1777.
आणिका छळावया जालासी शाहाणा । स्वहिता घातले खाने । आडिके पैके करूनि सायास ।
कृपणे सांचले धन । न जिरे क्षीर श्वानासी भिक्षता । याती तयाचा गुण ।
तारुण्यदशे अधम मातला । दवडी हात पाय कान ॥१॥
काय जाले यास वाया का ठकले । हाती सापडले टाकीतसे ।
घेउनि स्फटिकमणी टाकी चिंतामणी । नागवले आपुले इच्छे ॥धृपद॥
सिद्धी सेविले सेविती अधम । पात्रासारिखे फळ । सिंपिली मोती जन्मले स्वातीचे ।
वरुषले सर्वत्र जळ । कापुस पट नयेचि कारणा । तयास पातला काळ ।
ते चि भुजंगे धरिले कंठी । मा विष जाले त्याची गरळ ॥२॥
भिक्षूनि मिष्टान्न घृतसाकर । सहित सोलुनि केळे । घालुनिया घसा अंगोळिया ।
हाते वांती करू बळे । कुंथावयाची आवडी ओवा । उन्हवणी रडवी बाळे ।
तुका म्हणे जे जैसे करिती । ते पावती तैसीच फळे ॥३॥

अर्थ :
काही मनुष्य दुसऱ्याला त्रास देण्याकरता छळवन्याकरता शहाणे झाले आहेत आणि परंतु ते स्वहिताचा नाश करून घेतात. कंजूस मनुष्याने खूप कष्ट करून पैसा अडका धन साठविले, कुत्र्याला जास्त दूध पाजले तर तो वानटी करून बाहेर टाकतो कारण ते त्याला पचत नाही तो त्याच्या जातीचाच गुण आहे. त्या प्रमाणे तारुण्य अवस्थेत एखांदा अधम मजल्या सारखा वागतो हात पाय कान इत्यादी इंद्रियांचा तो गैरवापर करतो. या लोकांना काय झाले हे लोक का असे वागतात कोणास ठाऊक कारण एवढा अनमोल रत्नासारखा देह आपल्या हातात सापडला आहे त्याचा वापर न करता व्यर्थ टाकून देतात. हे मूर्ख लोक आपल्या इच्छे मुळेच नागवले जातात. सिद्ध मनुष्याने अन्नसेवन केले व त्याचे उष्टे जर एखाद्या अधम मनुष्याने सेवन केले तर त्याच्या योग्यते नुसार त्याला फळ मिळते. ज्यावेळी स्वाती नक्षत्रा मध्ये पाऊस पडतो त्यावेळी शिंपल्यामध्ये मोती जन्म घेतात. परंतु त्याच नक्षत्रातातले पाणी कापसावर पडले तर ते कापसासाठी काळ ठरतात. आणि तेच पाणी सर्पाच्या मुखात पडले तर त्याचे विष तयार होते. तुकाराम महाराज म्हणतात एखाद्या व्यक्तीने उत्तम प्रकारचे अन्न त्यामध्ये तूप साखर खाल्ले आणि त्या बरोबरच सोललेली केळी खाल्ली, आणि घशामध्ये बोटे घालून बळच वानटी करू लागला, कुंथत बसला तर लोकांना वाटतं की त्याचे पोट दुखतेय त्यामुळे लोक त्याला ववा आणि गरम पाणी देतात परंतु असे वागणे काय उपयोग आहे जो जसे कर्म करेल त्याच प्रकारचे फळ त्याला मिळेल.