2297.
पाठेळ करिता न साहावे वारा । साहेलिया ढोरा गोणी चाले ॥१॥
आपणा आपण हे चि कसवटी । हर्षामर्ष पोटी विरो द्यावे ॥धृपद॥
नवनीत तोवरी कडकडी लोणी । निश्चळ होऊनी राहे मग ॥२॥
तुका म्हणे जरी जग टाकी घाया । त्याच्या पडे पाया जन मग ॥३॥

अर्थ :
घोडा किंवा बैल हे पाठेळ म्हणजे पाठीवर ओझे वाहणारे जनावर आहे ते लहान असताना त्यांच्या अंगावर साधा वारा जरी आला तरी ते त्यांना सहन होत नव्हते पण एकदा कि ते मोठे झाले, त्यांच्या अंगी सहनशक्ती आली मग त्यांच्या अंगावर कितीही मोठी गोणी टाकली तरी ते सहजच घेऊन चालत असतात. आपल्या अंतःकरणामध्ये आनंद झाला किंवा क्रोध उत्पन्न झाला तर तो बाहेर प्रगट करू नये तो आपल्याच पोटात विरून द्यावा हीच खरी कसोटी असते. लोणी कढवण्यास ठेवले तर जोपर्यंत त्याच्यात लोण्याचा अंश आहे तोपर्यंत ते कडकड असा आवाज करते परंतु एकदा की त्याचे तूप झाले की ते निश्चल होते शांत होते. तुकाराम महाराज म्हणतात एखादा सामान्य दगड आहे व त्याला मूर्तिकारांनी टाकीचे घाव घातले कि तो दगड देवाच्या मूर्तीत बदल होईपर्यंत व्यवस्थित राहिला तर त्याला नंतर देव पणा येऊन लोक त्याच्या पाया पडतात.