वारकरी रोजनिशी

531. जातो न येतिया वाटा । काय निरवितो करंटा ॥१॥ कैसा जालासे बेशरम । लाज नाही न म्हणे राम ॥धृपद॥ पाहे वैरियाकडे । डोळे वासुनिया रडे ॥२॥ बांधुनिया यमा हाती । दिला नाही त्याची खंती ॥३॥

531. गोकुळी गोपिका गोपाळ सकळ | मध्ये घननीळ क्रीडा करी ॥१॥ करी खेळ मोठा स्थापिले निशाण | स्वये नारायण हांका मारी ॥२॥ मारियेला कंस दुर्घट दुर्जना | पुरवी वासना पांडवांची ॥३॥ पांडवांचे ध्यान धरुनि अंतरी | नामा म्हणे हरि साह्य करी ॥४॥

531. एकाच्या कैवारें । कली मारिले सर्व धुरे । तयांसे ते बरे । आपणापाशीं ठेवी ॥१॥ ऐसा कृपावंत स्नेहाळ । भरले कीर्ति भूमंडळ तया स्मरे हळाहळ । निशीदिनीं ॥२॥ भक्ति भावचेनि प्रेमे द्वारपाळ जाहला समें । अद्यापि तिष्ठे नेमे । वचन ते नुल्लुमीं ॥३॥ अंकितपणे तिष्ठत उभा । एका जनार्दनी धन्य शोभा । पुडंलिकाच्या लोभा । युगें अठ्ठावीस ॥४॥

531. शकटासुर काळयासी । प्रताप ठाउका हा तयासी ॥१॥ बळिसी झाला विदयमान । देता तीन पांड दान ॥२॥

532. चोहटा मिष्टान्न जे काही सांडले । सुनियासी झाले सुकाळ पै ॥१॥ तैसा तो अभक्त वाढिन्नला जगी । काळ तयालागी ग्रासितसे ॥२॥

532. त्रिकाल आरती करू देवाधिदेवा । गाऊ नाचू नित्य कथा करू केशवा॥धृ॥ दिननिसी छंद लागो हाचि मानस । रामा रामा कृष्णा गाऊ गीतेसी ॥१॥

532. वाटा घेई लवकरि । मागे अंतरसी दुरी । केली भरोवरी । सार नेती आणीक ॥१॥ ऐसी भांबावली किती । काय जाणो नेणो किती । समय नेणती । माथा भार वाहोनि ॥धृपद॥ नाही सरले तोवरी । धाव घेई वेग करी । घेतले पदरी । फावले ते आपुले ॥२॥ फट लडी म्हणे तुका । एक न साहावे धका । तरि च या सुखा । मग कैसा पावसी ॥३॥

532. सर्वांभूती नांदे सर्व नारायण | सर्व संस्थापन पांडुरंग ॥१॥ अगा देववंद्या अगा गोपवेषा | पावन परेशा परमार्थी ॥२॥ मूर्त अमूर्ताचा मुक्त परांगता | सर्व मायातीता साक्षीरूपा ॥३॥ नामा म्हणे देवांदानवा जिंकिसी | ते भाकी आम्हांसी सांभाळांवे ॥४॥

532. देतो मोक्ष मुक्ति वाटितसे फुका । ऐसा निश्चयो देखा करुनी ठेलो ॥१॥ सांवळे रुपडें गोजिरे गोमटे । उभे पुडंलीके पेठें पंढरीये ॥२॥ वाटितसे इच्छा जयासी जे आहे । उभारुनी बाह्म देत असे ॥३॥ एका जनार्दनी देता न सरे मागे । जाहली असतीं युगें अठ्ठावीस ॥४॥

532. सकळांचिया नेत्रे तुम्हा सर्वही देखणे । सकळांचिया श्रोत्रे तुम्हा सर्वही ऐकणे ॥१॥ ऐसे सर्वज्ञची तुम्ही सर्वदा देवा । जेथिल तेथे ज्याच्या तैशा जाण तसा भावा ॥२॥

