वारकरी रोजनिशी

431. तुमचे देणे तुमचे देणे । नको वैकुंठ हे पेणे ॥१॥ नानामतें मतांतर । अंतर गोवुं नये तेथ ॥२॥ पेणे ठेवा पंढरीसी । आहर्निशीं नाम गाऊ ॥३॥ भाळे भोळे यती संत । बोलू मात तयांसी ॥४॥

431. जडित मुद्रिका बाहुभूषणे । करी कंकणे सुशोभिते ॥१॥ पितांबरे घातली कास । हेमरत्नास जिंकियले ॥२॥

432. शून्याचा उद्भव सांगतो या बोला । औटपीठी वाहिला सूक्ष्म मार्ग ॥१॥ मनपुराचे वरी द्वादश अंगुळे । तयावरी गेले अव्हाटेने ॥२॥

432. ठेविन मी मस्तक त्याचे चरणी । लाविल मज स्मरणी । ध्याइन मी निश्चळ अंतःकरणी । निज दाविल नयनी ॥१॥

432. प्रेमसूत्र दोरी । नेतो तिकडे जातो हरी ॥१॥ मनेसहित वाचा काया । अवघे दिले पंढरीराया ॥धृपद॥ सत्ता सकळ तया हाती । माझी कीव काकुलती ॥२॥ तुका म्हणे ठेवी तैसे । आम्ही राहो त्याचे इच्छे ॥३॥

432. सर्व सुखरासी भिंवरेचे तीरी |आमुची पंढरी कामधेनु ॥१॥ प्रेमामृते दुभे सदा संतजना |वोसंडतो पान्हा नित्य नवा ॥२॥ धर्म अर्थ काम मोक्ष चा-ही थाने |दोहोणार धन्य पुंडलीक ॥३॥ जीयेचे दुभते नित्य नवे वाढे |पंढरीसी वोढे पूर्वपुण्ये ॥४॥

432. माझे माहेर पंढरी । विठ्ठल उभा विटेवरी ॥१॥ संत मिळाले अपार । करिताती जयजयकार ॥२॥ टाळघोष पताका । नाचताती वैष्णव देखा ॥३॥ विठ्ठल नामे गर्जती । प्रेमभरीत नाचती ॥४॥

432. चौदा भुवने पोटी । सकल तीर्थ ज्या अंगुष्ठी ॥१॥ तो हा देखियेला डोळा विठो घननीळसावळा ॥२॥

433. आता औटपीठीचा मार्ग एक बाई । निशिदिनी पाही शोध करा ॥१॥ औटहाट प्रमाण सत्य की हे जाण । त्यांतील जे स्थान ऐके एक ॥२॥

433. मुक्तचि शरीर दग्धपट जैसा । उरला तो तैसा देह-संगे ॥१॥ ऐसे साधुसंत वोळखावे कैसे । अखंडित पिसे नामी जाले ॥२॥

433. पाववील ठाया । पांडुरंग चिंतिलिया ॥१॥ त्यासी चिंतिलिया मनी । चित्ता करी गंवसणी ॥धृपद॥ पावावया फळ । अंगी असावे हे बळ ॥२॥ तुका म्हणे तई । सिद्धी वोळंगती पायी ॥३॥

433. पंढरीच्या सुखा अंत पार नाही लेखा|शेषा सहस्त्रमुखा न वर्णवेची ॥१॥ पंढरीच्या सुखा तोचि अधिकारी |जन्मोजन्मी वारी घडली जया ॥२॥ पंढरीस जाता प्रेम उचंबळत |आनंदे गर्जत नामघोष ॥३॥ विश्वमूर्ति विठो विश्वंभर देखे |विसरला दुःखे देहभाव ॥४॥

433. पाहता विश्राम सुखवस्ती धाम । पंढरी पुण्यग्राम भुमीवरी ॥१॥ जावया उद्वेग धरिला माझा मने । उदंड शाहाणें तये ठायी ॥२॥ एका जनार्दनी मानिला विश्वास । नाही दुजीं आस पायांवीण ॥३॥

