आळविता कंठ शोकला भीत
1901.
आळविता कंठ शोकला भीतर । आयुष्य वेचे धीर नाही मना ॥१॥
अझूनी का नये हे तुझ्या अंतरा । दिनाच्या माहेरा पांडुरंगा ॥धृपद॥
धन दिसे डोळा दगडाचे परी । भोग ते शरीर विष जाले ॥२॥
चुकलो काय ते मग क्षमा करी । आळींगुनी हरी प्रमे द्यावे ॥३॥
अवस्था राहिली रूपाची अंतरी । बाहेर भीतरी सर्व काळ ॥४॥
तुका म्हणे माझे सकळ उपाय । पांडुरंगा पाय तुझे आता ॥५॥
अर्थ :
देवा तुम्हाला करुणतेने हाक मारून मारून आता माझ्या कंठ आतून शुष्क झाला आहे तुमच्या भेटिवाचून माझे आयुष्य आता क्षणाक्षणाला व्यर्थ ठरत आहे आता तुमच्या भेटीसाठी माझ्या मनाला आणखी धीर धरवत नाही. हे दीनाच्या माहेर असलेल्या पांडुरंगा तुमच्या अंतकरणात असे अजूनही का येत नाही की मला एकदा भेट द्यावी. धन आता माझ्या डोळ्याला दगडाप्रमाणे वाटत आहेत आणि शरीर भोग विषा प्रमाणे झाले आहेत. हे हरी माझ्याकडून काही चुकले असेल तर तुम्ही मला त्याबद्दल क्षमा करावी आणि मला आलिंगन देऊन तुम्ही तुमचे प्रेम मला द्यावे. देवा तुमचे सगुण रुप एकदा तरी पाहावे असे माझ्या अंतरंगात व बाह्य दृष्टीला देखील सर्वकाळ वाटत आहे. तुकाराम महाराज म्हणतात हे पांडुरंगा आता माझे काही उपाय शिल्लक राहिले असतील तर ते म्हणजे आता केवळ तुझे पायच आहेत.
