767.
याति शूद्र वैश केला वेवसाव । आधी तो हा देव कुळपूज्य ॥१॥
नये बोलो परि पाळिले वचन । केलियाचा प्रश्न तुह्मी संती ॥धृपद॥
संवसारे जालो अतिदुःखे दुखी । मायबाप सेखी कर्मलिया ॥२॥
दुष्काळे आटिले द्रव्ये नेला मान । स्त्री एकी अन्न अन्न करिता मेली ॥३॥
लज्जा वाटे जीवा त्रासलो या दुःखे । वेवसाय देख तुटी येता ॥४॥
देवाचे देऊळ होते ते भंगले । चित्तासी जे आले करावेसे ॥५॥
आरंभी कीर्तन करी एकादशी । नव्हते अभ्यासी चित्त आधी ॥६॥
काही पाठ केली संतांची उत्तरे । विश्वासे आदरे करोनिया ॥७॥
गाती पुढे त्यांचे धरावे धृपद । भावे चित्त शुद्ध करोनिया ॥८॥
संताचे सेविले तीर्थ पायवणी । लाज नाही मनी येऊ दिली ॥९॥
ठाकला तो काही केला परउपकार । केले हे शरीर कष्टवूनी ॥१०॥
वचन मानिले नाही सुहृदांची । समूळ प्रपंचे वीट आला ॥११॥
सत्यअसत्यासी मन केले ग्वाही । मानियेले नाही बहुमता ॥१२॥
मानियेला स्वप्नी गुरूचा उपदेश । धरिला विश्वास दृढ नामी ॥१३॥
यावरि या जाली कवित्वाची स्फूर्ति । पाय धरिले चित्ती विठोबाचे ॥१४॥
निषेधाचा काही पडिला आघात । तेणे मध्ये चित्त दुखविले ॥१५॥
बुडविल्या वह्या बैसलो धरणे । केले नारायणे समाधान ॥१६॥
विस्तारी सांगता बहुत प्रकार । होईल उशीर आता पुरे ॥१७॥
आता आहे तैसा दिसतो विचार । पुढील प्रकार देव जाणे ॥१८॥
भक्ता नारायण नुपेक्षी सर्वथा । कृपावंत ऐसा कळो आले ॥१९॥
तुका म्हणे माझे सर्व भांडवल । बोलविले बोल पांडुरंगे ॥२०॥

अर्थ :
मी शुद्र असलो, माझा व्यवसाय हा शुद्र असला तरी मी या विठोबाला पूज्य देव मनाला आहे. खरे म्हणजे हि गोष्ट सांगण्याची नाहि, परंतु तुम्ही संतानी हा प्रश्न केला म्हणून मी उत्तर देतो. संसाराला मी खरे मानल्या मुळे अति दुखी झालो आहे, शेवटी माझे आई बापही मला सोडून गेले. दुष्काळाने गरिबी आली समाजातील मान संपला, पत्नी अन्ना अचून मरण पावली. सर्व बाजूने आलेल्या संकटाने मी अतिशय दुखी झालो, माझी मलाच लाज वाटू लागली या वेळी धंद्यात तुट होऊ लागली. देऊळ पडके झाले त्याचा जीर्णोद्धार करावे अशी इच्छा मनात होती. प्रारंभी मी एकादशीच्या दिवशी कीर्तन करायाल सुरुवात केली, परंतु कीर्तनाच्या अभ्यासात माझे लक्षच लागत नव्हते. मग मीच मनाला समजावले, संताची वचणे पाठ केली. कीर्तने मध्ये जे कोणी ईश्वराचे वर्णन हर्षाने करणारे होते, त्याच्या पाठी मागे उभा राहून मी धृवपद म्हणत असायचो. संतांचे चरण तीर्थ पीत असे त्याची मला लाज नाही. माझ्या हातून होईल तेवढे उपकार मी करत होतो इतरांची सेवा करत होतो. म्हणून माझ्या शरीराला त्रास होत होता. मी आता माझ्या नातेवाईकांची वचने खरी न मानता संतांची वचने खरी मानली. लोकाचा खोटे पणा पाहून मला त्यांचा वीट आला. खरे आणि खोटे काय मी माझे ठरविले. या बाबतीत लोक काय म्हणतात याचा मी विचार करत नव्हतो. स्वप्नात मला सद्गुरूने मला उपदेश केला त्याचा मी अंगीकार केला नामावर विश्वास ठेवला. नंतर मला अभंगाची स्पुर्ती हृदयातून झाली. हरीचे चरण कमल मी घट्टधरले. काही लोकांनी माझा निषेध केला माझ्यावर अनेक प्रकारचे घात केले. त्याने माझे मन दुखावले होते. मी लिहिलेल्या अभंगाच्या वह्या ह्या इंद्रायणी जळात बुडविल्या त्या वेळी मी तेरा दिवस तुमच्या जवळ धरणे धरून बसलो देवा, त्यावेळी तुम्ही माझे समाधान केले. आता मी सविस्तर जर सर्व सांगत राहिलो तर फार उशीर होईल देवा, आता पूरे झाले. आता आहे तसे आहे, पुढे काय होणार हे विठ्ठलाला माहित आहे. हा हरी माझ्या सारख्या भक्तांची कधी नुपेक्षा करणारा नाही हे मला माहित आहे, तो फार कृपावंत आहे हे हि मला कळले आहे. तुकाराम महाराज म्हणतात माझे सर्व जीवन हे पांडुरंगच आहे, व इथे मी जे काही बोलतो आहे ते सर्व त्याच्या कृपेनेच बोलतो आहे.