433. जेणे रचियेले भूगोळा । एकवीस स्वगे लावुनी माळा ॥१॥ तो हा विटे उभा ठेला । भक्ते पुंडलिके पूजिला ॥२॥

434. आकाशाचे अंती प्रणवाचे गुज । निरंजन बीज साधू भारती ॥१॥ सद्रूप चिद्रूप अद्वय एके कळा । संसारी वाहिला निर्विकार ॥२॥

434. विश्वी विश्वंभर पाहे ज्ञानद्टेटी । घेऊनी कसोटी वेदशास्त्रे ॥१॥ काय उणे मग आपुल्या स्वमुखा । होऊनिया मुका राहे तेथे ॥२॥

434. धन्य भावशीळ । ज्याचे हृदय निर्मळ ॥१॥ पूजी प्रतिमेचे देव । संत म्हणती तेथे भाव ॥धृपद॥ विधिनिषेध नेणती । एक निष्ठा धरुनी चित्ती ॥२॥ तुका म्हणे तैसे देवा । होणे लागे त्यांच्या भावा ॥३॥

434. पंढरीची वारी जयाचिये कुळी |त्याची पायधुळी लागो मज ॥१॥ तेणे त्रिभुवनी होईन सरता |नलगे पुरुषार्था मुक्ति चारी ॥२॥ नामाची आवडी प्रेमाचा जिव्हाळा |क्षण जीवावेगळा न करी त्यासी ॥३॥ नामा म्हणे माझा सोयरा जिवलग |सदा पांडुरंग तया जवळी ॥४॥

434. माझे माहेर पंढरी । आहे भीवरेचे तीरीं ॥१॥ बाप आणि आई । माझी विठ्ठल रखुमाई ॥२॥ पुंडलिक बंधु आहे । त्यांची ख्याती सांगु काय ॥३॥ माझी बहिण चंद्रभागा । करितसे पापभंगा ॥४॥

434. गोविले इंद्रिया । पाय दिठी दावूनिया ॥१॥ ऐसा लाघवी नाटकी । चोर चैतन्य चेटकी ॥२॥

435. आत्माराम नयनी निरखुनी देखिला । निळा रंग ओतिला आदि अंती ॥१॥ गोल्हाट त्रिकुट ब्रह्मरंध्री वस्तु । तुर्येची ऐसी मातु याच ज्ञाने ॥२॥

435. पाहिजे ते ज्ञान सात्त्विक चांगले । निर्द्वंद्व एकले एकनिष्ठ ॥१॥ तेणेचि तो वसे विश्वामाजी हरी । बाह्य-अभ्यंतरी वोतप्रोत ॥२॥

435. आधीच आळशी । वरी गुरूचा उपदेशी ॥१॥ मग त्या कैची आडकाठी । विधिनिषेधाची भेटी ॥धृपद॥ नाचरवे धर्म । न करवे विधिकर्म ॥२॥ तुका म्हणे ते गाढव । घेती मनासवे धाव ॥३॥

435. पंढरीचे प्रेम आहे ज्याचे जीवी |त्याची नित्य नवी करीन आशा ॥१॥ ते माझे सोयरे सुखिचे सद्गुरू |भवसिंधूचा पिरु उतरती ॥२॥ माझ्या विठोबाच्या नामी ज्या विश्वास |होईन त्यांचा दास आवडीचा ॥३॥ माझ्या विठोबाच्या चरणी ज्यांचा भाव |दारवंटा पाय धरीन त्यांचे ॥४॥

435. येणे पुरतें सर्व काज । विश्वास हा जाहला मज । सांपडलें ते निज । बहुकाळांचे ठेवणे ॥१॥ केला पुंडलिकें उपकार । दाविला सोपामार्ग निर्धार जडजीवां उद्धार । नाममत्रें एकाची ॥२॥ तुटली बंधने । मागा पाहा अनुभणे एका जनार्दनी म्हणे । धन्य वास पंढरीसे ॥३॥

435. देखताचि विठ्ठल मूर्ति । झाली विश्रांति इंद्रिया ॥१॥ डोळे मुख निवाले कान । देता आलिंगन हदये भुजा ॥२॥

