मथनासाठी धर्माधर्म ।
3187.
मथनासाठी धर्माधर्म । त्याचे वर्म नवनीत ॥१॥
तेचि ते घाटू नये । आले जाय नासूनि ॥धृपद॥
सांभाळावे वरावर । वर्म दूर नवजावे ॥२॥
तुका म्हणे धाले पोट । मग बोटचांटणी ॥३॥
अर्थ :
दही मंथन करताना प्रयत्न केला जातो व त्या प्रयत्नाचे शेवटचे वर्म म्हणजे लोणी होय. एकदा की ताकावर लोणी आले की पुन्हा त्याला घोटू नये त्याचे पुन्हा मंथन करु नये जर मंथन केलेच तर आलेले लोणी देखील नासून जाते. एकदा की लोणी वर आले की ते अलगदपणे काढून घ्यावे अगदी त्याप्रमाणे हरीची प्राप्ती करुन घेण्यासाठी जे योग्य साधन आहे त्याचा अवलंब करावा त्या साधनेपासून आपण दूर जाऊ नये हे वर्म लक्षात ठेवावे. तुकाराम महाराज म्हणतात, एकदा की जर पोट भरले तर मग बोटे चाटणे जसे व्यर्थ ठरते त्याप्रमाणे एकदा की जर हरीची प्राप्ती झाली की मग धर्माधर्माचे पालन करणे हे देखील व्यर्थच ठरते.
