सार्थ पंचदशी सूची सत्ता चितिर्द्वयं व्यक्तं धीवृत्त्योर्घोरमूढयोः ।शान्तवृत्तौ त्रयं व्यक्तं मिश्रं ब्रह्मेत्थमीरितम् ॥ २१॥अमिश्रं ज्ञानयोगाभ्यां तौ च पूर्वमुदीरितौ ।आद्येऽध्याये योगचिन्ता ज्ञानमध्यायोर्द्वयोः ॥२२॥असत्ता जाड्यदुःखे द्वे मायारूपं त्रयं त्विदम् ।असत्ता नरशृङ्गादौ जाड्यं काष्ठशिलादिषु ॥२३॥घोरमूढधियोर्दुःखमेवं माया विजृम्भिता ।शान्तादि बुद्धिवृत्त्यैक्यान्मिश्रं ब्रह्मेति कीर्तितम् ॥२४॥एवं स्थितेऽत्र…
सार्थ पंचदशी सूची तदेतत्कृतकृत्यत्वं प्रतियोगिपुरःसरम् ।अनुसन्दधदेवायमेवं तृप्यति नित्यशः ॥ ४१ ॥दुःखिनोऽज्ञाः संसरन्तु कामं पुत्राद्यपेक्षया ।परमानन्दपूर्णोऽहं संसरामि किमिच्छया ॥ ४२ ॥अनुतिष्ठन्तु कर्माणि परलोकयियासवः ।सर्वलोकात्मकः कस्मादनुतिष्ठामि किं कथम् ॥ ४३ ॥व्याचक्षतां ते शास्त्राणि वेदानध्यापयन्तु वा ।येऽत्राधिकारिणो मे तु नाधिकारोऽक्रियत्वतः ॥ ४४ ॥निद्राभिक्षे…
सार्थ पंचदशी सूची युवा रूपी च विद्यावान्नीरोगो दृढचित्तवान् ।सैन्योपेतः सर्वपृथ्वीं वित्तपूर्णां प्रपालयन् ॥ २१ ॥सर्वैर्मानुष्यकैर्भोगैः सम्पन्नस्तृप्तभूमिपः ।यमानन्दमवाप्नोति ब्रह्मविच्च तमश्नुते ॥ २२ ॥मर्त्येभोगे द्वयोर्नास्ति कामस्तृप्तिरतः समा ।भोगान्निष्कामतैकस्य परस्यापि विवेकतः ॥ २३ ॥ श्रोत्रियत्वाद्वेदशास्त्रैर्भोग्यदोषानवेक्षते ।राजा बृहद्रथो दोषांस्तान् गाथाभिरुदाहरत् ॥ २४ ॥देहदोषाश्चित्तदोषा भोग्यदोषा…
सार्थ पंचदशी सूची योगेनात्मविवेकेन द्वैतमिथ्यात्वचिन्तया ।ब्रह्मानन्दं पश्यतोऽथ विद्यानन्दो निरूप्यते ॥ १ ॥विषयानन्दवद्विद्यानन्दोधीवृत्तिरूपकः ।दुःखाभावादिरूपेण प्रोक्त एष चतुर्विधः ॥ २ ॥दुःखाभावश्च कामाप्तिः कृतकृत्योऽहमित्यसौ ।प्राप्तप्राप्योऽहमित्येव चातुर्विध्यमुदाहृतम् ॥ ३ ॥ऐहिकं च आमुष्मिकं चेत्येवं दुःखं द्विधेरितम् ।निवृत्तिमैहिकस्याह बृहदारण्यकं वचः ॥ ४ ॥आत्मानं चेद्विजानीयादयमस्मीति पूरुषः ।किमिच्छन्कस्य…
सार्थ पंचदशी सूची यावद्यावदवज्ञा स्यात्तावत्तावत्तदीक्षणम् ।यावद्यावद्वीक्ष्यते तत्तावत्तावदुभे त्यजेत् ॥ ८१ ॥तदभ्यासेन विद्यायां सुस्थितायामयं पुमान् ।जीवन्नेव भवेन्मुक्तो वपुरस्तु यथा तथा ॥ ८२ ॥तच्चिन्तनं तत्कथनमन्योन्यं तत्प्रबोधनम् ।एतदेकपरत्वं च तदभ्यासं विदुर्बुधाः ॥ ८३ ॥वासनानेककालिना दीर्घकालं निरन्तरम् ।सादरं चाभ्यस्यमाने सर्वथैव निवर्तते ॥ ८४ ॥मृच्छक्तिवत्…