436. तुर्येमध्ये माझा अखंड रहिवास । निवृत्ति का अविनाश तुर्या करी ॥१॥ स्थूळदेह निमता सूक्ष्म उरता । कारणी हारपता कैसे झाले ॥२॥

436. भेटी होय म्हणो जाता आले द्वैत । आत्मा अखंडित सर्वव्यापी ॥१॥ श्रुतिस्मृतिसाक्ष सिद्ध-ऋषिमते । आत्म्याविण रिते नाही स्थळ ॥२॥

436. नाचे टाळी पिटी । प्रेमे अंग धरणी लोटी ॥१॥ माझे सखे ते सज्जन । भोळे भाविक हरीजन ॥धृपद॥ न धरिती लाज । नाही जनासवे काज ॥२॥ तुका म्हणे दाटे । कंठ नेत्री जळ लोटे ॥३

436. अभिमाने लोक जाती वाराणसी |आमुची मिरासी पंढरीये ॥१॥ तीर्थ व्रत नेम मज केशीराजा |पंढरीचा राजा बोळवया ॥२॥ पाउलापाऊली चालती मारग |उभा पांडुरंग मागे पुढे ॥३॥ नामा म्हणे मज पंढरी विसांवा |दर्शन केशवा पुरे मज ॥४॥

436. जगी धन्य एक नाम । गाता उत्तम सर्व नेम ॥१॥ धन्य धन्य पंढरपुर । नांदे भीमातीर विठ्ठल ॥२॥ धन्य धन्य वेणुनाद । वसे गोविंद ते स्थानी ॥३॥ धन्य धन्य गोपाळपुर । करिती गोपाळ गजरेकं काला ॥४॥

436. चरणी भागिरथी गंगा । जन्मली उध्दरी ते जगा ॥१॥ ब्रिदावळी रुळती भार । तळी लोळती असुर ॥२॥

437. शास्त्रार्थाची वाणी निरंजनी दिसे । औटपीठी वसे निर्विकार ॥१॥ अह सोहं मग ॐकाराचे देठी । अहंतेचे शेवटी सोहं वस्तू ॥२॥

437. विश्वरूप आत्मा भाविसील जरी । असत्य विश्वाकार ॥१॥ सद्गुरूची कृपा होईल जे क्षणी । वोळखसी जनी जनार्दन ॥२॥

437. कथा करुनिया दावी प्रेमकळा । अंतरी जिव्हाळा कुकर्माचा ॥१॥ तुळसी खोवी कानी दर्भ खोवी शेंडी । लटिकी धरी बोंडी नासिकाची ॥धृ॥ टिळे टोपी माळा देवाचे गवाळे । वागवी ओंगळ पोटासाठी ॥२॥ गोसाव्याच्या रूपे हेरी परनारी । तयाचे अंतरी काम लोभ ॥३॥

437. जाऊ म्हणता पंढरी |यम थोर चिंता करी ॥१॥ धरिता पंढरीची वाट |पापे पळाली कपाट ॥ २| ॥ कळस देखता नयनी |होय पातकांची धुणी ॥३॥ घेता विठोबाची भेटी | दोष जाती उठाउठी ॥४॥

437. मूर्ति अनुपम्य विटेवरी साजिरी । पाउले गोजिरे कोविळीं ती ॥१॥ तेथे माझे मन वेडावले भारी । परत माघारी परतेना ॥२॥ वेधलासेंअ जीव सुखा नाही पार । माहेर माहेर पंढरी देखा ॥३॥ एका जनार्दनी सुखाची वसती । भाविकां विश्रांती पंढरीरावा ॥४॥

437. गुण वर्णिता भागला शेष । महिमा विशेष नाकळे तो ॥१॥ वेदहि ठकोनि ठेले मौन । पार नेणोन स्वरुपाचा ॥२॥

438. मीच माझा डोळा मीच शून्यांत निळा । माझा मी वेगळा तयामध्ये ॥१॥ उफराटी दृष्टी लाविता नयनी । ते दृष्टीची वाणी किंचित् ऐका ॥२॥

438. दृश्य मिथ्या वाचा घेवोनी अनुभव । मग तुझा देव तुजपासी ॥१॥ सद्गुरूचे पायी वोळगे सर्वस्वी । मग तुज विश्वी विश्वंभर ॥२॥

