सहस्रदळ ब्रह्मरंध्र
413.
सहस्रदळ ब्रह्मरंध्र एके नेत्री देखे ।
देखणा पारुखे ते ठायी बा ॥१॥
नादी नाद भेद भेदुनी अभेद ।
पश्चिम मार्गी आनंद देखूनी राहे ॥२॥
मन पवन निगम आगम सुरेख ।
आधार सहस्रदळ देख देही नयनी ॥३॥
ज्ञानदेव म्हणे डोळा हा प्रणव ।
निवृत्तीने अनुभव मज दिधला ॥४॥
अर्थ :
योगी पुरुषाने सहस्रदळ कमळातील ब्रह्मरध्रातंर्गत नीळी ज्योती पाहिली की त्याचा पाहिलेपणा निघुन जातो. नादाच्या ठिकाणी असणारा नादधर्म जगात द्वैत भासत असणारा भेद, अधिष्ठान चैतन्याच्या ज्ञानाने नाहीसा करुन तो दैवीसंपत्तीरुप पश्चिम मागनि मन प्राण वेद, शास्त्र अशा तऱ्हेचे भासणारे निरनिराळे पदार्थ या सहस्र दळातील ज्योतीच्या ज्ञानाने ब्रह्मरुप आहेत असे प्रतीतिला येईल. योगाभ्यासातील प्रणवरुप ध्यानाच्या डोळ्यांनी निवृत्तीनाथांच्या कृपेने मला आत्मसुखाचा अनुभव करून दिला. असे माऊली ज्ञानदेव सांगतात.