सार्थ पंचदशी सूची एकमृत्पिण्डविज्ञानात्सर्वमृण्मयधीर्यथा ।तथैकब्रह्मबोधेन जगद्बुद्धिर्विभाव्यताम् ॥ ६१ ॥सच्चित्सुखात्मकं ब्रह्म नामरूपात्मकं जगत् ।तापनीये श्रुतं ब्रह्म सच्चिदानन्दलक्षणम् ॥ ६२ ॥ सद्रूपमारुणिः प्राह प्रज्ञानं ब्रह्म बह्वृचाः ।सनत्कुमार आनन्दमेवमन्यत्र गम्यताम् ॥ ६३ ॥विचिन्त्य सर्वरूपाणि कृत्वा नामानि तिष्ठति ।अहं व्याकरवाणीमे नामरूपे इति श्रुतिः ॥…
सार्थ पंचदशी सूची निस्तत्त्वं भासमानं च व्यक्तमुत्पत्तिनाशभाक् ।तदुत्पत्तौ तस्य नाम वाचा निष्पाद्यते नृभिः ॥ ४१ ॥व्यक्ते नष्टेऽपि नामैतन्नृवक्त्रेष्वनुवर्तते ।तेन नाम्ना निरूप्यत्वाद्व्यक्तं तद्रूपमुच्यते ॥ ४२ ॥निस्तत्त्वत्वाद्विनाशित्वाद्वाचारम्भणनामतः ।व्यक्तस्य न तु तद्रूपं सत्यं किञ्चिन्मृदादिवत् ॥ ४३ ॥व्यक्तकाले ततः पूर्वमूर्ध्वमप्येकरूपभाक् ।स तत्त्वमविनाशं च सत्यं…
सार्थ पंचदशी सूची आदौ मनस्तदनुबन्धविमोक्षदृष्टीःपश्चात्प्रपञ्चरचना भुवनाभिधाना ।इत्यादिका स्थितिरियं हि गता प्रतिष्ठा-माख्यायिका सुभगबालजनोदितेव ॥ २१ ॥बालस्य हि विनोदाय धात्री शक्ति शुभां कथाम् ।क्वचित्सन्ति महाबाहो राजपुत्रास्त्रयः शुभाः ॥ २२ ॥द्वौ न जातौ तथैकस्तु गर्भ एव न च स्थितः ।वसन्ति ते धर्मयुक्ता अत्यन्तासति…
सार्थ पंचदशी सूची योगानन्दः पुरोक्तो यः स आत्मानन्द इष्यताम् ।कथं ब्रह्मत्वमेतस्य सद्वयस्येति चेच्छृणु ॥ १ ॥ आकाशादिस्वदेहान्तं तैत्तिरीयश्रुतीरितम् ।जगन्नास्त्यन्यदानन्दादद्वैतब्रह्मता ततः ॥ २ ॥आनन्दादेव तज्जातं तिष्ठत्यानन्द एव तत् ।आनन्द एव लीनं चेत्युक्तानन्दात्कथं पृथक् ॥ ३ ॥ कुलालाद्घट उत्पन्नो भिन्नश्चेति न शङ्क्यताम्…
सार्थ पंचदशी सूची यद्योगेन तदेवैति वदामो ज्ञानसिद्धये ।योगः प्रोक्तो विवेकेन ज्ञानं किं नोपजायते ॥ ८१ ॥ यत् साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।इति स्मृतं फलैकत्वं योगिनां च विवेकिनाम् ॥ ८२ ॥असाध्यः कस्यचिद्योगः कस्यचिज्ज्ञाननिश्चयः ।इत्थं विचार्यमार्गौ द्वौ जगाद परमेश्वरः ॥ ८३…
