वारकरी रोजनिशी

2661. कळो नये तोचि चुकाविता बरे । मग पाठमोरे काय काज ॥१॥ धरिलेती आता द्या जी माझा डाव । सांपडता भाव ऐसा आहे ॥धृपद॥ होतासी अंतरे झाकिलिया डोळी । तोचि मी हा न्याहाळी धरुनी दृष्टी ॥२॥ तुका म्हणे तुज रडीचीच खोडी । अहाच बराडी तो मी नव्हे ॥३॥

2661. गुरु - अभंग २६६१ ते २६६५ आहाच वाहाच झकविलें लोका 2661 आहाच वाहाच झकविलें लोका । ऐसिया ठका देव कैचा ॥१॥ शिकवूनी जन वंचला आपण । नरकी पतन होत असे ॥२॥

2662. विश्वास तो देव । म्हणुनि धरियेला भाव ॥१॥ माझी वदवितो वाणी । जेणे धरिली धरणी ॥धृपद॥ जोडिली अक्षरे । नव्हेती बुद्धीच्या विचारे ॥२॥ नाही केली आटी । काही मानदंभासाठी ॥३॥

2662. असत्य जन्मले असत्याचे पोटी । अर्थबळे चावटीं शिकविती ॥१॥ अर्थीं धरूनी आस असत्य बोलणें । अर्थासाठीं घेणे मंत्रयंत्र ॥२॥ अर्थासाठीं प्राण त्यजिती जनीं । अर्थे होत हानी प्राणिमात्रा ॥३॥ एका जनार्दनी अर्थाचा संबंध । तेथे भेदाभेद सहज उठे ॥४॥

2663. सुराणीची झालो लाडिकी एकली । वडील धाकुली आम्ही देवा ॥१॥ म्हणऊनि काही न घडे अव्हेर । गोमटे उत्तर भातुके ही ॥धृपद॥ काही एक नाही वंचिले वेगळे । मुळिचया मुळे स्थिरावले ॥२॥ लेवविलो अंगी आपली भूषणे । अळंकार लेणे सकळ ही ॥३॥

2663. सांगती लोका गुरु करा । आपुली आपण शुद्धी धरा ॥१॥ त्यांचे बोलणे वितंड । शिष्य मिळती तेही भांड ॥२॥ उपदेशाची न कळे रीत । द्रव्यसाठीं हात पसरीत ॥३॥ ऐशा गुरुच्या ठायी भाव । एका जनार्दनी वाव ॥४॥

2664. एक वेळ केले रिते कलेवर । आता दिली थार पांडुरंगा ॥१॥ पाळण पोषण नलगे ते सोई । देहाचे ते काई सर्वभावे ॥धृपद॥ माझिया मरणे झाली हे वसति । लागली ते ज्योती अविनाश ॥२॥ झाला ऐसा एका घाये येथे नाही । तुका म्हणे काही बोलो नये ॥३॥

2664. जळतिया घरा । कोण वस्ती करी थारा ॥१॥ तैसे अभागी पामर । गुरुपण मिरविती वरवर ॥२॥ नाही मंत्रशुद्धीचें ज्ञान । भलतियाचें फुंकिती कान ॥३॥ मनुष्य असोनी गुरु पाही । एका जनार्दनी ते नाही ॥४॥

2665. पावतो ताडन । जरी हे मोकलिते जन ॥१॥ मग मी आठवितो दुःखे । देवा सावकाश मुखे ॥धृपद॥ होती अप्रतिष्ठा । होतो वरपडा कष्टा ॥२॥ तुका म्हणे मान । होता उत्तम खंडन ॥३॥

2665. शिष्यापासून सेवा घेणे । हे तो लक्षण अधमाचें ॥१॥ ऐसे असतीं गुरु बहु । नव्हेंचि साहुं भार त्यांचा ॥२॥ एकपणे समानता । गुरुशिष्य उरतां उपदेश ॥३॥ एका जनार्दनी शरण । गुरु माझा जनार्दन ॥४॥

2666. धरावे ते भय । जाती अंतरोनि पाय ॥१॥ झाल्या तुटी देववास । काय वांचोनि करावे ॥धृपद॥ कोणासी पारिखे । लेखू आपणासारिखे ॥२॥ तुका म्हणे असो । अथवा हे आता नसो ॥३॥

2666. मानभाव - अभंग २६६६ ते २६६७ होउनी मानभाव । अवघा बुडविला ठाव ॥१॥ नाही चित्त शुद्ध गती । द्वेष देवाचा करिती ॥२॥ धरती उफराटी काठी । रंडापोरे भोंदी वाटी ॥३॥

2667. आनंदाचा थारा । सुखे मोहरला झरा ॥१॥ ऐसी प्रभुची ज्या कळा । त्याच्या कोण पाहे बळा ॥धृपद॥ अंकिता ऐसिया । होईल पावविले ठाया ॥२॥ तुका म्हणे ऐसे । दिले आभंड प्रकाशे ॥३॥