533. उत्तम ने परी उभविले मनोहर । दीपकावीण मंदीर शोभा न पवे बापा ॥१॥ धृतेंवीण भोजन तांबूळेंवीण वदन । कंठेवीण गायन शोभा न पवे बापा ॥२॥

533. भाजी घेणार केज्याचा । काढा मागतो केळाचा ॥१॥ मूर्ख न विचारी चिवी । मनी इच्छितसे मुक्ती ॥२॥

533. चालावा पंथ तो पाविजे त्या ठाया । ऐकिल्या वाया वारता त्या ॥१॥ ऐका जी वोजे पडतसे पाया । भावचि ते जाया वाट नव्हे ॥धृपद॥ व्याली कुमारीचा अनुभवे अनुभव । सांगता तो भाव येत नाही ॥२॥ तुका म्हणे येथे पाहिजे आराले । बिंबी निवळले तरि भासे ॥३॥

533. प्रल्हादादिकांचे अंतरीचे ध्यान | ते पंढरिये निधान उभे असे ॥१॥ सर्व जन जया नेणते जाहले | सुख दाखविले पुंडलिका ॥२॥ वेदांचे जे सार श्रुतींचे जिव्हार | तेंचि कटी कर उभे असे ॥३॥ ज्ञानाचे जीवन वैराग्या भूषण | ते सुख निधन विटेवरी ॥४॥

533. कल्पतरु दाता पुंडलीक मुनी । तयासाठीं परब्रह्मा तिष्ठे अझुनी ॥१॥ नवलाव गे माय नवलाव गे माय । विटे ठेऊनी पाय उभा असे ॥२॥ शेष श्रमला शास्त्र भागले । वेवादितीवाहिली अठरा ज्यासी ॥३॥ आदि अंत कोना न कळे जयाचा । मौनावली वाचा वेदादिकीं ॥४॥

533. सर्वातरी वास याचा । महदादी अणूचा हदयस्थ ॥१॥ नाही दुरी जवळी ऐसा । कोंडोनी दिशा भरलासे ॥२॥

534. वांझेचिये पोरा तिघे झाले लेक । पारधीसी देख निघाले ते ॥१॥ उर्ण तंतु दोरा जाळे केले त्याचे । डोही मृगजळाचे धरिले मच्छ ॥२॥

534. मायेची निवृत्ति केली जव नाही । आत्मतत्व ठायी पडे केवी ॥१॥ यालागी सद्गुरू सेविती सज्ञान । मायेचे निर्शन करावया ॥२॥

534. काय नाही लवत झाडे । विसरे वेडे देहभाव ॥१॥ जया न फळे उपदेश । धस ऐसे त्या नांव ॥धृपद॥ काय नाही असत जड । दगड तो अबोलणा ॥२॥ तुका म्हणे कुचर दाणा । तैसा म्हणा डेंग हा ॥३॥

534. एक बाहू तुळसीपत्र | ते देवासी प्रिय होत ॥१॥ रखुमाईने देव | सोडविला कृष्णराव ॥२॥ नामा म्हणे पूर्ण होती | प्राप्त राधिकेचा पती ॥३॥

534. क्षीरसागरीचें निजरुपडें । पुंडलिकाचेनि पडिपाडें । उभे असे ते रोंकडे । पंढरीये गोजिरे ॥१॥ पहा पहा डोळेभरी । शंख चक्र मिरवे करी । कास कसिली पिंताबरी । हृदयावरी वैजयंती ॥२॥ भीमरथी वाहे पुढा । करित पापाचा रगडा । पुंडलिकाचे भिडा । उभा उगा राहिला ॥३॥ शरण एका जनार्दनी । त्रैलोक्याचा धनी । नाचतो कार्तनीं । भक्तांमागें सर्वदा ॥४॥

534. सूर्य प्रकाशाचा नेणेचि महिमा । रात्रीचिया तमा न देखोनि ॥१॥ क्षीरसिंधु नेणे तृप्ती कैसी असे । क्षुधेचे वळसे इतरासी ॥२॥

535. शत अश्वमेध घडले जयाला । तरी ब्रह्म त्याला अगम्य हे ॥१॥ सोमयागाची हे नाही ज्या गणना । तरी आत्मखुणा अलभ्य ते ॥२॥

