Category हंसराज म. मिसाळ

मूषक हे श्रीगणेशाचे वाहन कसे झाले ?

श्रीगणेशवाहन मूषक गणेशाचे वाहन मूषक म्हणजेच उंदीर आहे हे सर्वश्रुत आहेच. हे मूषक श्रीगणेशाचे वाहन कसे झाले याबाबत पुराणात दोन कथा आढळून येतात : कथा १ एकदा इंद्रसभेत ‘क्रौंच’ नावाच्या एका गंधर्वाची वामदेव नावाच्या महर्षीस लाथ लागली, तेव्हा ‘तू उंदीर…

श्रीगणेश भाग ८ श्रीगणेशाची उत्पत्ती

श्रीगणेश भाग ८ श्रीगणेशाची उत्पत्ती गणपती हा भारतातील एक प्राचीन देव आहे. त्याचे स्पष्ट उल्लेख अतिप्राचीन वाङमयात सापडत नसले किंवा पाचव्या शतकापूर्वीच्या त्याच्या मूर्ती सापडत नसल्या तरी त्याच्या प्राचीनत्वाची शंका घेण्याचे काही कारण नाही.सुरवातीला गणपतीची गणना शंकराच्या गणात होऊ लागली.…

श्रीगणेश भाग ९ आयुधप्राप्ती

श्रीगणेश भाग ९ आयुधप्राप्ती श्रीगणेशास ‘पाश’, ‘अंकुश’, ‘कमल’ आणि ‘परशू’ ही आयुधे कशी प्राप्त झाली ते पाहूयात –गणेशास सहावे वर्ष लागताच देवांचे वास्तुकला तज्ज्ञ मानले जाणारे विश्वकर्मा बालगणेशास भेटायला आले व त्यांनी पाश, अंकुश, कमल आणि परशू अशी चार आयुधे…

श्रीगणेश भाग ७ देवनागरी लिपीचा आद्य निर्माता श्रीगणेश

श्रीगणेश* भाग ७ गणपती हे आराध्य दैवत आहे. गणपती हा दशदिशांचा स्वामी आहे. त्याच्या परवानगीशिवाय इतर देवतादेखील कोणत्याही दिशेने पूजास्थानी येऊ शकत नाही. भारतात मोठ्या संख्येने लोक गणपतीची पूजाअर्चा व साधना करतात. सर्व धार्मिक गोष्टींचा प्रारंभ गणेश पूजन व गायनाने…

श्रीगणेश भाग ६ श्रीगणेश चालीसा

श्रीगणेशभाग ६ श्री गणेश चालीसा दोहाजय गणपति सदगुणसदन , कविवर बदन कृपाल । विघ्न हरण मंगल करण, जय जय गिरिजालाल ॥ चौपाई जय जय जय गणपति गणराजू । मंगल भरण करण शुभ काजू ॥१॥ जय गजबदन सदन सुखदाता । विश्व…

श्रीगणेश ५ अवतार वक्रतुंड

श्रीगणेश भाग ५ श्रीगणेशाचे अष्टावतार वक्रतुंड वक्रतुण्डावताराश्च देहिनां ब्रह्मधारकः ।मत्सरासुरहन्ता स सिंहवाहनगः स्मृतः ।। अर्थश्रीगणेशाचा वक्रातुंडावतार हा ब्रम्हांडस्वरुप सर्व देहांना धारण करणारा, मत्सरासुराचा संहारक आणि सिंह या वाहनावर आरुढ असा आहेश्रीगणेशाने अष्टावतारापैकी ‘वक्रतुंड’ हा पहिला अवतार मत्सरासुर या राक्षसाच्या संहाराकरीता…

श्रीगणेश भाग ४ ‘एकदंत’ हे नांव मिळाले

श्रीगणेश भाग ४ ‘एकदंत’ एकदा कार्तवीर्य नावाचा क्षत्रिय राजा मृगयेसाठी बाहेर पडला असता त्याला थकवा आला. शेजारीच जमदग्नी मुनीचा आश्रम पाहून तो तेथे गेला. मुनींनी त्याचे स्वागत केले व सर्वांसह त्याच्याही भोजनाची उत्तम व्यवस्था केली. मुनींच्या आश्रमात सम्राटालाही दुर्लभ अशी…

श्रीगणेश भाग ३ स्तुती व मराठी श्लोक

श्रीगणेश भाग ३ श्रीगणेशाची रोजची साधना अभीप्सितार्थ सिद्ध्यर्थम् अभीप्सितार्थ सिद्ध्यर्थम् पूजितो यः सुरासुरैः । सर्वविघ्नहरस्तस्मै गणाधिपतये नमः ।। अरे मोरया, मोरया अरे मोरया, मोरया नाम तुझे । कृपासागरा भक्ती हेचि माहेर माझे ।। तुझी सोंड रे वाकडी एकदंता । मला…

श्रीगणेश भाग २ गाणपत्य पंथ

श्रीगणेश भाग २ गणेश गीता नावाचाही एक ग्रंथ आहे. पण तो जवळजवळ भगवद्गीतेसारखाच आहे. फक्त ‘ कृष्णाऐवजी गणेश ‘ नाव घालण्यात आलं आहे याखेरीज ‘ गणपती कवच ‘, ‘ गणपती पंचरत्न ‘, ‘ गणपति पंचांग ‘, ‘ गणपति पंचावरण स्तोत्र…

गणेश चतुर्थीला चंद्रदर्शन का करत नाही ?

गणेश स्थापना गणेश चतुर्थीला चंद्रदर्शन का करत नाही ? एकदा गणपती उंदरावर बसून घाईघाईने जात असताना घसरला. तेव्हा त्याला चंद्र उपहासाने हसला. तें पाहून गणपतीला चंद्राचा फ़ार राग आला. गणपतीने चंद्राला शाप दिला की ” आजपासून तुझें कोणी तोंड पाहणार…