2667. सांगती ते ज्ञान तैसे । श्वान सूकरा सरिसें ॥१॥ अंगी नसोनि वर्म । दाविताती गुणकर्म ॥२॥ द्वैताची दावणी वाढ । भुलविती रांडानाड ॥३॥ अभागी ते पामर । नर्क भोगिती अघोर ॥४॥

2668. आम्हासी संगाती । होती अराले ते होती ॥१॥ येती आइकता हाक । दोन्ही मिळोन म्हणती एक ॥धृपद॥ आणिक उत्तरी । नसे गोवीली वैखरी ॥२॥ तुका म्हणे बोला । खूण पहाती विठ्ठला ॥३॥

2668. फकीर - अभंग २६६८ आशा टाकुनी फकीर जाला । परी भिक्षा मागणें जन्म गेला ॥१॥ तैशी नोहे परमार्थ रहाटी । शुद्ध मन करीजे पोटी ॥२॥ सर्वांभुतीं नांदे एक देव । वाउगा का वाढवा अहंभाव ॥३॥

2669. काहे लकडा घास कटावे । खोद हि जुमीन मठ बनावे ॥१॥ देवलवासी तरवरछाया । घरघर माई खपरि सब माया ॥धृपद॥ का छांडिये भार फेरे सीर भागे । मायाको दुःख मिटलिये अंगे ॥२॥ कहे तुका तुम सुनो हो सिद्ध । रामबिन और झुटा कछु धंदा ॥३॥

2669. अर्थी - अभंग २६६९ अर्थ नाही जयापाशीं । असत्य स्पर्शेना तयासी ॥१॥ अर्थापाशीं असत्य जाण । अर्थापाशीं दंभ पूर्ण ॥२॥ अर्थापोटी नाही परमार्थ । अर्थापोटी स्वार्थ घडतसे ॥३॥

2670. आणीक पाखांडे असती उदंडे । तळमिळती पिंडे आपुलिया ॥१॥ त्याचिया बोलाचा नाही विश्वास । घातलीसे कास तुझ्या नामी ॥धृपद॥ दृढ एक चित्ते झालो या जीवासी । लाज सर्वविशी तुम्हासी ते ॥२॥ पीडो नेदी पशु आपुले अंकित । आहे जे उचित तैसे करा ॥३॥

2670. आशाबद्ध - अभंग २६७० आशाबद्ध करिती देवाचे पूजन । तेणे नारायण तुष्ट नोहे ॥१॥ आशाबद्ध करिती वेदाचें पठन । तेणे नारायण तुष्ट नोहे ॥२॥ आशाबद्ध करिती श्रवण । तेणे नारायण तुष्ट नोहे ॥३॥

2671. व्हावया भिकारी हेचि आम्हा कारण । अंतरोनि जन व्हावे दुरी ॥१॥ संबंध तुटावा शब्दाचा ही स्पर्श । म्हणऊनि आस मोकलिली ॥२॥ तुका म्हणे दुःखे उबगला जीव । म्हणऊनी कीव भाकी देवा ॥३॥ अर्थ :

2671. संत - अभंग २६७१ ते २६७२ कलीमाजें संत जाले । टिळा टोपी लाविती भले ॥१॥ नाही वर्माचे साधन । न कळे हृदयी आत्मज्ञान ॥२॥ सदा सर्वदा गुरगुरी । द्वेष सर्वदा ते करी ॥३॥

2671. संत - अभंग २६७१ ते २६७२ कलीमाजे संत जाले । टिळा टोपी लाविती भले ॥१॥ नाही वर्माचे साधन । न कळे हृदयी आत्मज्ञान ॥२॥ सदा सर्वदा गुरगुरी । द्वेष सर्वदा ते करी ॥३॥

2672. कोरडिया ऐशा काय सारू गोष्टी । करु उठाउठी हित आधी ॥१॥ खोळंबला राहे आपुला मारग । पहावी ते मग तुटी कोठे ॥धृपद॥ लौकिकाचा आड येईल पसारा । मग येरझारा दुःख देती ॥२॥ तुका म्हणे डांक लागे अळंकारे । मग नव्हे खरे पुटेविण ॥३॥

2672. होती पोटासाठीं संत । नाही हेत विठ्ठली ॥१॥ तयांचा उपदेश नये कामा । कोण धर्मा वाढवी ॥२॥ घालुनी माळा मुद्रा गळा । दाविती जिव्हाळा वरवरी ॥३॥ एका जनार्दनी ते पामर । भोगिती अघोर यातना ॥४॥

2672. होती पोटासाठीं संत । नाही हेत विठ्ठली ॥१॥ तयांचा उपदेश नये कामा । कोण धर्मा वाढवी ॥२॥ घालुनी माळा मुद्रा गळा । दाविती जिव्हाळा वरवरी ॥३॥ एका जनार्दनी ते पामर । भोगिती अघोर यातना ॥४॥

