(आरत्या)
4083.
(आरत्या)
कंसराये गर्भ वधियेले सात । म्हणोनि गोकुळासी आले अनंत ।
घ्यावया अवतार झाले हेचि निमित्य । असुर संहारूनि तारावे भक्त ॥१॥
जय देव जय देव जय विश्वरूपा । ओवाळीन तुज देहृदीपे बापा ॥धृपद॥
स्थूळरूप होऊनि धरितसे साने । जैसा भाव तैसा तयांकारणे ।
दैत्यांसी भासला सिंह गजाने । काळासी महाकाळ यशोदेसी तान्हे ॥२॥
अनंत वर्णी कोणा न कळेचि पार । सगुण की निर्गुण हा ही निर्धार ।
पागली साही अठरा करिता वेव्हार । तो वळितसे गौळियांचे खिल्लार ॥३॥
तेहतिस कोटि तिही देवांसी श्रेष्ठ । पाउले पाताळी स्वर्ग मुगुट ।
गिळिली चौदा भूवने तरि न भरेचि पोट । तो खाउन धाला गोपाळाचे उच्छिष्ट ॥४॥
महिमा वर्णु तरि पागलिया श्रुति । सिणला शेष चिरल्या जिव्हा करिता स्तुती ।
भावेविण काही न चलेचि युक्ती । राखे शरण तुकयाबंधु करी विनंती ॥५॥
अर्थ :
कंसाने देवकीच्या गर्भातील सात मुले जन्माला आल्यानंतर मारले त्यामुळे गोकुळात अनंत जन्माला आले. देवाचा अवतार घेण्याचे निमित्त एवढेच आहे की, असुरांचा संहार करुन भक्तजणांचे रक्षण करणे. हे विश्वरुपा तुझा त्रिवार जयजयकार असो हे बापा मी माझ्या देहरुपी दीपाने तुला ओवाळीन. देवा तुम्ही स्थूळरुप धारण करुन देखील छोटे रुपही भक्तासाठी धारण करतात ज्याचा जसा भक्तिभाव असेल त्याच्यासाठी तसेच रुप तुम्ही धारण करतात. सिंहाने हत्तीला पाहिल्यानंतर जसा त्याचा थरकाप उडतो त्याप्रमाणे देवाला पाहिल्यानंतर दैत्यांचा थरकाप उडतो काळाचाही महाकाळ ज्या दैत्यांना देव भासतो तो देव यशोदेला तान्हे मुलासारखे दिसतो. हरीचे वर्णन आतापर्यत अनंत लोकांनी
