गजेंद पशु आप्ते मोकल
2350.
गजेंद पशु आप्ते मोकलिला । तो तुज स्मरला पांडुरंगा ॥१॥
त्यासाठी गरुड सांडुनि धावसी । माया झळंबेसी दिनानाथा ॥धृपद॥
धेनु वत्सावरी झेंप घाली जैसी । तैसे गजेंद्रासी सोडविले ॥२॥
तुका म्हणे ब्रीद बांधले यासाठी । भक्तंसी संकटी रक्षावया ॥३॥
अर्थ :
हे पांडुरंगा ज्या वेळी नक्राने गजेंद्रचा पाय धरला त्यावेळी त्याच्या आप्तेष्टांनी त्याला सोडून दिले व त्यावेळी तो पशू असून देखील त्याने तुझे स्मरण केले. हे दिनानाथा त्यावेळी तु गरुडाला देखील मागे सोडून त्या गजेंद्रकडे धाव घेतलीस इतकी भक्तांवर तुझी माया आहे भक्तांसाठी इतकी तु झळ खात असतो. एकदा की वासराने हंबरडा फोडला की धेणू त्याच्यावर प्रेमाने झेप घालते त्याप्रमाणे तु गजेंद्रावर झेप घालून त्याला नक्रच्या तावडीतून सोडविले. तुकाराम महाराज म्हणतात संकटकाळी भक्तांचे रक्षण करण्यासाठी तु आपले दीनानाथ असे ब्रीद रक्षण करून ठेवलेले आहे.