438. पाखांडयांनी पाठी पुरविला दुमाला । तेथे मी विठ्ठला काय बोलो ॥१॥ कांद्याचा खाणार चोजवी कस्तुरी । आपुले भिकारीअर्थ : नेणे ॥धृपद॥ न कळे ते मज पुसती छळूनी । लागता चरणी न सोडिती ॥२॥ तुझ्या पायाविण दुजे नेणे काही । तूचि सर्वाठायी एक मज ॥३॥

438. वांकडे पाहणे जया लौकिकासी |मज पंढरीसी वास पुरे ॥१॥ उदंड उपास कासया करावे |पुरे एका भावे भाविकांसी ॥२॥ तीर्थ क्षेत्र मूळ जाणा वाळूवंट |कटी कर नीट भक्तासाठी ॥३॥ नामा म्हणे माझी वैकुंठ पंढरी |तेथे निरंतरी जन्म देई ॥४॥

438. आशा धरुनि आलो येथवरी । पाहता पंढरी पावन झालो ॥१॥ आलिया जन्माचे सुफळ झाले काज । दृष्टी गरुडध्वज पाहतांचि ॥२॥ एका जनार्दनी पावलो विश्रांति । पाहता विठ्ठल मूर्ती भीमातटीं ॥३॥

438. दर्शना धावोनिया जे येती । तया मुक्ति वोळंगती ॥१॥ ऐसे जोडूनि ठेविले । युगायगी उभे केले ॥२॥

439. सत्त्व रज तम त्रिगुण ते ब्रह्म । अर्धमात्रा निस्सीम ॐकार हा ॥१॥ सहज हा प्रणव सर्वातीत साजे । मीपणास तेथ ठाव नाही ॥२॥

439. दृश्यत्वीच देव सापडता जरी । शास्त्रार्थविचारी कोण धावे ॥१॥ पाहे विचारोनी आपुलिया देही । हिंडसील मही कासयासी ॥२॥

439. कलियुगी कवित्व करिती पाषांड । कुशळ हे भांड बहु जाले ॥१॥ द्रव्य दारा चित्ती प्रजांची आवडी । मुखे बडबडी कोरडेचि ॥धृपद॥ दंभ करी सोंग मानावया जग । मुखे बोले त्याग मनी नाही ॥२॥ वेदाज्ञे करोनि न करिती स्वहित । नव्हती अलिप्त देहाहुनी ॥३॥

439. आम्ही स्वर्गसुख मानु जैसा ओक |देखोनिया सुख पंढरीचे ॥१॥ नलगे वैकुंठ न वांछू कैलास |सर्वस्वाचा आस देवा पायी ॥२॥ नलगे संतति आणि धन मान |एक असे ध्यान विठोबाचे ॥३॥ सत्य की मायिक आमुचे बोलणे |तुझी तुज आण सांग हरी ॥४॥

439. या पंढरीचे सुख पाहता डोळा । उभा तो जिव्हाळा योगीयांचा ॥१॥ म्हणोनिया मन वेधले चरणी । आणिक त्यागुनीबुडी दिली ॥२॥ जनार्दनाचा एका धांवे लोटांगणी । करी वोवाळणी शरीराची ॥३॥

439. घोकउनी वेदा । जेणे आणियेले बोध ॥१॥ तो हा पंढरपुरनिवासी । नित्य उभा भक्तांपासी ॥२॥

440. तुर्या ते महाकारण नाही नाही जेथे । दर्शनाचे मते माझा मीच ॥१॥ गोल्हाट त्रिकुट श्रीहाटातीत । महाकारणाची मात जेथ नाही ॥२॥

440. श्रुतिपथ पडले हो पाहसी सर्व काळी । विविध भजन मार्गी कासया देह जाळी । गुरूपदभजनाचा हेत हा हो जयासी । म्हणत बहेणि नेत्री देखसी आत्मयासी ॥१॥

