स्वरुपी पाहाता लक्षल
642.
स्वरुपी पाहाता लक्षलिही घेता ।
अरुप अनंता गुणी नाही ॥१॥
कैसेनि स्वरुप प्रकाश पै दीप।
एकी एका सोप आकळे कैसे ॥२॥
नाही या आधार आधारासि निर्धार ।
परेसि परे पार परमतत्त्व ॥३॥
ज्ञानदेवघरीं पश्यंती वोवरी ।
वेदश्रुती घरी दीप केले ॥४॥
अर्थ :
या अभंगात संत आत्मा आणि ब्रह्माच्या एकतेचा अनुभव व्यक्त करतो. पहिल्या श्लोकात, "स्वरुपी पाहातां" म्हणजे स्वरूप पाहताना लक्ष लागते, जिथे अरूप आणि अनंत गुणांचा अनुभव घेतला जातो. दुसऱ्या श्लोकात, "कैसेनि स्वरुप प्रकाश पै दीप" म्हणजे प्रकाशाने स्वरूप स्पष्ट होते, ज्यामध्ये एकतेचा अनुभव समजून येतो. तिसऱ्या श्लोकात, "नाही या आधार" म्हणजे आधार किंवा ठराविक सिद्धांतांची आवश्यकता नाही, कारण अंतिम सत्य सर्वत्र आहे. चौथ्या श्लोकात, "ज्ञानदेवघरीं पश्यंती" म्हणजे ज्ञानाच्या अनुभवात, वेदश्रुती एक प्रकाश म्हणून ज्ञानाचे मार्गदर्शन करते. संत विठोबा भक्तांना या ज्ञानाच्या गहराईत एकरूप होण्यासाठी प्रेरित करतो.
