काय वृंदावन माखियेले
2599.
काय वृंदावन माखियेले गुळे । काय जिरे काळे उपचारिले ॥१॥
तैसी अधमाची जातीच अधम । उपदेश श्रम करावा तो ॥धृपद॥
न कळे विंचासी कुरवाळिले अंग । आपले ते रंग दावीतसे ॥२॥
तुका म्हणे नये पाकासी दगड । शूकरासी गोड जैसी विष्ठा ॥३॥
अर्थ :
कडू वृंदावनात कितीही गुळात माखले आणि काळे जिऱ्यावर कितीही साखर टाकली तर त्याचा काही उपयोग होणार आहे काय त्याचा कडूपणा जाणार आहे काय? त्याप्रमाणे अधम लोकांची जातच अधम असते ते नीचच असतात त्यांना कितीही उपदेश केला तरी तो श्रमच होतो. विंचवाला प्रेमाने कुरवाळले तरी त्याला कळत नाही की आपल्याला या माणसाने प्रेमाने कुरवाळले आहे त्याला हात लावला की तो लगेच नांगी मारण्याचा आपला मूळ रंग दाखवतोच. तुकाराम महाराज म्हणतात दगडाला कधीही शिजवले जात नाही आणि जशी सुकराला विष्टा गोड लागते त्याप्रमाणे अधम मनुष्य असतात ते दगडाप्रमाणे व सुकराप्रमाणे आहेत त्यांना कितीही चांगला उपदेश करण्याचा प्रयत्न केला तरी तो त्यांना आवडत नाही.