440. विषयाचे सुख एथे वाटे गोड । पुढे अवघड यमदंड ॥१॥ मारिती तोडिती झोडिती निष्ठ‍ुर । यमाचे किंकर बहुसाल ॥धृपद॥ असिपत्री तरुवरखैराचे इंगळ । निघतील ज्वाळ तैलपाकी ॥२॥ तप्तभूमीवरी चालविती पायी । अग्नीस्तंभ बाही कवळविती ॥३॥

440. वैकुंठासी आम्हा नको धाडू हरी | वास दे पंढरी सर्वकाळ ॥१॥ वैकुंठ कोपट जुनाट झोपडी |नको अडाअडी घालू आम्हा ॥२॥ वैकुठी जाऊनि काय बा करावे |उगेंचि बैसावे मौनरूप ॥३॥ नामा म्हणे मज येथेंच हो ठेवी |सदा वास देई चरणांजवळी ॥४॥

440. ऐसे संतभार ऐसे भीमातीर । ऐसा जयजयकार सांगा कोठे ॥१॥ समुद्रवलयांकित तीर्थे असतीं पावन । परी ऐसे महिमान नाही कोठे ॥२॥ ऐसा नामघोष आनंद सोहळा । न देखे आणिके स्थळां माझे नेत्री ॥३॥ एका जनार्दनी पंढरीवांचुनीं । आनंद माझे मनी नाही कोठे ॥४॥

440. मुसावले मुसे । प्रेम भक्तांचे वोरसे ॥१॥ धरुनिया विठ्ठल रुप । विटे ठाकले विद्रूप ॥२॥

441. सनीळ जे ब्रह्म बिंब सत्रावीचे । विश्वरूप महाकारणी ॥१॥ ब्रह्मज्योतीचिये प्रकाशे करूनी । देखे त्रिभुवनी एक वस्तु ॥२॥

441. तीर्थ तपे व्रते अनुष्ठाने नाना । धरिता धारणा योगमुद्रा ॥१॥ न सापडे त्यासी तत्त्व आत्मयाचे । जगीच ते साचे केवी घडे ॥२॥

441. अल्प माझी मती । म्हणोन येतो काकुलती ॥१॥ आता दाखवा दाखवा । तुमची पाउले केशवा ॥धृपद॥ धीर माझ्या मना । नाही नाही नारायणा ॥२॥ तुका म्हणे दया । मज करा अभागिया ॥३॥

441. नित्य प्रेमाचे पेटे बांधी माझे पोटी |उतरी जगजेठी पैलपार ॥१॥ निरे भिवरे ऐक्य तीरी |का पद्मळा पंढरपुरी ॥२॥ केलिया रविवारी आंघोळी |महादोषा होय होळी ॥३॥ पाप जाईल जन्माचे |पद पावाल अच्युताचे ॥४॥

441. श्रीमुखाचे सुख पाहता पाहता । नयन तत्त्वता वेधले माझे ॥१॥ सांवळां सुंदर कटी ठेवुनीं कर । रुप ते नगर भीमातीरीं ॥२॥ नित्य परमानंद आनंद सोहळा । सनकादिक या स्थळी येती जाती ॥३॥ वैष्णवांचा थाट टाळ घोळ नाद । दिंड्या मकरंद हर्ष बहु ॥४॥

441. तिही लोका जे दुर्लभ । होते निक्षेपिले स्वयंभ ॥१॥ वेदराय सनकादिकी । पोटाळूनिया एकाएकी ॥२॥

442. महातेजा आत बिंदु कोणे परी । उष्ण तेजा माझारी साक्ष पाहा ॥१॥ कुंडलिनी उर्ध्वमुखे अग्नी सोडी । तयाची हे जोडी संत जना ॥२॥

442. वैराग्य विरक्ति साधिती शम दम । धूम्रपाने नेम इम्द्रियांचा ॥१॥ परी ते न साधे आत्मतत्त्व तया । अद्यापि संशया न सांडिती ॥२॥

442. वाटुली पाहाता सिणले डोळुले । दाविसी पाउले कइ वो डोळा ॥१॥ तू माय माउली कृपेची साउली । विठ्ठले पाहिली वाट तुझी ॥२॥ का बा मोकलिले कोणा निरविले । कठिण कैसे झाले हृदय तुजे ॥३॥ तुका म्हणे माझ्या असांवल्या बाह्या । तुज क्षेम द्याया पांडुरंगा ॥४॥

