म्हणवितो दास ते नाही
501.
म्हणवितो दास ते नाही करणी । आत वरी दोन्ही भिन्न भाव ॥१॥
गातो नाचतो ते दाखवितो जना । प्रेम नारायणा नाही अंगी ॥धृपद॥
पाविजे ते वर्म न कळेचि काही । बुडालो या डोई दंभाचिया ॥२॥
भांडवल काळे हातोहाती नेले । माप या लागले आयुष्यासी ॥३॥
तुका म्हणे वाया गेलो ऐसा दिसे । होईल या हासे लौकिकाचे ॥४॥
अर्थ :
मी स्वतःला हरिदास म्हणून घेत आहे पण माझ्या बोलण्यात माझ्या वागण्यात व माझ्या अंतरंगात फरक आहे मी बोलतोय एक आणि वागतो एक. मी हरीचे गुणगान गातो व त्या छंदांमध्ये नसतो परंतु ती केवळ लोकांना दाखविण्यासाठी खरेतर हे नारायणा माझ्या अंगामध्ये तुझ्याविषयी प्रेमच नाही. जे खरे वर्म आहे ते वर्म व त्याचे ज्ञान प्राप्त व्हायला पाहिजे परंतु ते काही कळत तर नाहीच परंतु तुम्ही दंभाच्या डोहामध्ये मी बुडालो आहे. माझ्या हातामध्ये जे आयुष्य रुपी भांडवल होते ते काळाने हातोहात नेले व माझ्या आयुष्याला आता माप लागले आहे. तुकाराम महाराज म्हणतात मी तर वाया गेलो आहे असेच मला दिसत आहे परंतु जगामध्ये मी हरीचा मोठा दास आहे असा जो माझा लौकिक झाला आहे त्याचे हसू होईल जर मी वायाला गेलो तर.