2673. ऐसे ठावे नाही मूढा । सोस काकुलती पुढा ॥१॥ माझी नका जाळू भांडी । पोटी भय सोस तोंडी ॥धृपद॥ पातलिया काळ । तेव्हा काय चाले बळ ॥२॥ संचित ते करी । नरका जाया मेल्यावरी ॥३॥

2673. फडकरी - अभंग २६७३ शहाणा हो म्हणविती । हरिभक्ति का रे वरवर करिती ॥१॥ उगीच कासया करसील फड । जग हे बोधावया बापुडे ॥२॥ अंतर भक्ति न करिसी मूढा । कासया लौकिकी मिरविसी बापुडा ॥३॥

2674. काळाच सारिखी वाहाती नक्षत्रे । करिता दुसरे फळ नाही ॥१॥ ऐसे करत्याने ठेविले करून । भरिले भरून माप नेमे ॥धृपद॥ शीतउष्णकाळी मेघ वरुषाव । वरुषता वाव होय शीण ॥२॥ तुका म्हणे विष अमृताचे किडे । पालट न घडे जीणे तया ॥३॥

2674. भजनी - अभंग २६७४ ते २६७५ आहारालागीं करी देवाचे भजन । मिळे मिष्ठान्न भोजनासी ॥१॥ आहारालागीं करी तीर्थांचे भ्रमण । आहारें जिंकिले मन सर्वपरी ॥२॥ आहारालागीं करी तीर्थप्रदक्षणा । आहारें व्यापिले जना एकमय ॥३॥

2675. बोलणे ते आम्ही बोलो उपयोगी । पडिले प्रसंगी काळाऐसे ॥१॥ जयामध्ये देव आदि मध्ये अंती । खोल पाया भिंती न खचेची ॥धृपद॥ करणे ते आम्ही करू एका वेळे । पुढिलिया बळे वाढी खुंटे ॥२॥ तुका म्हणे असो आज्ञेची धारके । म्हणऊनि एके बोले सारू ॥३॥

2675. बैसोनी एकान्ती । सांगती कोरड्या त्या गोष्टी ॥१॥ म्हणती करा रे भजन । आपण नेणे जैसा श्वान ॥२॥ म्हणे करा पंढरीची वारी । आपण हिंडे दारोदारी ॥३॥ ऐशियाचा उपदेश । एका जनार्दने म्हणे नाश ॥४॥

2676. तुझिया विनोदे आम्हासी मरण । सोसियेला शीण बहु फेरे ॥१॥ आता आपणचि येसी ते करीन । नाम हे धरीन तुझे कंठी ॥धृपद॥ वियोगेचि आलो उसंतीत वने । संकल्प हे मने वाहोनिया ॥२॥ तुका म्हणे वर्म सापडले सोपे । गोवियेलो पापे पुण्ये होतो ॥३॥

2676. पुजारी - अभंग २६७६ आहारालागीं देवपूजा । आहारें खादलेंसी निजा ॥१॥ न कळेची हिताहित । आहारे खादली पंचभूतें ॥२॥ आहारालागीं कर्म धर्म । भुलला वर्म आहारेंची ॥३॥

2677. पाठीलागे काळ येतसे या लागे । मी माझे वाउगे मध्ये ऐसे ॥१॥ आता अगी लागो ऐसिया वेव्हारा । तू माझा सोइरा पांडुरंगा ॥धृपद॥ वागविला माथा नसताचि भार । नव्हे ते साचार देखिले तो ॥२॥ तुका म्हणे केले जवळील दुरी । मृगजळ वरी आड आले ॥३॥

2677. कथेकरी - अभंग २६७७ ते २८०८ आहारालागीं कथा । करिताती पै सर्वथा ॥१॥ आहार न मिळतां जाण । कथेलागीं पुसे कोण ॥२॥ आहार मिळतां पोट भरी । पुराण सांगे बरव्या परी ॥३॥

2678. आपुलिये ठाकी । करीन काही तरी एकी ॥१॥ करीन पायासी वोळखी । करिसी ते करी सुखी ॥धृपद॥ कायाक्लेशगंगाजळ । समर्पीन तुळसीदळ ॥२॥ तुका म्हणे देवा । कर जोडीन ते सेवा ॥३॥

2678. द्रव्याचिया आशें । कथा करणे सायासे ॥१॥ उभयंता नरका जोडी । मेळविलीं ती बापुडीं ॥२॥ निराश करुनी मन । करा कथा ते कीर्तन ॥३॥ देवा आवड भक्तीची । एका जनार्दनी साची ॥४॥

2679. माझे तो स्वभाव मज अनावर । तुज ही देता भार काही नव्हे ॥१॥ ऐसे कळो आले मज नारायणा । जागृती स्वपना ताळ नाही ॥धृपद॥ संपादितो तो अवघा बाह्य रंग । तुझा नाही संग अभ्यंतरी ॥२॥ तुका म्हणे सत्या नाही पाठी पोट । असते निघोंट एकी जाती ॥३॥

