समर्थासी नाही वर्णाव
2508.
समर्थासी नाही वर्णावर्णभेद । सामुग्री ते सर्व सिद्ध घरी ॥१॥
आदराचे ठायी बहुच आदर । मागितले फार ते ते वाढी ॥धृपद॥
न म्हणे सुहृद सोयरा आवश्यक । राजा आणि रंक सारिखेचि ॥३॥
भाव देखे तेथे करी लडबड । जडा राखे जड निराळेची ॥३॥
कोणी न विसंभे याचकाचा ठाव । विनवुनी देव शंका फेडी ॥४॥
तुका म्हणे पोट भरुनी उरवी । धाले ऐसे दावी अनुभवा ॥५॥
अर्थ :
जो खरोखर समर्थ असतो श्रीमंत ऊदार असतो त्याच्या घरी उच्च, नीच असा भेद नसतो आणि त्याच्या घरी सर्व प्रकारच्या सामग्री सज्ज असतात. घरी जेवणासाठी कोणीही येऊ तो भेद करत नाही आलेल्या सर्व आदरणीय व्यक्तींचा तो खूपच आदर करतो आणि ते जे जे मागतील ते त्यांना आग्रह करून वाढतो. घरी जेवण करण्यास आलेले व्यक्ती हा माझा प्रेमळ आहे किंवा हा माझा सोयरा आहे असे तो केव्हाही म्हणत नाही वाढताना सर्वांना सारखेच प्रमाण धरून वाढतो राजा आणि रंक त्याला दोन्ही सारखेच असतात. ज्यांच्याजवळ खरा भक्ती भाव आहे त्यांच्याजवळ तो लडबड करतो आणि त्यांना वेगळ्या पद्धतीने तो वागवीत असतो. घरी आलेला अतिथीमध्ये कोणालाही तो समर्थ व्यक्ती विसरत नाही आणि सर्वांना विनंती करून त्यांना देव समजून त्यांच्या सर्व शंका दूर करतो. तुकाराम महाराज म्हणतात त्या समर्थाच्या घरी सर्वांचे पोट भरून अन्न उरते असा अनुभव लोकांना येतो.