442. देव गुज सांगे पंढरीसी यारे । प्रेमे चित्ती घ्यारे नाम माझे ॥१॥ काया वाचा मन दृढ धरा जीवी । सर्व मी चालवी भार त्यांचा ॥२॥ भवसिंधु तारीन घ्यारे माझी भाक । साक्ष पुंड-लिक करूनि बोले ॥३॥ लटके जरी असे नामयासी पुसा । आहे त्या भरंवसा नामी माझ्या ॥४॥

442. देहनिशा क्रमोनि मी तंव आलिये । इहीं वैष्णवीं आणिले पंढरीये ॥१॥ बाई वो मन ध्यान लागले पंढरीचे । ते तंव जागृती स्वप्नी नवचे ॥२॥ नयन नाच्तीसुखाचा हा गोंधळू । साचे सन्मुख देखोनि श्रीविठ्ठल ॥३॥ आनंदु आसमाय होती मना पोटी । नवल वालभों विठ्ठली जालीं भेटी ॥४॥

442. म्हणती ज्याते परात्पर । तो हा उभा कटी कर ॥१॥ रुपे गोजिरा सगुण । अवलोकिता निवे मन ॥२॥

443. नवाचिया माझारी आऊटपीठाशेजारी । शून्याची ओवरी सुनिळ प्रभा ॥१॥ जीवदशामय अंगुष्ठ प्रमाण । तयावरी अज्ञान प्रवर्तते ॥२॥

443. एक दिगंबर हिंडताती नम्र । एक ते निमग्न सर्वकाळ ॥१॥ परि त्या अद्यापि न सापडे सत्य । सोलीव जे तत्त्व विवेकाचे ॥२॥

443. देह हा सादर पाहावा निश्चिंत । सर्व सुख एथे नाम आहे ॥१॥ ब्रम्ह जे देखणे द्वैत जेव्हा गेले । शरीर ते झाले ब्रम्हरूप ॥धृपद॥ यजन याजन तप व्रते करिती । विकल्पे नागवती शुद्ध पुण्या ॥२॥ तुका म्हणे सर्व सुख एथे आहे । भ्रांति दूर पाहे टाकुनिया ॥३॥

443. श्रीविठ्ठलस्तुती आणि भक्तवत्सलता अवताराची राशी तो हा उभा विटेवरी |शंखचक्रगदापद्मसहित करी हरी ॥१॥ देखिला देखिला देवादि देव बरवा |समाधान जीवा पाहता वाटे गे माये ॥२॥ सगुण चतुर्भुज रुपडे तेज पुंजाळती |वंदी चरणरज नामा विनवीतसे पुढती गे माये ॥३॥

443. सारुनी दृश्य देखता जालीसे ऐक्याता । पाहे कृष्णनाथा पंढरीये ॥१॥ कर ठेउनी कंटीं बुंथी वाळुवंटी । वैजयंती कंठी आती माझी ॥२॥ एका जनार्दनीशरण त्याची कृपा पूर्ण । पाहता पाहता मन हारपालें ॥३॥

443. देखिली ती विटेवरी । समान पाऊले गोजिरी ॥१॥ माझे राहिली मानसी । सर्वकाळ अहर्निशी ॥२॥

444. ऐका हा शेवट अभंगमाला झाली । तुर्या हेच आली प्रत्यया गा ॥१॥ तुर्या तेचि उन्मनी क्षर ते अक्षर । निर्गुण साकार ऐसे देखा ॥२॥

444. दृश्य नव्हे वस्तु हा खरा निर्धार । वेदेही साचार हाचि केला ॥१॥ सद्गुरू-अंजन घालोनी पहासी । तरीस पावसी आत्मयासी ॥२॥

444. तुझे वर्णु गुण ऐसी नाही मती । राहिल्या त्या श्रुती मौनपणे ॥१॥ मौनपणे वाचा थोटावल्या चारी । ऐसे तुझे हरी रूप आहे ॥धृपद॥ रूप तुझे ऐसे डोळा न देखवे । जेथे हे झकवे ब्रह्मादिक ॥२॥ ब्रह्मादिक देवा कर्माची कचाटी । म्हणोनि आटाटी फार त्यासी ॥३॥