2679. द्रव्य घेऊनियां कथा जे करिती । उभयतां जाती नरकामध्यें ॥१॥ तयांचियां दोषा नाही परिहार । वेदाचा विचार कुंठितची ॥२॥ शास्त्रांची तो मती न चाले सर्वथा । पुराणे हो तत्त्वता मौनावलीं ॥३॥ एका जनार्दनी दोषा नाही पार । रवरव निर्धारे भोगिताती ॥४॥

2680. न व्हावा तो बरा मुळीच संबंध । विश्वासिका वध बोलिलासे ॥१॥ आता माझे हित काय ते विचारा । सत्यत्वे दातारा पांडुरंगा ॥धृ॥ नाही भाव परी म्हणवितो दास । नको देऊ यास उणे येऊ ॥२॥ तुका म्हणे का हो उद्धरिता दीन । मानीतसा सीण मायबापा ॥३॥

2680. द्रव्याचिये आशे करी जो कथा । चांडाळ तत्त्वता जाणावा तो ॥१॥ द्रव्याचिये आशे वेद जे पढती । रवरव भोगिती कल्पवरी ॥२॥ द्रव्याचिये आशे पुराण सांगती । सकुल ते जाती नरकामध्यें ॥३॥ द्रव्याचियें आशें कथेचा विकारा । प्रत्यक्ष तो खरा मातंगची ॥४॥

2681. काय तुमचिया सेवे न वेंचते गांठोळी । माझी टाळाटाळी करीतसा ॥१॥ चतुराच्या राया आहो पांडुरंगा । ऐसे तरी सांगा निवडूनि ॥धृपद॥ कोण तुम्हा सुख असे या कौतुके । भोगिता अनेक दुःखे आह्मी ॥२॥ तुका म्हणे काय झालासी निर्गुण । आम्हा येथे कोण सोडवील ॥३॥

2681. द्रव्य घेऊनिया उपदेश देती । मार्जार ते होती जन्मोजन्मी ॥१॥ द्रव्य घेऊनियां तीर्थयात्रा करिती । श्वान ते होती जन्मोजन्मी ॥२॥ द्रव्य देऊनिया दान परतोनि घेती । सूकार ते होती जन्मोजन्मी ॥३॥ द्रव्य घेऊनिया रंगी जे नाचती । वैष्णव ते न होती जन्मोजन्मी ॥४॥

2682. निष्ठुर यासाठी करितो भाषण । आहेसी सर्वज्ञ जाणता तू ॥१॥ ऐसे कोण दुःख आहे निवारिता । तो मी जाऊ आता शरण त्यासी ॥धृपद॥ बैसलासी केणे करुनिया धीर । नाही येथे उरी दुसऱ्याची ॥२॥ तुका म्हणे आले अवघेच पायापे । आता मायबापे नुपेक्षावे ॥३॥

2682. करिताती कथा । द्रव्य मागती सर्वथा ॥१॥ नाही पुण्य दोघा गांठी । हीन भाग्य ती करंटीं ॥२॥ नैराश्य कथा भजन । तेणे तुष्ट नारायण ॥३॥ एका जनार्दनी वाणी । व्यास बोललें पुराणीं ॥४॥

2683. पायापासी चित्त । तेणे भेटी अखंडित ॥१॥ असे खेळे भलते ठायी । प्रेमसूत्रदोरी पायी ॥धृपद॥ केलेसे जतन । मुळी काय ते वचन ॥२॥ तुका म्हणे सर्वजाणा । ठायी विचारावे मना ॥३॥

2683. बाजारीं बैसोनि सांगे ज्ञान गोष्टी । कथेचि राहाटी वोपावोपी ॥१॥ मेळवोनी जन सांगे निरूपण । वाचे ब्रह्मज्ञान पोटासाठीं ॥२॥ न कळे पामरा आपुला विचार । करी अनाचार जगामध्ये ॥३॥ एका जनार्दनी ऐसे फजीतखोर । भोगिती अघोर नरक देखा ॥४॥

2684. तुम्हा आम्हा सरी । येथे कइच्याचा परी ॥१॥ स्वामिसेवा अळंकार । नाही आवडिये थार ॥धृपद॥ खुंटलिया वाचा । मग हा आनंद कइचा ॥२॥ तुका म्हणे कोडे । आम्ही नाचो तुज पुढे ॥३॥

2684. प्रत्यक्ष ती कथा जगासी माउली । विक्रयें करिती वहिली दोषी देखा ॥१॥ आपुली ती माता आपण भोगितां । प्रायश्चित सर्वथा काय द्यावे ॥२॥ पतिव्रतेनें जैसा पतीच वधिला । प्रायश्चित्त तिला कोणी द्यावे ॥३॥ माते बाळकासी विषपान दिले । प्रायश्चित या बोले कोणी द्यावे ॥४॥

