3794.
(गौळणींची अवस्था)
खेळता मुरारी जाय सरोवरा तिरी । तव नग्नचि या नारी तेथे देखियेल्या ।
मांडिले विंदान ख्याल सुखाचे संधान । अंग लपवूनी मान पिलंगत चाले ॥१॥
ख्याल मांडिला रे ख्याल मांडिला रे । पाया पडता रे न सोडी नेदी साउला रे ॥धृपद॥
साड्या साउली पातळे गोंडे कसणिया चोळ्या । बुंथी घेउनी सकळा कळंबावरी पळे।
खांदी धरूनिया करी दृष्टी घालोनि सामोरी । बैसे पाला वोढी वरी खदखदा हासे ॥२॥
आनंदे कल्लोळ बाळा खेळती सकळ देती उलटिया चपळा । एकी एकीहूनि म्हैस वेल सुर काडी ।
एकी उगविती कोडी । नाना परीच्या निकडी खेळ मांडियेला ॥३॥
एकी आलिया बाहेरी पाहे लुगडे तव नारी । म्हणे नाही नेले चोरी काय जाणो केव्हा ।
केला सकळी हाकारा तव आलिया बाहेरा । आता म्हणतील घरा जावे कैशा परी ॥४॥
तव हासे वनमाळी वरी पाहोनी सकळी । लाजे रिघालिया जळी मागे पुढे हात ।
लाज राखावी गोपाळा आम्हाजणींची सकळा । काय मागसी ये वेळा देऊ गुळवाटी ॥५॥
जोडोनिया कर या गे सकळी समोर । वाया न बोलावे फार बडबड काही ।
भातुके भूषण नाही चाड नेघे धन । करा एक चित्त मन या गे मजपाशी ॥६॥
एक एकीकडे पाहे लाज सांडूनिया राहे । म्हणे चला आता सये जाऊ तयापाशी ।
जोडोनिया हात कैशा राहिल्या निवांत । तुका म्हणे केली मात लाज राखिली तयांची ॥७॥

अर्थ :
संत तुकाराम महाराज म्हणतात — मुरारी खेळत खेळत सरोवराच्या तीरावर गेला, तेव्हा त्या ठिकाणी नग्न अवस्थेत असलेल्या गोपिका त्याला दिसल्या (१); त्यांनी सुखाच्या खेळाचा ख्याल मांडला होता, अंग लपवून मान वाकवून त्या चालत होत्या (२); “ख्याल मांडिला रे, पाया पडता सोडत नाही” असे त्या म्हणतात (धृपद); साड्या, पातळे, चोळ्या काढून त्या सर्व कळंबाच्या झाडावर टाकून पळाल्या (३); कृष्ण खांद्यावर हात ठेवून समोर पाहत बसला आणि पान ओढून वर बसून खदखदून हसू लागला (४); सर्व गोपिका आनंदाने खेळत होत्या, एकमेकींना उलटसुलट चपळपणे उत्तर देत होत्या, विविध प्रकारचे खेळ चालू होते (५); एक गोपी बाहेर येऊन पाहते तर वस्त्र नाहीत, ती म्हणते — “कोणी चोरी केली काय, कधी नेली कळले नाही” (६); सर्वांनी एकत्र हाक दिली, मग त्या बाहेर आल्या आणि म्हणू लागल्या — “आता घरी कसे जावे?” (७); कृष्ण (वनमाळी) वर बसून पाहत हसत होता, त्यामुळे त्या लाजून पाण्यातून बाहेर येत हातांनी अंग झाकत होत्या (८); त्या म्हणतात — “हे गोपाळा, आमची लाज राख, तुला काय हवे ते देऊ” (९); हात जोडून त्या समोर उभ्या राहिल्या, “फार बोलू नकोस, आम्हाला धनाची इच्छा नाही, आमचे मन तुझ्याकडे लाव” (१०); एकमेकींकडे पाहत लाज सोडून त्या म्हणाल्या — “चला आता त्याच्याकडे जाऊया” (११); हात जोडून त्या शांत उभ्या राहिल्या, तुकाराम महाराज म्हणतात — कृष्णाने त्यांची लाज राखली (१२).