खडा रवाळी साकर । जाल
1919.
खडा रवाळी साकर । जाला नामाचाची फेर । न दिसे अंतर । गोडी ठायी निवडिता ॥१॥
तुम्ही आम्ही पांडुरंगा । भिन्न ऐसे काय सांगा । चालविले जगा । मी हे माझे यासाठी ॥ध्रु॥
पायी हाती नाकी शिरी । हेम राहे अळंकारी । मुसे आल्यावरी । काय निवडे वेगळे ॥२॥
निजलिया लाभ हानी । तोच खरी ते स्वप्नी । तुका म्हणे दोन्ही । निवारिली जागता ॥३॥
अर्थ :
खडीसाखर आणि रवाळ म्हणजे बारीक साखर यांच्यामध्ये केवळ नामाचाच भेद आहे. परंतु दोघाची गोडी सारखीच असते त्यामध्ये आतर कोणत्याही प्रकारचं नसते. त्याप्रमाणे हे पांडुरंगा तुम्ही आणि आम्ही भिन्न कसे आहोत ते सांगा ? तुम्ही या जगाला मी आणि माझे या भेदाने फसविले आहे. स्त्रियांच्या पायात हातात नाकात आणि डोक्यावर सोन्याचे विविध अलंकर असतात. परंतु तेच आलंकार मुसेत घालून आळविले तर त्यामध्ये काही वेगळे भेद राहते काय ? तुकाराम महाराज म्हणतात झोपल्यावर स्वप्न पडते आणि त्या स्वप्नामध्ये काही लाभ हानी झाला तर तो लाभा हानी कोठपर्यंत खरा ठरतो तर केवळ स्वप्न संपे पर्यंत. एकदा की मनुष्य जागा झाला की लाभ आणि हानी या दोन्हीचाही बाद होतो