535. कर्माआदि अंती मध्ये ब्रह्मभाव । जाणे तो अनुभव ज्ञानियाचा ॥१॥ ऐसिया स्थितीचे ब्राह्मण ते खरे । येर ते पामरे वोळखावे ॥२॥

535. देखीचा दिमाख शिंकोनिया दावी । हिऱ्या ऐसी केवी गारगोटी ॥१॥ मर्‍यादा ते जाणे अरे अभागिया । देवाच्या ऐसिया सकळ मूर्ती ॥धृपद॥ काय पडिलासे लटिक्याचे भरी । वोवाळुनि थोरी परती सांडी ॥२॥ तुका म्हणे पुढे दिसतसे घात । करितो फजित म्हणउनी ॥३॥

535. तांची विश्रांति ज्ञानियांचे गुज | मुक्तिचे हे बिज मोक्षदानी ॥१॥ कृष्ण विष्णु हरी मुकुंद मुरारी | अच्युता नरहरी नारायणा ॥२॥ गोवर्धनधर गोपी मनोहर | भक्त करुणाकर पांडुरंगा ॥३॥ तूंचि हे सकळ आदि मध्य अंती | निजसुख संपत्ति सज्जनांची ॥४॥

535. कोटी कंदर्प सांडा वोवाळुनी । ऐसा जगदानीं पंढरीये ॥१॥ हेळु लोपला तेजे जे देखता मन निवे । दरुशने भागले हेवा करता गे गाय ॥२॥ मदन मनमोहन सनकासनंदन वंद्य । सर्वाठायीं व्यापुनी उभे विटे आनंद ॥३॥ सुखाची सुखमूर्ति पूडांलिकाचे भक्ति । एका जनार्दनी सगुण व्यक्तिसी आला ॥४॥

535. संत गाती सनकादिक । तुमचिये कौतुक कीर्तिचे ॥१॥ तारिल्या शिळा गिळीला वन्ही । पर्वत उचलूनि धरिला वरी ॥२॥

536. पूर्वेचा हा भानु उगवेल पश्चिमे । परी भूमि जन्म नसे आम्हा ॥१॥ वांझेचा कुमर दिसेल प्रगट । न दिसे जरठ जड दष्टी ॥२॥

536. अचेतन कर्म सचेतन ब्रह्म । वोळखीजे धर्म दोहींचाही ॥१॥ मग तो ब्राह्मण बोलिजे निश्चित । सावधान चित्त सर्वकाळ ॥२॥

536. संसाराचा माथा भार । काही पर न ठेवी ॥१॥ भक्तीची ते जाती ऐसी । सर्वस्वासी मुकावे ॥धृपद॥ भिक्षा आणि वेवसाव । काला करितो गाढव ॥२॥ करुनि वस्ती बाजारी । म्हणवी कासया निस्पृही ॥३॥

536. देऊनि भातुके गळा घाली मिठी | सखा जगजेठी भक्ति भावा ॥१॥ आधार करोनि राहिले पंढरी | तेथे निरंतरी प्रेम दावी ॥२॥ नामा म्हणे सेवा करोनिया शुद्ध | संसार संबंध नाही तया ॥३॥

536. येऊनिया पंढरपुरा । उभा सामोरा पुंडलिका ॥१॥ उभारुनी बाह्मा हात । भक्ता इच्छिले ते देत ॥२॥ भलते याती नारी नर । दरुशने उद्धार सर्वांसी ॥३॥ साक्ष भीमरथी आई । एका जनार्दनी पाही ॥४॥

536. श्रीकृष्ण विचरे कुंजवनी । तैसाचि दंडकरण्यी श्रीराम ॥१॥ एके वधिले खरदूषण । एके मर्दन कागबगा ॥२॥

537. लक्ष चौऱ्यांशी येऊनिया प्रती । कोटीफेरे होती कोटी जीवा ॥१॥ परी ही मनुष्य देहत्वप्राप्ती । लाभ नाही हाती अवचिता ॥२॥

537. श्रीबीज संयुक्त पांडुरंग-मंत्र । जपता पवित्र महापापी ॥१॥ नाही या संदेह पहा वेदशास्त्र । गुह्य हे सर्वत्र सांगितले ॥२॥

