिही लोकी तिची साई ॥४॥

2589. प्रगटले ज्ञान । नारायण भूती ते ॥१॥ अनुभवच घेऊ व्हावा । विनंती देवा करूनिया ॥धृपद॥ देखोवेखी वदे वाणी । पडिल्या कानी प्रमाणे ॥२॥ तुका म्हणे योगक्षेम । घडे ते वर्म साधावे ॥३॥

2589. आलो ऐकोनी खंडोबाची थोरी । वाघा होऊनि मज मागा म्हणती वारी ॥१॥ ठकलो ठकलों वाउगा सीण । वारी मागतां पोट न भरे जाण ॥२॥ सदा वागवी कोटंबा आणि झेंडा । रांडापोरे त्यजिलीं जालो काळतोंडा ॥३॥ गेले दोनी ठाव आता कोठे उरला वाव । एका जनार्दनी भेटवा मज पंढरीरावो ॥४॥

2590. मुख्य आधी विषयत्याग । विधिभाग पाळणे ॥१॥ मन पावे समाधान । हेचि दान देवाचे ॥धृपद॥ उदासीन वृत्ति देही । चाड नाही पाळणे ॥२॥ तुका म्हणे नाही भय । सम सोय विषमाची ॥३॥

2590. पूजिती खंडेराव परत भरिती । विठ्ठल विठ्ठल न म्हणती अभागी ते ॥१॥ लावुनि भंडार दिवटा घेती हाती । विठ्ठल म्हणता लाजती पापमती ॥२॥ ऐसियासी भाव सांगावा तो कवण । एका जनार्दनी काय वाचा शरण ॥३॥

2591. आता हेचि सार हेचि सार । मूळबीज रे आइका ॥१॥ आवडीने आवडी उरे । जे ज्या झुरे ते त्यासी ॥धृपद॥ प्रेमाचिया सूत्रदोरी । नाही उरी उरवी ॥२॥ तुका म्हणे चिंतन बरे । आहे खरे खऱ्यापे ॥३॥

2591. फजितीचे देव मागती घुटीरोटी । आपणासाठीं जगा पीडितो काळतोंडें मोठीं ॥१॥ नको तया देवा आठवा मजसी । विठ्ठल मानसी आम्ही ध्याऊं ॥२॥ अविचारी देव अविचारी भक्त । देवाकारणे मारिती पशुघात ॥३॥ एका जनार्दनी जळो जळो ऐसा देव तो भांड । विठ्ठल विठ्ठल न म्हणे त्याचे काळे तोंड ॥४॥

2592. केला तैसा अंगीकार । माझा भार चालवी ॥१॥ होऊ अंतराय बुद्धी । कृपानिधी नेंदावी ॥धृपद॥ आम्ही तरी जड जीव । कैचा भाव सपुरता ॥२॥ अनन्यभावे घ्यावी सेवा । आम्हा देवा घडेसी ॥३॥

2592. म्हणती देव मोठे मोठे । पूजिताती दगडगोटे ॥१॥ कषाट नेणती भोगिती । वहा दगडातें म्हणती ॥२॥ जीत जीवा करुनि वध । दगडा दाविती नैवेद्य ॥३॥ रांदापोरें मेळ जाला । एक म्हणतो देव आला ॥४॥

2593. सोसे बहुगर्भवासी । मेलो असो उपवासी । नाही सखी ऐसी । येथे कोण भेटली ॥१॥ करी करी रे स्वहित । देह तव हे अनित्य । नाही दिले चित्त । सोडवू मोहापासोनि ॥धृपद॥ पाळी तोंडींचिया घासे । तेचि होय अनारिसे । ज्या नव्हे ऐसे । खेदी परि सोडवीना ॥२॥ तुका म्हणे धनमाने । माझ्या बाटलो मीपणे । नाही दिला मने । देखो लाभे हा लाभ ॥३॥

2593. पाषाणाची करूनि मूर्ति । स्थापना करिती द्विजमुखें ॥१॥ तया म्हणताती देव । विसरुनि देवाधिदेव ॥२॥ मारिती पशूंच्या दावणी । सुरापाणी आल्हाद जया ॥३॥ आमुचा देव म्हणती भोळा । पहा सकळा पावतसे ॥४॥

2594. इच्छिती तयांसी व्हावे जी अरूप । आम्हासी स्वरूप स्थिती चाड ॥१॥ आता नव्हे माझा भाव अनारिसा । पावलानी इच्छा गोवियेली ॥धृपद॥ लेंकरासी कोठे जाणत्याची परी । करू येते दुरी धरावया ॥२॥ लागली न सुटे नामाची आवडी । माझी भावजोडी भंगू नका ॥३॥

