सार्थ ज्ञानेश् ॥ॐ श्रीज्ञानेश्वरी भावार्थदीपिका ॐ॥॥ अथ पञ्चमोऽध्यायः– अध्याय पाचवा ॥ संन्यासयोगःअध्याय पाचवाअर्जुन उवाचःसंन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि ।यत् श्रेयं एतयोरेकें तत् मे ब्रूहि सुनिश्चितम्॥5.1॥भावार्थ :- अर्जुन म्हणाला, हे श्रीकृष्णा, कर्माचा त्याग करावा असे तू सांगतोस आणि पुनः कर्माचे…
सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय ५ वा ओवी १ ते २५ पहा. सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय ५ वा ओवी २६ ते ५० पहा. सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय ५ वा ओवी ५१ ते ७५ पहा. सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय ५ वा ओवी ७६ ते १०० पहा.…
201-4तैसे साच आणि लटिकें । विरुद्ध आणि निकें । संशयी तो नोळखे । हिताहित ॥201॥त्याप्रमाणे खरे खोटे, अनुकूल आणि प्रतिकूल, हित आणि अहित हे काहींचं संशयी माणूस जाणत नाही.202-4हा रात्रिदिवसु पाहीं जैसा । जात्यंधा ठाउवा नाहीं । तैसे संशयीं असतां…
176-4सांगे भुवनत्रयाची काजळी । जे गगनामाजि उधवली । तिये प्रळयींचे वाहुटळी । काय अभ्र पुरे ॥176॥प्रलकाळची वावटळ ही त्रैलोक्याची राख आकाशात उडवून देणारी असते. तिच्यापुढे अभ्र काय बरे टिकणार, तूच सांग?177-4कीं पवनाचेनि कोंपें । पाणियेंचि जो पळिपें । तो प्रळयानळु…
151-4विचार जेथ न रिगे । हेतु जेथ न निगे । जें द्वैतदोषसंगें । सिंपेचिना ॥151॥ज्या ठिकाणी कोणत्याही विचारांचा प्रवेश होत नाही, कोणत्याही इच्छेचा प्रवेश होत नाही, जे द्वैत दोषाच्या संगतीने कधीही लिप्त होत नाही,यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् ।नायं लोकोऽस्त्ययज्ञस्य कुतोऽन्यः…
126-4आतां अवधारीं सांगेन आणिक । जे ब्रह्माग्नी साग्निक । तयांते यज्ञेंचि यज्ञु देख । उपासिजे॥126॥दुसरा प्रकार आता तुला सांगतो, ऐक. जे ब्राम्हरूप अग्नीचे अग्निहोत्री आहेत, ते यज्ञाची यज्ञानेच उपासना करतात.(स्वकर्माने ईश्वराची आराधना करतात)श्रोत्रादीनींद्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।शब्दादीन् विषयानन्य । इंद्रियाग्निषु जुह्वति॥4.26॥भावार्थ…
101-4तेणें न पाहतां विश्व देखिलें । न करितां सर्व केले । न भोगितां भोगिलें । भोग्यजात॥101॥त्याप्रमाणे चर्मचक्षुने विश्व पहिले नसले, तरी दिव्य चक्षुने तो सर्व काही पाहत असतो. तो काही न करताही सर्व कर्मे केल्याप्रमाणे आहे आणि भोग्य वस्तूंचा उपभोग…
76-4तैसा समस्तां यां भजनां । मी साक्षिभूतु पैं अर्जुना । एथ प्रतिफळे भावना । आपुलाली ॥76॥त्याप्रमाणे अर्जुना, मी या सर्व उपसकांचा साक्षी आहे. येथे प्रत्येकाच्या भावनेप्रमाणे ज्याला-त्याला फळाची प्राप्ती होत असते.चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।तस्य कर्तारमपि मां विध्यकर्तारमव्यम्॥4.13॥भावार्थ :- गुण…
51-4ते वेळी आपुल्याचेनि कैवारें । मी साकारु होऊनि अवतरें । मग अज्ञानाचें आंधारें । गिळूनि घालीं ॥51॥त्या वेळी माझ्या भक्तांच्या कैवारासाठी मी देह धारण करून अवतरतो; आणि मग हा अज्ञानरूपी अंधकार पार नाहीसा करून टाकतो.52-4अधर्माचि अवधी तोडीं । दोषांचीं लिहिलीं…
26-4कैसा नेणों मोहो वाढीनला । तेणें बहुतेक काळु व्यर्थ गेला । म्हणोनि योगु हा लोपला । लोकीं इये ॥26॥असा हा अज्ञानाचा मोह कसा वाढला,हे कांही कळत नाही. त्यामुळे बहुतेक काळ हा योगपरंपरेपासून व्यर्थ गेला, म्हणून या लोकी हा निष्काम कर्मयोग…