537. तेज्या इशारती । तट्टा फोकावरी घेती ॥१॥ काय सांगावे त्याहूनी । ऐका रे धरा मनी ॥धृपद॥ नव्हे भांडखोर । धरू ओढूनि पदर ॥२॥ तुका म्हणे तोंड । काळे करा खाली मुंड ॥३॥

537. कोहळिये काय कोहळि जड | तैसे मी तुझे लळेवाड ॥१॥ आंधळे मुके कानी नायके | त्यासी काय जननी पोसू न शके ॥२॥ नामा म्हणे केशव कृपेचा सागरू | जयाचा जारू तयासिच भारू ॥३॥

537. बहुती वर्णिला बहुती ध्याईला । परी तो पाहिल्या पुंडलिका ॥१॥ करुनी कैवाड उभा केला नीट । धरुनी दोन्ही कट करी देखा ॥२॥ पंचमहापातकी येताती ज्या भावे । दरुशने त्या द्यावे वैकुंठ पद ॥३॥ एका जनार्दनी भक्तांचा अंकीत । उभाचि तिष्ठत अठ्ठावीस युगें ॥४॥

537. श्रुतीदेवाच्या कणिया खाणे । श्रलाध्य अन्ने विदुराच्या ॥१॥ द्रौपदीहातीचे भाजीपान । मानी समान पंचामृता ॥२॥

538. मृतिकेची खंती काय करतोसी । कोण मी नेणशी काय आहे ॥१॥ काय तुज जाले नाथिला संसार । कासयासी भार वाहतोसी ॥२॥

538. एकांती आसन घालुनिया शिव । ब्रह्मादिक देव ध्याती जया ॥१॥ ते पाय आणिले चंद्रभागे तीरी । पहा डोळेभरी एक वेळा ॥२॥

538. मागे संती होते जे जे सांगितले । ते येऊ लागले अनुभवा ॥१॥ आचारभ्रष्ट होती लोक कली । पुण्य क्षीण बळी जाले पाप ॥धृपद॥ वर्णधर्म कोण न धरी विटाळ । घालिती गोंधळ एके ठायी ॥२॥ वेदाचे पाठक सेवितील मद्य । न देखती भेद विषयी भांड ॥३॥

538. योगिये शिणती तुझिये प्राप्तिलागी | नातुडसी जगी कवणासी ॥१॥ एक जटा नखे स्वये वाढविती | दिगंबर होती एक देवा ॥२॥ त्यासी तुझी भेटी नव्हेचि कल्पांती | अखंड सिणती साधनाने ॥३॥ आमचे सन्निध सर्वदा राहसी | आमच्या भाग्यसी पार नाही ॥४॥

538. सखी पुसे सखियेसी । युगें जाली अठ्ठावीसी । उभा ऐकिला संतामुखीं । अद्यापीं वर । कटावरी कर । भीवरी तीर । वाळूवंटी संतसभा सभा ॥१॥ देव काहां विटेवरी उभा उभा ॥धृ.॥ पुंसु नका बाई । वेदासी काई । कळलेंचि नाही ।

538. करुणापर अभंग व देवापाशी मागणें अगाध महिमा तुमचा देवा । काय म्या वाणावा मूढमति ॥१॥ उगाचि म्हणवी तुमचा दास ।

539. मी देही म्हणता ब्रह्महत्त्या कोटी । येऊनिया पाठी थापटिती ॥१॥ शुद्ध ब्रह्मी कैशी कल्पना आरोपी । तोचि एक पापी जगी होय ॥२॥

539. आश्रमाचे धर्म चालविल्यावरी । शुद्ध ते अंतरी चित्त होय ॥१॥ तेणेचि वैराग्य मनासी ठसावे । श्रवण मनने होय मोक्ष तया ॥२॥

539. अक्षरांचा श्रम केला । फळा आला तेणे तो ॥१॥ अवघियाचा तळ धरी । जीवा उरी नुरवुनी ॥धृपद॥ फळले ते लवे भारे । पिक खरे आले तई ॥२॥ तुका म्हणे हा गे देव । पुढे भाव सारावा ॥३॥