2594. प्रतिमेचा देव केला । काय जाणे ती अबला ॥१॥ नवस करिती देवासी । म्हणती पुत्र देई वो मजसी ॥२॥ न कळेचि मुढा वर्म । कैसे जाहलेंसे कर्म ॥३॥ प्रतिमा केलीसे आपण । तेथे कैचे देवपण ॥४॥

2595. आम्हा भाविकांची जाती । एकविध जी श्रीपती । अळंकारयुक्ति । सरो शकेचि ना ॥१॥ जाणे माउली त्या खुणा । क्षोभ उपजो नेंदी मना । शांतवूनि स्तना । लावी अहो कृपाळे ॥धृपद॥ तुज अवघे होऊ येते । परी मज वाटो नये चित्ते । उपासने परते । नये काही आवडो ॥२॥ करू रूपाची कल्पना । मुखी नाम नारायणा । तुका म्हणे जना । जनस्थळ देखता ॥३॥

2595. देव दगडाचा भक्त तो मेणाचा । एका दोहींचा विचार कैसा ॥१॥ खरेपणा नाही देवाचे ते ठायी । भक्त अभाविक पाही दोन्ही एक ॥२॥ एका जनार्दनी ऐसे देवभक्तपण । निलाजेर जाण उभयतां ॥३॥

2596. ज्यावे हीनपणे । कासयाच्या प्रयोजने ॥१॥ प्रारब्धी संसार । बरी हिंमतीची थार ॥धृपद॥ होणार ते काही । येथे अवकळा नाही ॥२॥ तुका म्हणे देवे । कृपा केलिया बरवे ॥३॥

2596. करूनि नवस मागती ते पुत्र । परी तो अपवित्र होय पुढे ॥१॥ नासोनियां धर्म करी वेडेचार । भोगिती अघोर पापमती ॥२॥ सदा सर्वकाळ निंदावें सज्जन । काया वाचा मन परद्रव्या ॥३॥ परनारी देखता सुख वाटे मनी । भोगी वित्त हानी पाप जोडे ॥४॥

2597. किती रांडवडे । घालूनि व्हाल रे बापुडे । संसाराचे भिडे । कासावीस झालेती ॥१॥ माझ्या स्वामी शरण रिघा । कृपाळुवा पांडुरंगा । ठेवी अंगसंगा । विश्वासिया जवळी ॥धृपद॥ काही न मागता भले । होईल तेचि काम केले । नसावे आथिले । काही एका संकल्पे ॥२॥ तुका म्हणे भाव । पाववील ठायाठाव । एकविध जीव । ठेविलिया सेवेसी ॥३॥

2597. जयाचेनि तुटे भवबंधन । तयासी जाण विसरती ॥१॥ करिती आणिकांची सेवा । ऐसे ते अभागी निर्दैवा ॥२॥ मुळींच नाही देवपण । तेथे करिती जप ध्यान ॥३॥ विसरूनि खर्‍या देवासी । भुलले आपुल्या मानसी ॥४॥

2598. बाप करी जोडी लेंकराचे ओढी । आपुली कुरवंडी वाळवूनी ॥१॥ एकाएकी केला मिरासीचा धनी । कडिये वागवूनी भार खांदी ॥धृपद॥ घालुऊनी पाहे डोळा अळंकार । ठेवा दावी थोर करूनिया ॥२॥ तुका म्हणे नेदी गांजू आणिकासी । उदार जीवासी आपुलिया ॥३॥

2598. वोस घर वस्तीस काह्मा । तैसे देवा कोण पुसे ॥१॥ सांडोनिया पंढरीराणा । वोस राना कोण धांवे ॥२॥ घेती मासांचें अवदान । देवपण कैंचे तेथे ॥३॥ ऐसिया देवासी पुजणें । एका जनार्दनी खोटे जिणें ॥४॥

2599. काय वृंदावन माखियेले गुळे । काय जिरे काळे उपचारिले ॥१॥ तैसी अधमाची जातीच अधम । उपदेश श्रम करावा तो ॥धृपद॥ न कळे विंचासी कुरवाळिले अंग । आपले ते रंग दावीतसे ॥२॥ तुका म्हणे नये पाकासी दगड । शूकरासी गोड जैसी विष्ठा ॥३॥

