2296.
तापल्यावाचून नव्हे अळंकार । पिटूनिया सार उरले ते ॥१॥
मग कदाकाळी नव्हे शुद्ध जाति । नासे शत्रु होती मित्र ते चि ॥धृपद॥
कलेवर बरे भोगू द्यावे भोगा । फांसिले ते रोगा हाती सुटे ॥२॥
तुका म्हणे मन करावे पाठेळ । साहावे चि जाळ सिजेवरी ॥३॥

अर्थ :
सोने तापवले की त्यातील हिणकस पदार्थ निघून जातो मग त्याला ठोकून त्याचे अलंकार केले जाते. असे जर केले नाही तर सोने कधीही शुध्द जातीचे होत नाही त्याप्रमाणे मन शुद्ध केले तरच मनुष्य देवरूप होतो म्हणजे जे पूर्वी आपल्याला शत्रू वाटत होते तेच आता मित्र वाटतात. शरीराला संचित कर्मानुसार जसे भोग येतील तसे भोगत रहावे. जसे शरीराला गळू झाला की तो गळू कापल्याशिवाय रोग बरा होणार नाही त्यामुळे तो गळु कापु द्यावा थोडे दुख: होईल पण तो गळू एकदा कापला की रोग बरा होईलच त्याप्रमाणे आपले भोग आपण भोगावेत त्याविषयी दुख वाटू देऊ नये. तुकाराम महाराज म्हणतात मन दृढ करावे म्हणजे स्वयंपाक करणारा जसा अन्न शिजेपर्यंत त्या अग्नीची धग सहन करतो त्याप्रमाणे साधकाने साधना करताना पुष्कळ गोष्टी सहन कराव्यात.