539. मजसाठी काय लाजतोसि देवा | तृणा आणि जीवा साच होसी ॥१॥ ते काय पवाडे गमाविली ब्रीदे | ब्रह्मादिके वृंदे ध्याती कैसी ॥२॥ जाणता नेणता सर्वांसी उद्धार | भवसिंधु पार पावविसी ॥३॥ नामा म्हणे तुझे उपकार ऐसे | दावी जगदीशा हेळामात्रे ॥४॥

539. श्यामसुंदर मूर्ति विटेवरी साजिरी । पाउले गोजिरीं कोवळीं ती ॥१॥ ध्वजवज्रांकुश चिन्हें मिरवती । कटी धरीले कर अनुपम्य शोभती ॥२॥ ऐसा देखिला देव विठठलु माये । एका जनार्दनी त्यासी गाये ॥३॥

539. अगा ये भूवैकुंठपीठा । सकळा वरिष्ठा देवांचिया ॥१॥ अनाथ मी शरणांगत । करा स्थापित निज सेवे ॥२॥

540. मोक्ष मेल्या पाठी आम्हांसी होईल । ऐसे जे म्हणतील अतिमूर्ख ॥१॥ दीप गेल्यावरी कैचा जी प्रकाश । झाका झाकी त्यास कासयाची ॥२॥

540. कलियुगी घोर पाप हे खतेले । स्वधर्म सांडिले चहूवर्णी ॥१॥ बळी पै मोहाचे माहात्म्य बा जेथे । गुरूशिष्य तेथे एक होती ॥२॥

540. उचित जाणावे मुख्य धर्म आधी । चित्तशुद्ध बुद्धी ठायी स्थिर ॥१॥ न घालावी धाव मनाचिये ओढी । वचनी आवडी संताचिये ॥२॥ अंतरी या राहे वचनाचा विश्वास । न लगे उपदेश तुका म्हणे ॥ अर्थ :

540. उपमन्यु बाळा स्थापी क्षीरसिंधु | अनाथांचा बंधु नारायण ॥१॥ तुझे नाम मुखी जपे सर्वकाळ | दिधले अढळ पद त्यासी ॥२॥ अनेक वृत्तांत सांगो देवा | अन्याय केशवा कोण मानी ॥३॥ नामा म्हणे तैसे मी नाही मागत | ऐकोनिया मात आलो जन्मा ॥४॥

540. चतुर्भुज साजरी शोभा । चुन्मात्र गाभा साकार ॥१॥ शंख चक्र गदा कमळ । कांसे पीतांबर सोज्वळ ॥२॥ मुगुट कुंडले मेखळा । श्रीवत्स शोभे वक्षस्थळां ॥३॥ निर्गुण सगुण ऐसे ठाण । एका जनार्दनी ध्यान ॥४॥

540. अथवा विनंती परिसा देवा । मज या निरवा संतजना ॥१॥ राहेन त्यांचिया सहवासेसी । सेवा मिरासी करुनिया ॥२॥

541. मरण न येता सावधान व्हा रे । शोधूनी पावा रे निजवस्तू ॥१॥ अंतकाळी जरी करावे साधन । म्हणता नागवण आली तुम्हा ॥२॥

541. काजळकुंका भुलसी वेड्या । सौरियांच्या वेशा । मुळी कामा पडिला चिरा । म्हणोनि नाचो ऐशा ॥१॥

541. जीवनमुक्त ज्ञानी झाले जरी पावन । त्यजावा दुर्जन संगति ही ॥१॥ बहुत अन्न विष मोहरीच्या माने । अवघेचि तेणे विष होय ॥२॥ तुका म्हणे जेणे आपुले स्वहित । तैसी करी नीत विचारूनि ॥३॥ अर्थ :

541. हरि गाता बरवा ऐकता बरवा | हृदयी ध्याता बरवा बाइयांनो ॥१॥ केशव पै देणे केशव पै घेणे | केशव करणे धंदा आम्ही ॥२॥ चंद्र बिंबाची कुरवंडी ओवाळू श्रीमुखावरी | मदन हा जिव्हारी लाजिन्नला ॥३॥ नामा म्हणे निवविले सकळ इंद्रियाते | म्हणोन त्या केशवाते शरण जावे ॥४॥