2599. येउनी नरदेहा भूतातें पूजिती । परमात्मा नेणती महामुर्ख ॥१॥ दगडाच्या देवा सेंदुराचा भार । दाविती बडीवार पूजनाचा ॥२॥ रांडापोरे घेती नवासाची बगाड । नुगवे लिगाड तयाचेनि ॥३॥ आपण बुडती देवा बुडविती । अंतकाळी होती दैन्यावाणें ॥४॥

2600. स्तवूनिया नरा । केला आयुष्याचा मातारा ॥१॥ नारायणचिया लोपे । घडली अवघीच पापे ॥धृपद॥ जीव ज्याचे दान । त्याचा खंडूनिया मान ॥२॥ तुका म्हणे वाणी । आइके त्या दोष कानी ॥३॥

2600. भजन चालिलें उफाराटें । कवण जाणे खरें खोटे ॥१॥ जवळी असता देव । भक्ता उपजला संदेह ॥२॥ सचेतन तुळशी तोडा । वाहाती अचेतन दगडा ॥३॥ बेला केली ताडातोडी । लिंगा लाखोली रोकडी ॥४॥

2601. मी तव बैसलो धरुनिया आस । न करी उदास पांडुरंगा ॥१॥ नको आता मज दवडू श्रीहरी । मागाया भिकारी जालो दास ॥धृपद॥ भुकेलो कृपेच्या वचनाकारणे । आशा नारायणे पुरवावी ॥२॥ तुका म्हणे येऊनिया देई भेटी । कुरवाळुनी पोटी धरी मज ॥३॥

2602. आता तुझे नाम गात असे गीती । म्हणोनी मानिती लोक मज ॥१॥ अन्नवस्त्रचिंता नाही या पोटाची । वारिली देहाची थोर पीडा ॥धृपद॥ सज्जन संबंधी तुटली उपाधी । रोकडा या बंदी सुटलोंसे ॥२॥ घ्यावा द्यावा कोणे करावा सायास । गेली आशापाश वारोनिया ॥३॥

2602. देव देही आहे सर्व ते म्हणती । जाणतिया न कळे गती देव नेणे ॥१॥ ऐसे ते भुलले देवा विसरले । तपताती वहिले करुनी कष्ट ॥२॥ देवाची ती भेटी नाही जाहली तया । शिणताती वाया कर्महीन ॥३॥ एका जनार्दनी जवळी असोनी देव । कल्पनेंन वाव केला मने ॥४॥

2603. कामक्रोध माझे लावियेले पाठी । बहुत हिंपुटी झालो देवा ॥१॥ आवरीता तुझे तुज नावरती । थोर वाटे चित्ती आश्चर्य हे ॥धृपद॥ तुझिया विनोदे आम्हा प्राणसाटी । भयाभीत पोटी सदा दुःखी ॥२॥ तुका म्हणे माझ्या कपाळाचा गुण । तुला हासे कोण समर्थासी ॥३॥

2603. सर्वात्मक भरला देवो । तेथे न ठेविती भावो ॥१॥ ऐशी भुललीं कर्मासी । आचरती ती दोषासीं ॥२॥ सर्व ठायी व्यापक हरी । कोण द्वेषी कोण वैरी ॥३॥ ऐसे अभागी ते हीन । भोगीताती जन्मपतन ॥४॥

2604. स्वमुखेचि तुह्मी सांगा मज सेवा । ऐसे माझे देवा मनोरथ ॥१॥ निघो आम्ही काही चित्तवित्त घरे । आपुल्या उदारे जीवावरी ॥धृपद॥ बोल परस्परे वाढवावे सुख । पाहावे श्रीमुख डोळेभरी ॥२॥ तुका म्हणे सत्य बोलतो वचन । करुनी चरण साक्ष तुझे ॥३॥

2604. देव सर्वाठायी वसे । परि न दिसे अभाविका ॥१॥ जळीं स्थळीं पाषाणीं भरला । रिता ठाव कोठे उरला ॥२॥ जिकडे पाहे तिकडे देव । अभाविकां दिसे वाव ॥३॥ एका जनार्दनी नाही भाव । तंव तया न दिसे देव ॥४॥

2605. मज अनाथाकारणे । करी येणे केशवा ॥१॥ जीव झुरे तुजसाठी । वाट पोटी पहातसे ॥धृपद॥ चित्त रंगले चरणी । तुजवाचूनि न राहे ॥२॥ तुका म्हणे कृपावंता । माझी चिंता असावी ॥३॥