2685. कैचे भांडवल खरा हाती भाव । कळवळ्याने भाव दावीतसे ॥१॥ आता माझा अंत नको सर्वजाणा । पाहो नारायणा निवडूनि ॥धृपद॥ संतांचे उच्छिष्ट मागितले पंगती । करावे संगती लागे ऐसे ॥२॥ तुका म्हणे आलो दावूनि विश्वास । संचित ते नास पावे ऐसे ॥३॥

2685. कोटी ब्रह्माहत्या घडे । कथाविक्रय तया जोडे ॥१॥ हा तो पुराणी निवाडा । पाहे की रे दगडा ॥२॥ एका जनार्दनी जाण । पंचमहापातकीं तो पुर्ण ॥३॥

2686. थोडे तुम्ही मागे होते उद्धरिले । मज ऐसे गेले वाया जीव ॥१॥ आता याचा काही न मनावा भार । कृपेचा सागर आहेसी तू ॥धृपद॥ तुज आळविता पापाची वसति । राहे अंगी किती बळ त्याचे ॥२॥ तुका म्हणे जैसे तारिले दगड । तैसा मी ही जड एक देवा ॥३॥

2686. बैसोनियां हातवटी । सांगे गोष्टी लौकिक ॥१॥ तैसे नव्हे भक्तपण । घातला दुकान पसारा ॥२॥ वर्मांचे ते पाठांतर । केला भार बहुतची ॥३॥ एका जनार्दनी सार । भुकें फार खर जैसा ॥४॥

2687. आम्ही म्हणो कोणी नाही तुज आड । दिसतोसी भ्याड पांडुरंगा ॥१॥ हागे माझ्या भोगे केलासी परता । विश्वंभरी सत्ता नाही ऐसी ॥धृपद॥ आम्ही तुज असो देऊनि आधार । नाम वारंवार उच्चारितो ॥२॥ तुका म्हणे मज धरियेले काळे । पंचभूती खळे करूनिया ॥३॥

2687. पोट भरावया भांड । जैसा बडबडी तोंड ॥१॥ तेवीं विषयालागी जाण । शास्त्र व्युत्पत्ती श्रवण ॥२॥ विषयवासना धरुनी थोर । दावी वरवर आचार ॥३॥ जेवी काग विष्ठा देखे । तेंवी विषय देखोनि पोखे ॥४॥

2688. आहे ते सकळ प्रारब्धाचे हाती । यावे काकुलती यासी आता ॥१॥ ऐसा माझ्या मने सांगितला भाव । तोंवरीच देव दुजा नाही ॥धृपद॥ अवघियांची जेव्हा सारावी करकर । भावबळे थार धरू येसी ॥२॥ तुका म्हणे तुज ठेवावे पुजून । आणीक तो गुण नाही येथे ॥३॥

2688. आडक्या कारणे जीव जात । म्हणती आम्ही उदार भक्त ॥१॥ ऐसिया दांभिकांसी । दुरी होय हरी त्यांसी ॥२॥ गाजराची तुळा साची । वाट पाहाती विमानाची ॥३॥ एका जनार्दनी खोटा भाव । तयासी न भेटे देव ॥४॥

2689. सेवट तो होती तुझियाने गोड । म्हणऊनि चाड धरीतसो ॥१॥ देऊ भोगाभोग कलिवरचा भार । साहो तुज भार त्याचमधी ॥धृपद॥ तुझ्या बळे काही खटपट काम । वाढवावा श्रम न लगे तो ॥२॥ तुका म्हणे आम्ही चेंपलो या भारे । तुमचे ते खरे देवपण ॥३॥

2689. विषयप्राप्तीलागीं जाण । धरी बकापरी ध्यान ॥१॥ विषयीक गायन करी । जैसा खर भुकें स्वरी ॥२॥ नाही संतचरणी मन । सदा विषयावरी ध्यान ॥३॥ विषय लोटी परता होई । एका जनार्दन पायी ॥४॥

2690. ऐसाचि तो गोवा । न पाहिजे केला देवा ॥१॥ बहु आली दुरिवरी । ओढत हे भरोवरी ॥धृपद॥ आम्हासी न कळे । तुम्ही झाकु नये डोळे ॥२॥ तुका म्हणे संगे । असो एक एका अंगे ॥३॥

2690. नाही ध्यान ते अंतरी । सदा विषयी दुराचारी ॥१॥ स्वप्नीं नेणे नामस्मरण । करी विषय सेवन ॥२॥ अतीत अभ्यागत । जया नावडे चित्तांत ॥३॥ एका शरण जनार्दनी । ऐसा पामर तो जनीं ॥४॥

2691. माय लेंकरांत भिन्न । नाही उत्तराचा सीण ॥१॥ धाडी धाडी वो भातुके । रंजविल्याचे कौतुके ॥धृपद॥ करूनि नवल । याचे बोलिलो ते बोल ॥२॥ तुका म्हणे माते । पांडुरंगे कृपावंते ॥३॥

