3822.
(बाळक्रीडा अभंग)
नेणतियांसाठी नेणता लाहान । थिंकोनि भोजन मागे माये ॥१॥
माया दोनी यास बाप नारायणा । सारखी भावना तयांवरी ॥२॥
तयांवरी त्याचा समचित्त भाव । देवकीवसुदेव नंद दोघे ॥३॥
घेउनिया एके ठायी अवतार । एकी केला थोर वाढवूनि ॥४॥
उणा पुरा यासी नाही कोणी ठाव । सारिखा चि देव अवघियांसी ॥५॥
यासी दोनी ठाव सारिखे अनंता । आधील मागुता वाढला तो ॥६॥
वाढला तो सेवाभक्तिचिया गुणे । उपचारमिष्टान्ने करूनिया ॥७॥
करोनिया सायास मेळविले धन । ते ही कृष्णार्पण केले तीही ॥८॥
कृष्णासी सकळ गाई घोडे म्हैसी । समर्पिले दासी जीवे भावे ॥९॥
जीवे भावे त्याची करितील सेवा । न विसंबती नावा क्षणभरी ॥१०॥
क्षणभरी होता वेगळा तयास । होती कासावीस प्राण त्यांचे ॥११॥
त्यांचे ध्यानी मनी सर्वभावे हरी । देह काम करी चित्त त्यापे ॥१२॥
त्याचे चि चिंतन कृष्ण कोठे गेला । कृष्ण हा जेविला नाही कृष्ण ॥१३॥
कृष्ण आला घरा कृष्ण गेला दारा । कृष्ण हा सोयीरा भेटो कृष्ण ॥१४॥
कृष्ण गाता ओंव्या दळणी कांडणी । कृष्ण हा भोजनी पाचारिती ॥१५॥
कृष्ण तया ध्यानी आसनी शयनी । कृष्ण देखे स्वपनी कृष्णरूप ॥१६॥
कृष्ण त्यास दिसे आभास दुश्चिता । धन्य मातापिता तुका म्हणे ॥१७॥

अर्थ :
(बाळक्रीडा अभंग) संत तुकाराम महाराज म्हणतात — अज्ञान्यांसाठी (नेणतियांसाठी) श्रीकृष्ण स्वतःही अज्ञानी व लहान बालकासारखा वागतो, रडत आईकडे भोजन मागतो (१); या नारायणाला दोन माता (देवकी व यशोदा) आणि दोन पिता (वसुदेव व नंद) असून तो दोघांवरही सारखाच भाव ठेवतो (२); देवकी-वसुदेव आणि नंद-यशोदा या दोघांवरही त्याचा समभाव आहे (३); एकाच ठिकाणी जन्म घेऊन (देवकीकडे) दुसरीकडे (नंदाघरी) वाढवून मोठा झाला (४); त्याला कोणी आपले-परके असे नाही, तो सर्वांसाठी समान आहे (५); त्याच्यासाठी दोन्ही ठिकाणे सारखीच आहेत, आधी-मागे असा भेद नाही (६); तो भक्तांच्या सेवाभावामुळेच वाढतो, त्यांच्या प्रेमाने आणि सेवेमुळे तो प्रसन्न होतो (७); त्यांनी कष्टाने मिळवलेले धनही कृष्णार्पण केले (८); त्यांनी आपली गाई, घोडे, म्हशी व सर्व काही प्रेमाने कृष्णाला अर्पण केले (९); ते जीवभावाने त्याची सेवा करतात आणि क्षणभरही त्याला विसरत नाहीत (१०); क्षणभर तो दूर झाला तरी त्यांचे प्राण व्याकुळ होतात (११); त्यांच्या ध्यान-मनात सर्वभावाने हरी आहे, शरीराने काम करत असले तरी चित्त त्याच्याकडेच असते (१२); ते सतत त्याचेच चिंतन करतात — “कृष्ण कुठे गेला?”, “कृष्ण जेवला का?” असे विचार करतात (१३); “कृष्ण घरी आला”, “कृष्ण दारात गेला”, “कृष्ण आपला सोयरा आहे” असेच त्यांना वाटते (१४); दळण-कांडण करतानाही ते कृष्णाचे नाव घेतात आणि जेवताना त्यालाच बोलावतात (१५); ध्यानात, बसताना, झोपताना आणि स्वप्नातही त्यांना कृष्णच दिसतो (१६); अशा भक्तांना सर्वत्र कृष्णच दिसतो, म्हणून तुकाराम महाराज म्हणतात — असे मातापिता धन्य आहेत (१७).