541. श्रीमुख साजिरे कुंडले शोभती । शंख चक्र हाती पद्म गदा ॥१॥ पीतांबर कासे वैजंयंती कंठी । टिळक लल्लाटीं चंदनाचा ॥२॥ मुगुट कुडले झळके पाटोळा । घननीळ सांवळा विटेवरी ॥३॥ श्रीवत्सलांचन हृदयी भूषण । एका जनार्दन तृप्त जाला ॥४॥

541. अनाथाची कोण पाववील हाक । तुम्ही तो नाइ्रक ब्रम्हांडाचे ॥१॥ मी एक दुर्बळ येतो काकुलती । नेणाची श्रीपती काय करु ॥२॥

542. संसारचि नाही येथे या कारणे । नाहीच जन्मणे मरणे कैचे ॥१॥ भास तोही नासताहे कैचे निराकाश । सर्वी समरस परब्रह्म ॥२॥

542. द्रव्याचा तो आम्ही धरितो विटाळ । तया पाठी काळ लाग करी ॥१॥ करोनिया हेचि राहिलो जीवन । एक नारायण नाम ऐसे ॥२॥ तुका म्हणे हेचि करुनि जतन । आलिया ही दान याचकासी ॥३॥ अर्थ :

542. आशा तृष्णा माया नाही लाथाडल्या | म्हणावा तो भला कासयाने ॥१॥ अमृत सेविता मृत्यू पळे दुरी | सुख होय तरी तेंचि नाम ॥२॥ तेंव्हा कोणी तरी धरावा सत्संग | होय पांडुरंग प्राप्ति सर्वा ॥३॥ अविश्वास नर सर्वस्व पतिता | तारिसी अनंता नामा म्हणे ॥४॥

542. देव सुंदर घनसावळा । कासे सोनसळा नेसला ॥१॥ चरणी वाळे वाकी गजर । मुगुट कुडले मनोहर ॥२॥ बाही बाहुवटे मकराकार । गळांशोभे वैजयंती हार ॥३॥ एका जनार्दनी ध्यान । विटे शोभे समचरण ॥४॥

542. अवघ्यांचि दु:खाचा परिहार । चरणी थार झालिया ॥१॥ आता देवा नुपेक्षावे । आश्वासावे प्रीतीने ॥२॥

543. गगनी भासले अगणीत तारे । तेथे मन मुरे वृत्तीसहीत ॥१॥ पर्जन्याच्या धारा भूमिवीण पडे । जेथे बुद्धी उडे समूळची ॥२॥

543. पुरूष व्याली कन्या झाली नवल सांगू काये । कन्ये बापू गरव्हार केला तो घेतो आपुली माये ॥१॥ उगवा माझे कोडे सौरी नाचे पुढे । पहा वेदशास्त्र याचे गुज आहे थोडे ॥२॥

543. द्रव्याचिया मागे किळकाळाचा लाग । म्हणोनिया संग खोटा त्याचा ॥१॥ निरयाचे मूळ घालुनिया मागे । मांडिली प्रसंगे कथा पुढे ॥धृपद॥ आजिच्या प्रसंगे हाचि लाभ घ्यावा । पुढील भार देवावरी घाला ॥२॥ प्रारब्ध काही न पालटे सोसे । तृष्णेचे हे पिसे वायाविण ॥३॥

543. केशव पै मुक्ति केशव पै भक्ति | केशव विश्रांति पंढरिये ॥१॥ केशव लौकिकी केशव व्यवहारी | केशव निर्धारी नाम तुझे ॥२॥ नामा म्हणे आम्हा केशव वोळला | भावासि भुलला वाळुवंटी ॥३॥

543. घनाःश्याम मूर्ति नीलवर्ण गाभा । कैवल्याची शोभा शोभे बहु ॥१॥ कस्तुरी मळवट चंदनाची उटी । बाहुवटे कंठी गोरेपणें ॥२॥ एका जनार्दनी चरणाची शोभा । अनुपम्य उभा भीमातटीं ॥३॥