2691. वरीवरी दाविती आचार । अंतरी तो अनाचार ॥१॥ मुखी नाही कधी नाम । सदा काम विषयाचा ॥२॥ नेणे कधी संतसेवा । न करी देवा पूजन ॥३॥ शरण एका जनार्दनी । ऐसा जन्मला तो जनी ॥४॥

2692. आवडी का ठेवू । बैसोनिया संगे जेवू ॥१॥ मागे नको ठेवू उरी । माझी आण तुजवरी ॥धृपद॥ देखिले प्रकार । त्याचे पाहेन साचार ॥२॥ तुका म्हणे बाळी । केली चाहाडी सकळी ॥३॥

2692. वासना विषयी सदा वसे । तेथे देवा कोण पुसे ॥१॥ सदा तळमळी मन । करी ध्यान विषयांचें ॥२॥ रात्रंदिवस करी चिंता । नाठवी सर्वथा रामनाम ॥३॥ एका जनार्दनी नाही भाव । तंव कैंचा भेटे देव ॥४॥

2693. नव्हेसी तू लांसी । माया आणिका त्या ऐसी ॥१॥ जे हे वाया जाती बोल । होती निर्फळचि फोल ॥धृपद॥ नव्हेसी दुबळी । काही नाही ते जवळी ॥२॥ तुका म्हणे खोटी । काही नव्हेसी करंटी ॥३॥

2693. दांभिकाची भक्ति । वरीवरी देहस्थिती अंतरी तो गती । वेगळी बापा ॥१॥ नाम गाय प्रेमभरित । रडे स्फुंदे डोळे पुसीत । अंतरीचा हेत । वेगळा बापा ॥२॥ वृंदावनाचे ते फळ । कडु जैसे सर्वकाळ । तैसा मनोमेळ । वेगळा बापा ॥३॥ धरुनी ध्यान । बक जैसा लक्षी मीन । परस्त्री देखोन । विव्हळ बापा ॥४॥

2694. आम्हा बोल लावा । तुम्हा अनुचित हे देवा ॥१॥ ऐसे सांगा का व्यालेती । काय नाही तुम्हा हाती ॥धृपद॥ आता धरा दुरी । वाया दवडाया थोरी ॥२॥ तुका म्हणे ठायी । ऐसे विचारावे पायी ॥३॥

2694. तोंडभरी विवेक मनी वाहे अभिलाख । विवेक केला रंक विषयाचा ॥१॥ वैराग्याविण ज्ञान बोलती ते उणें । घरोघरी पोसणे लाविताती ॥२॥ जुनाट परिपाठी सांगताहे गोष्टी । विरक्तिविण पोटी ज्ञान नेघे ॥३॥ परिसोनी ग्रंथ निरोप ज्ञानकथा । मनी वाहे आस्था विषयांची ॥४॥

2695. मरोनिया गेली माया । मग तया कोण पुसे ॥१॥ पोरटियांची दाद कोणा । ऐसा जाना प्रवाहो ॥धृपद॥ निढळासी निढळ जोडा । होय कोडा कवतुका ॥२॥ तुका म्हणे देवाऐसी । आहो सरसी आपण ॥३॥

2695. करिता हरिकथा श्रवण । स्वेद रोमांच नये दारुण । रुका वेचिता प्राण । जाऊ पाहे ॥१॥ द्रव्यदारा लोभ अंतरी । हरिकथा वरी वरी । बीज अग्नीमाझारीं । विरुढें कैसे ॥२॥ टाळी लावूनिया जाण । दृढ घालिती आसन । अंतरी तो ध्यान । वल्लभेचें ॥३॥ धनलोभाचा वोणवा । तेथे जाळिलें जीवभावा । हरिकथेचा करी हेवा । लोकारुढी ॥४॥

2696. संसाराची कोण गोडी । दिली जोडी करूनि ॥१॥ निष्ठुर तू बहु देवा । पुरे हेवा न म्हणवी ॥धृपद॥ पाहोनिया कर्म डोळा । निराळा तो वर्जीना ॥२॥ तुका म्हणे तुज माझे । म्हणता ओझे फुकट ॥३॥

2696. शतावती श्रवण अधिक पै जाले । तेणे अंगा आले जाणणेपण ॥१॥ पुराण श्रवण लौकिक प्रतिष्ठा । विचार चोहटा जाणिवेचा ॥२॥ श्रवण तो लौकिक मनी नाही विवेक । बुद्धीसी परिपाक कैसेनि होय ॥३॥ मी एक ज्ञाता मिरवीलौकिक । म्हणोनि आक्षेपक सभेमाजीं ॥४॥

2697. नव्हते ते कळो आले । तरी बोले अबोला ॥१॥ तुज मज घातली तुटी । एका भेटीपासूनि ॥धृपद॥ आता याची न धरी चाड । काही कोड कवतुके ॥२॥ तुका म्हणे यावे जावे । एका भावे खंडले ॥३॥