444. भक्ताचिया काजा अवतार धरी | कृपाळू श्रीहरी सांचोकार ॥१॥ तो हा महाराज चंद्रभागे तीरी | उभा विटेवरी पांडुरंग ॥२॥ वेद नेले म्हणोनि मत्स्य जाला हरी | शंखासुरा मारी आफळोनि ॥३॥ समुद्र मंथनी मंदार बुडाला | कांसव तो जाला तया तळी ॥४॥

444. तेथे मुख्य हरिहर । शोभे चंद्रभागा तीर ॥१॥ जाऊ चला पंढरपुर । भेटुं आपल्या माहेरा ॥२॥ आर्त सांगु जीवींचा । पुनीत ठाव हाचि साचा ॥३॥ हरिहरा होय भेटी । वास तयांसी वैकुंठीं ॥४॥

444. ज्याचे करुनिया चिंतन । संत चरणी होती लीन ॥१॥ तो हा चंद्रभागे तीरी । ठेउनी हात कटांवरी ॥२॥

445. भगवद्गीता हेचि थोर । येणे चुके जन्म येरझार । वैकंठवासी निरंतर । भवसागर उतरेल ॥१॥

445. विवेक-वैराग्य सद्गुरूची कृपा । होय तई सोपा आत्मबोधू ॥१॥ नाही त्या संदेह निश्चय मानसी । याचि साधनासी प्रवतार्वे ॥२॥

445. मन वाचातीत तुझे हे स्वरूप । म्हणोनिया माप भक्ती केले ॥१॥ भक्तीचिया मापे मोजितो अनंता । इतराने तत्वता न मोजवे ॥धृपद॥ योग याग तपे देहाचिया योगे । ज्ञानाचिया लागे न सांपडसी ॥२॥ तुका म्हणे आम्ही भोळ्या भावे सेवा । घ्यावी जी केशवा करितो ऐसी ॥३॥

445. दश-अवतार-स्थाने. होसि भक्तांचा कोंवसा | तुझी ब्रीदे हृषीकेशा |निवविले सायासा | कृपासिंधु मुरारी ॥१॥ अंबऋषिकारणे | दहा वेळ गर्भवासा येणे |अवतार धरिला नारायणे | गजापूर नगरी ॥२॥ अंदुरायाच्या घरी | बाळ जनसेनाच्या कुमरी |मत्स्य रूप अवतार धरी | वेद हरणकैवारी नारायण ॥३॥

445. साधन ते सार पंढरीचीवारी । आन तुं न करी सायासाचें ॥१॥ वेद तो घोकितां चढे अभिमान । नाडेल तेणे जाण साधन ते ॥२॥ शास्त्रमतवाद कासया पसार । करी सारासार वारी एक ॥३॥ पुराण सांगता मन वेडावले । निंदुं जे लागले आणिकांसी ॥४॥

445. नाना मतमतांतरे । वेद सुस्वरे स्तविती ज्या ॥१॥ तो हा येउनी पंढरिसी । भक्तांपाशी तिष्ठतु ॥२॥

446. व्यर्थ प्रपंच टवाळ । सार एक निर्मळ । कृपा करी हरी कृपाळ । दीन दयाळ हरी माझा ॥१॥

446. गीतार्थ पाहोनी असत्य त्यजावे । सत्यासी भजावे आदरेचि ॥१॥ मग तू सहज पावसील सुख । संवसारीचे दुःख सर्व नासे ॥२॥

446. जंववरी नाही देखिली पंढरी । वर्णिसी थोर वैकुंठीची ॥१॥ मोक्षसिद्धी तेथे हिंडे दारोदारी । होऊनि कामारी दीनरूप ॥धृपद॥ वृंदावन सडे चौक रंग माळा । अभिनव सोहोळा घरोघरी ॥२॥ नामघोष कथापुराणकीर्तनी । ओविया कांडणी पांडुरंग ॥३॥

