3954.
शंख करिशी ज्याच्या नावे । त्याचे तुज नाही ठावे ।
ऐक सांगतो एका भावे । सापडे घरी ते जीवउनि खावे रे विठ्ठल ॥१॥
टिळे माळा करंडी सोंग । धरुनि चाळविले जग ।
पसरी हात नाही त्याग । दावी दगड पुजी भग रे विठ्ठल ॥२॥
राख लावुनि अंग मळी । वाये ठोके मी एक बळी ।
वासने हाती बांधवी नळी । त्यासि येउनि काळ गिळी उगळी रे विठ्ठल ॥३॥
कोण ते राहडीचे सुख । वरते पाय आरते मुख ।
करवी पीडा भोगवी दुःख । पडे नरकी परी न पळे चि मूर्ख रे विठ्ठल ॥४॥
सिकला फाक मारी हाका । रांडा पोरे मेळवी लोका ।
विटंबी शरीर मागे रुका । केले ते गेले अवघे चि फुका रे विठ्ठल ॥५॥
कळावे जना मी एक बळी । उभा राहोनि मांडी फळी ।
फोडोनि गुडघे कोंपर चोळी । आपला घात करोनि आपण चि तळमळी रे विठ्ठल ॥६॥
फुकट खेळे ठकली वाया । धरुनि सोंग बोडक्या डोया ।
शिवो नये ती अंतरी माया । संपादणीविण विटंबिली काया रे विठ्ठल ॥७॥
धुळी माती काही खेळो च नका । जवादी चंदन घ्यावा बुका ।
आपणा परिमळ आणिका लोका । मोलाची महिमा फजिती फुका रे विठ्ठल ॥८॥
बहुत दुःखी जालिया खेळे । अंगी बुद्धि नाहींत बळे ।
पाठीवरी तोबा तोंड काळे । रसना द्रवे उपस्थाच्या मुळे रे विठ्ठल ॥९॥
काय सांगतो ते ऐका तुका । मोडा खेळ काही अवगो च नका ।
चला जेवू आधी पोटी लागल्या भुका । धाल्यावरी बरा टाकमटिका रे विठ्ठल ॥१०॥

अर्थ :
संत तुकाराम महाराज म्हणतात — ज्याच्या नावाने शंख वाजवतोस, त्यालाच तू ओळखत नाहीस; ऐक, एकभावाने सांगतो — तो घरीच सापडतो, जीव लावून त्याला अनुभवावे (१); टिळे, माळा, करंडी यांचे सोंग धरून जगाला फसवतोस, पण त्याग नाही; हात पसरतोस आणि दगडालाच देव म्हणतोस (२); अंगाला राख लावून व्यर्थ गर्व करतोस; वासनांच्या नळीत अडकून राहतोस, शेवटी काळ येऊन तुला गिळतो (३); या राहडीच्या सुखाचा काय उपयोग? वर पाय, खाली तोंड — यात दुःखच आहे; नरकात पडूनही मूर्ख सुटत नाही (४); थोडे शिकून हाका मारतोस, लोक गोळा करतोस; शरीराची विटंबना करून शेवटी सर्व काही व्यर्थ जाते (५); लोकांनी समजावे म्हणून उभा राहून अंगाला इजा करतोस, गुडघे, कोपर फोडतोस — स्वतःच स्वतःचा घात करतोस (६); फुकट सोंग करून वेळ वाया घालवतोस; अंतःकरणातील माया सोडत नाहीस, साधना नसताना शरीराची विटंबना करतोस (७); धूळ-मातीचे खेळ सोड, चंदनाचा सुगंध घे; स्वतःला आणि इतरांनाही खरा सुगंध दे, नाहीतर महत्त्वाचे जीवन वाया जाते (८); अशा खेळात माणूस दुःखी होतो, बुद्धी आणि बळ नसते; शरीर थकते, तोंड काळे पडते, वासनेमुळे इंद्रियेच चालतात (९); तुकाराम महाराज म्हणतात — मी सांगतो ते ऐक, हे व्यर्थ खेळ सोड; आधी भूक भागव (आत्मिक), मगच खरे समाधान मिळेल (१०).