543. अवलोकुनिया माझिया भावा । करावा देवा अंगीकार ॥१॥ जेणे तुमची घडेल सेवा । होईन दैवा पात्रभूत ॥२॥

544. सुवर्णाचा चुरा शुद्ध पीत दिसे । वस्तु हे प्रकाशे तैशापरी ॥१॥ अगणित तारे ओतिले अचळ । अखंड निर्मळ ब्रह्मरुप ॥२॥

544. मुळीच काही व्यसन नाही कैचा संसार । लटिकी भ्रांती पडिली होती कैचा भव सार ॥१॥ चाल माझ्या रामा गाईन तुझ्या नामा । मने मुळा घेतली धाव म्हणउनि नाचे प्रेमा ॥२॥

544. रडे अळंकार दैन्याचिये कांती । उत्तमा विपत्तीसंग घडे ॥१॥ एकाविण एक अशोभ दातारा । कृपेच्या सागरा पांडुरंगा ॥धृपद॥ रांधू नेणे तया पुढील आइते । केले ते सोइते वाया जाय ॥२॥ तुका म्हणे चिंतामणि शेळी गळा । पावे अवकळा म्हणउनी ॥३॥

544. वेदासी कानडा श्रुतीसी कानडा | विठ्ठल उघडा पंढरिये ॥१॥ नाम बरवे रूप बरवे | दर्शन बरवे कानडीयाचे ॥२॥ नामा म्हणे तुझे अवघेंचि बरवे | त्याहुनि बरवे प्रेम तुझे ॥३॥

544. रुप सावळें सुकुमार । कानी कुडंलें मकराकार ॥१॥ तो हा पंढरीचा राणा । न कळे योगियंच्या ध्याना ॥२॥ पीतांबर वैजयंती । माथा मुकुट शोभे दीप्ती ॥३॥ एका जनार्दनी ध्यान । विटे पाउले समन ॥४॥

544. असते उत्तम सुकृत जरी गाठी । तरी का ऐसी आटी पडती देवा ॥१॥ लाजोनिया आजि पळतसा माघारे । ऐकोनी उत्तरे करुणेची ही ॥२॥

545. ब्रह्मप्राप्ती पूर्ण झाली ज्या नराला । अंतरबाह्य झाला प्रकाशची ॥१॥ बाहेर भीतरी लावी जैसा दीप । सबाह्य अमूप रूप फांके ॥२॥

545. आरती रामराजा । दशरथ-आत्मजा । जानकी वामभागी । जय लक्षमण-अग्रजा॥धृ॥

545. दुःखाचे डोंगर लागती सोसावे । ऐसे तव ठावे सकळांसी ॥१॥ काही न करिती विचार हिताचा । न करिती वाचा नामघोष ॥धृपद॥ भोगे कळो येती मागिल ते जन्म । उत्तम मध्यम कनिष्ठ ते ॥२॥ तुका म्हणे येथे झाकितील डोळे । भोग देते वेळे येईल कळो ॥३॥

545. देवाधिदेवा सर्वत्रांच्या जीवा |ऐके वासुदेवा दयानिधी ॥१॥ ब्रह्मा आणि इंद्रा वंद्य सदाशिवा | ऐके वासुदेवा दीनबंधू ॥२॥ चवदा लोकपाळ करिती तुझी सेवा | ऐके वासुदेवा कृपासिंधू ॥३॥ योगियांचे ध्यानी नातुडसी देवा | ऐके वासुदेवा जगद्गुरू ॥४॥

545. मूर्ति चतुर्भुज वेल्हाळ । शंख चक्र गदा कमळ ॥१॥ मुकुट शोभे कटी मेखळा । कांसे मिरवे सोनसळा ॥२॥ कौस्तुभ वैजयंती माळ । अकार्णा नयन विशाळ भाळ ॥३॥ ऐसा सुंदर सांवळा । एका जनार्दनी पाहे डोळा ॥४॥

545. असाधारण माझे बोल । तुमचे फोल कृपेवीण ॥१॥ म्हणोनिया धावा करी । करा समोरी दृष्टी आता ॥२॥