2697. वेष घेउनी नुसता का । उगेच जगावरी रुसतां का । भोग देखोनि घुसता का । आम्ही भले म्हणोनि पुसतां का ॥१॥ थिता बाईल का सांडिली । आशा परवंधूं का धुंडिली । शुभ्र सांडोनि भगवी का गुंडिली । ऐसी भंडी कांहो मांडिली ॥२॥

2698. आता दोघामध्ये काय । उरले होय वाणीजेसे ॥१॥ निष्ठुर हे केले मन । समाधान न करूनि ॥धृपद॥ झुरावे ते तेथींच्या परी । घरिच्याघरी अवघिया ॥२॥ तुका म्हणे देवपण । गुंडाळून असो दे ॥३॥

2698. अभाविकांचे कर्म । तया न कळे कांही वर्म । संता म्हणती भ्रम । यासी झाला ॥१॥ हरुषे मुखे नाम गाय । तया म्हणती वेडा होय अभाविकांचें भय । जन मनी वाहे ॥२॥ बोले जैसा का भाट । वर्म कांही न कळे नीट । नामस्मरण स्पष्ट । न घडे तया ॥३॥ ऐशियाची संगती । न घडावी निश्चिती । एका जनार्दनीक अप्रीति । तयाची देवा ॥४॥

2699. मागितल्यास आस करा । उरी धरा कांहींबाही ॥१॥ म्हणऊनि सारिली आस । होती यास मूळ ते ॥धृपद॥ माझ्या मोहे तुज पान्हा । लोटे स्तना वोरसे ॥२॥ तुका म्हणे आळवणे । माझ्या देणे उत्तरा ॥३॥

2700. आता बरे घरिच्याघरी । आपली उरी आपणापे ॥१॥ वाइट बरे न पडे दृष्टी । मग कष्टी होइजेना ॥धृपद॥ बोलो जाता वाढे बोल । वाया फोल खटखट ॥२॥ काकुलती यावे देवा । तो तो सेवा इिच्छतो ॥३॥

2700. भलतीयासी म्हणती । अहो महाराज निश्चिती ॥१॥ ऐसे अंधळे हे जन । गेले भुलोन संसारे ॥२॥ महराज जनार्दन । नेणती तयाचे चरण ॥३॥ दीना महाराज म्हणती । एका जनार्दनी सांगूं किती ॥४॥

2701. आधी सोज्वळ करावा मारग । चालता ते मग गोवी नाही ॥१॥ ऐसा चालोनिया आला शिष्टाचार । गोवीचा वेव्हार पापपुण्य ॥धृपद॥ पळणे तो पळो सांडुनि का बळे । उपाधीच्या मुळे लाग पावे ॥२॥ तुका म्हणे येथे शूर तो निवडे । पडिले बापुडे कालचक्री ॥३॥

2701. सर्व महाराजाचा रावो । विटेवरी पंढरीरावो ॥१॥ तया न जाती हे शरण । दीना घालिती लोटांगण ॥२॥ तारा म्हणतीं आम्हांसी । ऐसे अभागी ते दोषी ॥३॥ एका जनार्दनी नाही भाव । तया अवघेंचि वाव ॥४॥

2702. उद्धत त्या जाती । द्रवे रंगल्या उद्धती ॥१॥ म्हणऊनि बहु फार । त्यासी असावे अंतर ॥धृपद॥ कैचे पाठी पोट । गोड विषासी सेवट ॥२॥ तुका म्हणे सापा । न कळे कुरवाळिले बापा ॥३॥

2702. स्वप्नामाजी नेणे देवा । करी सेवा भूतांची ॥१॥ नाना साधन ते चेष्टा । तेणे कष्टा भरीं भरला ॥२॥ जे जे करी ते उपाधी । मंत्र जपे तो अविधी ॥३॥ सकळ मंत्रा मंत्रराज । एका जनार्दनी नेणे निज ॥४॥

2703. आम्हा कथा आवश्यक । येर संपादू लौकिक ॥१॥ जैसी तैसी माय बरी । मानिल्या त्या माना येरी ॥धृपद॥ व्यालीचा कळवळा । जीव बहुत कोवळा ॥२॥ कवतुके वावरे । तुका म्हणे त्या आधारे ॥३॥

2703. शिकलासे टाणटोणा । तेणे ब्रह्माज्ञाना तुच्छ मानी ॥१॥ बोले बहु चावट वचन । वेदा म्हणे तो अप्रमाण ॥२॥ सिद्धान्त धातांतांसी म्हणे । हे तो पाषांडी बोलणें ॥३॥ ऐसा पामर दुराचारी । वाचे न वदे कधी हरी ॥४॥

2704. पाळितो वचन । परि बहु भीते मन ॥१॥ करितो पायाशी सलगी । नये बैसो अंगसंगी ॥धृपद॥ जोडोनिया कर । उभे असावे समोर ॥२॥ तुका म्हणे संत । तुम्ही मी बहु पतित ॥३॥

