आले धरायच पेठे । पुढ
1958.
आले धरायच पेठे । पुढे मागुते न भेटे ॥१॥
नाही कोणांचा सांगात । दुःख भोगिता आघात ॥धृपद॥
होसी फजीती वरपडा । लक्ष चौऱ्यांशीचा वेढा ॥२॥
एका पाउलाची वाट । कोणा सांगावा बोभाट ॥३॥
जुंतिजेसी घाणा । नाही मारित्या करुणा ॥४॥
तुका म्हणे हित पाहे । जोवरी हे हाती आहे ॥५॥
अर्थ :
अरे मनुष्याहो तुम्ही या मनुष्य देहाच्या बाजारपेठेमध्ये आला आहात तर मग राम नामाचा चांगला माल आपल्या हृदयामध्ये भरा आणि एकदा की हा मनुष्य देह गेला की तुम्हाला राम नामाचा चांगला माल कुठेही भेटणार नाही. तुम्ही की एकदा चौर्यांशी लक्ष योनीच्या वेढ्यात सापडला तर तुमची फजिती होईल. तो चौर्यांशी लक्ष्म योनीचा वेढा तुम्ही भोगत असताना त्याचे अगाध दुःख सहन करत असताना कोणीही तुम्हाला साय्य करणार नाही. अशा या जीव कोटीच्या योनीमध्ये चालण्यासाठी केवळ एकच पावलाची वाट आहे हे कोणाला सांगत बसावे ? तेलाच्या घाण्याला जुंपलेला बैल सारखा फिरत रहावा आणि तो दमला की थांबावा पण तसा न थांबऊ देता तेली त्या बैलाची करूना न धरता त्याला सारखा फिरण्यासाठी मारत असतो. तुकाराम महाराज म्हणतात म्हणूनच मी तुम्हाला सांगत आहे आपले हित पहावे कुठपर्यंत तर जोपर्यंत आपल्या हातात हा मनुष्य देह आहे तोपर्यंतच.