546. सुखाची आवडी घे का रे गोविंदी । चित्त हे आनंदी ठेऊनिया ॥१॥ मनाची मोहर लावा की रे नामी । मनोरथ कामी गुंतू नका ॥२॥

546. देवगाव माझे माहेर साजणी । शाखा वाजेसनी मौनस गोत्र ॥१॥ तयाचिये कुळी घेतले शरीर । स्त्रीरूपे व्यवहार दावावया ॥२॥

546. सदैव तुम्हा अवघे आहे । हातपाय चालाया ॥१॥ मुखी वाणी कानी कीर्ती । डोळे मूर्ती देखावया ॥धृपद॥ अंध बहिर ठकली किती । मुकी होती पागुळ ॥२॥ घरा आंगी लावुनि जागा । न पळे तो गा वाचे ना ॥३॥

546. तुटोनि आकाश पडेलहि शिरी | न सोडी मी हरी पाय तुझे ॥१॥ तुझे पाय गोड तुझे पाय गोड | तुझे पाय गोड सर्वकाळ ॥२॥ डोंगरा सांगाते कोण करी वाद | वाउगी उपाध आहे आम्हा ॥३॥ नामा म्हणे तुझे थोरपण काय | कायसे उपाय सांग आम्हा ॥४॥

546. वैजयंती वनमाळा गळा । टिळक रेखिला कस्तुरी ॥१॥ अंगी चंदन साजे उटी । शोभे कंठी कठसूत्र ॥२॥ शंख चक्र पद्म मिरवे करी । बाह्मा उभारी भाविकां ॥३॥ वेधी वेधोनि आमुचे मन । शरण एका जनार्दन ॥४॥

546. अहो अज्ञानतिमिरनाशा । जगदाधीशा आदिसूर्या ॥१॥ देवा विठोजी कृपाघना । लेववा अंजना निज नेत्री ॥२॥

547. देव ते कल्पित शास्त्र ते शाब्दिक । पुराणे सकळीक बाष्कळिक ॥१॥ बाहुले ती जीव सूत्रे तेचि जीव । मिथ्याचि माव जीव झाले ॥२॥

547. लोकांचिया मुली खेळती बोळकी । वाटे घ्यावे मुखी मज नाम ॥१॥ आणिक नावडे खेळ तो बालिश । नेणे तो विश्वास प्रगटला ॥२॥

547. ऐसे पुढती मिळता आता । नाही सत्ता स्वतंत्र ॥१॥ म्हणउनि फावले ते घ्यावे । नाम गावे आवडी ॥धृपद॥ संचित प्रारब्ध गाढे । धावे पुढे क्रियमाण ॥२॥ तुका म्हणे घुबडा ऐसे । जन्म सरिसे शुकराचे ॥३॥

547. निर्धन धनाते की आंधळे लोचनाते | मयूर घनाते जेंवि भावी ॥१॥ पारधिये पाडस धरियले वनी | ते चिंती जननि रात्रंदिवस ॥२॥ तैसा तुझा छंद लागो का गा देवा | माझिया जीवा केशिराजा ॥३॥ सर्पे डंखिले ते स्मरतो गारोडी | पुरी जाता सांगडी मन चिंति ॥४॥

547. रुप सांवळे गोमटें अंग । उटी चांग चंदनाची ॥१॥ अंगी चंदन साजे उटी । शोभे कंठी कंठसुत्र ॥२॥ शंख चक्र पद्म मिरवे करी । बाह्मा उभारी भाविका ॥३॥ वेधी वेधोनि आमुचे मन । शरण एका जनार्दन ॥४॥

547. अहो निर्विकल्पतरु देवा । फळे पुरवा इच्छिली ॥१॥ तरी दया हो चतुर्भुज । स्वरुप निज निजाचे ॥२॥

548. देव नाही तेथे पूजी तया कोण भक्त । गुरुशी ठाव नाही कोणी शिष्याशी पुसत ॥१॥ सदोदीत ब्रह्म पूर्ण निराकार निर्गुण । भेदाभेद क्षीण तेथे अनुभवी हे खूण ॥२॥