2704. गायत्री मंत्राचा मानुनी कंटाळा । जाय तो वेताळा पूजावया ॥१॥ देवाचे पूजन करिता वाटे दुःख । आवडी देख भांग घोटी ॥२॥ ब्राह्मणासी पाणी देता मानी शीण । वेश्येचें धूवण वस्त्रे धूई ॥३॥ कीर्तनी बैसतां म्हणे निद्रा येत । खेळतसे द्यूत अहोरात्री ॥४॥

2705. जैसा तैसा आता । मज प्रमाण अनंता ॥१॥ पाया पडणे न सोडी । पोटी तेच वर तोंडी ॥धृपद॥ एका भावे चाड । आदी तेचि अंती गोड ॥२॥ तुका म्हणे आम्हा । टळणेंचि नाही नेमा ॥३॥

2705. हरिकथा परिसोनि जरी देखसी दोष । भुजंगा तेंचि परतले विष ॥१॥ हरिनाम ऐकता जरी न वाटे सुख । अंतरी तुं देख पाप आहे ॥२॥ कस्तुरीचे आळां पेरिला पलांडु । सुवास लोपोनि कैसा वाडे दुर्गधु ॥३॥ धारोष्णा पय परी ज्वरितांचें मुख । थुंकोनि सांडी म्हणे कडु वीख ॥४॥

2706. चुकलो या ऐशा वर्मा । तरी कर्मा सापडलो ॥१॥ पाठी लागे करी नास । गर्भवास भोगवी ॥धृपद॥ माझे तुझे भिन्नभावे । गळा दावे मोहाचे ॥२॥ तुका म्हणे पाठेळ केलो । नसत्या भ्यालो छंदासी ॥३॥

2706. सचेतनी द्वेष अचेतनीं पूजा । भक्ति गरुडध्वजा केवी पावे ॥१॥ व्यर्थ खटाटोप नाथिला पसारा । गोविंद गव्हारा केवी कळे ॥२॥ हरिदासाचेनि गुणें शिळा दैवतपणें । त्या शिळा पुजोनि त्याचे द्वेषा ॥३॥ एका जनार्दनी नाथिलाची दावी । सजीव निर्जिवों गोंवियेलें ॥४॥

2707. देह प्रारब्धा शिरी । असोनि करी उद्वेग ॥१॥ धाव घाली नारायणा । माझ्या मना जागवी ॥धृपद॥ ऐसी चुकोनिया वर्मे । पीडा भ्रमे पावलो ॥२॥ तुका म्हणे कैचा भोग । नव्हे रोग अंगींचा ॥३॥

2707. मत्सर ज्ञानीयाते न सोडी । मा इतर कायसीं बापुडीं ॥१॥ शिणताती मत्सरवेधे । भोगिताती भोग विविधे ॥२॥ निर्मत्सर भजनीं गोष्टीं । ऐसा कोण्ही नाही सृष्टी ॥३॥ एका जनार्दनी मत्सर । तेणे परमार्थ पळे दूर ॥४॥

2708. अनंताच्या ऐको कीर्ती । ज्याच्या चित्ती हरीनाम ॥१॥ उलंघूनि गेले सिंधु । हा भवबंधु तोडोनिया ॥धृपद॥ हळुहळु तेचि वाही । चालो काही अधिकारे ॥२॥ खुंटूनिया गेले नावा । नाही हेवा खोळंबला ॥३॥

2708. जाहला बहु दीन । मग म्हणे नारायण ॥१॥ तया हीन पामरासी । ब्रह्महत्या घडल्या राशी ॥२॥ जे न करावे ते केले । मग राम म्हणोनि डोले ॥३॥ काय तयाचे ते गाणें । जैसे मोलाचें रडणे ॥४॥

2709. तरीच म्या देवा । साटी करूनिया जीवा ॥१॥ येथे बैसलो धरणे । दृढ कायावाचामने ॥धृपद॥ आवरील्या वृत्ति । मन घेउनिया हाती ॥२॥ तुका म्हणे जरा । बाहेर येऊ नेदी घरा ॥३॥

2709. कामधेनु देउनी पालटा । अजा घे जैसा करंटा ॥१॥ तैसा ठकला कीर्तनी । निशिदिनी गाय गाणीं ॥२॥ दवडोनियां हिरकणीं । वेंची आनंदें गारमणी ॥३॥ ऐसा अभागी पामर । एका जनार्दनी म्हणे खर ॥४॥

2710. हे तो एक संतांठायी । लाभ पायी उत्तम ॥१॥ म्हणविता त्याचे दास । पुढे आस उरेना ॥धृपद॥ कृपादान केले संती । कल्पाती ही सरेना ॥२॥ तुका म्हणे संतसेवा । हाचि हेवा उत्तम ॥३॥