आज युध्दाचा *१८ वा दिवस.* परंतु हाच१८वा दिवस अंतिम आणि निर्णायक असेल हे कुणालाही ठावूक नव्हते.
कर्णाने वृषालीचे दुःखी मनाने सांत्वन केले व स्वतःलाही सावरले. तीला कर्णाने सांगीतले की, उद्या निर्णायक युध्द होईल. *उद्या एक तर कर्ण तरी राहील किंवा अर्जुन*. उद्याचा सूर्यास्त कुणीतरी एकजणच पाहील. दुसरा साक्षात सुर्याच्या तेजात मिसळुन जाईल.
निष्ठा ही स्नेहाने एकदाच बांधली जाते. या निष्ठेमुळेच पांडवांना कृष्ण साथ देतो. या युध्दामुळे किर्ती किंवा अपकिर्ती हे फक्त कृष्ण व कर्ण या दोघाच्या माथी येईल. कर्ण दुर्योधनासह द्रोणाचार्यांना भेटायला त्यांच्या शिबीरात गेले असतां त्यांनी प्रतीज्ञा घेऊन सांगीतले की, आज युधिष्ठीराला जिवंत पकडुन देण्यासाठी वचनबध्द आहो. त्यासाठी *चक्रव्युहाची* रचना केली. हा चक्रव्युह *अर्जुनाशिवाय* कोणीच भेदु शकत नाही. व्युहाच्या मध्यभागी कर्णाने राहावे.
कर्णाला जेव्हा त्याचे जन्म रहस्य कळले तेव्हा तो उन्मळुन पडला. पण म्हणुन तो स्वार्थान्ध झाला नाही.शस्ञस्पर्धेच्या वेळी जर त्याचे जन्मरहस्य कळले असते,तर भर स्वयंवरात द्रौपदीने सूतपुञ म्हणुन उपहास केला नसता.परंतु अशा अपमानीत दोन्हीही वेळी दुर्योधनच त्याच्या लज्जारक्षणार्थ धावून आला व अंगदेशाची प्रतीष्ठा पाठीशी उभी केली.विराट नगरीत अर्जुनाकडुन पराभुत झाल्यावरही त्याची कर्णावरची निष्ठा,प्रेम, विश्वास कमी झाला नाही.ज्याने त्याच्या आधारावर दिग्विजयाचा पाया रचला त्या मिञाला तो धोका कसा देवु शकेल?
कर्णाचे सौज्यन्यशीलता बघा केवढा आहे, ज्या द्रौपदीने त्याचा एवढा अपमान केला, तीचे पांच पांडवाशी लग्न झाले हे समजल्यावर त्याला अतिशय दुःख झाले, "याज्ञसेनेचे असे व्हायला नको होते" असे वाटले.
कर्णासारख्या दातृत्वशील राजाच्या अधिपत्याखाली चंपानगरीतील नागरीक तृप्त होते. पण कर्णाच्या नशीबी शांती,सुख कुठचं असणार?
कर्ण ही एक उपेक्षीत व्यक्ती आहे. त्याच्या जीवनातील कांही घटना आपल्या प्रत्येकाच्या जीवनातील घटनांशी निगडीत असल्यामुळे मला तो जास्त जवळचा वाटतो. प्रत्येकाच्या मनात एक दडलेला कर्ण असतो.माझ्या मनातल्या कर्णाची ही कहाणी. भावकहाणी.याची सत्यता शोधायची झाली तर महाभारताची पाने चाळण्याचे काहीच प्रयोजन नाही. कदाचित आपल्या मनाची चार पाने उलटलीत तर त्यात हा *कर्ण* दिसतो.
तिसर्‍या दिवशी भीष्मांनी गरुड व्यूह रचला. चोचीच्या जागी ते स्वतः उभे राहिले. त्यांना शह देण्यासाठी पांडवांनी अर्धचंद्राकार उभं केलं. संकुलयुध्द सुरु झालं. त्यात दुर्योधन शिरल्यावर घटोत्कचानं त्याला मुर्च्छीत केलं. कौरवांची पळापळ सुरु झाली. दुर्योधन शुध्दीवर आल्यावर भीष्मांची कानउघाडणी केल्यामुळे ते पेटुन उठले. अग्नित कृमीकिटक पडावेत त्याप्रमाणे पांडवसेनेचं होऊ लागले. भीष्माच्या अतुलनीय शस्रकौशल्याने कृष्ण सुध्दा स्तंभीत झाला
पांडवांचा बारा वर्षे वनवास आणि एक वर्ष अज्ञातवास संपला. संजयची आणि श्रीकृष्णाची शिष्टाई वाया गेली. शेवटी उघड उघड युध्दाचा निर्णय कायम झाला. भीष्मांना महायुध्दाचा निर्णय घ्यावा लागला. सामुहिक नाश ! परधर्मासाठी तत्कालीक हिंसा करावीच लागते. *अहिंसा परमो धर्मः* हा व्यक्तीच्या
पांडुराजाने दिग्विजय करुन आणलेले धन धृतराष्टाच्या सल्ल्याने भीष्म, सत्यवती व विदुर यांच्यात वाटुन टाकले. सत्यवतीने आपलं धन भीष्मांना दिले, भीष्मांनी ते आणि स्वतःजवळचं सर्व धन तिर्थयात्रिकांच्या व्यवस्थेसाठी पाठवुन देऊन या निमित्याने रिक्त होऊन साधनेत निमग्न झाले. त्यांनी जेष्ठ बंधु व्यासांची आठवण काढल्याबरोबर
पुर्वजन्मी राजा शंतनु महाभिष नामक इक्ष्वाकु कुलभुषक होते. त्यांनी केलेल्या धर्मचारणानं आणि यज्ञांनी स्वर्गलोकी देवसभेत बसण्यास जागा मिळाली. तीथे अचानक गंगेन प्रवेश केला. तीच्या अनुपम सौंदर्याने दोघेही एकमेकांकडे आकृष्ट झाले. ब्रह्मदेवांना त्यांचे हे वर्तन विकारयुक्त वाटल्याने त्यांनी दोघांनाही भूतलावर जाण्याची आज्ञा दिली. ते म्हणाले, "ज्या भूमीचं वैशिष्ट्य विकार आहे त्या भूमीवर ते पुर्णतः भोगुन परत या."
पुर्वजन्मी राजा शंतनु महाभिष नामक इक्ष्वाकु कुलभुषक होते. त्यांनी केलेल्या धर्मचारणानं आणि यज्ञांनी स्वर्गलोकी देवसभेत बसण्यास जागा मिळाली. तीथे अचानक गंगेन प्रवेश केला. तीच्या अनुपम सौंदर्याने दोघेही एकमेकांकडे आकृष्ट झाले. ब्रह्मदेवांना त्यांचे हे वर्तन विकारयुक्त वाटल्याने त्यांनी दोघांनाही भूतलावर जाण्याची आज्ञा दिली. ते म्हणाले, "ज्या भूमीचं वैशिष्ट्य विकार आहे त्या भूमीवर ते पुर्णतः भोगुन परत या."