446. देवा तू प्रथम गर्भवास भोगिसी | सागरी जळचरु मत्स्य जालासी |कमठे पाठी न-संडी कैसी | कूर्मे कासाविसी केले तुज ॥१॥ अपवित्र नाम आदि वराह | याहूनि थोर कूर्म कांसव |अर्ध सावज अर्ध मानव | हे भवभाव कर्माचे ॥२॥ खुजेपणे बळीस पाताळी घातले | तेणे कर्मे तयाचे द्वार रक्षिले |पितयाचे वचने मातेसी वधिले | ते कर्म जडले परशुरामा ॥३॥ श्रीरामा जाल्या आपदा बहुता | कर्मे भोगविले अंतरली सीता |भालुकातिर्थी वधियेले अवचिता | नाम अच्युता तुज जाले ॥४॥

446. उदंड तीर्थे पृथ्वींच्या ठायी । ऐसा महिमा नाही कोणे जागी ॥१॥ तया पुंडलीकें आम्हा सोपे केले । परब्रम्हा उभे ठेले विटेवरी ॥२॥ भुवैकुंठ पंढरी क्षेत्र । पवित्रा पवित्र उत्तम हे ॥३॥ म्हणोनी करा करा लाहें । एकदां जा हो पंढरीये ॥४॥

446. नाना अवतार धरिले जेणे । दैत्यासी उणे आणियेले ॥१॥ तो हा संताचिये भारी । उभा तीरी चंद्रभागे ॥२॥

447. आनंदाच्या ताटी अमृताची वाटी । विवेक तारू घोटी रसना बळे ॥१॥ ते हे रूपडे रूपस विठ्ठल । पुंडलिके बहुसाल प्रार्धियेले ॥२॥

447. सकळ विषय जैसे वाटती वीष तैसे । परधनपरदारा त्याग त्यांचा विशेष॥ श्रवणमनन साधूसंगती नित्य कीजे । म्हणत बहेणि येणे आत्मयाथे वरीजे॥

447. दुःख वाटे ऐसी ऐकोनिये गोष्टी । जेणे घडे तुटी तुझ्या पायी ॥१॥ येतो कळवळा देखोनिया घात । करितो फजित नाइकती ॥धृपद॥ काय करू देवा ऐसी नाही शक्ती । दंडुनि पुढती वाटे लावू ॥२॥ तुका म्हणे मज दावू नको ऐसे । दृष्टीपुढे पिसे पांडुरंगा ॥३॥

447. प्रथम अवतारी देव मच्छ जाले सागरी | वधोनि शंखासुर वैरी आणिले वेद ॥१॥ कूर्म अवतारी सांवरिली सृष्टी | वराह द्विज नेहटी धरणीधरु ॥२॥ प्रल्हाद कैवारा स्तंभा भीतरी | बळी बंधन हरी प्रगट जाला ॥३॥ रेणुका नंदन द्विजकुळ पाळण | त्रिबंक भंजन रघुनाथ ॥४॥

447. काशी क्षेत्र श्रेष्ठ सर्वांत पवित्र । परी तेथे वेंचे जीवित्व श्रेष्ठ तेव्हा ॥१॥ तैसी नोहे जाण पंढरी हे । पेठ वैकुंठा वैकुंठ जुनाट हे ॥२॥ न लगे वेंचणें धन वित्त जीव । मुख्य एक भाव पुरे येथे ॥३॥ दरुशने मुक्ति प्राणिया सर्वथा । चुकती नाना चळता पापांचिया ॥४॥

447. नाना तर्के विचार केला । शेखी राहिला नेणवेचि ॥१॥ ते हे निर्गुण निराभास । झाले रुपस विटेवरी ॥२॥

448. न चलति शब्द खुंटले पै वाद । एकतत्त्व भेद नाही रुपा ॥१॥ ते रूप पंढरी क्षरले चराचरी । माझे माझ्या घरी बिंबलेसे ॥२॥

448. वर्णाश्रमसेवा या वेदाचेनि मते । कर्म करी त्याते मोक्ष साधे ॥१॥ चित्तशुद्धि होय विरक्ति सबळ । ज्ञानेचि प्रबळ नाश त्याचा ॥२॥