👉 अभंग अनुक्रमणिका    👉 ग्रंथ सूची पहा.

ज्ञानेश्वर म. सार्थ गाथा, ज्ञानकाण्ड.  
प्रकरण :-१ ले, अद्वैत अभंग ५३७

लक्ष चौऱ्यांशी येऊनियां प्रती । कोटीफेरे होती कोटी जीवा ॥१॥ परी ही मनुष्य देहत्वप्राप्ती । लाभ नाहीं हातीं अवचिता ॥२॥ नवमास मायेनें वाहिले उदरीं । तिजप्रती सोयरी आणिक नाहीं ॥३॥ कामधेनु म्हैशी आणिक दासदासी । धन बहु सायासीं मिळविलें ॥४॥ तुझिया धनासी नाहीं रे बाळका । अंतकाळी देखा एकलाची ॥५॥ हातींच्या पवित्रा कानाचिया नगा । धावोनियां वेगा हिरोनी घेती ॥६॥ स्तनपान देउनी मोहे प्रतिपाळी । तेही अंतकाळी दूरी ठेली ॥७॥ आंगीची लुगडी काढा फेडा म्हणती । बांधोनियां देती यमा हातीं ॥८॥ ऐसा हा संसार मायेनें वेष्टीला । म्हणूनि दुरावला योगेश्वरा ॥९॥ ज्ञानदेव म्हणे भली मुक्ताबाई । दाखविली सोयी साची असे ॥१०॥

अर्थ:-

चौऱ्यांशी लक्ष योनीमध्ये प्रत्येक योनीत कोटी कोटी वेळेला जन्माला यावे लागते या योनीमध्ये जन्ममरणाच्या फेऱ्यात फिरणारे कोट्यवधी जीव आहेत असे फेरे फिरत असतां मोठ्या भाग्याने अवचित जीवाला मनुष्य जन्माची प्राप्तो होते.या संसार फेऱ्यातून सोडविणारा दुसरा कोणीही नाही, जन्मदात्या आईने ९ महिने पोटांत वागविले व तिचे प्रेम तुझ्यावर होते. तरी तो जन्म देण्यापुरतीच उपयोगी पडणारी आहे. गायी म्हशी, नोकरचाकर धन जरी मोठ्या प्रयत्नाने मिळविले तरी ते शेवटी उपयोगी पडणारे नाही. उलट अंतकालच्या वेळी ‘तुझ्या हातातील पवित्रक, कानातील दागिने काढून घेतील. जिने तुला पाजवून लहानाचे मोठे केले तीही अंतःकाळी दूरच राहीली. अंगावरची चांगली वस्त्रे काढून घेऊन तुला यमाच्या स्वाधीन करतात. अशा हा मायिक संसारामध्ये तू गढून गेल्यामुळे तुला योगेश्वर परमात्मा दूर राहीला. त्याची तुला प्राप्ती करून घेता आली नाही. हे मुक्ताबाई त् धन्य आहे तूच आम्हाला खरी सोय दाखविली. तात्पर्य, माझ्या मुक्ताबाईला खरी सोय कळतो. असे माऊली ज्ञानदेव सांगतात.