पंढरीस जाते निरोप आइ
2169.
पंढरीस जाते निरोप आइका । वैकुंठनायका क्षेम सांगा ॥१॥
अनाथांचा नाथ हे तुझे वचन । धावे नको दीन गांजो देऊ ॥धृपद॥
ग्रासिले भुजंगे सर्पे महाकाळे । न दिसे हे जाळे उगवता ॥२॥
कामक्रोधसुनी श्वापदी बहुती । वेढलो आवर्ती मायेचिये ॥३॥
मृगजलनदी बुडविना तरी । आणूनिया वरी तळा नेते ॥४॥
तुका म्हणे तुवा धरिले उदास । तरि पाहो वास कवणाची ॥५॥
अर्थ :
हे पंढरी ला जाणाऱ्या हो माझा एक निरोप आहे तो वैकुंठ नायक पांडुरंगाला सांगा माझे त्याला आलिंगन पूर्वक निरोप सांगा. मी अनाथांचा नाथ आहे असे तुझेच वचन आहे त्यामुळे आता तू दिन लोकांना अधिक दुःख भोग भोगू देऊ नकोस त्यांच्यासाठी तू लवकर धाव घे. महाकाळ रुपी भुजगाने व लोभ रुपी सर्पाने मला ग्रासले आहे त्यांच्या तावडीतून मला सुटणे शक्य होत नाही. देवाला सांगा की मला येथे काम क्रोध रुपी कुत्र्यांनी व षड विकाररुपी हींस्र श्वापदांनी वेढलो आहे आणि मायेच्या चक्रात मी पडलो आहे. अहो देवा मला ही भवनदी तारित ही नाही आणि बुडवितही नाही पुण्य केले की स्वर्गलोकात नेते आणि पुण्य संपले की पापा च्या साह्याने या भूतलावर आणते. अशाप्रकारे सारखे वर जा खाली ये जा करत आहे. तुकाराम महाराज म्हणतात या पांडुरंगाने माझ्याविषयी जर उदासीनता धरली तर मी कोणाची वाट पाहणार म्हणून त्या पांडुरंगाला निरोप सांगा की मी त्याची वाट पाहत आहे.