2605. लटिक्या भावाचें । देवपण नाही साचे ॥१॥ भाव नाही जेथे अंगी । देव पाहता न दिसे जगी ॥२॥ सर्व काळ मनी कुभाव । जैसा पाहे तैसा देव ॥३॥ लटिकी भंड फजिती । एका जनार्दनी निश्चिती ॥४॥

2606. कासया वाचूनि झालो भूमी भार । तुझ्या पायी थार नाही तरी ॥१॥ जाता भले काय डोळियांचे काम । जव पुरुषोत्तम न देखती ॥धृपद॥ काय मुख पेव श्वापदाचे धाव । नित्य तुझे नांव नुच्चारिता ॥२॥ तुका म्हणे आता पांडुरंगाविण । न वांचता क्षण जीव भला ॥३॥

2606. देही असोनिया देव । वाउगा करिती संदेहो ॥१॥ जाय देवळासी स्वये । मनी आशा दुसरी वाहे ॥२॥ बैसोनीं कीर्तनी । लक्ष लावी सदां धनीं ॥३॥ करु जाय तीर्थयात्रा । गोविलें मन विचारा ॥४॥

2607. नको मज ताठा नको अभिमान । तुजवीण क्षीण होतो जीवा ॥१॥ दुर्धर हे माया न होय सुटका । वैकुंठनायका सोडवी मज ॥२॥ तुका म्हणे तुझे झालिया दर्शन । मग निवारण होईल सर्व ॥३॥ अर्थ :

2607. ब्रह्मा एक परिपूर्ण । तेथे नाही दोष गुण ॥१॥ पराचा देखती जे दोष । तेचि दोषी महादोषी ॥२॥ ब्रह्मी नाहे दोष गुण । पाहती ते मुर्ख जाण ॥३॥ जे गुणदोषी देखती । एका जनार्दनी नाडती ॥४॥

2608. चाल घरा उभा राहे नारायणा । ठेवू दे चरणांवरी माथा ॥१॥ वेळोवेळा देई क्षेमआलिंगन । करी अवलोकन कृपादृष्टी ॥धृपद॥ प्रक्षाळू दे पाय बैसे माजघरी । चित्त स्थिर करी पांडुरंगा ॥२॥ आहे त्या संचिते करवीन भोजन । काय न जेवून करिसी आता ॥३॥

2608. मी तेचि माझी प्रतिमा । तेथे नाही आन धर्मा ॥१॥ तेथे असे माझा वास । नको भेदे आणि सायास ॥२॥ कलियुगीं प्रतिमेपरतें । आसना साधन नाही निरुते ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । दोन्ही रूपे देव आपण ॥४॥

2609. देवाची ते खूण आला ज्याच्या घरा । त्याच्या पडे चिरा संसारासी ॥१॥ देवाची ते खूण करावे वाटोंळे । आपणा वेगळे राहो नेदी ॥धृपद॥ देवाची ते खूण गुंतो नेदी आशा । ममतेच्या पाशा शिवो नेदी ॥२॥ देवाची ते खूण करावे तोंडाळ । आणिक सकळ जग हरी ॥३॥

2609. ब्राह्मण - अभंग २६०९ ते २६१३ स्नानसंध्या शौचाचार । स्वधर्म नावडे साचार ॥१॥ कनकफळ नाम गोमटें । बाहेर आंत दिसे कांटे ॥२॥ शरीर श्वेत निर्नासिक । तोंडाळ ओढाळ पतिनिंदक ॥३॥

2610. अनंताचे मुखी होसील गाइला । अमुप विठ्ठला दास तुम्हा ॥१॥ माझे कोठे आले होईल विचारा । तरीच अव्हेरा योग्य झालो ॥धृपद॥ सर्वकाळ तुम्ही असा जी संपन्न । चतुरा नारायण शिरोमणि ॥२॥ तुका म्हणे ऐसे कलियुगींचे जीव । तरी नये कीव बहुपापी ॥३॥

2610. सुंदर विभुति लावी अंगी । मिरवी जगी भूषण ॥१॥ घालूनिया गळा माळा । वागवी गबाळा वोंगळ ॥२॥ नेणे कधी योगयाग । दावी सोंग भाविका ॥३॥ एका जनार्दनी भाव । नाहे तेथे कदा देव ॥४॥

2611. न करावी चिंता । भय धरावे सर्वथा ॥१॥ दासा साहे नारायण । होय रक्षिता आपण ॥धृपद॥ न लगे परिहार । काही योजावे उत्तर ॥२॥ न धरावी शंका । नये बोलो म्हणे तुका ॥३॥