रज्जु धरूनिया हाती ।
1826.
रज्जु धरूनिया हाती । भेडसाविली नेणती । कळो येता चित्ती । दोरी दोघा सारिखी ॥१॥
तुम्हा आम्हा मध्ये हरी । जाली होती तैसी परी । मृगजळाच्या पुरी । ठाव पाहो तरावया ॥धृपद॥
सरी चिताकभोवरी । अळंकाराचिया परी । नामे जाली दुरी । एक सोने आटिता ॥२॥
पिसांची पारवी । करोनि बाजेगिरी दावी । तुका म्हणे तेवी । मज नको चाळवू ॥३॥
अर्थ :
एखाद्या मनुष्याने हातामध्ये दोरी धरली आणि लहान मुलांना सांगितले की हा साप आहे, आणि त्या लहान मुलांना नंतर समजले की ही दोरी आहे तर ती दोरी दोघानाही सारखीच असते. त्याप्रमाणे हे हरी तुमच्या व आमच्यामध्ये ही असाच काही एक प्रकार निर्माण झाला होता. आणि आम्ही या भवसागराच्या मृगजळाच्या पुरातून कसे तरून जावे याविषयी विचार करीत बसलो होतो. ज्याप्रमाणे सोन्याचे सरी, चित्तांक आणि बुगडी असे अलंकार केले व नंतर ते सर्व अलंकार एका भांड्यात ठेवून त्योचे आळवण केले तर खाली केवळ सोने हाच धातू राहतो. तुकाराम महाराज म्हणतात देवा जसा एखादा गारोडी पिसांचा पारवा तयार करतो आणि लोकांची दिशाभूल करतो, त्याप्रमाणे तुम्ही मला फसवू नका.
