हुंदकी पिसवी हलवीता
2767.
हुंदकी पिसवी हलवीता दाढी । माळे मणी ओढी निंदेचेते ॥१॥
त्याचे फळ पाकी यमाचे ते दंड । घर केले कुंड कुंभपाकी ॥धृपद॥
क्रोध पोटी मांग आणिला अंतरा । भुंकोनि कुतरा जप करी ॥२॥
तुका म्हणे स्नान केले मळ मूत्रे । जेविली पितरे अमंगळे ॥३॥
अर्थ :
एखादा ढोंगी मनुष्य गोमुखीत म्हणजे जप करण्याच्या पिशवीत हात घालून माळ जपण्याचे सोंग करतो व काहीतरी जप करताना दाढी हालवत असतो परंतू तो माळ जपताना दुस-याची निंदा करण्याचेच विचार करत असतो. परंतू त्याचे फळ म्हणजे केवळ यमदंडच आहे आणि घोर कुंभीपाक नरक हेच त्याचे घर आहे. असा हा ढोंगी मनुष्य आपल्या अंत:करणात कामक्रोधरुपी मांगच आणतो आणि असा हा कुत्रा हुंगल्यासारखे जप करतो. तुकाराम महाराज म्हणतात, अशा ढोंगी मनुष्याने स्वत: तर मलमूत्राने तर स्नान केलेच परंतू त्याच्या पितरांना देखील त्याने मलमूत्रे आणि विष्ठाच खाऊ घालून अमंगल केले आहे असे समजावे.
